VI SA/Wa 1337/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Andrzej Siwek po rozpoznaniu w dniu 22 października 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. B. na uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia [...] maja 2009 r. w przedmiocie skreślenia z listy aplikantów adwokackich p o s t a n a w i a: odmówić przyznania skarżącej J. B. prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W dniu 3 lipca 2009 r. J. B. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na urzędowym formularzu (PPF) wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia [...] maja 2009 r. w przedmiocie skreślenia z listy aplikantów adwokackich. Z zawartych we wniosku informacji wynika, że skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe razem z mężem oraz nieletnią córką, a jej źródłem dochodów jest uzyskiwane przez nią wynagrodzenie za pracę w wysokości 1400 zł brutto miesięcznie, oraz. uzyskiwane przez męża skarżącej wynagrodzenie za pracę w wysokości 1500 zł brutto miesięcznie. Mając na uwadze, iż oświadczenia zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające dla oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącej, w wykonaniu zarządzenia referendarza sądowego wezwano ją do nadesłania w terminie 14 dni: a) zeznań podatkowych skarżącej i jej męża za rok 2008, ewentualnie zaświadczeń właściwego urzędu skarbowego o wysokości dochodu uzyskanego w tym okresie, b) przedstawienia zaświadczeń pracodawców skarżącej i jej męża potwierdzających wysokość wynagrodzenia miesięcznego określonego we wniosku o przyznanie prawa pomocy, c) wyciągów i wykazów z posiadanych przez skarżącego oraz jego żonę rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, d) dokumentów potwierdzających ponoszenie miesięcznych wydatków koniecznych do utrzymania, oraz innych obciążeń. Skarżąca żądanych dokumentów nie przedstawiła, nie udzielając również żadnych wyjaśnień dotyczących jej sytuacji majątkowej. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zawarte w wyżej cytowanym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004 s. 319). W niniejszej sprawie skarżąca wskazuje we wniosku, iż źródłem dochodów jej i osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym jest wynagrodzenie za pracę jej i jej męża w łącznej wysokości 2900 zł brutto miesięcznie, jednakże nienadesłanie przez skarżącą na wezwanie Sądu dodatkowych dokumentów źródłowych dotyczących stanu majątkowego oraz dochodów skarżącej, w szczególności dokumentów potwierdzających wysokość uzyskiwanych przez skarżącą i jej męża dochodów, uniemożliwia dokonanie oceny spełnienia ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Podkreślić bowiem należy, iż jedyną kwestią braną pod uwagę przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej jest jej stan majątkowy. "Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej jest obowiązkiem sądu, jeśli osoba ta wykazała, że spełnia przesłanki z art. 246 § 1" (H. Knysiak-Molczyk /w:/ T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 631). "Instytucja zwolnienia od kosztów stanowi w istocie pomoc państwa dla osób które, ze względu na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny" (tak na gruncie przepisów k.p.c. J. Gudowski /w:/ T. Ereciński, J. Gudowski, M. Jędrzejewska "Komentarz do kodeksu postępowania cywilnego. Część pierwsza. Postępowanie rozpoznawcze", tom 1, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 290 i cytowane tam orzecznictwo Sądu Najwyższego). Skoro zatem jest to pomoc państwa, należy ustalić, czy ubiegający się o przyznanie prawa pomocy, wypełnia ustawowe przesłanki przyznania tejże pomocy państwa, co nie jest możliwe w przypadku niewykazania stanu majątkowego skarżącej i osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym. W związku z powyższym na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) orzeczono jak w sentencji.