VI SA/Wa 1328/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Andrzej Siwek po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Komendanta Policji z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej p o s t a n a w i a: odmówić przyznania skarżącemu J. K. prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W dniu [..] sierpnia 2010 r. J. K. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na urzędowym formularzu (PPF) wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Komendanta Policji z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej W uzasadnieniu wniosku (Rubryka 5 PPF) skarżący podał, iż w chwili obecnej nie posiada wystarczających środków na opłacenie wpisu od skargi. Zaciągnął kredyt na kwotę 275000, gdzie miesięczna rata kredytu wynosi 4000 zł. Wskazał, iż tytułu prowadzenia firmy ponowi wysokie koszty związane z paliwem, wynagrodzeniami pracowników itd. Podkreślił trudna sytuację branży transportowej. Z zawartych we wniosku informacji wynika, że skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i dwiema córkami. Skarżący podnosił, iż uzyskuje dochód z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej w kwocie 21.712 zł brutto miesięcznie. [...]. Według oświadczenia skarżącego jego żona posiada status osoby bezrobotnej. Mając na uwadze, iż oświadczenia zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające dla oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącej, w wykonaniu zarządzenia referendarza sądowego z dnia [...] sierpnia 2010 r. wezwano skarżącego do nadesłania w terminie 14 dni: a) odpisu zeznań podatkowych skarżącego i jego małżonki za rok 2009, b) odpisu ostatniej deklaracji o wysokości dochodu (straty) z prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej, osiągniętego od początku bieżącego roku podatkowego, c) poinformowania, czy żona skarżącego jest zarejestrowana jako bezrobotna we właściwym urzędzie pracy (jeżeli tak, to należy nadesłać zaświadczenie z urzędu pracy potwierdzające tę okoliczność oraz wskazujące ew. okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych), d) podania wartości pojazdów wymienionych w rubryce 7.2.2. formularza, e) dokumentów potwierdzających zawartą w rubryce 5 formularza informację o kredycie udzielonym skarżącemu (np. kopia umowy o udzieleniu kredytu lub harmonogramu spłaty tego kredytu), f) oświadczenia, czy skarżący otrzymał dopłaty bezpośrednie do gruntów z funduszy Unii Europejskiej, jeśli tak, to kiedy i w jakiej wysokości, g) wyciągów i wykazów z posiadanych przez skarżącego oraz jego małżonkę rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, h) dokumentów potwierdzających ponoszenie miesięcznych wydatków koniecznych do utrzymania oraz innych obciążeń (opłaty za energię elektryczną, wodę, gaz, telefon) Powyższe wezwanie, skierowane na wskazany w skardze adres, po uprzednim dwukrotnym awizowaniu urząd pocztowy zwrócił do Sądu. Skarżący żądanych dokumentów nie przedstawił, nie udzielając również żadnych wyjaśnień dotyczących jego sytuacji majątkowej. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zawarte w wyżej cytowanym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004 s. 319). W niniejszej sprawie skarżący wskazał we wniosku, iż przebywając we wspólnym gospodarstwie domowym z niepracującą żoną i dwiema córkami, uzyskuje dochód z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w kwocie 21.712 zł brutto miesięcznie. Jednakże nienadesłanie przez skarżącego na wezwanie referendarza sądowego dodatkowych dokumentów źródłowych dotyczących stanu majątkowego oraz dochodów skarżącego i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, w szczególności dokumentów potwierdzających dochody skarżącego oraz wskazujących sytuację finansową jego żony, uniemożliwia dokonanie oceny spełnienia ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Podkreślić bowiem należy, iż jedyną kwestią braną pod uwagę przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej jest jej stan majątkowy. "Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej jest obowiązkiem sądu, jeśli osoba ta wykazała, że spełnia przesłanki z art. 246 § 1" (H. Knysiak-Molczyk /w:/ T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 631). "Instytucja zwolnienia od kosztów stanowi w istocie pomoc państwa dla osób które, ze względu na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny" (tak na gruncie przepisów k.p.c. J. Gudowski /w:/ T. Ereciński, J. Gudowski, M. Jędrzejewska "Komentarz do kodeksu postępowania cywilnego. Część pierwsza. Postępowanie rozpoznawcze", tom 1, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 290 i cytowane tam orzecznictwo Sądu Najwyższego). Skoro zatem jest to pomoc państwa, Sąd musi ustalić, czy ubiegający się o przyznanie prawa pomocy, wypełnia ustawowe przesłanki przyznania tejże pomocy państwa, co nie jest możliwe w przypadku niewykazania stanu majątkowego skarżącego i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym. W związku z powyższym na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) orzeczono jak w sentencji.