VI SA/Wa 1327/04
WyrokWSA w Warszawie2005-06-17
Skład orzekający: Jolanta Królikowska-Przewłoka, Maria Jagielska, Małgorzata Grzelak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja odmawiająca umorzenia postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia może zostać wydana bez podstawy prawnej, a jeśli tak, czy utrzymanie jej w mocy przez organ odwoławczy stanowi rażące naruszenie prawa?Ratio decidendi
Decyzja odmawiająca umorzenia postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, wydana bez podstawy prawnej, stanowi rażące naruszenie prawa. Organ odwoławczy, utrzymując w mocy taką decyzję, również dopuszcza się rażącego naruszenia prawa. W takiej sytuacji sąd administracyjny stwierdza nieważność obu decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującej w mocy decyzję Zarządu Dróg Miejskich odmawiającą umorzenia postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej na C. Sp. z o.o. za funkcjonowanie nośnika reklamowego bez zezwolenia w pasie drogowym. Firma powoływała się na umowę cywilną z poprzednikiem prawnym ZDM, która wygasła, a następnie starała się o jej przedłużenie. Po nałożeniu kary i stwierdzeniu jej nieważności przez NSA w poprzednim postępowaniu, ZDM ponownie wszczął postępowanie. Firma wniosła o umorzenie postępowania, argumentując brak podstaw do nałożenia kary. Organ I instancji odmówił umorzenia, a SKO utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności obu decyzji, zarzucając istnienie dwóch sprzecznych decyzji w obrocie prawnym.Rozstrzygnięcie
1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Dyrektora Zarządu Dróg Miejskich w [...] z dnia [...] listopada 2003 roku ; 2. stwierdza, że decyzje, których nieważność stwierdzono nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz C. Sp. z o.o. w W. kwotę 440 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jolanta Królikowska-Przewłoka Sędzia WSA - Maria Jagielska ( spr. ) Asesor WSA - Małgorzata Grzelak Protokolant Łukasz Poprawski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 czerwca 2005r. sprawy ze skargi C. Sp. z o.o. w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2004r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania w sprawie nałożenia opłat za funkcjonowanie nośnika reklamowego bez zezwolenia w pasie drogowym 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Dyrektora Zarządu Dróg Miejskich w [...] z dnia [...] listopada 2003 roku ; 2. stwierdza, że decyzje, których nieważność stwierdzono nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz C. Sp. z o.o. w W. kwotę 440 zł ( czterysta czterdzieści złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2004r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy, wydaną z upoważnienia Prezydenta m. [...], decyzję Zarządu Dróg Miejskich w [...] odmawiającą umorzenia postępowania w sprawie nałożenia na firmę "C." Sp. z o.o. kary pieniężnej za funkcjonowanie nośnika reklamowego bez wymaganego zezwolenia w pasie drogowym ul. [...] w rejonie ul. [...].
Do wydania decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Dnia [...] czerwca 1992r. firma "P. – poprzedniczka prawna "C." Sp. z o.o. zawarła z Wojewódzką Dyrekcją Dróg Miejskich umowę cywilną, na podstawie której miała prawo do zainstalowania, w miejscach określonych załącznikiem do umowy, 100 plansz reklamowych za umówioną opłatą. Umowa zawarta została na czas określony tj. do dnia [...] grudnia 2000r. z możliwością jej przedłużenia przez strony. Na mocy tej umowy zainstalowana została konstrukcja reklamowa w pasie drogowym ul. [...] w rejonie ul. [...].
Od roku 2000 firma C. czyniła starania o przedłużenie okresu obowiązywania umowy z dnia [...] czerwca 1992r.
Dnia [...] marca 2001r., ZDM w [...], po uprzednim poinformowaniu skarżącej firmy o tym iż zawarta umowa rozwiązuje się z dniem [...] grudnia 2000r., nałożył na skarżącą karę pieniężną w wysokości 27.086,40zł za samowolne zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia.
Wskutek złożonego odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję, zaś w wyniku złożonej przez skarżącą skargi, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 12 marca 2003r. stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji SKO w [...] z dnia [...] lipca 2001r. i utrzymanej nią w mocy decyzji Zarządu Dróg Miejskich z dnia [...] marca 2001r.
Pismem z dnia [...] lipca 2003r. Zarząd Dróg Miejskich poinformował skarżącą , iż ponownie wszczyna postępowanie w przedmiocie nałożenia kary za zajęcie pasa drogowego oraz o możliwości zapoznania się z dokumentacją sprawy i wypowiedzenia co do jej treści. Pełnomocnik skarżącej po zapoznaniu się z dokumentacją i stwierdzeniu, iż nie zawiera ona dowodów w rozumieniu Kpa. mogących stanowić podstawę nałożenia kary, przesłał do ZDM w [...] wniosek o umorzenie postępowania w przedmiocie nałożenia kary za zajęcie pasa drogowego, powołując się na art. 40 ust. 4 i art. 22 ust. 2 ustawy o drogach publicznych.
Zarząd Dróg Miejskich w [...] dnia [...] października 2003r. wydał decyzję nr [...] którą nałożył na skarżącą karę pieniężną za zajęcie pasa drogowego i umieszczenie w nim reklamy w okresie od dnia [...] stycznia 2001r. do dnia [...] marca 2001r. zaś dnia [...] listopada 2003r. ZDM wydał decyzję nr [...] którą odmówił umorzenia postępowania "w sprawie nałożenia opłat za funkcjonowanie nośnika reklamowego bez wymaganego zezwolenia w pasie drogowym ul. [...] w rej. ul. [...] w okresie od [...] stycznia 2001r. do [...] marca 2001r."
"C." w złożonym odwołaniu od decyzji wniosło o jej uchylenie twierdząc i dowodząc, iż złożony wniosek o umorzenie postępowania jest w pełni uzasadniony.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] na podstawie art. 127 § 2 w związku z art. 17 pkt 1 Kpa. oraz art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podało, że w sprawie nie zachodzą jakiekolwiek przesłanki bezprzedmiotowości postępowania, które wykluczają wydanie decyzji co do istoty. Zgodnie z art. 40 ust. 1 i 2 ustawy z 21 marca 1985r. o drogach publicznych ( Dz. U . z 2000r. Nr 71, poz. 838 ze zmianami ) zajęcie pasa drogowego wymaga uzyskania zezwolenia zarządcy drogi, a zgodnie z ust. 12 pkt 1 tego artykułu, zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia podlega karze pieniężnej. Powołany przez skarżącą przepis art. 22 ust. 2 cyt. ustawy uprawnia zarząd drogi do oddania w najem lub dzierżawę grunty w pasie drogowym na cele związane z zarządzaniem drogami lub potrzebami ruchu drogowego, a także na cele związane z potrzebami obsługi użytkowników ruchu. Takie brzmienie przepisu wyklucza udostępnienie, na zasadach cywilnoprawnych, gruntów położonych w pasie drogowym na cele posadowienia w nich reklam. Tak więc zarzut odwołania, jakoby łącząca strony umowa dotycząca instalacji nośnika reklamowego w pasie drogowym wyłączała możliwość stosowania art. 40 ustawy o drogach publicznych i nałożenia kar administracyjnych za zajęcie pasa drogowego, są chybione.
We wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze, C. Sp. z o.o. działając przez swego pełnomocnika, wniosła o stwierdzenie nieważności obu decyzji. Zarzuciła, że w postępowaniu doszło do wydania dwóch decyzji: jednej z [...] października 2003r. dotyczącej istoty sprawy, zaskarżonej do SKO w [...], które uchyliło tę decyzję w całości i sprawę przekazało organowi I instancji do ponownego rozpoznania i drugiej z [...] listopada 2003r.odmawiającej umorzenia postępowania. Z uwagi na fakt, iż w obrocie prawnym funkcjonują dwie decyzje ostateczne – sprzeczne w swej treści – zachodzi konieczność stwierdzenia nieważności decyzji zaskarżonej na podstawie artr. 156 § 1 pkt 3 Kpa.
Kolegium, w odpowiedzi na skargę, wniosło o jej oddalenie.
Argument skarżącej jakoby w obrocie prawnym znajdowały się dwie decyzje tożsame w treści tj. dotyczące tej samej sprawy, co wywołuje skutek nieważności jest całkowicie chybiony. Decyzja wcześniejsza dotyczyła nałożenia na skarżącą kary pieniężnej, zaś decyzja skarżona w niniejszym postępowaniu rozstrzygała o umorzeniu postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Na podstawie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( dz. U. nr 153, poz. 1269 ), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej w zakresie jej zgodności z prawem tak materialnym, jak też procesowym. Badając zaskarżone rozstrzygnięcie pod tym kątem należy stwierdzić, że złożona skarga jest uzasadniona z innych jednakże przyczyn, niż wskazanych w skardze.
Złożony przez stronę postępowania, a skarżącego w niniejszej sprawie, wniosek o umorzenie postępowania w sprawie o nałożenie kary pieniężnej, został błędnie potraktowany przez organ I instancji jako złożony w trybie art. 105 § 2 Kpa. i następnie wadliwie rozstrzygnięty poprzez wydanie decyzji o odmowie umorzenia postępowania. Decyzja taka nie znajduje umocowania w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego, co oznacza, że została wydana bez podstawy prawnej. Organ odwoławczy, utrzymując w mocy decyzję wydaną bez podstawy prawnej, a więc rażąco naruszającą prawo, dopuścił się rażącego naruszenia prawa.
Bez znaczenia dla rozpatrywanej sprawy pozostają tu argumenty skarżącego o równoległym bycie w obrocie dwóch decyzji rozstrzygających w tej samej sprawie. Sąd nie podzielił zresztą rozumowania skarżącego zaprezentowanego w skardze, bowiem decyzja o odmowie umorzenia postępowania o nałożenie kary pieniężnej nie została wydana w sytuacji, gdy decyzja o nałożeniu kary stała była ostateczna, a tego dla stwierdzenia nieważności decyzji, wymaga art. 165 § 1 pkt 3 Kpa. Jak stanowi art. 16 § 1 Kpa. ostatecznymi są decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji. Jak przyznała skarżąca decyzja o nałożeniu kary nie stała się ostateczna i na dzień złożenia skargi postępowanie toczyło się nadal ( str. 4 skargi ).
W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 3c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – p.p.s.a. ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ) orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło