VI SA/Wa 1315/06
WyrokWSA w Warszawie2006-09-25
Skład orzekający: Ewa Marcinkowska, Zbigniew Rudnicki, Andrzej Wieczorek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy jednorazowe zatrzymanie pojazdu w miejscu nieprzewidzianym w zezwoleniu na wykonywanie przewozów regularnych osób, w celu zabrania znajomego przez kierowcę, stanowi naruszenie warunków zezwolenia uzasadniające nałożenie kary pieniężnej na przedsiębiorcę?Ratio decidendi
Przedsiębiorca wykonujący transport drogowy ponosi odpowiedzialność za działania lub zaniechania osób, którymi się posługuje, na zasadzie obiektywnej, niezależnie od winy. Jednorazowe zatrzymanie pojazdu w miejscu niebędącym wyznaczonym przystankiem, nawet w celu grzecznościowym i bez wiedzy przedsiębiorcy, stanowi naruszenie warunków zezwolenia dotyczących wyznaczonych przystanków, co uzasadnia nałożenie kary pieniężnej zgodnie z przepisami ustawy o transporcie drogowym.Stan faktyczny
Skarżący, T. W., prowadzący działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego, został ukarany karą pieniężną za naruszenie warunków zezwolenia na przewóz regularny osób. Naruszenie polegało na tym, że kierowca jego autobusu zatrzymał się poza wyznaczonym przystankiem, aby zabrać znajomego. Skarżący twierdził, że było to jednorazowe zdarzenie, niezgodne z jego wiedzą i wolą, a kierowca działał na własne ryzyko. Organy administracji uznały jednak, że przedsiębiorca ponosi odpowiedzialność obiektywną za działania kierowcy, a naruszenie warunków zezwolenia miało miejsce.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Protokolant Michał Syta po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 września 2006 r. sprawy ze skargi T. W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę
T. W. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą "E." z siedzibą w B. wniósł skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w [...] z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w kwocie 3 000 zł za wykonywanie transportu drogowego osób z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu.
Z przedstawionych przez organ akt administracyjnych wynika, iż w dniu [...] października 2005 r. w [...] na ul. [...] (droga krajowa nr [...]) zatrzymano do kontroli pojazd (autobus) marki [...] o nr rej. [...] należący do skarżącego. Kierowca tego autobusu A. Z. w chwili kontroli wykonywał przewóz regularny osób na linii O. – B. Kierowca okazał do kontroli dokumenty wystawione na firmę skarżącego tj. wypis z licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób oraz wypis z zezwolenia na wykonywanie przewozów regularnych osób na linii komunikacyjnej B.-O.-B. wraz z rozkładem jazdy na tej linii, a także miesięczną kartę opłaty drogowej przeznaczoną dla pojazdów dwuosiowych o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 t do 12 t. W czasie kontroli inspektorzy stwierdzili, że kierowca zatrzymał pojazd i zabrał pasażera w miejscu nie przystosowanym do wsiadania lub wysiadania pasażerów na danej linii komunikacyjnej i jednocześnie w miejscu nie ujętym w zezwoleniu na wykonywanie przewozów regularnych na linii komunikacyjnej O.-B. Kierowca zatrzymał bowiem autobus i zabrał pasażera M. G. za miejscowością [...], a następnie zatrzymał pojazd w [...] przy [...], gdzie wysadził tego pasażera. Kierowca przesłuchany w charakterze świadka potwierdził tę okoliczność wyjaśniając jednocześnie, że zabrany pasażer to jego znajomy, który codziennie zabiera się z nim w drodze powrotnej z pracy. Kierowca podpisał protokół kontroli nie zgłaszając do niego żadnych uwag, ani zastrzeżeń. Kontrolowany przewóz był filmowany kamerą video.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na skarżącego karę pieniężną w łącznej wysokości 4 000zł, w tym:
- karę pieniężna 3 000 zł na podstawie lp. 1.2.2. załącznika do ustawy o transporcie drogowym za wykonywanie transportu drogowego z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu dotyczących wyznaczonych przystanków;
- karę pieniężną 1 000 zł na podstawie lp. 1.4.3. załącznika do ustawy o transporcie drogowym za wykonywanie transportu drogowego z opłatą uiszczoną w niższej wysokości niż wymagana dla danego pojazdu samochodowego, gdyż okazana w czasie kontroli miesięczna karta opłaty drogowej przeznaczona była dla pojazdu samochodowego o dwóch osiach i dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony do 12 ton, z wyłączeniem autobusów.
