VI SA/Wa 1345/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Andrzej Siwek po rozpoznaniu w dniu 3 listopada 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia wniosku o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy [..] p o s t a n a w i a: odmówić przyznania skarżącej J. K. prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych J. K.(dalej też jako skarżąca) wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia wniosku o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy [...]. Z informacji podanych w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz z nadesłanych dokumentów wynika, iż skarżąca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem oraz synem i córką. [...]. Syn skarżącej studiuje (załączono zaświadczenie uczelni potwierdzające powyższe). Córka skarżącej jest uczennicą szkoły zawodowej (załączono zaświadczenie szkoły potwierdzające powyższe). Skarżąca prowadzi działalność gospodarczą w zakresie produkcji okien. Z załączonych zeznań PIT-36L oraz rachunku zysków i strat za rok 2013 wynika, że skarżąca przy przychodach w wysokości 4.744.028,58 zł poniosła stratę w wysokości 117.807,99 zł. Ponadto skarżąca nadesłała wyciąg z rachunku bankowego za okres 1 marca – 18 czerwca 2014 r., z którego wynika, że w tym okresie obroty na rachunku skarżącej wyniosły 3.279.914,97 zł, a saldo końcowe wyniosło – 308.561,27 zł (strata). Mąż skarżącej posiada gospodarstwo rolne o powierzchni 52,10 ha (załączono decyzję Wójta Gminy [...] ustalającą podatek rolny potwierdzającą powyższe). Z tytułu dopłat ze środków unijnych mąż skarżącej uzyskał za rok 2013 płatności w wysokości 33.175,12 zł (załączono decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR potwierdzająca powyższe). Załączono także szereg wypisów z ksiąg wieczystych nieruchomości rolnych oraz zaświadczeń banków potwierdzających, że część nieruchomości rolnych należących do skarżącej i jej męża obciążonych jest hipoteką, wynikającą w szczególności ze spłatą kredytów inwestycyjnych z dopłatami ARiMR. Ponadto w zakresie określenia wydatków koniecznych dla utrzymania siebie i rodziny skarżącą podniosła, że rocznie ponosi koszty: wydatków na edukację dzieci (25.000 zł rocznie), ogrzewania (10.800 zł rocznie), zużycia energii elektrycznej (7.200 zł rocznie), zaspokojenia podstawowych potrzeb rodziny (5,000 zł miesięcznie, tj. 60.000 zł rocznie), koszty prowadzenia gospodarstwa rolnego (183.600 zł rocznie). Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 2 października 2009 r. (sygn. akt II OZ 822/09) udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest obiektywnie niemożliwe. Instytucja ta przeznaczona jest przede wszystkim dla osób o bardzo niskich dochodach lub całkowicie tych dochodów pozbawionych, które z uwagi na swą sytuację materialną nie są w stanie pokryć kosztów związanych z postępowaniem sądowym. Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną, do których zalicza się bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź których środki są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko potrzeby egzystencjalnie niezbędne. W niniejszej sprawie istotne jest, że skarżąca prowadzi działalność gospodarczą [...], z której w roku 2013 uzyskała znaczny przychód w wysokości 4.744.028,58 zł. Zaznaczyć przy tym należy, że wskazywana przez skarżącą strata z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej nie oznacza automatycznie konieczności zwolnienia strony z kosztów sądowych. Wykazanie w danym roku podatkowym straty nie musi oznaczać utraty płynności finansowej przez przedsiębiorcę (p. postanowienie NSA z 9 września 2013 r., II GZ 489/13, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Strata powstaje bowiem wskutek nadwyżki kosztów uzyskania nad przychodem, a to skutkuje jedynie brakiem dochodu do opodatkowania (brakiem obowiązku zapłaty podatku dochodowego) i nie stanowi automatycznie o braku środków finansowych. Zatem powstanie straty nie oznacza jeszcze utraty płynności finansowej. Tymczasem w orzecznictwie podnosi się, że przedsiębiorstwo, które nie wykazało, że utraciło płynność finansową i nadal funkcjonuje w obrocie gospodarczym, nawet pomimo trudności finansowych powinno partycypować w kosztach postępowania sądowego (por. postanowienie NSA z 1 kwietnia 2008 r., I OZ 208/08, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Jednocześnie o możliwościach płatniczych skarżącej świadczy regularne pokrywanie wydatków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, na co wskazują załączone wyciągi z rachunków bankowych skarżącej. Rachunki te także potwierdzają dużą skalę prowadzonej przez skarżącą działalności gospodarczej (w okresie 1 marca – 18 czerwca 2014 obroty na rachunku bankowych skarżącej wyniosły 3.279.914,97 zł). Podkreślić także należy, że mąż skarżącej prowadzi gospodarstwo rolne gospodarstwo rolne o dużym areale (52 hektary). Jak wskazała skarżąca, same roczne koszty prowadzenia ww. gospodarstwa rolnego wynoszą 183.600 zł, a mąż skarżącej z tytułu dopłat ze środków unijnych uzyskał za rok 2013 dofinansowanie w wysokości 33.175,12 zł. Także wykazane przez skarżącą wydatki konieczne dla utrzymania siebie i rodziny, a w szczególności wysokość kwot pieniężnych przeznaczonych na zaspokojenie podstawowych potrzeb rodziny (5,000 zł miesięcznie, tj. 60.000 zł rocznie) wskazują na wysoki standard życia skarżącej oraz osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym, a tym samym, w ocenie rozpoznającego wniosek, skarżąca nie zalicza się do osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną, pozbawionych środków do życia bądź których środki są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko niezbędne potrzeby egzystencjalnie. Nadmienić należy, iż podnoszona przez skarżącą kwestia konieczności spłacania kredytów bankowych nie może stanowić podstawy do przyjęcia, że strona nie ma dostatecznych środków na pokrycie kosztów sądowych. Jak podniósł w swoim postanowieniu z dnia 2 października 2001 r. NSA (II SA/Po 2914/01) korzystanie z kredytu bankowego nie oznacza, ze skarżący nie ma dostatecznych środków na pokrycie kosztów procesu. Ta okoliczność świadczy o tym, że skarżąca posiada zdolność płatniczą. W przedmiotowej sprawie skarżąca oraz jej mąż zaciągnęli szereg kredytów inwestycyjnych, w szczególności przeznaczonych na zakup nieruchomości rolnych. Nie można dać wiary, iż bank udzielił kredytów osobie pozostającej w trudnej sytuacji materialnej, a tym samym nie mającej zdolności płatniczej. . Przy rozpoznaniu przedmiotowego wniosku należy mieć na uwadze okoliczność, że koszty sądowe w przedmiotowej sprawę, na obecnym etapie postępowania wynoszą 1000 zł (wysokość wpisu sądowego od skargi). W ocenie referendarza sądowego, przy znacznej skali prowadzonej przez skarżącą działalności gospodarczej oraz skali prowadzonej przez męża skarżącej działalności rolnej, skarżąca jest w stanie pokryć koszty sądowe w tej sprawie. Tym samym uznać należy, że skarżąca nie wykazała, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W związku z powyższym stwierdzić należy, iż skarżąca nie wykazała istnienia przesłanek do przyznania jej w sprawie niniejszej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie i tym samym na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.