VI SA/Wa 1339/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Kobylecka Sędzia WSA Krystyna Napiórkowska Asesor WSA Anna Szymańska (spr.) Protokolant Andrzej Malinowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi W.Z. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] czerwca 2004 r. Nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz W. Z. kwotę [...] zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dn. [...].04.2004 r. Okręgowy Inspektor Rybołówstwa Morskiego w S. na podstawie art. 45 ust. 1 pkt 1 ustawy z dn. 10.10.2002 r. o organizacji rynku rybnego oraz o zmianie ustawy o rybołówstwie morskim (Dz. U. nr 181, poz. 1514) wymierzył W.Z. karę pieniężną w wysokości [...] zł oraz nadał rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu wskazano, że W.Z. dokonywał zakupu ryb i w wypadku zakupu od dziewięciu jednostek rybackich nie wywiązał się z obowiązku złożenia kopii dokumentów sprzedaży produktów rybołówstwa właściwemu okręgowemu inspektorowi rybołówstwa morskiego w ciągu 48 godzin od chwili wprowadzenia ryb na rynek. Z ustaleń poczynionych przez organ wynika, że 48 godzinny termin składania dokumentów został przekroczony. Strona postępowania złożyła oświadczenie o przyczynach opóźnienia, nie mniej jednak zostały naruszone wskazane przepisy. Wskutek odwołania wniesionego przez W.Z. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dn. [...].06.2004 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podniesiono, że stosownie do art. 34 ustawy z dn. 22.01.2004 r. o organizacji rynku rybnego i pomocy finansowej w gospodarce rybnej (Dz. U. nr 34, poz. 291), która weszła w życie 01.05.2004 r., postępowania wszczęte na podstawie dotychczasowych przepisów i nie zakończone do dnia wejścia w życie ustawy prowadzone są na podstawie przepisów dotychczasowych. Zgodnie zaś z art. 5 ust. 3 ustawy z dn. 10.10.2002 r. o organizacji rynku rybnego oraz o zmianie ustawy o rybołówstwie morskim, przedsiębiorca uprawniony do skupu produktów rybołówstwa, przesyła kopie dokumentu sprzedaży w ciągu 48 godz. od jego wystawienia okręgowemu inspektorowi rybołówstwa morskiego. W ocenie organu II instancji brak czasu i częste wyjazdy nie zwalniają przedsiębiorcy od obowiązku przesłania kopii dokumentów sprzedaży w terminie określonym ustawą. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje, że W.Z. nie wykonał obowiązku przesłania w terminie przedmiotowych dokumentów, a zatem podlega karze pieniężnej do wysokości nieprzekraczającej dwudziestokrotnego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej za rok poprzedzający, ogłoszonego przez Prezesa GUS. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego W.Z. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji i podniósł, iż wysokość wymierzonej kary pieniężnej jest zbyt wygórowana do dochodów, jakie przynosi przedsiębiorstwo. Wymiar kary jest uzależniony od uznania inspektora, a zatem organ ten winien wyczerpująco zebrać i ocenić wszelki materiał dowodowy związany z działalnością przedsiębiorcy. W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie podnosząc, iż charakter prowadzonego przez skarżącego przedsiębiorstwa (jednoosobowa działalność) nie ma wpływu na wykonywanie obowiązków przewidzianych ustawą. Ponadto stwierdzono, że wysokość nałożonej kary uwzględnia możliwości finansowe skarżącego i jest adekwatna do naruszenia wskazanych przepisów. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim należy stwierdzić, iż organy obydwu instancji prawidłowo zastosowały przepisy ustawy z dn. 10.10.2002 r. o organizacji rynku rybnego oraz o zmianie ustawy o rybołówstwie morskim (Dz. U. Nr 181, poz. 1514 ze zm.). Co prawda w dacie orzekania przez organ II instancji obowiązywała ustawa z dn. 22.01.2004 r. o organizacji rynku rybnego i pomocy finansowej w gospodarce rybnej (Dz. U. Nr 34, poz. 291), jednakże zgodnie z brzmieniem jej art. 34 ust. 1 do postępowań wszczętych na podstawie dotychczasowych przepisów i niezakończonych do dnia wejścia w życie ustawy znajdują zastosowanie przepisy dotychczasowe. W niniejszej sprawie wszczęcie postępowania administracyjnego nastąpiło w dn. [...].04.2004 r. (zawiadomienie o wszczęciu z urzędu), a zatem jeszcze pod rządami "starej ustawy" i do daty wejścia w życie ustawy z dn. 22.01.2004 r. tj. do 01.05.2004 r. nie zostało ono zakończone. Wobec powyższego podstawą orzekania mogły być wyłącznie przepisy ustawy z dn. 10.10.2002 r. o organizacji rynku rybnego oraz o zmianie ustawy o rybołówstwie morskim. Zasadnie organ przyjął, czego nie kwestionował skarżący, że nastąpiło uchybienie terminowi do złożenia właściwemu inspektorowi rybołówstwa morskiego kopii dokumentów sprzedaży produktów rybołówstwa. Nie mają znaczenia przyczyny opóźnienia w wykonaniu tego obowiązku. Uchybienie terminowi 48 godzinnemu statuuje odpowiedzialność przedsiębiorcy na podstawie art. 45 ust. 1 pkt 1) powoływanej ustawy z dn. 10.10.2002 r. Przepis ten przewiduje wymierzenie kary pieniężnej, nie określając podstaw i przesłanek przy ustalaniu jej wysokości. Stwierdza jedynie, że zobowiązany podlega karze do wysokości nie przekraczającej dwudziestokrotnego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia. Nie oznacza to jednak, w ocenie Sądu, iż organy przy ustalaniu wysokości takiej kary zwolnione są z obowiązku uzasadnienia jej wysokości, jak również rozważenia zgromadzonego materiału dowodowego w tym zakresie. Przepisy regulujące odpowiedzialność za naruszenie ustawy mają niewątpliwie charakter represyjny. Ustalają maksymalną kwotę kary, pozostawiając do uznania organu konkretny jej wymiar. Decyzje zaś uznaniowe wymagają uzasadnienia odpowiadającego wymogom określonym w art. 107 § 3 kpa. Co prawda w przedmiotowej sprawie decyzja w przedmiocie wymierzenia kary nie ma charakteru ściśle uznaniowego, gdyż sam fakt naruszenia wymienionych przepisów skutkuje wymierzeniem kary. Jedynie jej wysokość uzależniona jest od organu. Organ zatem winien podać przesłanki, jakimi kierował się przy ustalaniu kwoty kary, gdyż w tym zakresie działa w granicach uznania administracyjnego. W ocenianych zaś decyzjach nie zostało zawarte tego rodzaju uzasadnienie, dopiero w odpowiedzi na skargę (in fine) Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wskazał przesłanki rozstrzygnięcia w części wysokości kary. Tego rodzaju rozważania zaś, stosownie do dyspozycji art. 107 § 3 kpa winny być zawarte w uzasadnieniu decyzji. Mając powyższe na uwadze, uznając, iż doszło do naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, a to art. 77 § 1 kpa i 107 § 3 kpa, które to uchybienie mogło mieć wpływ na wynik sprawy, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c) w zw. z art. 135 ustawy z dn. 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak na wstępie. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 1 powołanej ustawy. Wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji znajduje uzasadnienie w treści art. 152 tejże ustawy.