Skarżący wniósł odwołanie od tej decyzji do Głównego Inspektora Transportu Drogowego. W odwołaniu podniósł, że jest systematycznie kontrolowany przez inspektorów transportu drogowego w [...]. Według niego jest to szykana mająca na celu wyeliminowanie go z rynku przewoźników, a powodem tego są wnoszone przez niego konsekwentnie i skutecznie odwołania od decyzji organu I instancji. Kontrole te powodują opóźnienia w kursach i mają na celu zniechęcenie pasażerów do korzystania z jego usług. Skarżący podniósł też, że w związku z kontrolą w dniu [...] października 2005 r. Marszałek Województwa [...] wszczął postępowanie w sprawie cofnięcia mu zezwolenia na wykonywanie regularnych przewozów w krajowym transporcie drogowym osób na linii komunikacyjnej O.-B., które zostało zawieszone do czasu wydania ostatecznej decyzji w niniejszej sprawie. Podkreślił też, że kontrola w dniu [...] października 2005 r. była nietypowa, gdyż filmowano ją kamerą video. Według niego filmowanie kamerą nie odbywało się przez inspektorów transportu drogowego, lecz przez osoby nieuprawnione. Potwierdził, że kierowca A. Z. zabrał poza wyznaczonym przystankiem grzecznościowo swojego znajomego zatrudnionego w innej firmie transportowej, ponieważ nie miał on innego połączenia z miejsca pracy do miejsca zamieszkania. Zabranie pasażera z miejsca do tego celu nie przeznaczonego odbyło się na ryzyko kierowcy, bez wiedzy i akceptacji skarżącego. Kierowca przed zawarciem umowy o pracę został bowiem pouczony o obowiązku przestrzegania rozkładu jazdy oraz zabierania pasażerów z miejsc do tego przeznaczonych. Odnośnie natomiast okazanej w czasie kontroli miesięcznej karty opłaty drogowej skarżący podniósł, że na pierwszej stronie karty widniał zapis, że jest przeznaczona dla pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony do 12 ton oraz był na niej rysunek przedstawiający bus-autobus, który sugerował, że opłata ta dotyczy także autobusów. Ewentualne uchybienie w tym zakresie powinno więc skutkować w pierwszej kolejności pouczeniem, a nie wymierzeniem kary pieniężnej.
Główny Inspektor Transportu Drogowego rozpoznając odwołanie decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego.
W uzasadnieniu decyzji wskazał, iż wyjaśnienia złożone przez T. W. w odwołaniu, w świetle obowiązujących przepisów prawa, nie mogą stanowić podstawy uwzględnienia odwołania. Ze stanu faktycznego sprawy wynika bowiem, iż kierowca realizując regularny przewóz zarobkowy zatrzymał autobus i zabrał pasażera za miejscowością [...], a następnie zatrzymał pojazd w [...] przy [...], gdzie wysadził tego pasażera. Zarówno zaś "przystanek" w [...] jak i "przystanek" w [...] nie zostały ujęte w zezwoleniu na wykonywanie przewozów regularnych na linii komunikacyjnej O.-B. Oznacza to, iż strona dopuściła się naruszenia polegającego na wykonywaniu transportu drogowego osób z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu dotyczących wyznaczonych przystanków. Za działalność przedsiębiorstwa ponosi zawsze odpowiedzialność osoba, która je prowadzi, czyli przedsiębiorca i to na nim spoczywa ciężar odpowiedzialności za ewentualne skutki działań osób, którymi w wykonywaniu działalności gospodarczej się posługuje.
W przedmiocie natomiast naruszenia polegającego na wykonywaniu transportu drogowego z opłatą uiszczoną w wysokości niższej niż wymagana dla danego pojazdu samochodowego organ II instancji wskazał, iż rodzaj i stawki opłat za przejazd po drogach krajowych zostały określone szczegółowo w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych. Zgodnie z tym rozporządzeniem za przejazd wykonywany w chwili kontroli powinna zostać wykupiona karta opłaty drogowej dla autobusu o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony, a nie karta opłaty drogowej przeznaczona dla pojazdu samochodowego o dwóch osiach i dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony do 12 ton, z wyłączeniem autobusów.
T. W. zaskarżył powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w części dotyczącej nałożenia kary pieniężnej 3 000 zł za naruszenie warunków określonych w zezwoleniu dotyczących wyznaczonych przystanków. W skardze zarzucił organowi naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 18 ust. 1, art. 22 ust. 1, art. 87 ust. 1 i art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, a także naruszenie przepisów prawa procesowego tj. art. 7 i art. 107 § 3 k.p.a.
W uzasadnieniu skargi stwierdził, iż decyzja ta narusza zasadę ochrony słusznego interesu strony oraz zasadę wyjaśnienia stanu faktycznego. Ponownie podniósł, że kierowca A. Z. zabrał w dniu [...] października 2005 r. za miejscowością [...] swojego kolegę grzecznościowo, ponieważ nie miał on innego połączenia z miejsca pracy do miejsca zamieszkania. Decyzję o zatrzymaniu się poza przystankiem podjął samodzielnie kierowca. Skarżący nic o tym nie wiedział i nie miał na to wpływu, natomiast kierowca zobowiązał się w momencie zawierania umowy o pracę do przestrzegania rozkładu jazdy oraz zabierania pasażerów z miejsc do tego przeznaczonych. Skarżący, wbrew stanowisku organów administracji, nie wykonuje więc transportu drogowego z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu dotyczących ustalonej trasy przejazdu lub wyznaczonych przystanków. Jednorazowe zatrzymanie się w miejscu nie będącym przystankiem nie wypełnia jeszcze znamion "wykonywania transportu", które cechować powinna wielość i powtarzalność określonych zachowań. W ocenie skarżącego organy administracji szykanują go w tym postępowaniu w sposób sprzeczny z prawem chcąc go wyeliminować z rynku przewoźników, a kontrola w dniu [...] października 2005 r. była celową prowokacją przygotowaną przez przewoźników przy wykorzystaniu Urzędu Marszałkowskiego.
Główny Inspektor Transportu Drogowego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Podkreślił jeszcze raz, że w świetle obowiązujących regulacji za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym odpowiada podmiot, który wykonuje działalność zdefiniowaną w art. 4 tej ustawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sądy administracyjne powołane są do badania legalności, czyli zgodności zaskarżonych decyzji lub postanowień z przepisami prawa materialnego i przepisami postępowania, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania decyzji lub postanowienia.
Sąd administracyjny nie bada natomiast celowości, czy też słuszności zaskarżonego aktu.
Skarga wniesiona przez T. W. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "E." z siedzibą w B. nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż Sąd nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2006 r. oraz utrzymana nią w mocy decyzja [...]Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w [...] z dnia [...] stycznia 2006 r. zostały wydane z naruszeniem prawa.
Art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (DZ U Nr 125 poz. 1371 z późn. zm.) stanowi, iż wykonywanie przewozów regularnych w krajowym transporcie drogowym wymaga uzyskania zezwolenia wydanego przez właściwy organ tj. wójta, burmistrza, prezydenta miasta, starostę lub marszałka województwa, w zależności od zasięgu tych przewozów.
W zezwoleniu na wykonywanie przewozów regularnych, zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, określa się w szczególności:
1) warunki wykonywania przewozów;
2) przebieg trasy przewozów, w tym miejscowości, w których znajdują się
miejsca początkowe i docelowe przewozów;
3) miejscowości, w których znajdują się przystanki – przy przewozach regularnych osób.
Skarżący posiada zezwolenie Nr [...] z dnia [...] listopada 2001 r. na wykonywanie regularnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym na linii komunikacyjnej B.-O.-B.
Skarżący jest zobowiązany wykonywać przewozy osób na tej linii komunikacyjnej zgodnie z posiadanym zezwoleniem oraz ustalonym rozkładem jazdy.
Jest faktem bezspornym w niniejszej sprawie, że w dniu [...] października 2005 r. w czasie przewozu regularnego osób na linii komunikacyjnej O.-B. zatrudniony prze skarżącego kierowca A. Z. naruszył warunki określone w zezwoleniu odnośnie wyznaczonych przystanków, gdyż zatrzymał autobus i zabrał pasażera za miejscowością [...], a następnie zatrzymał pojazd w [...] przy [...], gdzie wysadził tego pasażera. Oba te "przystanki" nie są natomiast ujęte w posiadanym przez skarżącego zezwoleniu na wykonywanie przewozów regularnych na linii komunikacyjnej O.-B.
Podnoszone przez skarżącego w toku postępowania administracyjnego oraz w skardze okoliczności, że kierowca bez jego wiedzy i zgody zatrzymał autobus grzecznościowo poza wyznaczonym przystankiem, żeby zabrać swojego znajomego nie mogły być podstawą do odstąpienia przez organ od nałożenia kary pieniężnej za naruszenie warunków określonych w zezwoleniu na wykonywanie przewozów regularnych osób. Skarżący prowadząc działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego ponosi odpowiedzialność za działania lub zaniechania osób, którymi posługuje się przy wykonywaniu tej działalności. Odpowiedzialność ta ma charakter obiektywny i nie jest oparta na zasadzie winy. Wysokość kar za poszczególne rodzaje naruszeń jest natomiast ściśle określona w załączniku do ustawy o transporcie drogowym i organ nie ma możliwości miarkowania ich wysokości w zależności od okoliczności danej sprawy.
Za wykonywanie transportu drogowego osób z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu dotyczących ustalonej trasy przejazdu lub wyznaczonych przystanków przewidziana została w załączniku lp. 1.2.2. do ustawy o transporcie drogowym kara pieniężna wysokości 3 000 zł.
Każdy stwierdzony przez inspekcję transportu drogowego przypadek wykonywania transportu drogowego z naruszeniem warunków określonych zezwoleniu uzasadnia nałożenie przez organ kary pieniężnej. Z przepisów ustawy o transporcie drogowym nie wynika, aby dopiero wielokrotne i powtarzalne wykonywanie transportu drogowego z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu na wykonywanie przewozów regularnych osób było podstawą do nałożenia przez organ kary pieniężnej.
Z uwagi na ogromną konkurencję na rynku przewozów regularnych osób ścisłe przestrzeganie warunków określonych w zezwoleniach jest szczególnie ważne, gdyż ma na celu zapobieganie przypadkom nieuczciwej konkurencji oraz wzajemnemu "podbieraniu" sobie pasażerów przez konkurencyjne firmy.
W ocenie Sądu zaskarżona decyzja nie nosi więc cech dowolności, a organy administracji obu instancji prawidłowo ocenił zaistniały w sprawie stan faktyczny w świetle obowiązujących przepisów prawa.
Rozpatrując niniejszą sprawę Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez organy administracji ani przepisów prawa materialnego, ani przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mającym wpływ na prawidłowość dokonanego rozstrzygnięcia.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło