VI SA/Wa 1317/16

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Tomasz Sałek po rozpoznaniu w dniu 10 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi T. W. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego postanawia: 1. umorzyć postępowanie z wniosku T. W. o zwolnienie od kosztów sądowych; 2. ustanowić dla T. W. adwokata. T. W. (dalej też jako skarżąca) wniosła w ramach niniejszej sprawy o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Z uzasadnienia wniosku oraz przedłożonych przez skarżącą dokumentów wynika, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Skarżąca otrzymuje rentę w wysokości 1500 złotych. Skarżąca wyjaśniła, że ponosi wysokie koszty leczenia z uwagi na przebyte poważne choroby, jak [...]. Koszty na leczenie skarżąca oszacowała na kwotę około 350 złotych miesięcznie. Dodatkowe koszty to czynsz w wysokości 430 złotych, czy też prąd w kwocie 140 złotych, jak również w skali roku wydatki na węgiel sięgające kwoty 3 500 złotych. Skarżąca oświadczyła na formularzu, że nie posiada żadnych oszczędności na rachunkach bankowych. Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie rozpoznając przedmiotowy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zważył, co następuje: W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej też jako p.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie zaś z art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W myśl natomiast art. 249a p.p.s.a. powołanej ustawy, jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem złożonej skargi jest decyzja Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia dotycząca ustalenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego. Zgodnie z art. 239 § 1 pkt 1 lit. e p.p.s.a strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Natomiast w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 maja 2016 r. sygn. akt II GPS 2/15 wskazano, że przez sprawę z zakresu ubezpieczeń społecznych należy rozumieć także sprawę z zakresu ubezpieczeń zdrowotnych. Wnioskodawca w przedmiotowej sprawie jest zatem zwolniony z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych z mocy ustawy. Rozpoznawanie złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy dotyczącego zwolnienia od kosztów sądowych stało się więc zbędne i postępowanie w tym zakresie podlega umorzeniu, stosownie do treści art. 249a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Odnosząc się natomiast do wniosku o przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, wskazać należy, że zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 2 października 2009 r. (sygn. akt II OZ 822/09) udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest obiektywnie niemożliwe. Instytucja ta przeznaczona jest przede wszystkim dla osób o bardzo niskich dochodach lub całkowicie tych dochodów pozbawionych, które z uwagi na swą sytuację materialną nie są w stanie pokryć kosztów związanych z postępowaniem sądowym. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż zasadnym jest przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. Skarżąca prowadzi bowiem samodzielnie gospodarstwo domowe, a uzyskiwany przez nią dochód z tytułu renty wydatkowany jest na bieżące potrzeby bytowe skarżącej, w tym wydatki związane z zakupem leków czy opieką medyczną. Z uwagi na niewielką skalę dochodu oraz obciążające ten dochód wydatki skarżąca nie miała możliwości poczynienia jakichkolwiek oszczędności, które mogłaby przeznaczyć na pokrycie kosztów postępowania sądowego. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało postanowić jak w sentencji.