VI SA/Wa 1337/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas po rozpoznaniu w dniu 8 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. D. na pismo Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie raportu z egzaminu teoretycznego na licencję pilota samolotowego liniowego postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącemu – M. D. kwotę 200 zł (słownie: dwieście złotych) uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi. M. D. – skarżący w niniejszej sprawie, reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na pismo Urzędu Lotnictwa Cywilnego (dalej ULC) z dnia [...] kwietnia 2017 r., dotyczące raportu z egzaminu teoretycznego na licencję pilota samolotowego liniowego. W skardze skarżący wskazał w szczególności, że organem właściwym do podjęcia stosownych czynności związanych z odwołaniem jest Przewodniczący Lotniczej Komisji Egzaminacyjnej, a nie Prezes ULC. Faktyczne rozpoznanie przez Prezesa ULC zarówno odwołania od wyniku końcowego egzaminu, jak i wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy narusza, zdaniem skarżącego, art. 19 Kpa., a tym samym decyzje wydane w niniejszej sprawie zostały wydane z naruszeniem przepisów o właściwości, na co wskazywano w wyroku Sądu z dnia 24 kwietnia 2006 r., sygn. akt VI SA/Wa 171/06. Skarżący podkreślił, że pomimo złożenia odwołania od wyników końcowych egzaminu teoretycznego prowadzonego z zastosowaniem techniki komputerowej w wymaganym terminie, nie został powołany zespół weryfikacyjny składający się ze specjalistów w danej dziedzinie lub egzaminatorów w celu merytorycznej oceny zasadności tego odwołania. Uznał, że pismo z dnia [...] kwietnia 2017 r. nie zawiera merytorycznego odniesienia się do zarzutów i twierdzeń sformułowanych w odwołaniu dotyczących nieprawidłowości w działaniu systemu egzaminacyjnego. Zdaniem skarżącego, nie można przyjmować, że w pojęciu "decyzji o wyniku rozpatrzenia odwołania" mieści się wyłącznie decyzja odmowna lub decyzja o zmianie wyniku egzaminu. W piśmie z dnia [...] czerwca 2017 r. skarżący zmodyfikował zarzut co do okoliczności powołania zespołu weryfikacyjnego, stwierdzając w szczególności, że w jego skład nie powołano żadnego egzaminatora, a tylko osoba posiadająca doświadczenie w prowadzeniu egzaminów z danego przedmiotu mogłaby ocenić merytorycznie zasadność odwołania od wyniku z zakresu "Planowanie i monitorowanie lotu". W odpowiedzi na skargę Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego (dalej Prezes ULC) wniósł o odrzucenie skargi jako niepodlegającej rozpoznaniu przez sąd administracyjny, ewentualnie, na wypadek przyjęcia skargi do rozpoznania, o jej oddalenie w całości jako niezasługującej na uwzględnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Każde merytoryczne rozpatrzenie skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu administracyjnego, skargę wniesie uprawniony podmiot oraz gdy skarga spełnia wymogi formalne i została złożona w przewidzianym w prawie trybie i terminie. Stwierdzenie braku którejkolwiek z wymienionych przesłanek uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do jej odrzucenia. Przedmiotem badanej skargi skarżący uczynił pismo ULC z dnia [...] kwietnia 2017 r., w którym odniesiono się do warunków towarzyszących zdającemu (skarżącemu) na egzaminie z przedmiotu "Planowanie i monitorowanie lotu", przeprowadzonym w dniu [...] marca 2017 r. Wyjaśniono, że warunki techniczne podczas tego egzaminu nie różniły się od tych, które występowały podczas poprzednio zdawanych egzaminów. Wydanie powyższego pisma poprzedziła skierowana do skarżącego informacja, w której wskazano, że nie ma możliwości zmiany wyniku egzaminu z ww. przedmiotu na "zaliczony". W myśl przepisu art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.; dalej "p.p.s.a."), sąd odrzuca skargę jeżeli z innych przyczyn, niż wymienione w pkt 1-5a, wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Stosownie do art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przepis art. 3 § 2 p.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na : 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r. poz. 23, 868, 996 i 1579), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015 r. poz. 613 ze zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. poz. 1947), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Z mocy art. 3 § 3 p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Sądy administracyjne są zatem właściwe wyłącznie do rozpatrywania skarg w sprawach określonych w powołanych wyżej przepisach. Krótkiego wyjaśnienia wymaga przy tym, że akt (czynność), na który przysługuje skarga do sądu administracyjnego, musi charakteryzować się tym, że został podjęty w indywidualnej sprawie i skierowany do oznaczonego podmiotu oraz dotyczy uprawnień lub obowiązków tego podmiotu, samo zaś uprawnienie lub obowiązek, którego akt (czynność) dotyczy, jest określone w przepisie prawa powszechnie obowiązującego. Aby akt lub czynność organu administracji podlegały kognicji sądów administracyjnych muszą mieścić się w kryterium "z zakresu administracji publicznej" oraz muszą dotyczyć przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów prawa. W niniejszej sprawie przedmiotem zaskarżenia jest pismo ULC, w którym wyjaśniono skarżącemu, w jakich warunkach zdawał on egzamin z przedmiotu "Planowanie i monitorowanie lotu" i jaki został przyjęty próg zaliczenia tego egzaminu, z uwzględnieniem sytuacji stresowych. Wskazano również, że brak 1,25 punktu do zaliczenia egzaminu nie może być usprawiedliwiany wyłącznie czynnikami wynikającymi z kwestii technicznych. ULC stanął na stanowisku, że nie znajduje podstaw do zmiany wyniku egzaminu skarżącego, stwierdzając tym samym, że wynik egzaminu teoretycznego do ATPL(A) pozostaje bez zmian. Decydującą rolę z punktu dopuszczalności zaskarżenia ww. pisma ULC do sądu administracyjnego odgrywa okoliczność zajęcia w nim przez ULC stanowiska w powyższym zakresie oraz w konsekwencji fakt, że nie stanowi ono aktu ani czynności określonych przepisem art. 3 § 2 p.p.s.a., a co za tym idzie, nie może ono podlegać zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Wyrażone w tym piśmie stanowisko jest jedynie reakcją ULC na poruszane przez skarżącego kwestie techniczne towarzyszące zdawanemu egzaminowi teoretycznemu, które, w jego ocenie, w niekontrolowany i nieprzewidziany sposób podniosły poziom trudności przejścia przez test. Jednocześnie nie może być ono potraktowane jako swoiste rozpoznanie złożonego przez skarżącego pisma zatytułowanego odwołanie, dotyczącego ustalenia wyniku końcowego z egzaminu teoretycznego, opublikowanego w raporcie z tego egzaminu, bowiem nie istniej przepis prawa, który dawałby Prezesowi ULC podstawę do merytorycznego odniesienia się do tak złożonego odwołania. Innymi słowy, skargę na powyższe stanowisko ULC wyrażone w piśmie z [...] kwietnia 2017 r. należy uznać za niedopuszczalną, ponieważ nie rozstrzyga ono w żaden sposób sprawy dotyczącej ustalenia wyniku egzaminu, a jedynie odnosi się do warunków i zasad regulujących ten egzamin, przez co nie mieści się w kategorii rozstrzygnięć, które podlegają kontroli sądów administracyjnych. Wobec powyższego stwierdzić należy, że skarga jako niedopuszczalna, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., podlega odrzuceniu.