VI SA/Wa 1328/17
WyrokWSA w Warszawie2018-01-11
Skład orzekający: Marzena Milewska - Karczewska, Izabela Głowacka - Klimas, Pamela Kuraś - Dębecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który domaga się unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy na podstawie art. 164 Prawa własności przemysłowej, musi wykazać posiadanie interesu prawnego, a jeśli tak, to czy przedstawione przez niego dowody potwierdzają jego istnienie?Ratio decidendi
Wnioskodawca domagający się unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy na podstawie art. 164 Prawa własności przemysłowej musi wykazać posiadanie interesu prawnego. Interes ten musi być bezpośredni, aktualny i realny, oparty na konkretnej normie prawa materialnego, a nie na potencjalnych przyszłych zdarzeniach. W sytuacji, gdy wnioskodawca nie udowodnił swojego prawa do znaku towarowego, na który się powołuje, ani nie wykazał, że prowadzi działalność gospodarczą w Polsce z użyciem oznaczenia identycznego lub podobnego do spornego znaku, nie można uznać, że sporny znak ogranicza lub uniemożliwia mu swobodne prowadzenie działalności gospodarczej. Brak interesu prawnego skutkuje umorzeniem postępowania jako bezprzedmiotowego.Stan faktyczny
Spółka P., Inc. złożyła wniosek o unieważnienie wspólnego prawa ochronnego na znak towarowy EGYPTIAN EARTH, powołując się na posiadanie wcześniejszych praw do tego znaku i zgłoszenie go w złej wierze. Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej umorzył postępowanie, uznając, że wnioskodawca nie wykazał posiadania interesu prawnego. Spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego. Sąd oddalił skargę, podzielając stanowisko organu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Milewska - Karczewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Izabela Głowacka - Klimas Sędzia WSA Pamela Kuraś - Dębecka Protokolant st. sekr. sąd. Jarosław Kielczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi P., Inc z siedzibą w C., Stany Zjednoczone Ameryki na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie o unieważnienie wspólnego prawa ochronnego na znak towarowy oddala skargę
Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (dalej Urząd Patentowy, Kolegium Orzekające, organ) decyzją z dnia [...] listopada 2016r. nr [...], wydaną na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. w związku z art. 256 § 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000r. Prawo własności przemysłowej (jt. Dz.U. z 2013r. poz. 1410 z późn. zm. – dalej: p.w.p.) oraz art. 98 k.p.c. w związku z art. 256 ust. 2 p.w.p., umorzył postępowanie oraz przyznał solidarnie M. W. prowadzącej działalność gospodarcza pod nazwą B.M.W. w G. oraz E. K. prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą B.E.K. w G. od P. Co., Inc. z siedziba w C.,, Stany Zjednoczone Ameryki kwotę w wysokości 1600 zł, tytułem zwrotu kosztów postępowania w sprawie.
Do wydania powyższej decyzji doszło w oparciu o następujące ustalenia:
W dniu [...] lutego 2014r. P. Co., Inc z siedzibą w C., Stany Zjednoczone Ameryki wniosła o unieważnienie wspólnego prawa ochronnego na znak towarowy EGYPTIAN EARTH o nr [...] udzielonego na rzecz M. W. prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą B. M. W. w G. oraz E. K. prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą B.E.K. w G. Sporny znak towarowy o nr [...] jest znakiem słownym z pierwszeństwem od dnia [...] marca 2010r. i służy do oznaczania towarów i usług w klasie 3,5,i 44.
Jako podstawę prawną żądania unieważnienia wnioskodawca wskazał art. 131 ust.2 pkt 1 p.w.p. i podniósł zarzut zgłoszenia spornego prawa w złej wierze. Wnioskodawca powołał także art. 3 ust. 1 i art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz.U. z 1993r., nr 47, poz. 211 z późn. zm.).
Uzasadniając interes prawny wnioskodawca powołał się na przysługujące mu uprawnienie z tytułu wcześniejszych praw z rejestracji znaku towarowego EGYPTIAN EARTH o nr [...] w Stanach Zjednoczonych Ameryki i Kanadzie oraz zgłoszenia wspólnotowego znaku towarowego EGYPTIAN EARTH o nr [...] (z pierwszeństwem od [...] maja 2012r.), wobec którego został złożony sprzeciw przez uprawnione. Wnioskodawca podkreślił, że jest właścicielem brandu EGYPTIAN EARTH i że sprzedaje tak opatrzone produkty na całym wiecie. Podniósł również że jest twórcą znaku EGYPTIAN EARTH, a produkt opatrzony tym znakiem towarowym jest renomowany. Wskazał ze jako właściciel renomowanego znaku towarowego nie zamierza tolerować istnienia identycznej nazwy produktu u konkurencji na terenie Polski czy Unii Europejskiej, gdyż jest to z ewidentną szkodą dla niego. Nadto zauważył ze zachowanie uprawnionych do znaku posiada znamiona działania w złej wierze.
Uprawnione do spornego znaku w odpowiedzi na wniosek, w piśmie z dnia [...] sierpnia 2013r. wskazały, że wniosek jest bezzasadny wnosząc w kolejnym piśmie z dnia [...] listopada 2014r. o oddalenie przedmiotowego wniosku. W uzasadnieniu tego pisma uprawnione zakwestionowały istnienie interesu prawnego wnioskodawcy i podniosły, że wnioskodawca nie przedstawił świadectw ochronnych, ani innego tytułu prawnego do znaku towarowego, na który się powołuje, nie wskazał również numeru rejestracji. Wskazały również, że uprawnionym do znaku towarowego EGIPTIAN EARTH o nr [...] na terenie USA i Kanady nie jest wnioskodawca, tj. P. Co., Inc. z siedziba w C., Stany Zjednoczone Ameryki, ale osoba fizyczna N. B. z C. w N. Nadto uprawnione stwierdziły że wnioskodawca w Polsce nie prowadzi działalności gospodarcze, nie sprzedaje tu swoich towarów, nie prowadzi dystrybucji a zatem brak jest jego jakiejkolwiek aktywności gospodarczej związanej z używaniem przez wnioskodawcę znaku towarowego EGIPTIAN EARTH. Podkreśliły również że toczące się pomiędzy stronami postępowanie w EUIPO ze sprzeciwu uprawnionych wobec zgłoszonego przez wnioskodawcę wspólnotowego znaku towarowego, nie stanowi normy prawa materialnego konstytuującego automatycznie interes prawny po stronie wnioskodawcy. Uprawnione powołały się również na uprawnienia wynikające z rejestracji 7 znaków towarowych (międzynarodowego EGYPTISCHE ERDE o nr [...], wspólnotowego BIKOR EGYPTIAN EARTH o nr [...], wspólnotowego EGYPTISCHE ERDE o nr [...], wspólnotowego EGYPTISCHE ERDE o nr [...], krajowego EGYPTISCHE ERDE o nr [...], krajowego ZIEMIA EGIPSKA o nr [...], krajowego ZIEMIA EGIPTU o nr [...]) oraz wskazały, że jeszcze przed zgłoszeniem w dniu [...] marca 2010r. spornego znaku towarowego EGYPTIAN EARTH cieszył się powszechną znajomością i ma charakter odróżniający w każdej z wersji językowych. Podkreśliły że wnioskodawca nie przedstawiła żadnego dowodu, że ma tytuł prawny do znaku towarowego EGYPTIAN EARTH na terenie Polski. Stwierdziły że dopiero odmowa udzielenia prawa na wspólnotowy unijny) znak EGYPTIAN EARTH o nr [...], należący do wnioskodawcy i to z uwagi na skuteczny sprzeciw uprawnionych, spowodował działania wnioskodawcy i wszczęcie postępowania o unieważnienie prawa ochronnego na znak uprawnionych w przedmiotowym postępowaniu. Uprawnione zakwestionowały również renomowany charakter znaku wnioskodawcy i stwierdziły że nie wiadomo jaki znak towarowy i do kogo należący cieszy się renoma, na którą powołuje się wnioskodawca.
Wnioskodawca w trakcie prowadzonego przez Urząd Patentowy postępowania rozszerzył podstawy prawne swego żądania podnosząc podczas rozprawy w dniu [...] grudnia 2014r. zarzut: naruszenia art. 131 ust.1 pkt 1 p.w.p. poprzez naruszenie praw majątkowych do oznaczenia EGYPTIAN EARTH, naruszenia art. 132 ust.1 pkt 2 p.w.p. polegający na naruszeniu prawa do powszechnie znanego EGYPTIAN EARTH, ponieważ produkty tak oznaczone były powszechnie znane i używanie w Polsce, naruszenia art. 132 ust.2 pkt 3 p.w.p. polegające na naruszeniu prawa do znaku EGIPTIAN EARTH jako renomowanego i powszechnie znanego. Ponadto wnioskodawca poinformował również, że EUIPO nie uwzględniło odwołania od decyzji w sprawie unijnego znaku wnioskodawcy o nr [...] oraz że nie jest wykluczone, iż wnioskodawca będzie zgłaszał kolejne znaki EGYPTIAN EARTH do ochrony .
Organ po rozpatrzeniu zarzutów, argumentów i dowodów przedłożonych w sprawie, decyzją z dnia [...] listopada 2016r. (o numerze wskazanym na wstępie) orzekł o umorzeniu postępowania oraz o przyznaniu solidarnie na rzecz M. W. prowadzącej działalność gospodarcza pod nazwą B.M.W. w G. oraz E. K. prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą B.E.K. w G.
W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ wskazał, że jego zdaniem wnioskodawca w rozpatrywanej sprawie nie wykazał żadnej normy prawnej prawa materialnego, z której wynikałyby dla niego bezpośrednio określone prawa lub obowiązki uzasadniające złożenie wniosku o unieważnienie spornego prawa wyłącznego. Wskazał również że w okolicznościach faktycznych przedmiotowej sprawy trudno jest doszukać się takiej normy prawa materialnego, która kreowałaby ważny interes prawny wnioskodawcy. Wnioskodawca uzasadniając swój interes prawny wskazał, iż wynika on z przysługującego mu prawa do wcześniejszego znaku towarowego EGYPTIAN EARTH zarejestrowanego w USA i w Kanadzie. Jednakże jak zauważył organ wnioskodawca w rozpatrywanej sprawie nie wykazał, aby był właścicielem znaku towarowego EGYPTIAN EARTH na terenie USA i Kanady a co więcej z przedłożonego przez uprawnione wydruku z bazy TMView administrowanej przez EUIPO w Alicante wynika, że uprawnionym do znaku towarowego o nr [...] na terenie USA nie jest wnioskodawca, ale inny podmiot tj. osoba fizyczna N. B. z C. w N. Tym samym zdaniem organu wnioskodawca nie może powoływać się na prawo do którego nie ma żadnej legitymacji, by żądać unieważnienia innego prawa wyłącznego.
Organ wskazał również, że z ze zgromadzonych w sprawie materiałów dowodowych wynika że wnioskodawca ubiegał się o rejestrację unijnego znaku towarowego EGYPTIAN EARTH o nr [...]. Jednak znak ten został zgłoszony przez wnioskodawcę z późniejszym pierwszeństwem (od [...] maja 2012r.) niż sporny znak towarowy (od [...] marca 2010r.) i został objęty sprzeciwem wniesionym przez uprawnione do spornego znaku towarowego. Sprzeciw uprawnionych został uwzględniony i znak unijny wnioskodawcy o nr [...] nie uzyskał ochrony (decyzja o odmowie udzielenia prawa wyłącznego jest już ostateczna i prawomocna). Powyższe wskazuje zatem, zdaniem organu, że rozstrzygniecie zapadłe przedmiotowej sprawie nie wpływa na sytuacje wnioskodawcy w sprawie dotyczącej unijnego znaku bowiem to zostało zakończone.
Organ wskazał również odnosząc się do twierdzenia wnioskodawcy że nie jest wykluczone że będzie zgłaszał kolejne znaki towarowe EGYPTIAN EARTH, że twierdzenia te dotyczą zdaniem przyszłych podczas gdy interes prawny musi być realny tj. powinien rzeczywiście istnieć w dacie orzekania i stosowania norm prawnych.
Organ wskazał także że wnioskodawca w niniejszej sprawie mógł wywieść swój interes prawny z relacji konkurencyjności, poprzez wykazanie, iż prowadzona przez niego działalność gospodarcza w Polsce doznaje ograniczeń w wyniku działania uprawnionych. Wówczas bowiem uzasadnienie ważnego interesu prawnego mogłoby być oparte na przepisach gwarantujących swobodę działalności gospodarczej, tj. w art. 22 Konstytucji RP oraz odpowiednich przepisach ustawy z dnia 2 lipca 2004r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U. z 2004r. nr 173, poz. 1807 z późn. zm.- dalej: ustawa o swobodzie działalności gospodarczej), co jest aprobowane przez orzecznictwo sądów administracyjnych. W tym zakresie jednak wnioskodawca celem wykazania że oznaczenie EGYPTIAN EARTH jest obecne na terytorium Polski przedłożył wydruki z internetu, które jednak zdaniem organu nie dowodzą że materiały wnioskodawcy były obecne na polskim rynku, ani tym bardziej nie dowodzą, że wnioskodawca w sposób zorganizowany i ciągły prowadził na terytorium Polski jakąkolwiek działalność o charakterze zarobkowym. Przedstawione materiały, zdaniem organu są bowiem informacjami na temat zadany przez wnioskodawcę internetowej wyszukiwarce (wyszukiwarka Google), które w żaden sposób nie potwierdzają, że wyroby oznaczone znakiem "egyptian earth" były obecne na polskim rynku. Organ zauważył bowiem że wydruki przedłożone przez wnioskodawcę przedstawiają zdjęcia produktów, które jednak nie wiadomo od jakiego podmiotu pochodzą, co powoduje że organ nie może stwierdzić że wnioskodawca prowadzi na terenie Polski działalność gospodarczą z użyciem oznaczenia identycznego lub podobnego do spornego znaku towarowego. A tym samym zdaniem organu nie można uznać by sporny znak towarowy ograniczał lub uniemożliwiał wnioskodawcy swobodne prowadzenie działalności gospodarczej na terenie Polski, skoro wnioskodawca nie przejawiał żadnej aktywności w Polsce. Tym samym brak jest ograniczeń w postaci konkurencyjnych działań podmiotu uprawnionego do spornego znaku towarowego i rację miały uprawnione twierdząc że wnioskodawca nie prowadzi w Polsce działalności gospodarczej z użyciem znaku EGYPTIAN EARTH.
Z powyższych względów organ uznał że wnioskodawca nie wykazał, iż ma bezpośredni, aktualny i realny interes prawny oparty na konkretnej normie prawnej prawa materialnego do wystąpienia z żądaniem unieważnienia prawa ochronnego na sporny znak towarowy. Organ wskazał przy tym, odwołując się do orzecznictwa sądowoadministracyjnego), że brak interesu prawnego po stronie wnioskodawcy stanowi o braku jednego z koniecznych elementów stosunku administracyjnego (elementu podmiotowego), co prowadzi do umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego.
W zakresie ustalenia zwrotu niezbędnych kosztów postępowania Kolegium wskazało że opierając się na przepisach art. 98 § 1 k.p.c. w związku z art. 256 ust.2 p.w.p. oraz w związku z § 8 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 grudnia 2003r., w sprawie opłat za czynności rzeczników patentowych (Dz.U. Nr 122, poz. 2076), ustaliło wysokość zwrotu niezbędnych kosztów postępowania na kwotę 1600 zł.
Niezgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem P. Co., Inc z siedziba w C., Stany Zjednoczone Ameryki (dalej: skarżąca, spółka) wniosła skargę na decyzję Urzędu Patentowego z dnia [...] listopada 2016r. zaskarżając ją w całości i zarzucając naruszenie:
- "art. 164 p.w.p., poprzez uznanie iż w sprawie nie zaistniały wykazane ustawowe warunki unieważnienia prawa ochronnego na słowno-graficzny znak towarowy EGIPTIAN EARTH nr [...];
- art. 131 ust. 2 pkt 1 p.w.p., poprzez uznanie, iż ...
- art. 3 ust.1 i art. 10 ust.1 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (...), poprzez uznanie, iż ......
-art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez brak wszechstronnego i wyczerpującego rozpatrzenia zebranego w sprawie materiału dowodowego;
- art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez brak dostatecznego uzasadnienia faktycznego i prawnego skarżonej decyzji."
Podnosząc wskazane powyżej zarzuty spółka wniosła o uchylenie decyzji Urzędu Patentowego z dnia [...] listopada 2016r. oraz o zasadzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skarżąca podniosła że jej zdaniem argumenty i dowody przedstawione przez nią w toku postępowania są wystarczające do wykazania posiadania przez nią interesu prawnego. Jednocześnie z ostrożności procesowej wniosła ona o umożliwienie, na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 20 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przedstawienia uzupełniających dowodów z dokumentów, gdyż okazuje się to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości , a nie spowoduje to nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Skarżąca wskazała również, że dowody te zostaną przedłożone w ciągu 2 miesięcy tj. do dnia [...] lipca 2017r.
Skarżąca wskazała również, iż oprócz błędnej oceny w kwestii posiadania przez skarżącą interesu prawnego, urząd patentowy w szczególności nie odniósł się do argumentów i dowodów przedstawionych na poparcie tezy, że uczestniczki działają w złej wierze.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w zaskarżonym rozstrzygnięciu.
Podczas rozprawy przeprowadzonej przez Sąd w dniu 11 stycznia 2018r. pełnomocnik skarżącej wniósł o odroczenie rozprawy ze względu na nieotrzymanie dokumentów potwierdzających uprawnienia skarżącej do przeciwstawnego znaku i podtrzymała wnioski dowodowe zawarte w skardze a także poparła skargę. Pełnomocnik uczestnika wniósł o oddalenie wniosku oraz o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna albowiem zaskarżona decyzja Urzędu Patentowego nie narusza prawa.
Przedmiotem rozpoznania przez Sąd w niniejszej sprawie była skarga P. Co., Inc z siedziba w C., Stany Zjednoczone Ameryki na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] listopada 206r. (o numerze wskazanym na wstępie) umarzającą postępowanie w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy EGYPTIAN EARTH o nr [...] oraz przyznającą kwotę w wysokości 1600 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, na rzecz uczestniczek od skarżącej.
Zauważyć zatem należy, że postępowanie o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy może zostać zainicjowane albo na podstawie art. 246 ust. 1 oraz art. 247 ust. 2 p.w.p. wskutek złożenia sprzeciwu wobec prawomocnej decyzji Urzędu Patentowego o udzieleniu prawa ochronnego i podniesienia przez uprawnionego zarzutu bezzasadności sprzeciwu, albo - jak w niniejszej sprawie - na podstawie art. 164 p.w.p. na wniosek określonej osoby. Jednakże, o ile w przypadku sprzeciwu złożyć może go każdy pod warunkiem wystąpienia ze stosownym żądaniem w określonym powołanym przepisem terminie 6 miesięcy od opublikowania w "Wiadomościach Urzędu Patentowego" informacji o udzieleniu prawa, o tyle wniosek, o którym mowa w art. 164 p.w.p. nie jest ograniczony w czasie, lecz może zostać złożony wyłącznie przez osobę legitymującą się interesem prawnym.
W przedmiotowej sprawie skarżąca złożyła wniosek o unieważnienie udzielonego prawa ochronnego na podstawie art. 164 p.w.p., konsekwencją czego była konieczność wykazania posiadania przez nią interesu prawnego.
Wskazany powyżej przepis stanowi, że prawo ochronne na znak towarowy może zostać unieważnione w całości lub w części, na wniosek każdej osoby, która ma w tym interes prawny, jeżeli wykaże ona, że nie zostały spełnione ustawowe warunki wymagane do uzyskania tego prawa.
Kwestia istnienia bądź nie interesu prawnego jest zagadnieniem procesowym, które musi zostać wyjaśnione w pierwszej kolejności. To od oceny, czy dana strona ma legitymację procesową w danej sprawie zależy potrzeba merytorycznego rozpoznania sprawy. Nie ma bowiem podstaw do rozpatrywania zarzutów podniesionych we wniosku w przypadku braku takiej legitymacji, a dalsze postępowanie administracyjne jest bezprzedmiotowe. Spełnienie tej przesłanki nie zależy bowiem od tego, czy dany podmiot ma rację zarzucając uprawnionemu, że uzyskał on prawo ochronne z naruszeniem przepisów, ale od tego, czy z faktu istnienia tego prawa płyną bezpośrednie, konkretne i realne zagrożenia dla sytuacji prawnej wnioskodawcy.
Co do zasady, pojęcie interesu prawnego w rozumieniu przepisów p.w.p winno być interpretowane w taki sam sposób, jak na gruncie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 2 czerwca 2009 r. (sygn. akt II GSK 950/08) wyraził pogląd, że istnienie interesu prawnego podmiotu żądającego wszczęcia postępowania musi być ustalane na tle okoliczności faktycznych podnoszonych we wniosku oraz adekwatnych do tych okoliczności przepisów prawa materialnego.
Stwierdzenie istnienia interesu prawnego zawsze następuje w wyniku ustalenia prawdopodobnego związku między normą prawa materialnego a sytuacją prawną podmiotu polegającą na tym, że akt stosowania tej normy (np. decyzja administracyjna) może wpłynąć na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie prawa materialnego (M. Bogusz, Zaskarżenie decyzji administracyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego, Warszawa 1997, s. 22). Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 23 października 2008 r. (sygn. akt II GSK 385/08, niepubl.) samo powołanie się na dany przepis prawa materialnego nie przesądza jeszcze o istnieniu interesu prawnego osoby inicjującej omawiane postępowanie. Konieczne jest bowiem dodatkowe wykazanie, że w konkretnej sprawie jest on realny, indywidualny, własny i bezpośredni. Są to najczęściej wymieniane elementy bądź cechy interesu prawnego, obok np. jego sprawdzalności (wyrok NSA z dnia 19 stycznia 1996 r. sygn. akt SA/Łd 1843/95), czy możliwości uzyskania określonych korzyści (wyrok NSA z dnia 9 marca 1994 r. sygn. akt III SA 143/93).
Dokonując na gruncie niniejszej sprawy oceny, czy skarżąca posiadała interes prawny w domaganiu się unieważnienia spornego prawa należy mieć na względzie to, że we wniosku o unieważnienie prawa ochronnego oraz w toku postępowania przed urzędem Patentowym skarżąca powoływała się na przysługujące jej uprawnienie z tytułu wcześniejszych praw z rejestru znaku towarowego EGYPTIAN EARTH o nr [...] w Stanach Zjednoczonych Ameryki i Kanadzie oraz zgłoszenia wspólnotowego znaku towarowego EGYPTIAN EARTH o nr [...] (z pierwszeństwem od dnia [...] maja 2012r.), wobec którego został złożony sprzeciw przez uprawnione. Skarżąca powoływała się także na to że jest właścicielem brandu EGYPTIAN EARTH a produkt oznaczony tym znakiem sprzedawany jest na całym świecie. Wskazała również, że jest twórcą znaku EGYPTIAN EARTH a znak ten jest znakiem renomowanym.
Jak z powyższego wynika i co zasadnie przyjął organ, skarżąca w trakcie postepowania administracyjnego nie wskazywała żadnej konkretnej normy prawa materialnego, z której jej zdaniem wynikałby dla niej bezpośrednio określone prawa lub obowiązki uzasadniające złożenie przez nią wniosku o unieważnienie spornego prawa ochronnego. Zauważyć również należy, że mimo negowania przez uprawnione od początku faktu jakoby skarżąca była właścicielem znaku towarowego EGYPTIAN EARTH na terenie Stanów Zjednoczonych Ameryki i Kanady (k. [...]) skarżąca nie przedłożyła w tym zakresie żadnych dowodów, które potwierdziłyby jej prawo własności do tego znaku. Co więcej nie zanegowała ona skutecznie dokumentów przedłożonych przez uprawnione tj. wydruku z bazy TMView administrowanej przez EUIPO w Alikante (akta tom [...], k. [...]), z których wynika, że uprawnionym do znaku towarowego EGYPTIAN EARTH nr [...] na terenie Stanów Zjednoczonych Ameryki jest N. B. (osoba fizyczna). Należy w tym miejscu również zauważyć, że mimo złożenia w tym zakresie w skardze wniosku o dopuszczenie dowodu z dokumentów celem wykazania uprawnień skarżącej do znaku, to do dnia rozprawy do Sądu nie wpłynęły żadne dokumenty, które wykazywałyby uprawnienia skarżącej do znaku zarejestrowanego w Stanach Zjednoczonych Ameryki.
Tym samym słusznie organ przyjął, że skarżąca nie może powołać się na własne prawo wyłączne by żądać unieważnienia innego prawa wyłącznego.
Sąd podziela również pogląd organu zawarty w zaskarżonym orzeczeniu, że interesu prawnego skarżonej do wniesienia wniosku o unieważnienie spornego znaku nie wykazuje również fakt, że skarżąca ubiegała się o rejestrację unijnego znaku towarowego EGYPTIAN EARTH nr [...]. Nie ulega bowiem wątpliwości, że zgłoszenie tego znaku nastąpiło później niż znaku spornego (sporny znak zgłoszony w dniu [...] marca 2010r. a znak skarżącej został zgłoszony w dniu [...] maja 2012r.). A nadto znak skarżącej został objęty uwzględnionym sprzeciwem wniesionym przez uprawnione do spornego znaku towarowego. Tym samum w/w unijny znak skarżącej o nr [...] nie uzyskał ochrony (decyzja o odmowie udzielenia prawa wyłącznego na w/w znak jest ostateczna i prawomocna). A zatem, prawidłowo organ przyjął, że rozstrzygniecie podjęte w niniejszej sprawie nie wpływa na sytuację wnioskodawcy w sprawie dotyczącej unijnego znaku.
Zasadnie także organ uznał, że interes prawny musi być realny a zatem musi rzeczywiście istnieć w dacie orzekania i stosowania norm prawnych a zatem nie może dotyczyć zdarzeń przyszłych i niepewnych takich jak twierdzenia strony zawarte w protokole z rozprawy z dnia [...] grudnia 2014r.(k. [...] akta tom [...]), co do ewentualnej możliwości zgłaszania kolejnych znaków EGYPTIAN EARTH do ochrony.
Prawidłowo również organ zauważył i wskazał, dokonując także pod tym kontem stosownej analizy w zaskarżonym rozstrzygnięciu, na ugruntowane już stanowisko orzecznictwa, z którego wynika, że interes prawny może być wywiedziony również z relacji konkurencyjności. Interes prawny byłby wówczas oparty na przepisach gwarantujących swobodę działalności gospodarczej tj. art. 20 i art. 22 Konstytucji RP, art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej
Zauważyć przy tym należy, że przy powoływaniu w/w przepisów, w analizowanym zakresie, zwraca się uwagę na złożony charakter zawartych w nich unormowań i na konieczność wykazania ich związku ze sprawą. Otóż zgodnie z art. 20 Konstytucji RP społeczna gospodarska rynkowa oparta na wolności gospodarczej stanowi podstawę ustroju gospodarczego Rzeczypospolitej Polskiej. Sformułowana w nim zasada wolności gospodarczej ma przede wszystkim charakter ustrojowy, wyznaczając władzom publicznym, zwłaszcza ustawodawcy, zakaz arbitralnej ingerencji w sferę zachowań podmiotów gospodarczych przy tworzeniu prawa (J. Ciapała, Konstytucyjna zasada wolności gospodarczej, Ruch Prawniczy Ekonomiczny i Socjologiczny, 2001/4/15). Podobny charakter normy ustrojowej dostrzega się w art. 6 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, bowiem podejmowanie, wykonywanie i zakończenie działalności gospodarczej jest wolne dla każdego na równych prawach, z zachowaniem warunków określonych przepisami prawa. Chodzi tu zarówno o swobodę prawnej organizacji działalności, jak i o samodzielność w jej wykonywaniu o charakterze publicznego prawa podmiotowego, któremu odpowiada ogólny obowiązek nienaruszalności tego prawa (C. Kosikowski, Ustawa o swobodzie działalności gospodarczej, Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze Lexis Nexis, Warszawa 2005, s. 42 i n.). Utożsamia się też swobodę działalności gospodarczej z wolnością gospodarczą łączoną z innymi wolnościami człowieka i jego prawem do własności, przedsiębiorczości, wyboru zajęcia i wolnej konkurencji (M. Zdyb, Prawo działalności gospodarczej, Komentarz, Zakamycze 2000).
Przez odesłanie do innych przepisów te zasady podlegają jednak pewnemu ograniczeniu, np. przez obowiązek uzyskiwania zezwoleń, licencji czy spełnienia innych jeszcze wymogów przy podejmowaniu działalności gospodarczej w określonych dziedzinach. W sprawach z zakresu własności przemysłowej są one ograniczane wcześniej nabytymi uprawnieniami innych podmiotów o bezwzględnym charakterze. Przy wywodzeniu z tych przepisów interesu prawnego przy ubieganiu się o unieważnienie - jak w tej sprawie - prawa ochronnego na znak towarowy, konieczne więc było wykazanie, dlaczego i z jakim skutkiem wpływa on na sytuację prawną skarżącej, jako przedsiębiorcy, uwzględniając przy tym, że jedną ze swobód związanych z działalnością gospodarczą jest swoboda w zakresie konkurencji przy zachowaniu reguł wyznaczonych obowiązującymi przepisami np. przepisami dotyczącymi nieuczciwej konkurencji lub ochrony własności intelektualnej i przemysłowej (podobnie: M. Zdyb, Prawo działalności gospodarczej, komentarz do ustawy z 19 listopada 1999r., Zakamycze 2000 r.). Powyższe oznacza, że każdy przedsiębiorca prowadzić może swoją działalność gospodarczą w sposób swobodny, jednak z poszanowaniem zasad wynikających z obowiązującego prawa, w tym także z poszanowaniem praw i wartości istotnych z punktu widzenia innych podmiotów konkurujących na danym rynku.
Prawem istotnym z punktu widzenia działalności gospodarczej oraz konkurowania na rynku jest możność wyłącznego korzystania przez podmiot gospodarczy z udzielonego mu prawa ochronnego na znak towarowy, stanowiący wyróżnik w obrocie towarów lub usług jednego przedsiębiorcy od towarów lub usług tego samego rodzaju innego przedsiębiorcy. Stosownie do art. 120 ust. 1 p.w.p., funkcją znaku towarowego jest identyfikacja producenta towarów lub podmiotu świadczącego usługi, ponieważ służy on odróżnianiu towarów i usług tego samego rodzaju pochodzących od różnych przedsiębiorstw. Przedsiębiorca, który uzyskuje na podstawie ustawy Prawo własności przemysłowej prawo ochronne na znak towarowy, ma wyłączne prawo dysponowania nim w sposób zarobkowy i zawodowy na obszarze Polski (art. 153 p.w.p.). Każdy przedsiębiorca ma więc prawo do ich oznaczania znakiem towarowym, jeżeli nie pozostaje on w kolizji co do formy, okresu ważności i terytorium z wcześniej nabytym prawem ochronnym innego podmiotu do takiego samego znaku.
Oznacza to, że wynikająca z udzielonego prawa ochronnego możliwość nieskrępowanego wykorzystywania własnego znaku towarowego w prowadzonej działalności gospodarczej jest jednym z przejawów realizowania konstytucyjnej zasady swobody działalności gospodarczej.
Dopiero stan faktyczny, w którym ze strony innego podmiotu gospodarczego - konkurenta na danym rynku, dochodzi do uniemożliwienia lub ograniczenia korzystania przez właściciela z posiadanego wyłącznego prawa ochronnego lub zagrożenia korzystania z tego prawa, daje ze względu na naruszone prawo swobody prowadzenia działalności gospodarczej, podstawę do domagania się ochrony m.in. w postępowaniu administracyjnym uniemożliwiającym dalsze naruszanie. Wówczas taki konkurent ma interes prawny w żądaniu unieważnienia prawa ochronnego na identyczny co zarejestrowany dla niego znak towarowy, jeżeli dysponujący prawem ochronnym do takiego identycznego znaku jakimkolwiek skierowanym na zewnątrz działaniem będzie domagał się zaprzestania jego używania lub będzie zaprzeczał posiadanemu prawu.
W niniejszej sprawie, sytuacja taka nie zachodzi, bowiem zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w szczególności przedłożone przez skarżącą wydruki z internetu stron wyszukanych w wyszukiwarce Google po haśle: "egyptian earth opinie", "egyptian earth" grafika, egyptian earth bronzer" grafika, egyptian earth makijaż" (akta tom [...], k. [...]), nie wskazują i nie wykazuje by w dacie złożenia wniosku skarżąca była konkurentem uprawnionych. Rację ma bowiem organ wskazując, iż materiały te nie dowodzą aby towary wnioskodawcy były obecne na polskim rynku. Nie dowodzą one również, że skarżąca w sposób zorganizowany i ciągły prowadziła na terytorium Polski jakąkolwiek działalność o charakterze zarobkowym. Wydruki te nie wskazują bowiem aby produkty na nich zamieszczone pochodziły od skarżącej. Tym samym nie można zasadnie przyjąć, że skarżąca prowadziła na terytorium Polski działalność gospodarczą z użyciem oznaczenia identycznego lub podobnego jak sporny znak towarowy. Tym samym nie można uznać by sporny znak towarowy ograniczał lub wręcz uniemożliwiał skarżącej swobodne prowadzenie działalności gospodarczej na terytorium Polski, co oznacza, że nie wystąpił brak ograniczeń w postaci konkurencyjności działań. A to z kolei wskazuje, iż skarżąca wykazując przymiot strony nie może się odwołać do wskazanych wyżej przepisów Konstytucji RP oraz ustawy o swobodzie działalności gospodarczej.
Powyższe oznacza, że okoliczności ustalone przez organ na podstawie art. 164 p.w.p., w toku postępowania spornego wskazują, że skarżąca nie wykazała, iż ma bezpośredni, aktualny i realny interes prawny oparty na konkretnej normie prawnej prawa materialnego do występowania z żądaniem unieważnienia prawa ochronnego na sporny znak towarowy.
Sąd wskazuje również, że postępowanie sporne o unieważnienie prawa ochronnego jest postępowaniem toczącym się przeciwko określonej stronie, której to prawo przyznano i zmierzającym do pozbawienia jej posiadanego prawa. Mając na uwadze, iż postępowanie wymierzone jest przeciwko decyzji prawomocnej i jej skutkom, rzeczą wagi zasadniczej jest ścisłe, a nawet rygorystyczne, przestrzeganie przez organ rozstrzygający sprawy w tym trybie reguł proceduralnych, określonych przepisami p.w.p. i k.p.a. Niewykazanie przez podmiot żądający unieważnienia prawa ochronnego interesu prawnego stanowi o braku koniecznego elementu materialnego stosunku prawnego, co oznacza, że nie można załatwić sprawy co do jej istoty, a więc wydać decyzji merytorycznej. Mając na uwadze, iż postępowanie sporne, zgodnie z art. 61 k.p.a. w związku z art. 164 p.w.p. wszczyna się na wniosek strony, nie wykazanie się przez nią w trakcie prowadzonego postępowania interesem prawnym w konkretnej, indywidualnej sprawie, musi skutkować umorzeniem postępowania na zasadzie art. 105 k.p.a. w związku z art. 256 ust. 1 p.w.p.
W ocenie Sądu - na gruncie niniejszej sprawy - Urząd Patentowy prawidłowo zastosował zatem art. 105 § 1 k.p.a. i umorzył postępowanie.
Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze Sąd uznał je za niezasadne. Należy bowiem wskazać, że:
- organ nie mógł naruszyć przepisu art. 164 p.w.p. poprzez uznanie, że w sprawie nie zostały wykazane ustawowe warunki unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy jak również przepisu art. 131 ust.2 pkt 1 p.w.p., gdyż Urząd Patentowy nie weryfikował prawidłowości udzielenia prawa na sporny znak towarowy. Należy bowiem wskazać, że skoro skarżąca nie wykazała skutecznie, że przysługuje jej interes prawny do wniesienia wniosku o unieważnienie prawa ochronnego a tym samym do skutecznego żądania kontroli decyzji ostatecznej, to organ nie miał możliwości badania merytorycznego prawidłowości wydanego rozstrzygnięcia. Tym samym nie miał również możliwości ani badania ani odniesienia się do kwestii podnoszonej przez skarżącą tj. działania przez uczestniczki w złej wierze;
- zdaniem Sądu organ w sposób prawidłowy zebrał i rozpatrzył cały zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, co znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Tym samym brak jest podstaw do uznania, że zaskarżona decyzja narusza przepis art. 7, 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a.;
- Sąd nie dopatrzył się również naruszenia przez organ przepisu art. 3 ust.1 i art. 10 ust.1 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, szczególnie że wskazane przepisy nie stanowiły podstawy wydanego rozstrzygnięcia a sama skarżąca nie wskazała na czym naruszenie wskazanych przepisów miałoby polegać.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązany jest ponadto wyjaśnić, iż oddalając na rozprawie w dniu 11 stycznia 2018r. wnioski strony skarżącej, działał na podstawie:
- art. 106 § 3 p.p.s.a., zgodnie z którym to przepisem sąd administracyjny może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.
Należy zwrócić uwagę, iż postępowanie dowodowe przed sądem administracyjnym i w konsekwencji dokonywanie przez ten sąd ustaleń faktycznych jest dopuszczalne w zakresie uzasadnionym celami postępowania administracyjnego i powinno umożliwiać sądowi dokonywanie ustaleń, które będą stanowiły podstawę oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Oznacza to, że sąd w istocie nie może dokonywać ustaleń, które mogłyby służyć merytorycznemu rozstrzygnięciu sprawy załatwionej zaskarżoną decyzją. Jeżeli zachodzi potrzeba dokonania ustaleń, które mają służyć merytorycznemu rozstrzygnięciu, sąd powinien uchylić zaskarżoną decyzję i wskazać organowi zakres postępowania dowodowego, które organ ten powinien uzupełnić (tak również: B. Dauter /w:/ B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze, 2005, s. 257 i powołany tam wyrok NSA z dnia 7 lutego 2001 r., sygn. akt V SA 671/00).
W niniejszej sprawie Sąd uznał, iż uwzględnienie wniosku dowodowego, zawartego w skardze przede wszystkim nie było możliwe. Należy bowiem wskazać, że do skargi nie zostały załączone dokumenty co do których skarżąca wnioskowała o przeprowadzenie dowodu. Dokumenty te nie zostały również przesłane do Sądu w terminie późniejszym mimo zobowiązania zawartego w treści skargi, że zostaną one dostarczone do [...] lipca 2017r. Skoro zatem nie przedstawiono dokumentów o dopuszczenie, których strona skarżąca wnioskowała to Sąd nie miał innej możliwości jak oddalić złożony w tym zakresie wniosek.
- art. 99 p.p.s.a. zgodnie, z którym Sąd nawet na zgodny wniosek stron może odroczyć posiedzenie tylko z ważnej przyczyny.
Zdaniem Sądu za ważną przyczynę w niniejszej sprawie nie można uznać okoliczności, że do dnia rozprawy skarżąca nie przekazała swemu pełnomocnikowi dokumentów potwierdzających uprawnienia skarżącej do przeciwstawionego znaku. Należy bowiem zauważyć, iż prawo skarżącej do przeciwstawionego znaku było negowane przez uczestniczki od samego początku postępowania przed Urzędem Patentowym. A zatem skarżąca miała świadomość, iż fakt ten jest negowany przynajmniej od daty otrzymania odpowiedzi uprawnionych na jego wniosek o unieważnienie spornego znaku tj. od grudnia 2014r. (k. [...], tom [...] akt) i może mieć istotne znaczenie w rozpoznawanej sprawie. Nadto składając skargę do Sądu wraz z wnioskiem o dopuszczenie dowodu z dokumentów skarżąca zobowiązywała się do dostarczenia dokumentów wykazujących jej prawo do przeciwstawionego znaku w terminie do [...] lipca 2017r. –czego nie uczyniła do dnia rozprawy. Tym samym wniosek o odroczenie rozprawy ze wskazanego powodu Sąd uznał za działania mające na celu przedłużenie postępowania a nie za ważne przyczyny, które mogłyby stanowić podstawę do ewentualnego odroczenia i z tego też względu oddalił wniosek.
Biorąc wszystkie powyższe względy pod uwagę, Sąd stanął na stanowisku, że organ wydając zaskarżoną decyzję nie dopuścił się naruszeń prawa materialnego, które miałyby wpływ na wynik sprawy, ani uchybień formalnoprawnych w stopniu, w jakim mogłoby to mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (jt. Dz.U. z 2017r. poz. 1369 z późn. zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło