VI SA/Wa 1317/16
WyrokWSA w Warszawie2017-01-20
Skład orzekający: Urszula Wilk, Sławomir Kozik, Marzena Milewska-Karczewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia jest właściwy do rozpatrzenia kwestii zwolnienia z obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego na podstawie art. 82 ust. 8 i 9 ustawy o świadczeniach, czy też sprawa ta należy do właściwości organów ubezpieczeń społecznych?Ratio decidendi
Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia nie jest organem właściwym do zastosowania przepisów art. 82 ust. 8 i 9 ustawy o świadczeniach, które dotyczą sytuacji, w której nie jest opłacana składka na ubezpieczenie zdrowotne przez osobę spełniającą określone przesłanki. Kwestia ta należy do zakresu wymierzania i pobierania składek na ubezpieczenie zdrowotne, co jest właściwością organów ubezpieczeń społecznych, a nie NFZ. Decyzja NFZ dotycząca objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym jest niezbędna dla ustalenia przez organy ubezpieczeń społecznych wysokości składek i ewentualnego zastosowania wskazanych przepisów.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia (NFZ) utrzymującej w mocy decyzję dyrektora oddziału NFZ w przedmiocie podlegania przez T. W. obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w określonych okresach. Skarżąca kwestionowała decyzję, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących zwolnienia z obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego dla osób niepełnosprawnych lub opłacających podatek w formie karty podatkowej, a także zarzucając organom niedostateczne zbadanie sprawy i nieprecyzyjne uzasadnienie.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Urszula Wilk Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Kozik (spr.) Sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska Protokolant st. sekr. sąd. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi T. W. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego oddala skargę
Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej: "Prezes NFZ") decyzją z [...] maja 2016 r., nr [...] na podstawie art. 102 ust. 5 pkt 24 w związku z art. 109 ust. 5 oraz art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2015 r., poz. 581, z późn. zm., dalej "ustawa o świadczeniach") oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23, dalej "K.p.a."), po rozpatrzeniu odwołania T. W. (dalej: "Strona" "Skarżąca"), utrzymał w mocy decyzję dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w K. z [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie podlegania Strony obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu.
W niniejszej sprawie Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...]. pismem z [...] października 2013 r. wystąpił do dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w [...] z wnioskiem o ustalenie obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego Strony z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej.
Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie organ I instancji w uzasadnieniu decyzji wskazał, że z "Zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej", wydanego przez Prezydenta Miasta [...] z [...] stycznia 1996 r., Strona [...] marca 1994 r. rozpoczęła prowadzenie działalności pozarolniczej, zarejestrowanej pod nr [...], która [...] września 2000 r. została wykreślona z ewidencji, co potwierdza decyzja ww. organu nr [...] z [...] września 2000 r. Organ wskazał, że Strona w okresie od [...] kwietnia 2000 r. do [...] grudnia 2000 r. prowadziła również działalność pozarolniczą, zarejestrowaną pod nr [...] w formie spółki cywilnej K. co potwierdza decyzja Prezydenta Miasta [...] nr [...] z [...] grudnia 2000 r. Ponadto, zgodnie z "Zaświadczeniem o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej", wydanym przez Prezydenta Miasta [...] z [...] października 2003 r., Strona [...] października 2003 r., rozpoczęła prowadzenie działalności pozarolniczej, zarejestrowanej pod nr [...], W. [...] listopada 2011 r. informacja o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej Strony została przeniesiona z gminnej ewidencji Urzędu Miasta [...] do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej prowadzonej przez ministra właściwego do spraw gospodarki. Organ wskazał, że z informacji zawartych w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej prowadzonej przez ministra właściwego do spraw gospodarki wynika, że Strona [...] maja 2012 r. zgłosiła zawieszenie ww. działalności pozarolniczej na podstawie art. 14a ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2013 r. poz. 672 z późn., zm.), natomiast [...] kwietnia 2014 r. dokonała wykreślenia wpisu z ewidencji. Jak wskazał organ, zgodnie z danymi zawartymi w CEIDG, Strona do momentu wykreślenia wpisu z ewidencji nie wznawiała prowadzenia działalności pozarolniczej. Organ wskazał również, że w piśmie z [...] kwietnia 2014 r., skierowanym do organu I instancji, Strona oświadczyła, że prowadziła następujące działalności gospodarcze: zarejestrowaną pod nr [...] – K. w okresie od [....] marca 1994 r. do [...] września 2000 r., zarejestrowaną pod nr [...] w okresie od [...] kwietnia 2000 r. do [...] grudnia 2000 r. oraz zarejestrowaną pod nr [...] od [...] października 2003 r. do [...] kwietnia 2012 r. w związku z zawieszeniem tej działalności. Strona też poinformowała, że [...] kwietnia 2014 r. działalność gospodarcza została wykreślona z ewidencji.
W świetle powyższego dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w [...] decyzją z [...] lipca 2014 r., wydaną na podstawie art. 107 ust. 5 pkt 16 oraz art. 109 ustawy o świadczeniach w związku z art. 8 ust. 1 lit. c ustawy z dnia 6 lutego 1997 roku o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym (Dz. U. Nr 28, poz. 153 z późn. zm.), art. 9 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 23 stycznia 2003 roku o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia (Dz. U. Nr 45, poz. 391 z późn. zm.) i art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach oraz w związku z art. 104 § 1 K.p.a., stwierdził objęcie obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym Strony z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej od [...] stycznia 1999 r. do [...] września 2000 r., od [...] kwietnia 2000 r. do [...] grudnia 2000 r. oraz od [...] października 2003 r. do [...] kwietnia 2012 r.
Prezes NFZ, po rozpatrzeniu odwołania Strony od decyzji I instancji, uznał ustalenia faktyczne dokonane przez dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w [...], w niniejszej sprawie. Prezes NFZ wskazał, że pismem z [...] stycznia 2015 r. oraz pismem z [...] maja 2015 r., poinformował Stronę, że na podstawie art. 10 § 1 K.p.a., ma prawo brać czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji wypowiedzieć się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Ponadto zwrócił się z prośbą o przedstawienie dokumentów potwierdzających nieprowadzenie działalności mogących mieć wpływ na rozstrzygniecie przedmiotowej sprawy, tj. świadczących o nieprowadzeniu działalności gospodarczej w spornym okresie np. informacji z właściwego urzędu skarbowego o złożonych zeznaniach podatkowych za poszczególne lata/miesiące, osiągniętych dochodach lub przychodach, odprowadzonym podatku, prowadzonej dokumentacji firmy. W odpowiedzi na powyższe Strona przesłała w [...] grudnia 2015 r. "Zaświadczenie" nr [...], wydane przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] [...] maja 2015 r.
Odnosząc się do zarzutu Strony, że zgodnie art. 82 ust. 8 i ust 9, ustawy o świadczeniach, składka na ubezpieczenie zdrowotne nie jest opłacana przez osobę, której świadczenie emerytalne lub rentowne nie przekracza miesięcznie kwoty minimalnego wynagrodzenia, od tytułu do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego, o którym mowa w art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c (prowadzenie działalności gospodarczej), w przypadku, gdy osoba ta: - uzyskuje dodatkowe przychody z tego tytułu (z działalności gospodarczej) w wysokości nieprzekraczającej miesięcznie 50% kwoty najniższej emerytury lub - opłaca podatek dochodowy w formie karty podatkowej, Prezes NFZ zauważył, że zgodnie z art. 109 ust. 2 ustawy o świadczeniach, sprawy z zakresu wymierzania i pobierania składek na ubezpieczenie zdrowotne należą do właściwości organów ubezpieczeń społecznych, a zatem organem zobowiązanym do prawidłowego ustalenia wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne dla Strony, jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych.
W związku z powyższym, Prezes NFZ, podzielił stanowisko organu pierwszej instancji i utrzymał w mocy decyzję I instancji.
W skardze z [...] czerwca 2016 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zaskarżając decyzję Prezesa NFZ z [...] maja 2016 r. w całości, Skarżąca wniosła o jej uchylenie zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie:
1) art. 82 ust. 8 i ust. 9 ustawy o świadczeniach, w zakresie w jakim zwalnia z obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego - o którym mowa w art. 66 ust 1 pkt 1 lit. c tejże ustawy, osoby zaliczone do umiarkowanego lub znacznego stopnia niepełnosprawności, w przypadku gdy osoba ta uzyskuje przychody z tego tytułu w wysokości nieprzekraczającej miesięcznie 50% kwoty najniższej emerytury, lub opłaca podatek w dochodowy w formie karty podatkowej,
2) art. 1 ustawy z dnia 9 listopada 2012 r. o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność (Dz. U. z 2012 r. poz. 1551),
3) art. 7 K.p.a., poprzez niedostateczne zbadanie sprawy, celem ustalenia stanu faktycznego i wydania rozstrzygnięcia chroniącego słuszny interes społeczny,
4) art. 11 K.p.a., poprzez nieprecyzyjne uzasadnienie decyzji i przesłanek, którymi kierował się organ przez co uzasadnienie decyzji jest niezrozumiałe dla przeciętnego obywatela i nie tłumaczy w sposób wystarczający dlaczego organ odrzucił argumentację Skarżącej,
5) art. 41 Karty Praw Podstawowych, poprzez wydanie decyzji rażąco niesprawiedliwej.
W uzasadnieniu skargi Skarżąca podkreśliła, że organ wydający zaskarżoną decyzję pominął argumenty wskazane przez Skarżącą w odwołaniu z [...] lipca 2014 r., podając w uzasadnieniu, że Prezes NFZ jest niewłaściwy do stwierdzenia nieistnienia obowiązku uiszczania składki na ubezpieczenie zdrowotne w oparciu o przepisy art. art. 82 ust. 8 i ust. 9 ustawy o świadczeniach, gdyż właściwym do wydania decyzji w tym przedmiocie jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych, podczas gdy to Zakład Ubezpieczeń Społecznych wystąpił do NFZ z wnioskiem o wydanie decyzji w niniejszej sprawie. Takie działanie budzi uzasadnioną wątpliwość co do sensowności przedmiotowego postępowania, a decyzja narusza idę zaufania do organów administracji, a także zasadę spójności prawa. W tych okolicznościach zdaniem Skarżącej, decyzja wydana przez dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia wydaje się przedwczesna. To Zakład Ubezpieczeń Społecznych powinien w pierwszej kolejności, dokonać wewnętrznego dochodzenia celem ustalenia wysokości składek, do których Skarżąca była obowiązana do odprowadzania. Takie dochodzenie wykazałoby bezsprzecznie, że z obowiązku tego Skarżąca była wyłączona, na skutek zwolnień podmiotowych, Skarżąca bowiem, spełniała wszystkie przesłanki zwolnienia od obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego, tj. orzeczenie niepełnosprawności w stopniu umiarkowanym i rozliczanie się w formie karty podatkowej.
W związku z powyższym, skoro NFZ jest zobowiązany do działania w granicach prawa, to zdaniem Skarżącej, powstaje pytanie, czy w tej konkretnej sprawie decyzja dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia nie łamie standardów wyznaczonych przez Europejski Kodeks Dobrej Administracji.
W odpowiedzi na skargę Prezes NFZ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Rozpoznając sprawę Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa w sposób uzasadniający jej uchylenie.
W okresie, w którym zgodnie z zaskarżoną decyzją, Skarżąca została objęta obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym, obowiązywał trzy ustawy regulujące przedmiotową sprawę. Skarżąca podlegała zatem obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu, na podstawie art. 8 ust. 1 lit. c ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym, zgodnie z którym obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby objęte ubezpieczeniem społecznym lub ubezpieczeniem społecznym rolników, z zastrzeżeniem art. 2, które są osobami prowadzącymi pozarolniczą działalność lub osobami z nimi współpracującymi, na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia, zgodnie z którym obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniem społecznym lub ubezpieczeniem społecznym rolników, z zastrzeżeniem art. 6 i 7, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi, a także na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach, w brzmieniu obowiązującym przed 20 września 2008 r., zgodnie z którym obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi i w brzmieniu obowiązującym po 20 września 2008 r., zgodnie z którym obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi, z wyłączeniem osób, które zawiesiły wykonywanie działalności gospodarczej na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej.
Jak wynika natomiast z art. 6 ust 1 pkt 5 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2015 r. poz. 121 z późn. zm.), obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają, z zastrzeżeniem art. 8 i 9, osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są osobami prowadzącymi pozarolniczą działalność oraz osobami z nimi współpracującymi. Zgodnie z art. 7 tej ustawy, prawo do dobrowolnego objęcia ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi przysługuje osobom, które nie spełniają warunków do objęcia tymi ubezpieczeniami obowiązkowo. Na podstawie art. 11 ust. 1 tej ustawy, obowiązkowo ubezpieczeniu chorobowemu podlegają osoby wymienione w art. 6 ust. 1 pkt 1, 3 i 12, a na podstawie ust. 2, dobrowolnie ubezpieczeniu chorobowemu podlegają na swój wniosek osoby objęte obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi, wymienione w art. 6 ust. 1 pkt 2, 4, 5, 8 i 10.
Z powyższej regulacji wynika, że Skarżąca, prowadząc pozarolniczą działalność gospodarczą w okresach wskazanych w zaskarżonej decyzji i w decyzji I instancji, podlegała obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego, pomimo, że jak wskazały organy w niniejsze sprawie, Skarżąca od [...] stycznia 1999 r. pobiera świadczenia emerytalne i nie podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej. W przypadku bowiem, uzależnienia podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu od spełniania warunków do objęcia ubezpieczeniem społecznym z określonego tytułu składka na ubezpieczenie zdrowotne jest odprowadzana zarówno wówczas, gdy ubezpieczenie społeczne z danego tytułu jest obowiązkowe, jak i wówczas, gdy określona osoba spełnia jedynie warunki do podlegania z danego tytułu dobrowolnemu ubezpieczeniu społecznemu. Istotny jest bowiem sam fakt spełniania warunków do objęcia ubezpieczeniami społecznymi z danego tytułu, tj. wypełnienie ustawowych warunków do skorzystania z tego ubezpieczenia, niezależnie od tego, czy ubezpieczenie jest w tej sytuacji obowiązkowe, czy dobrowolne, i niezależnie od tego, czy dana osoba złożyła wniosek o objęcie jej z danego tytułu dobrowolnym ubezpieczeniem społecznym (por. Kowalska-Mańkowska Iwona i in., Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Komentarz, wyd. III, LEX/el. 2016).
Nie budzą wątpliwości w sprawie ustalenia organów dotyczące okresów prowadzenia przez Skarżącą pozarolniczej działalności gospodarczej, w których Skarżąca podlegała obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu. Ustalenia te zostały dokonane na podstawie wpisów do ewidencji działalności gospodarczej oraz Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, dokonywanych przez Skarżącą, a dotyczących działalności gospodarczych prowadzonych przez Skarżącą oraz na podstawie oświadczenia Skarżącej zawartego w piśmie z [...] kwietnia 2014 r., dotyczącego, prowadzonych przez Skarżącą pozarolniczych działalności gospodarczych. Skarżąca nie kwestionuje zatem ustaleń organów dotyczących prowadzonej przez Skarżącą działalności gospodarczej: zarejestrowanej pod nr [...] – K. w okresie od [...] marca 1994 r. do [...] września 2000 r., zarejestrowanej pod nr [...] w okresie od [...] kwietnia 2000 r. do [...] grudnia 2000 r. oraz zarejestrowanej pod nr [...] od 2 października 2003 r. do [...] kwietnia 2012 r. w związku z zawieszeniem tej działalności, a następnie z wykreśleniem jej z ewidencji [...] kwietnia 2014 r.
Sąd stwierdza, że niezasadny jest zarzut naruszenia art. 82 ust 8 i ust. 9 ustawy o świadczeniach, zgodnie z którymi składka na ubezpieczenie zdrowotne nie jest opłacana przez osobę, której świadczenie emerytalne lub rentowe nie przekracza miesięcznie kwoty minimalnego wynagrodzenia, od tytułu do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego, o którym mowa w art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c, w przypadku gdy osoba ta: 1) uzyskuje dodatkowe przychody z tego tytułu w wysokości nieprzekraczającej miesięcznie 50% kwoty najniższej emerytury lub 2) opłaca podatek dochodowy w formie karty podatkowej (ust. 8), składka na ubezpieczenie zdrowotne nie jest opłacana przez osobę zaliczoną do umiarkowanego lub znacznego stopnia niepełnosprawności od tytułu do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego, o którym mowa w art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c, w przypadku gdy osoba ta: 1) uzyskuje przychody z tego tytułu w wysokości nieprzekraczającej miesięcznie 50% kwoty najniższej emerytury lub 2) opłaca podatek dochodowy w formie karty podatkowej (ust. 9).
Prezes NFZ prawidłowo wyjaśnił w zaskarżonej decyzji, że nie jest organem właściwym do zastosowania powyższych przepisów. Zgodnie z art. 109 ust. 1 i ust. 2 ustawy o świadczeniach, dyrektor oddziału wojewódzkiego Funduszu rozpatruje indywidualne sprawy z zakresu ubezpieczenia zdrowotnego. Do indywidualnych spraw z zakresu ubezpieczenia zdrowotnego zalicza się sprawy dotyczące objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym i ustalenia prawa do świadczeń (ust. 1). Do spraw, o których mowa w ust. 1, nie należą sprawy z zakresu wymierzania i pobierania składek na ubezpieczenie zdrowotne należące do właściwości organów ubezpieczeń społecznych (ust. 2). Zgodnie natomiast z art. 109 ust. 5 tej ustawy, odwołanie od decyzji wydanej w sprawach, o których mowa w ust. 1, wnosi się do Prezesa Funduszu w terminie 7 dni od dnia jej otrzymania. Ustawodawca wyraźnie rozgraniczył dwie kwestie dotyczące ubezpieczeń zdrowotnych: 1) objęcie ubezpieczeniem zdrowotnym i ustalenie prawa do świadczeń, gdzie do wydawania rozstrzygnięć właściwe są organy NFZ - dyrektor oddziału wojewódzkiego NFZ i Prezes NFZ oraz 2) wymierzanie i pobieranie składek na ubezpieczenie zdrowotne, należące do właściwości organów ubezpieczeń społecznych. Wyjaśnieni
Regulacja zawarta w art. 82 ust 8 i ust. 9 ustawy o świadczeniach, dotyczy sytuacji, w której nie jest opłacana składka na ubezpieczenie zdrowotne przez osobę, która spełnia przesłanki wskazane w tych przepisach. Nie jest to zatem materia z zakresu objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym lecz z zakresu wymierzania i pobieranie składek na ubezpieczenie zdrowotne, co nie należy do właściwości organów NFZ lecz organów ubezpieczeń społecznych. Powyższe potwierdza systematyka ustawy o świadczeniach, ponieważ przedmiotowe przepisy zostały zamieszczone w dziale IV "Zasady podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu", jednak nie w rozdziale 1 "Obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego", lecz w rozdziale 2 "Składki na ubezpieczenie zdrowotne". Słusznie zatem uznał Prezes NFZ, że podniesiona przez Skarżącą kwestia spełnienia przesłanek z art. 82 ust 8 i ust. 9 ustawy o świadczeniach, będzie mogła być rozpatrzona dopiero przez organy ubezpieczeń społecznych. Wyjaśnienia wymaga, że kwestia rozstrzygnięcia podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu, poprzedza kwestię wymierzania i pobierania składek na ubezpieczenie zdrowotne. Wbrew zatem twierdzeniu Skarżącej, decyzja wydana przez dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia nie jest przedwczesna, jest ona bowiem niezbędna dla ustalenia przez organy ubezpieczeń społecznych wysokości składek oraz ewentualnego zastosowania art. 82 ust 8 i ust. 9 ustawy o świadczeniach i dlatego też Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...], wystąpił do NFZ z wnioskiem o wydanie decyzji w niniejszej sprawie.
Uwzględniając powyższe nie można zgodzić się ze Skarżącą, że organ wydający zaskarżoną decyzję pominął argumenty wskazane przez Skarżącą w odwołaniu, podając w uzasadnieniu, że Prezes NFZ jest niewłaściwy do stwierdzenia nieistnienia obowiązku uiszczania składki na ubezpieczenie zdrowotne w oparciu o przepisy art. art. 82 ust. 8 i ust. 9 ustawy o świadczeniach. Prezes NFZ, odniósł się w zaskarżonej decyzji do argumentacji podniesionej przez Skarżącą w odwołaniu. Zarówno Prezes NFZ, jak i organ I instancji dokładnie wyjaśnił stan faktyczny sprawy oraz załatwił sprawę mając na względzie interes społeczny oraz słuszny interes Strony, co znalazło wyraz w uzasadnieniach decyzji obu instancji. Dlatego też niezasadne są zarzuty naruszenia art. 7 K.p.a., jak również zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej wynikającej z art. 8 K.p.a., czy też zasady wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek, którymi kierowały się organy przy załatwieniu sprawy, wynikającej z art. 11 K.p.a.
Dodać należy, że w sprawie nie doszło też do naruszenia art. 1 ustawy z dnia 9 listopada 2012 r. o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność, ponieważ przepisy tej ustawy dotyczą umorzenia nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne, nie zdrowotne. Dopiero umorzenie należności na ubezpieczenia społeczne, skutkuje umorzeniem nieopłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne za ten sam okres (art. 1 ust. 6 tej ustawy).
W świetle powyższego, Sąd nie stwierdził w niniejszej sprawie naruszeń przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania dających podstawę do uwzględnienia skargi. Legalność natomiast zaskarżonej decyzji, jak i decyzji I instancji oznacza, że nie został naruszony art. 41 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej, jak również przepisy Europejskiego Kodeksu Dobrej Praktyki Administracyjnej.
Odnosząc się do wniosków Skarżącej, podniesionych w skardze, należy wyjaśnić, że przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 z późn. zm., dalej: "P.p.s.a."), nie przewidują instytucji pomocy prawnej umożliwiającej przesłuchanie Skarżącej w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym właściwym dla miejsca zamieszkania Skarżącej. Dodać należy, że stawiennictwo Skarżącej na rozprawie nie jest obowiązkowe, ponieważ nieobecność stron lub ich pełnomocników na rozprawie nie wstrzymuje rozpoznania sprawy. Podkreślenia wymaga, że Skarżąca była reprezentowana na rozprawie przez pełnomocnika ustanowionego w ramach prawa pomocy.
Sąd odmówił przeprowadzenia dowodu z pisma ZUS z [...] lutego 2015 r., ponieważ wnioskowany przez Skarżącą dowód nie był niezbędny do wyjaśnienia istotnych wątpliwości Sądu w sprawie, a jak wynika z art. 106 § 3 P.p.s.a., Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu i na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło