VI SA/Wa 1334/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lutego 2011 r. sprawy ze skargi J. J. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia na podstawie art. 102 ust. 5 pkt 24 w związku z art. 109 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027 ze zm.) – dalej ustawa o świadczeniach oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) – dalej Kpa., po rozpatrzeniu odwołania skarżącej J. J., utrzymał w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] marca 2010 r. stwierdzającą objęcie skarżącej obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej w okresie od [...] stycznia 1999 r. do [...] kwietnia 2008 r. oraz od [...] maja 2008 r. do nadal. Do wydania powyższych rozstrzygnięć doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] wystąpił z wnioskiem o wydanie decyzji dotyczącej objęcia obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym skarżącej, z tytułu prowadzonej przez nią pozarolniczej działalności gospodarczej. W trakcie prowadzonego postępowania wyjaśniającego Dyrektor Oddziału Wojewódzkiego NFZ zwrócił się z wnioskiem do Urzędu Miasta [...], Wydział Ewidencji Działalności Gospodarczej o podanie okresów w jakich skarżąca figurowała w ewidencji działalności gospodarczej. Wspomniany Urząd Miasta nadesłał na potwierdzenie żądanych danych zaświadczenia dotyczące okresów prowadzenia działalności gospodarczej przez skarżącą. Po ich analizie ustalono, że skarżąca jako osoba prowadząca działalność pozarolniczą podlegała i podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego, w okresie od [...] stycznia 1999 r. do [...] listopada 2005 r., z tytułu prowadzonej działalności pod nazwą: [...] "G.", [...] "D.", P.H.U. "J.", nadto w okresie od [...] czerwca 2005 r. do [...] kwietnia 2008 r. w ramach F. s.c. oraz w okresie od [...] maja 2008 r. do nadal z uwagi na prowadzenie działalności [...] "C.". Dyrektor Oddziału Wojewódzkiego NFZ w dniu [...] maja 2009 r. wydał decyzję stwierdzającą objęcie skarżącej obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu prowadzonej pod wyżej wymienionymi nazwami pozarolniczej działalności gospodarczej. Od decyzji z [...] maja 2009 r. skarżąca wniosła odwołanie, uzasadniając je błędnymi ustaleniami faktycznymi poczynionymi przez organ oraz swoją ciężką sytuacją finansową uniemożliwiającą jej spłatę zadłużenia z tytułu zaległych składek na ubezpieczenie zdrowotne. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia decyzją z [...] czerwca 2009 r. uchylił decyzję Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego NFZ w całości i przekazał temu organowi sprawę do ponownego rozpatrzenia. W swoim rozstrzygnięciu Prezes NFZ wyjaśnił, iż w myśl art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c) ustawy o świadczeniach, obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniem społecznym lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które były osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi. Organ podał, że skarżąca w okresie prowadzenia pozarolniczej działalności, tj. od [...] stycznia 1999 r. do chwili obecnej, posiadała również tytuły do ubezpieczeń społecznych jako osoba zatrudniona w ramach umowy o pracę i umowy zlecenia. Podjęcie przez skarżącą zatrudnienia na postawie umowy o pracę nie wyłączało, zdaniem organu, obowiązku podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Prezes NFZ podkreślił jednocześnie, że decyzja z [...] maja 2009 r. nie rozstrzyga kwestii okresu, w którym skarżąca podlegała wspomnianemu obowiązkowi, z tytułu każdego rodzaju prowadzonej przez nią działalności, tj. [...] "G." oraz [...] "D.". Organ zaznaczył, że przy ponownym zbadaniu sprawy, organ I instancji wskaże precyzyjnie okres podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z każdego rodzaju działalności, którą podejmowała skarżąca. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia decyzją z dnia [...] września 2009 r. stwierdził objęcie obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym skarżącej z tytułu prowadzenia przez nią działalności pozarolniczej, w następujących okresach, a mianowicie, od [...] stycznia 1999 r. do [...] lutego 2005 r. w ramach [...] "G.", działalność zarejestrowana pod nr ewidencyjnym [...] od [...] grudnia 1996 r. do [...] lutego 2005 r.; następnie od [...] września 2001 r. do [...] marca 2002 r. w ramach działalności zarejestrowanej pod nr ewidencyjnym [...] od [...] marca 2001 r. do [...] marca 2002 r.; dalej od [...] marca 2002 r. do [...] listopada 2005 r. w ramach P.H.U. "J.", działalność zarejestrowana pod nr ewidencyjnym [...] od [...] marca 2002 r. do [...] listopada 2005 r.; od [...] czerwca 2005 r. do [...] kwietnia 2008 r. w ramach F. s.c., działalność zarejestrowana pod nr ewidencyjnym [...] w tym samym okresie oraz od [...] maja 2008 r. do nadal w ramach [...] "C.", działalność zarejestrowana pod nr ewidencyjnym [...]. Skarżąca w odwołaniu od powyższej decyzji wskazała na niezgodność ustaleń poczynionych przez organ ze stanem faktycznym, wskazując między innymi na fakt, że działalność pod nazwą [...] "G." zakończyła w 2000 roku i decyzją z dnia [...] lutego 2000 r. została wykreślona z ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej pod nr [...] z dniem [...] lutego 2000 r., przy czym organ okoliczności tej nie uwzględnił i wydłużył termin prowadzenia tej działalności o 5 lat. Skarżąca podała, że skoro przez pewien czas nie prowadziła działalności F. s.c. ze względu na zwłokę w udostępnianiu lokalu, to okres od [...] czerwca 2005 r. do [...] lipca 2006 r. nie powinien być brany przez organ pod uwagę przy podawaniu okresów podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego. Wniosła o uchylenie tej decyzji i umorzenie postępowania, względnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Prezes NFZ decyzją z dnia [...] listopada 2009 r. uchylił decyzję z dnia [...] września 2009 r. Wskazał, że skarżąca prowadziła pozarolniczą działalność w okresach potwierdzonych stosownymi dokumentami, składała także dokumenty zgłoszeniowo – wyrejestrowujące jako płatnik składek w poszczególnych okresach przypadających w latach od 1999 roku do chwili obecnej. Organ podał w związku z tym, że skarżąca w okresie prowadzenia pozarolniczej działalności posiadała również tytuły do ubezpieczeń społecznych jako osoba wykonująca umowę o pracę i umowę zlecenia. Podkreślił przy tym, że organ I instancji ponownie rozpatrując sprawę, winien będzie zbadać, od kiedy skarżąca faktycznie rozpoczęła prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej F. s.c. i kiedy uzyskała pierwszy przychód z tego tytułu. Wskazał, że obowiązek zapłaty składki na ubezpieczenie zdrowotne w przypadku prowadzenia kilku działalności gospodarczych powstaje dopiero w momencie osiągnięcia przychodów z każdego rodzaju działalności. Dodał, że decyzja z dnia [...] września 2009 r. w części stwierdzającej obowiązek podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzonej działalności, tj. "G.", nie znajduje potwierdzenia w zgromadzonych w sprawie dokumentach, gdyż zgodnie z decyzją z dnia [...] lutego 2000 r. wykreślającą wpis nr [...], skarżąca prowadziła pozarolniczą działalność pod ww. nazwą zarejestrowaną pod nr [...] od [...] grudnia 1996 r. do [...] lutego 2000 r. Pismem z dnia 26 listopada 2009 r. organ zwrócił się do skarżącej z prośbą o przesłanie dokumentów, wskazujących od kiedy faktycznie rozpoczęła ona prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej F. s.c. i kiedy uzyskała pierwszy przychód z tej działalności. W odpowiedzi przesłano kopię druku PIT-36 za 2005 r. oraz kopię umowy spółki cywilnej zawartej w dniu 16 maja 2005 r. pomiędzy skarżącą, a wspólnikami tej spółki, a w dalszej kolejności kopię aneksu do umowy z dnia 31 maja 2005 r. oraz kopię wydruku z księgi przychodów i rozchodów za 2006 r. dla J.. s.c. Decyzją z dnia [...] marca 2010 r. Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ, rozpatrując ponownie sprawę skarżącej przeanalizował wszystkie zgromadzone dokumenty, dotyczące prowadzenia przez nią działalności pozarolniczej i stwierdził objęcie obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym skarżącej z tytułu prowadzenia tej działalności w okresie od [...] stycznia 1999 r. do nadal. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia wskazał, że skarżąca w dniu [...] lutego 2000 r. dokonała wykreślenia z ewidencji działalności gospodarczej wpisu o nr ewidencyjnym [...], więc ostatnim dniem prowadzenia działalności pod tym numerem był dzień [...] lutego 2000 r. W tych warunkach, zdaniem organu, jako datę końca okresu objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym skarżącej z tytułu prowadzenia działalności w ramach [...] "G.", należy przyjąć dzień [...] lutego 2000 r. Dodatkowo organ uwzględnił fakt nieuzyskiwania przychodu z działalności prowadzonej w formie spółki cywilnej F. s.c., w okresie od [...] maja 2005 r. do [...] listopada 2005 r., tj. w okresie prowadzenia przez skarżącą jednocześnie dwóch rodzajów działalności. Organ zauważył nadto, że ZUS Oddział w [...], Inspektorat w [...], decyzją z dnia [...] maja 2007 r. objął skarżącą obowiązkiem ubezpieczeń społecznych z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej w następujących okresach, od [...] września 1999 r. do [...] kwietnia 2004 r., od [...] do [...] czerwca 2004 r. oraz od [...] listopada 2005 r. W związku z powyższym organ stwierdził, że skoro ww. decyzja z dnia [...] maja 2007 r. jest prawomocna, a skarżąca od [...] listopada 2005 r. nie posiada innego tytułu do ubezpieczenia zdrowotnego poza ustalonym w ramach prowadzenia J. s.c., to będąc objętą ubezpieczeniem społecznym podlega również, w ocenie organu, obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca podtrzymała swoją dotychczasową argumentację, stwierdzając, że decyzja ta jest niewłaściwa i powinna zostać ponownie zweryfikowana. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r. Prezes NFZ utrzymał w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] marca 2010 r. Organ wskazał w swoim rozstrzygnięciu między innymi , że skarżąca jako osoba objęta obowiązkowym ubezpieczeniem społecznym w podanych przez organ I instancji okresach, podlegała również obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu, ponieważ zgodnie z treścią art. 66 ust. 1 ustawy o świadczeniach, obowiązkowi temu podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi. Na powyższą decyzję Prezesa ZUS skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, złożyła skargę, wnosząc o uchylenie tej decyzji. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisu art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c) ustawy o świadczeniach w związku z art. 14 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (j.t. Dz. U. z 2010 r. Nr 220, poz. 1447 ze zm.), poprzez ich błędną wykładnię. Zarzuciła również naruszenie art. 69 ust. 1 ustawy o świadczeniach, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, a także naruszenie zasad postępowania administracyjnego, tj. art. 10, art. 77 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego. W skardze kwestionowała objęcie jej obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu działalności gospodarczej F. od dnia [...] listopada 2005 r., zamiast od dnia [...] sierpnia 2006 r., w którym rozpoczęła działalność w ramach tej spółki. W odpowiedzi na skargę Prezes Narodowego Funduszy Zdrowia wnosząc o jej oddalenie podtrzymał dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja jak również utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji nie naruszają prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. W działaniu organów rozstrzygających w niniejszej sprawie, Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do niego przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca. Mając na uwadze przywołaną przez skarżącą argumentację wydaje się być zasadnym wyjaśnienie, iż kompetencje sądu administracyjnego sprowadzają się do oceny zgodności zaskarżonego rozstrzygnięcia z przepisami prawa materialnego i procesowego na dzień jego wydania i tym samym względy celowościowe, czy też słusznościowe pozostają bez znaczenia dla oceny prawidłowości zaskarżonego aktu. Podstawę materialno - prawną zaskarżonej decyzji stanowi z art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c) ustawy o świadczeniach, zgodnie z którym obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi. Obowiązek taki, stosownie do art. 69 ust. 1 ww. ustawy powstaje i wygasa w terminach określonych w przepisach o ubezpieczeniach społecznych. Na podstawie art. 13 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 11, poz. 74 ze zm.) – dalej usus., obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu, chorobowemu i wypadkowemu podlegają osoby prowadzące pozarolniczą działalność od dnia rozpoczęcia do dnia zaprzestania wykonywania takiej działalności. W myśl art. 8 ust. 6 pkt 1 usus. za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą uważa się osobę prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie przepisów o działalności gospodarczej lub innych przepisów szczególnych. Należy wskazać, iż czas objęcia obowiązkiem ubezpieczenia społecznego tych osób, a więc także ubezpieczeniem zdrowotnym, jest tożsamy z czasem prowadzenia działalności gospodarczej w oparciu o przepisy o działalności gospodarczej lub inne przepisy szczególne. Nie jest przy tym istotne, czy uzyskuje się z niej przychody. Należy stwierdzić także, iż podjęcie zatrudnienia przez skarżącą na podstawie umowy o pracę, nie wyłączyło obowiązku podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Zgodnie bowiem z nieobowiązującym już przepisem art. 22 ustawy o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym (Dz. U. z 1997 r. Nr 28, poz. 153), jeżeli spełnione były przesłanki do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego, o którym mowa w art. 8 tej ustawy, z więcej niż jednego tytułu, składka na ubezpieczenie zdrowotne opłacana była z każdego z tych tytułów odrębnie, z zastrzeżeniem ust. 3-7 art. 22 ww. ustawy. Zgodnie z art. 24 ust. 1 ustawy o powszechnym ubezpieczeniu w NFZ (Dz. U. z 2003 r. Nr 45, poz. 391 ze zm.) oraz art. 82 ust. 1 ustawy o świadczeniach, osoba uzyskująca przychody z więcej niż jednego tytułu do objęcia obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym, winna opłacać składkę na ubezpieczenie zdrowotne z każdego tytułu odrębnie. Zdaniem Sądu nie można zgodzić się z argumentacją zaprezentowaną przez skarżącą, że nieprawidłowym jest objęcie jej obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym w okresach, w których była wyłączona z obowiązkowych ubezpieczeń społecznych z tytułu prowadzania pozarolniczej działalności gospodarczej, gdyż wyłączenie to było tylko wynikiem podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu z tytułu związania umową o pracę w czasie prowadzenia tej działalności. Zatem zarzut ten, w ocenie Sądu, nie znajduje uzasadnienia. Należy również stwierdzić, iż decyzja Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] marca 2010 r. w części stwierdzającej obowiązek podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzonej działalności [...] "D." J. J. w okresie od [...] lutego 2000 r. do [...] marca 2002 r., miała na celu jedynie wykazanie kontynuacji prowadzonej działalności [...] "D.", gdyż zgodnie z treścią decyzji z dnia [...] marca 2001 r., skarżąca prowadziła pozarolniczą działalność [...] "D." zarejestrowaną pod numerem [...] od [...] lipca 1999 r. do czasu wykreślenia ww. działalności, tj. do [...] marca 2001 r. Jednakże z treści zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej z dnia [...] marca 2001 r. wynika, iż w tym dniu, pod numerem wpisu [...] dokonano wpisu skarżącej, jako "kontynuacja" [...] "D." prowadzonej od [...] lipca 1999 r. Odnośnie do daty początkowej ustalającej podleganie obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej firmy [...] "Duet"/J. J., tj. w okresie od [...] lutego 2000 r. do [...] marca 2002 r., organ I instancji prawidłowo uznał, iż mimo, że działalność tej spółki była prowadzona od [...] lipca 1999 r., to dopiero w świetle przepisów obowiązujących od dnia [...] września 2001 r., składkę na ubezpieczenie zdrowotne opłaca się od każdego ze źródeł przychodu w ramach tego samego tytułu do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego. Tym samym w przypadku prowadzonej działalności gospodarczej [...] "G." w okresie od [...] stycznia 1999 r. do [...] lutego 2000 r., składka na ubezpieczenie zdrowotne z tytułu prowadzonej działalności [...] "D." nie powinna być opłacana od [...] lipca 1999 r., lecz od [...] lutego 2000 r. Mając powyższe na uwadze organ prawidłowo objął skarżącą obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym, z tytułu prowadzonej przez nią pozarolniczej działalności, a zaskarżona decyzja jest jedynie potwierdzeniem faktu objęcia jej osoby obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu prowadzenia tej działalności. Zgodnie bowiem z art. 109 ust. 2 ustawy o świadczeniach, sprawy z zakresu wymierzania i pobierania składek na ubezpieczenie zdrowotne należą do właściwości organów ubezpieczeń społecznych. Czym innym jest kwestia objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym, a czym innym kwestia obowiązku płacenia składki na ubezpieczenie zdrowotne. Okresy prowadzenia działalności gospodarczej, podlegania obowiązkowi ubezpieczenia z tytułu prowadzenia tej działalności oraz ubezpieczenia z tego tytułu nie są tożsame znaczeniowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 5 grudnia 2006 r. (sygn. akt VII SA/Wa 1656/06) wskazał, że Narodowy Fundusz Zdrowia nie jest instytucją władną do orzekania o obowiązku odprowadzania składek na jakiekolwiek ubezpieczenie ani też do pobierania tych składek, gdyż należy to do kompetencji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Innymi słowy decyzja wydana przez Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ jest potwierdzeniem objęcia skarżącej obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w formie i czasie w niej wskazanymi. Reasumując, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych osoba fizyczna prowadzi działalność od dnia jej zarejestrowania do dnia jej wykreślenia z ewidencji działalności gospodarczej. W ocenie Sądu organ prawidłowo ustalił w jakich okresach skarżąca podlegała obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej. Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które sąd ma obowiązek badać z urzędu, skargę należało oddalić. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.