VI SA/Wa 132/13

PostanowienieWSA w Warszawie2013-03-18

Skład orzekający: Piotr Borowiecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wykonanie decyzji nakazującej przywrócenie pasa drogowego do stanu poprzedniego poprzez rozbiórkę obiektów budowlanych, przed rozpoznaniem skargi przez sąd administracyjny, może spowodować szkodę znaczną lub trudne do odwrócenia skutki, uzasadniające wstrzymanie wykonania tej decyzji?
Ratio decidendi
Wykonanie decyzji nakazującej rozbiórkę obiektów budowlanych i przywrócenie pasa drogowego do stanu poprzedniego przed rozpoznaniem skargi przez sąd administracyjny może spowodować trwałą zmianę rzeczywistości, nieodwracalne skutki oraz szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona późniejszą rekompensatą ani przywrócona do pierwotnego stanu. W związku z tym, sąd administracyjny, działając na podstawie art. 61 § 3 PPSA, może wstrzymać wykonanie takiej decyzji.
Stan faktyczny
Skarżący złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego nakazującą przywrócenie pasa drogowego do stanu poprzedniego poprzez rozbiórkę obiektów budowlanych. Następnie skarżący złożył wniosek o wstrzymanie wykonania tej decyzji, argumentując, że jej wykonanie przed rozpoznaniem skargi przez sąd spowoduje nieodwracalne skutki i znaczną szkodę, ponieważ doprowadzi do zmiany stanu faktycznego i uniemożliwi przywrócenie stanu poprzedniego, nawet w przypadku uwzględnienia skargi. Skarżący powołał się na orzecznictwo NSA.
Rozstrzygnięcie
Wstrzymano wykonanie zaskarżonej decyzji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Piotr Borowiecki po rozpoznaniu w dniu 18 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. S. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2012 r., nr [...] w sprawie ze skargi W. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2012 r., nr [...] w przedmiocie nakazania przywrócenia pasa drogowego do stanu poprzedniego p o s t a n a w i a: - wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji - W dniu 20 grudnia 2012 r. skarżący W. S., reprezentowany przez adwokata, działając za pośrednictwem organu odwoławczego, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2012 r., nr [...] w przedmiocie nakazania skarżącemu przywrócenia do stanu poprzedniego pasa drogowego drogi gminnej Nr [...] działka nr ew. [...] z obrębu [...] (ul. [...]), poprzez rozbiórkę obiektów budowlanych wybudowanych bez zgody zarządcy drogi (podwyższenia terenu pobocza wraz z okrawężnikowaniem). Następnie w piśmie z dnia 11 lutego 2013 r. skarżący złożył wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji SKO w W.. W uzasadnieniu wniosku o wstrzymanie wykonania spornej decyzji SKO w W. strona skarżąca wskazała, że pismem Zastępcy Burmistrza Dzielnicy [...] m. W. z dnia [...] grudnia 2012 r., znak sprawy: [...] (pismo załączone do wniosku), organ ten wezwał skarżącego do natychmiastowego przywrócenia do stanu poprzedniego pasa drogowego drogi gminnej (ul. [...]), poprzez rozbiórkę obiektów budowlanych wybudowanych bez zgody zarządcy drogi. Jednocześnie strona wskazała, że organ poinformował skarżącego, że w przypadku pozostawienia naniesień, przystąpi do egzekucji administracyjnej, co wiązać się będzie z dodatkowymi kosztami. Skarżący wskazał ponadto, że pismem z dnia [...] stycznia 2013 r. (także załączonym do wniosku) skarżący odpowiedział na ww. pismo Zastępcy Burmistrza Dzielnicy [...] m. W.. W uzasadnieniu wspomnianego pisma skarżący stwierdził, że wykonanie w chwili obecnej nakazu przywrócenia terenu do stanu sprzed jego uporządkowania spowoduje zmianę stanu faktycznego, na którym organ oparł zaskarżoną decyzję, co mogłoby wpłynąć na treść rozstrzygnięcia Sądu, bowiem poprzez wykonanie nakazu skarżący zgodziłby się z treścią zaskarżonej decyzji. Skarżący wyjaśnił, że gdyby doszło do nakazanej rozbiórki przed wyrokiem Sądu, a Sąd uznałby skargę za uzasadnioną, to wówczas skarżący mógłby, co prawda, wystąpić o odszkodowanie, ale co jest oczywiste nie mogłoby dojść do przywrócenia stanu poprzedniego (uporządkowanego terenu). Zdaniem skarżącego, wypełnienie nakazu rozbiórki oznaczałoby zmianę w istocie nieodwracalną i niemożliwą do zrekompensowania. W konsekwencji skarżący wskazał w uzasadnieniu wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, że jej wykonanie rodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody oraz spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Skarżący powołał się na stanowisko NSA wyrażone w postanowieniu z dnia 24 lutego 2012 r. (sygn. akt II OSK 385/12), wedle którego wykonanie decyzji nakazującej rozbiórkę ze swej istoty rodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nadto skarżący podkreślił, że w sytuacji, gdy działka stanowi obecnie drogę gminną (zdaniem skarżącego spór dotyczy tego, czy działka była we władaniu gminy w chwili dokonania naniesień, co wpłynęło na dokonanie przez organ błędnej oceny przesłanek warunkujących ich usunięcie), to rozbiórka obiektów budowlanych (podwyższenia terenu pobocza wraz z okrawężnikowaniem) wybudowanych – zdaniem organu - bez zgody zarządcy drogi, prowadziłoby do skutków nieodwracalnych, a ewentualna rekompensata finansowa nie doprowadziłaby - w ocenie skarżącego - do odwrócenia skutków wykonania decyzji. Ponadto skarżący stwierdził, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie jest w żaden sposób sprzeczne z interesem publicznym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Na wstępie należy wskazać, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji ma na celu ochronę strony przed negatywnymi skutkami, które może wywołać wykonanie zaskarżonego aktu lub czynności. Przyznanie stronie skarżącej ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi odstępstwo od reguły wyrażonej w art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - zwanej dalej: "p.p.s.a."), zgodnie z którą wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Stosownie do treści art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, iż niebezpieczeństwo, o którym mowa w cytowanym przepisie oznacza, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Trudne zaś do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Przesłanki w postaci wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, o których mowa w ww. przepisie należy wiązać z sytuacją, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny zostanie wykonany, a następnie na skutek uwzględnienia skargi akt ten zostanie wzruszony. W niniejszej sprawie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] listopada 2012 r., nr [...], utrzymało w mocy decyzję nakazującą skarżącemu przywrócenie do stanu poprzedniego pasa drogowego drogi gminnej Nr [...], działka nr Ew. [...] z obrębu [...] (ul. [...]), poprzez rozbiórkę obiektów budowlanych wybudowanych bez zgody zarządcy drogi (tj.: podwyższenia terenu pobocza wraz z okrawężnikowaniem). Zdaniem Sądu, doprowadzenie terenu do stanu sprzed uporządkowania pasa drogowego ww. drogi przez wyrokiem Sądu - spowodowałoby trwałą zmianę rzeczywistości i wiązałoby się ze spowodowaniem nieodwracalnych skutków, a także wyrządzeniem skarżącemu szkody, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszą rekompensatę, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. W ocenie Sądu, strona skarżąca wykazała, że wykonanie powyższego nakazu przed rozpoznaniem sprawy przez sąd administracyjny mogłoby spowodować znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki. Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a. – orzekł, jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło