VI SA/Wa 1318/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aneta Lemiesz Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Kozik Sędzia WSA Grażyna Śliwińska (spr.) Protokolant spec. Iwona Sumikowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 listopada 2018 r. sprawy ze skargi P. J. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary oddala skargę P. J. (dalej też jako "skarżący" lub "strona") wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (dalej "Główny Inspektor") z dnia [...] maja 2018 r., kwestionując karę 8000 zł za naruszenie polegające na wykonywaniu przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia. Zaskarżoną decyzją organ II instancji, po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez stronę od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej "Wojewódzki Inspektor") z dnia [...] stycznia 2018 r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 9 000 zł utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Podstawę prawną rozstrzygnięcia organu II instancji stanowiły: art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm.) – dalej jako "k.p.a.", art. 4 pkt 4 i pkt 22 lit. a, art. 33 ust. 1, art. 87 ust. 2, art. 92a, art. 92b, art. 92c ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2017 r., poz. 2200) – dalej jako "u.t.d.",. lp. 1.3, lp. 6.1.4 załącznika nr 3 do u.t.d., art. 23 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz. Urz. UE L 60 z 28.02.2014). U podstaw faktycznych rozstrzygnięcia legły następujące okoliczności: Wojewódzki Inspektor decyzją z [...] stycznia 2018 r. orzekł o nałożeniu na stronę kary pieniężnej w wysokości 9 000 zł. Podstawę faktyczną stanowiło wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia, wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące lub cyfrowe urządzenie rejestrujące bez wymaganego sprawdzenia okresowego, badania kontrolnego lub kalibracji. W odwołaniu od ww. decyzji strona podnosiła, że z uwagi na brak przepisów regulujących odstąpienie od wymierzenia kary pieniężnej w ustawie o transporcie drogowym, organ w niniejszej sprawie winien zastosować instytucje określone w kodeksie postepowania administracyjnego i odstąpić od wymierzenia kary. W ocenie strony uzyskanie zaświadczenia na wykonywanie przewozów na potrzeby własne po kontroli wyeliminowało stan niezgodności z prawem, strona zaprzestała naruszenia. W odwołaniu nie kwestionowano wykonywania przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące lub cyfrowe urządzenie rejestrujące bez wymaganego sprawdzenia okresowego badania kontrolnego lub kalibracji (lp. 6.1.4 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym). Decyzją z dnia [...] maja 2018 r. Główny Inspektor utrzymał zaskarżoną decyzję w całości w mocy. Wskazał na mające zastosowanie w niniejszej sprawie przepisy materialno-prawne regulujące zasady wykonywania transportu. Powołał się na dokonane ustalenia faktyczne podczas kontroli drogowej samochodu ciężarowego marki [...] o nr rej. [...], przeprowadzonej [...] września 2017 r. we W. Al. [...] DK-[...] oraz w toku postępowania administracyjnego. Zatrzymanym pojazdem kierował J. J., wykonujący krajowy niezarobkowy przewóz drogowy rzeczy. Przebieg i wyniki kontroli zamieszczono w protokole kontroli nr [...] z [...] września 2017 r. Organ odwoławczy stwierdził, że w niniejszej sprawie nie znajdzie zastosowania art. 189a § 2 pkt 1-3 k.p.a., gdyż kary pieniężne nakładane są na podstawie art. 92a w zw. z art. 93 ust. 1 u.t.d. a treść art. 92a ust. 1 i 6 w zw. z załącznikiem nr 3 do ww. ustawy określa w sposób sztywny wysokość kar pieniężnych za naruszenia przepisów załącznika nr 3. Zastosowania nie znajdzie również art. 189e oraz art. 189f, które regulują przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej oraz udzielenia pouczenia, kwestie te zostały uregulowane odrębnie przez ustawę o transporcie drogowym w art. 92c ust. 1 pkt 1, zaś w odniesieniu do naruszeń związanych z nieprzestrzeganiem przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku zastosowanie ma art. 92b ust. 1. Reguła kolizyjna wyrażona w art. 189 § 2 k.p.a. daje w tym zakresie pierwszeństwo przepisom odrębnym, a nie przepisom zawartym w dziale IVa k.p.a. Odnosząc się do naruszenia polegającego na wykonywaniu przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia (l.p. 1.3 załącznika nr 3 do u.t.d.) Główny Inspektor wskazał, że przewozem na potrzeby własne jest każdy przewóz drogowy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający warunki określone w art. 4 pkt 4 u.t.d., wykonywany pojazdem lub zespołem pojazdów, którego łączna dopuszczalna masa całkowita wynosi co najmniej 3,5 t. Powołując się na art. 33 ust. 1 i 87 ust. 2 organ wskazał, że przewozy drogowe na potrzeby własne mogą być wykonywane po uzyskaniu zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie przez przedsiębiorcę prowadzenia przewozów drogowych jako działalności pomocniczej w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej a kontrolowany jest obowiązany mieć przy sobie i okazać wypis takiego zaświadczenia. Konsekwencją powyższego jest lp.1.3 załącznika nr 3 do u.t.d. zgodnie z którym wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 8000 zł. Główny Inspektor stwierdził, że stroną wykonująca przewóz w dniu kontroli był skarżący, prowadzący działalność gospodarczą pod firmą P. , przedsiębiorca w dniu kontroli nie legitymował się żadnym uprawnieniem do wykonywania przewozów drogowych, przedstawione zaświadczenie nr [...] na przewozy drogowe na potrzeby własne, zostało wydane przez Starostę [...] dopiero 19 września 2017 r. W ocenie organu przewóz spełniał przesłanki przewozu na potrzeby własne - skarżący w toku postępowania wyjaśnił, że kierując pojazdem J. J. jest jego ojcem i nie jest zatrudnionym przez niego kierowcą ale prowadził kontrolowany pojazd w ramach pomocy w działalności gospodarczej; przewóz był wykonywany pomocniczo w stosunku do głównej działalności przedsiębiorcy; kontrolowany pojazd był własnością skarżącego. Organ podkreślił, że uzyskanie przez stronę następczo w stosunku do kontroli zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne (tj. w dniu 19 września 2017 r.) nie stanowi przesłanki do uznania, że w dniu kontroli (tj. [...] września 2017 r.) skarżący wykonywał przejazd na potrzeby własne ma podstawie ww. zaświadczenia dlatego też kara w wysokości 8000 zł z tytułu naruszenia lp. 1.3 załącznika nr 3 do u.t.d. jest zasadna. Ponadto organ powołując się na art. 23 i 32 ust. 1 rozporządzenia 165/2014 wskazał na obowiązek wykonywania przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące lub cyfrowe urządzenie rejestrujące lub cyfrowe urządzenia rejestrujące bez wymaganego sprawdzenia okresowego, badania kontrolnego lub kalibracji oraz sankcję w postaci kary pieniężnej w wysokości 1000 zł (lp.6.1.4. załącznika nr 3 do u.t.d.). Organ podniósł, że ostatnie badanie okresowe urządzenia rejestrującego zainstalowanego w pojeździe było przeprowadzone 19 lipca 2011 r., wobec powyższego zasadne było nałożenie kary 1000 zł. Odnosząc się do zastosowania w niniejszej sprawie art. 92c organ podał, że nie sposób w niniejszej sprawie stwierdzić, że przedsiębiorca nie mógł zapobiec powstaniu naruszeń, tabliczka instalacyjna tachografu znajduje się w miejscu odsłoniętym, łatwo dostępnym, a przedsiębiorca z łatwością mógł zauważyć, że tachograf nie posiada ważnego badania okresowego. Wskazując na drugie naruszenie organ odniósł się do obowiązku znajomości przepisów regulujących wykonywanie przewozów na potrzeby własne. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji, w zakresie nałożenia kary 8000 zł,: - rażące naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na zaniechaniu oceny materiału dowodowego dotyczącego usunięcia naruszenia prawa i okoliczności wskazanych w odwołaniu wbrew regułom wynikającym z art. 7, art. 75, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. a przez to naruszenie przepisów postępowania mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy poprzez niezastosowanie art. 189a § 1 w zw. z art. 189f k.p.a. w zw. z 92a u.t.d. W konsekwencji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w zakresie utrzymującym w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora o nałożeniu kary 8000 zł oraz uchylenie decyzji Wojewódzkiego Inspektora w zakresie nałożonej kary 8000 zł. Ponadto wniósł o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W ocenie skarżącego, organy w niniejszej sprawie winny zastosować przepisy k.p.a. tj. art. 189a § 1, art. 189f § 1 i 2 k.p.a. i odstąpić od nałożenia kary pieniężnej. Zdaniem skarżącego, społeczna szkodliwość, waga naruszenia polegającego na braku zaświadczenia jest niewykazywalna i dotyka tylko przedsiębiorcy, który niezwłocznie po kontroli drogowej uzyskał wymagane zaświadczenie. Ponadto skarżący podniósł, że zaprzestał naruszenia prawa, waga naruszenia prawa cechuje się znikomą szkodliwością czynu, a przewóz miał marginalne znaczenie w pracy przedsiębiorcy. Skarżący nie zgodził się z argumentacją dotyczącą wyłączenia możliwości nałożenia kary wynikającą z art. 92c u.t.d., podniósł, że czym innym jest umorzenie, brak wszczęcia postępowania a odstąpienie od wymierzenia kary. Przedsiębiorca nie negował kary za brak badań tachografu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Podczas rozprawy 16 listopada 2018 r. na pytanie Sądu skarżący oświadczył, że w skardze zaskarżono decyzję w części tj. w zakresie kary 8000 zł. Pełnomocnik skarżącego poparł skargę, zmodyfikował zawarte w niej żądanie wnosząc o uchylenie obu wydanych decyzji a na podstawie art. 145a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 poz. 1302 ze zm., dalej "p.p.s.a.") wniósł o zobowiązanie organu do wydania decyzji i załatwienia sprawy poprzez odstąpienie od nałożenia kary. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem nie zawiera uzasadnionych podstaw. Zdaniem Sądu, organ prawidłowo ustalił zarówno stan faktyczny jak i prawidłowo dokonał jego oceny prawnej, nie naruszając przepisów prawa procesowego jak i materialnego w sposób, który miałby wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Sąd nie zgadza się, z zarzutami naruszenia art. 7, 75, 77 § 1 oraz 80 k.p.a. poprzez niezastosowanie art. 189a § 1 w zw. z art. 189f k.p.a. w zw. z art. 92a u.t.d. Organ w sposób szczegółowy dokonał ustalenia stanu faktycznego i w sposób prawidłowy dokonał oceny materiału dowodowego w świetle powołanej podstawy materialnej rozstrzygnięcia. Ponadto, wypełnił obowiązek wynikający z art. 7 oraz 77 k.p.a. i zgromadził w aktach sprawy dowody, które są konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz dopuścił jako dowód wszystko, co może przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem. W tym miejscu należy przytoczyć orzeczenie NSA z dnia 4 lipca 2001 r. (II GSK 301/00) "Obowiązek zebrania całego materiału dowodowego w postępowaniu administracyjnym oznacza, że organ administracji publicznej winien z własnej inicjatywy gromadzić w aktach dowody, które jego zdaniem będą konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz winien gromadzić w aktach sprawy także dowody wskazane lub dostarczone przez strony, jeżeli mają one znaczenie dla sprawy." Wobec powyższego należy podkreślić, że brak aktywności dowodowej skarżącego czyni twierdzenia o niewyjaśnieniu stanu faktycznego niezasadnymi, a zarzuty zaniechania zebrania materiału dowodowego w sposób wyczerpujący i jego rozważenia a następnie dokonania oceny, nie znajdują zarówno potwierdzenia jak i nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia. Stan faktyczny w zakresie prawidłowości jego ustalenia i oceny nie budzi zastrzeżeń Sądu. Organ ustalił, że przedsiębiorcą wykonującym przewóz w dniu [...] września 2017 r. (w dniu kontroli) był skarżący prowadzący działalność gospodarczą pod firmą P.. Postępowanie wobec M. Spółka Jawna z uwagi na złożone w sprawie wyjaśnienia, dotyczące zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej), zostało umorzone. Kierowcą kontrolowanego, we W. na DK-[...], pojazdu marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] był ojciec skarżącego, który prowadził pojazd w ramach pomocy skarżącemu. Kontrolowany pojazd należał do skarżącego. W ramach kontroli stwierdzono, że wykonujący transport w ramach krajowego niezarobkowego przewozu drogowego: 1. wykonywał przewóz na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia; 2. przejazd drogowy wykonywany był pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące lub cyfrowe urządzenie rejestrujące bez wymaganego sprawdzenia okresowego, badania kontrolnego lub kalibracji. Skarżący zarówno w odwołaniu od decyzji, jak również skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie nie kwestionował drugiego naruszenia dotyczącego wymierzenia kary 1000 zł z uwagi na naruszenie lp. 6.1.4. załącznika nr 3 do u.t.d. W myśl art. 23 rozporządzenia 165/2014 tachografy poddaje się regularnym przeglądom wykonywanym przez zatwierdzone warsztaty, przeglądy te przeprowadza się przynajmniej raz na dwa lata. W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że urządzenie rejestrujące marki [...] (typ [...], nr fabryczny [...], typ zatwierdzenia [...]) znajdujące się w kontrolowanym pojeździe aktualnego badania nie posiadało bowiem ostatnie badanie zostało przeprowadzone 19 lipca 2011 r. Odnośnie pierwszego naruszenia polegającego na wykonywaniu przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia, interpretacja art. 33 ust. 1 u.t.d. nie budzi żadnych wątpliwości: przewozy drogowe na potrzeby własne mogą być wykonywane po uzyskaniu zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie przez przedsiębiorcę prowadzenia przewozów drogowych jako działalności pomocniczej w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej. Takie zaświadczenie, zgodnie z ust. 4 tej normy, uprawnia do wykonywania przewozów wyłącznie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Chyba, że zgodnie z art. 33 ust. 5 u.t.d. posiadane zaświadczenie na międzynarodowy niezarobkowy przewóz drogowy uprawnia do wykonywania przewozów z przekroczeniem granicy Rzeczypospolitej Polskiej. Zaświadczenie to uprawnia również do wykonywania niezarobkowego przewozu drogowego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zgodnie z rodzajem przewozów w nim określonych. W niniejszej sprawie stwierdzono, że podczas kontroli drogowej kierowca nie okazał do kontroli oraz nie posiadał w pojeździe zaświadczenia na wykonywanie krajowego przewozu drogowego na potrzeby własne. Brak powyższego dokumentu potwierdził zarówno skarżący, przedstawiając przy piśmie z [...] listopada 2017 r. zaświadczenie nr [...] na przewozy drogowe na potrzeby własne wydane przez Starostę [...] dnia 19 września 2017 r.(tj. po kontroli, która miała miejsce [...] września 2017 r.), jak również Starostwo Powiatowe w [...] w piśmie z [...] grudnia 2017 r. Ponadto organ odwoławczy prawidłowo ocenił, że kierowca wykonywał przewóz drogowy o charakterze pomocniczym w stosunku do wykonywanej przez stronę działalności, a konsekwencją nie okazania i nie posiadania zaświadczenia jest utrzymanie kary pieniężnej w wysokości 8 000 zł – zgodnie z taryfikatorem kar określonym w lp. 1.3 załącznika nr 3 do ww. ustawy. Wobec powyższego kara 9 000 zł została prawidłowo obliczona poprzez zsumowanie kary 8000 zł i 1000 zł, gdyż wykonywanie przewozu z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 do 10 000 zł za każde naruszenie a suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenie stwierdzone podczas jednej kontroli nie może przekroczyć 10 000 zł (art. 92a ust 1 i ust. 2 u.t.d.). Odnosząc się do zarzutów skargi stwierdzić należy, że kwestia niezastosowania art. 189a § 1 w zw. z art. 189f k.p.a. w zw. z art. 92a u.t.d. o została prawidłowo przez organ oceniona. Jak trafnie wskazał organ odwoławczy kary pieniężne są nakładane na podstawie art. 92a w zw. z art. 93 ust. 1 u.t.d. Treść art. 92a ust. 1 i 6 w zw. z załącznikiem nr 3 do u.t.d. określa w sposób sztywny wysokość kar pieniężnych za naruszenia przepisów załącznika nr 3 do u.t.d. Organ nie miał możliwości ich miarkowania. W związku z powyższym regulacja wynikająca z art. 189d k.p.a., na mocy art. 189a § 2 pkt 1 nie ma zastosowania w niniejszej sprawie, jak i art. 189e oraz art. 189f, które regulują przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej oraz udzielenia pouczenia. Należy podkreślić, że zasady te zostały uregulowane odrębnie przez ustawę o transporcie drogowym w art. 92c ust. 1 pkt 1, zaś w odniesieniu do naruszeń związanych z nieprzestrzeganiem przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku zastosowanie ma art. 92b ust. 1 u.t.d. Oznacza to, że reguła kolizyjna wyrażona w art. 189a § 2 k.p.a. daje pierwszeństwo przepisom odrębnym, jakimi jest w niniejszym przypadku ustawa o transporcie drogowym. Wprawdzie skarżący w skardze wskazywał na art. 92c u.t.d., jednakże organ w zaskarżonej decyzji prawidłowo ocenił, że bark było podstaw do zastosowania niniejszej normy. Art. 92c ust. 1 u.t.d. przewiduje, że nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli: 1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub 2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ. Żadna z dyspozycji zawartych w tej normie nie była podnoszona w niniejszej sprawie w postaci innego stanu faktycznego. Odnosząc się do powyższego należy powołać się na wywód jaki został dokonany przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 21 kwietnia 2017r. sygn. akt II GSK 2111/15 m.in. wskazujący w tezie nr 3, że "Nie jest rzeczą organu, nawet w świetle regulacji zawartej w art. 77 § 1 k.p.a., wyręczanie strony w gromadzeniu materiału dowodowego, do którego ma ona wyłączny dostęp i z którego może ona wywodzić korzystne dla siebie skutki. (publ. LEX nr 2321615)".Powyższa teza wskazuje, że brak wpływu na powstanie naruszenia musi realnie zaistnieć bowiem nie jest wystarczające samo zakwestionowanie swojej odpowiedzialności. Okolicznością przemawiającą za zastosowaniem normy z art. 92c ust. 1 u.t.d. nie może być następcze w stosunku do kontroli uzyskanie przez skarżącego zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne. Powyższe nie zmieni faktu, że w dniu kontroli skarżący takim zaświadczeniem nie dysponował dlatego też kara w wysokości 8000 zł z tytułu naruszenia lp. 1.3 załącznika nr 3 do u.t.d. została nałożona przez organ prawidłowo. Z powyższych przyczyn Sąd skargę oddalił na mocy art. 151 p.p.s.a.