VI SA/Wa 1348/08
WyrokWSA w Warszawie2008-10-17
Skład orzekający: Pamela Kuraś - Dębecka, Ewa Marcinkowska, Olga Żurawska – Matusiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Urząd Patentowy RP prawidłowo rozstrzygnął o zwrocie kosztów postępowania w sprawie uzupełnienia decyzji unieważniającej prawo ochronne na znak towarowy, w szczególności w zakresie kosztów związanych z kserokopiami materiałów dowodowych oraz wynagrodzenia pełnomocnika?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Urząd Patentowy RP nieprawidłowo rozstrzygnął o zwrocie kosztów postępowania. Organ powinien był ocenić zasadność wydatków poniesionych na kserokopie materiałów dowodowych, a także prawidłowo ustalić wynagrodzenie pełnomocnika, biorąc pod uwagę reprezentowanie strony w dwóch odrębnych, choć podobnych sprawach, zamiast przyznawać je tylko w jednej z nich.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skarg dwóch amerykańskich firm na decyzję Urzędu Patentowego RP dotyczącą zwrotu kosztów postępowania w sprawie unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy TIFFANY. Urząd Patentowy uzupełnił wcześniejszą decyzję, przyznając jednej ze stron kwotę 400 zł tytułem zwrotu kosztów, oddalając pozostałe żądania. Skarżące firmy zarzuciły organowi naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego, w tym błędną interpretację przepisów dotyczących kosztów postępowania i zastępstwa procesowego.Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdził, że nie podlega ona wykonaniu, i zasądził od Urzędu Patentowego RP na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Pamela Kuraś - Dębecka Sędziowie Sędzia WSA Ewa Marcinkowska Sędzia WSA Olga Żurawska – Matusiak (spr.) Protokolant Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 października 2008 r. sprawy ze skarg: T. z siedzibą w H, USA oraz T. z siedzibą w N., USA na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] w przedmiocie uzupełnienia decyzji unieważniającej prawo ochronne w zakresie zwrotu kosztów postępowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz: a) skarżącej T. z siedzibą w H, USA kwotę 700 (siedemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania; b) skarżącej T. z siedzibą w N., USA kwotę 717 (siedemset siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z [...] stycznia 2008 r. wydaną w sprawie Sp. [...] Urząd Patentowy RP działając na podstawie art. 111 k.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 ustawy z 30 czerwca 2000 r. – Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003 r., Nr 119, poz. 1117 ze zm., dalej jako p.w.p.) uzupełnił rozstrzygnięcie decyzji z [...] marca 2007 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy TIFFANY nr R-128063 w ten sposób, że na podstawie art. 98 k.p.c. w związku z art. 256 ust. 2 p.w.p. przyznał T., N., USA od T., H., USA kwotę 400 zł (słownie: czterysta złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania w sprawie, zaś w pozostałej części wniosek o zwrot kosztów oddalił.
Do wydania powyższego rozstrzygnięcia doszło w następującym stanie sprawy.
Decyzją z [...] marca 2007 r. Urząd Patentowy uwzględnił żądanie firmy T., N., USA w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy TIFFANY nr R-1128063 udzielonego na rzecz T., H., USA.
[...] listopada 2007 r. firma T. z N., USA wystąpiła z wnioskiem o uzupełnienie ww. decyzji w zakresie rozstrzygnięcia co do kosztów poniesionych w postępowaniu spornym przed Urzędem Patentowym. W uzasadnieniu swego żądania podniosła, że na rozprawie przed Kolegium Orzekającym, która odbyła się [...] marca 2007 r. złożyła wniosek o zwrot kosztów postępowania w sprawie, według załączonego spisu tych kosztów, tj. w wysokości 11.046 zł. Wniosek o przyznanie sześciokrotnej stawki minimalnej opłat za czynności rzeczników patentowych - tj. kwoty 9600 zł – uzasadniała wysokim stopniem zawiłości sprawy, jak i nakładem pracy poczynionej w celu wykazania powszechnej znajomości, sławy i renomy znaku towarowego wnioskodawcy, a także złej wiary uprawnionego. Ponadto wnioskująca strona przedstawiła zestawienie wydatków poniesionych w przedmiotowej sprawie opiewających na kwotę 1.446 zł i domagał się ich zwrotu od strony przeciwnej.
Organ uznał, że wniosek ten jest w pełni uzasadniony w okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.
Zgodnie bowiem z art. 255 8 ust. 1 pkt 7 p.w.p. decyzja Urzędu Patentowego działającego w trybie postępowania spornego powinna zawierać rozstrzygnięcie co do kosztów postępowania.
Uwzględniając powyższe organ wydał wskazaną na wstępie decyzję.
Odwołując się do art. 98 § 1 k.p.c. organ wskazał, że ustanawia on dwie zasady dotyczące zwrotu kosztów postępowania: zasadę odpowiedzialności za wynik postępowania oraz zasadę kosztów celowych. Oznacza to, że strona przegrywająca sprawę zobowiązana jest zwrócić przeciwnikowi poniesione przez niego koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw lub celowej obrony.
W ocenie organu brak było podstaw do przyznania firmie T. ze Stanów Zjednoczonych Ameryki żądanej kwoty 11.046 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania w sprawie, albowiem sprawa o unieważnienie prawa ochronnego na przedmiotowy znak towarowy była rozpatrywana łącznie ze sprawą Sp. [...] o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy TIFFANY & BROADWAY, Inc. R-128064. W obu tych sprawach występował identyczny stan faktyczny i prawny, a tym samym cechowały się one takim samym stopniem zawiłości. Dlatego też, zdaniem organu, w rozpatrywanej sprawie pełnomocnik strony wygrywającej poniósł ten sam nakład pracy jak w sprawie Sp. [...], w której to sprawie nakład pracy został uwzględniony przy ustalaniu wysokości kosztów postępowania. Organ przyznał bowiem stronie wygrywającej kwotę 4 800 zł tytułem wynagrodzenia pełnomocnika.
Domagając się natomiast zwrotu wydatków pełnomocnika - rzecznika patentowego w żądanej kwocie 1445 zł strona ograniczyła się jedynie do przedłożenia przed zamknięciem rozprawy zestawieniem wydatków nie popartego żadnymi dokumentami potwierdzającymi fakt ich poniesienia. W ocenie organu samo zestawienie wydatków pełnomocnika - rzecznika patentowego nie poparte żadnymi dokumentami potwierdzającymi ich poniesienie nie stanowi wystarczającej podstawy do ich przyznania. Zgodnie bowiem z art. 98 i nast. k.p.c. zasadą jest, iż zwrotowi podlegają koszty rzeczywiście poniesione przez stronę, przy czym to na stronie spoczywa ciężar wykazania kosztów poniesionych w związku z daną sprawą. Oznacza to m.in., że strona, która domaga się zwrotu wydatków pełnomocnika - rzecznika patentowego w określonej kwocie obowiązana jest wykazać w należyty sposób okoliczność poniesienia kosztów tych wydatków w żądanej kwocie. O ile więc strona nie wykaże, najpóźniej przed zamknięciem rozprawy, faktu poniesienia w ramach kosztów postępowania wydatków pełnomocnika w określonej kwocie, brak jest wystarczających podstaw do ich przyznania. Przy czym, zdaniem organu, istotne jest, iż spis kosztów obejmujący zestawienie wydatków nie jest pismem procesowym, a zatem organ nie ma podstaw prawnych do domagania się udokumentowania przez stronę faktu ich poniesienia. W konsekwencji jeśli strona nie przedłoży udokumentowanego spisu kosztów obejmującego wydatki nie ma podstaw do ich uwzględnienia.
W przedmiotowej sprawie wnioskodawca nie wykazał, iż poniósł koszty kserokopii załączników do pism procesowych przedłożonych w sprawie oraz materiałów dowodowych złożonych na rozprawie.
Z powyższych przyczyn organ uznał za zasadne przyznanie stronie wygrywającej kwoty 400 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania w sprawie, na którą składa się opłata od wniosku w tej właśnie wysokości. W pozostałym zakresie wniosek o zwrot kosztów postępowania należało – zdaniem organu - oddalić.
Na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynęły dwie skargi, które na zasadzie art. 111 § 2 ustawy z dnia [...] sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zostały połączone do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia.
Skarżąca T. zaskarżonej decyzji zarzuciła:
- obrazę w zakresie prawa procesowego art. 11 i art. 107 § 3 k.p.a. z powodu nie przedstawienia szerzej faktów, które w pełni zostały udowodnione i nie wskazanie wprost dowodów, na których została oparta decyzja z [...] stycznia 2008 r.,
- obrazę art. 8 pkt 1 ustawy z 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych (Dz. U. nr 5 poz. 17 ze zmianami) w powiązaniu z decyzją podstawową z [...] marca 2007 r. przez błędną interpretację normy prawnej, opartej na ustaleniach nie znajdujących poparcia w materiale dowodowym sprawy.
Wobec naruszenia wskazanych przepisów, skarżąca wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości bądź też o jej uchylenie i przekazanie sprawy Urzędowi Patentowemu RP do ponownego rozpoznania.
Ponadto wnosiła o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisowych.
W odpowiedzi na skargę organ wnosząc o jej oddalenie podniósł, że wniosek o uzupełnienie decyzji w zakresie rozstrzygnięcia co do kosztów postępowania był w pełni zasadny, gdyż decyzja z [...] marca 2007 r. nie zawierała rozstrzygnięcia w tym zakresie. Jednocześnie organ wskazał, że wniosek został złożony w terminie, albowiem nastąpiło to następnego dnia po doręczeniu stronie decyzji.
Skarżąca T., N., USA zaskarżonej decyzji zarzuciła:
1. naruszenie art. 98 k.p.c. oraz art. 2 i 5 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. z 2005 r., Nr 167, poz. 1398 ze zm.), zwaną dalej ustawą o kosztach, mających zastosowanie w niniejszej sprawie w związku z art. 256 ust. 2 p.w.p., oraz naruszenie § 2 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 grudnia 2003 r. w sprawie opłat za czynności rzeczników patentowych (Dz. U. z 2003 r., Nr 212, poz. 2076 ze zm.), zwanego dalej rozporządzeniem, co miało istotny wpływ na wynik sprawy,
2. naruszenie art. 109 § 1 k.p.c. w związku z art. 256 ust. 2 p.w.p., polegające na jego niewłaściwym zastosowaniu, co miało istotny wpływ na wynik sprawy,
3. naruszenie art. 7, 77 oraz 107 § 3 k.p.a., polegające na braku wnikliwości w zbadaniu kwestii należnych kosztów postępowania i zastępstwa procesowego, niedochowaniu obowiązku wyczerpującego zbadania złożonego do akt sprawy materiału dowodowego w kontekście poniesionych kosztów postępowania i zastępstwa procesowego oraz braku prawidłowego uzasadnienia decyzji, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Wobec tak sformułowanych zarzutów wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej kosztów postępowania oraz o zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego.
Uzasadniając postawione zarzuty skarżąca podniosła, że katalog wydatków wskazanych w przepisie art. 5 ustawy o kosztach zawiera wskazanie, że do wydatków należy zaliczyć koszty przeprowadzenia innych dowodów (innych niż wymienione w art. 5 ust. 1 pkt 1-4, tj. koszty związane ze stawiennictwem świadków, z udziałem biegłych itd.). Dlatego brak ich uwzględnienia przez organ stanowi – w ocenie skarżącej – o wydaniu decyzji z naruszeniem prawa. Ponadto skarżąca podkreśliła, iż katalog wydatków z art. 5 cyt. ustawy nie jest zamknięty, w związku z czym także z tego względu wydatki wskazane w złożonym w Urzędzie zestawieniu winny zostać wzięte przez organ pod uwagę przy orzekaniu w sprawie zwrotu kosztów.
Zdaniem skarżącej w art. 109 k.p.c. jest mowa o złożeniu "spisu kosztów", a nie "udokumentowanego spisu kosztów", wobec czego nie można kreować obowiązku udokumentowania wysokości kosztów wymienionych w spisie. Strona ma zatem obowiązek złożyć spis kosztów, czyli pismo obejmujące wskazanie poszczególnych pozycji, które wchodzą w skład sumy ogólnej. Takie też pismo zostało przedłożone w przedmiotowej sprawie. Organ oceniając zasadność poniesionych wydatków winien kierować się zasadą wszechstronnego rozważenia zebranego materiału dowodowego. Skoro uwzględnił materiał dowodowy przedłożony przez skarżącą do akt sprawy i dokonał na jego podstawie merytorycznego rozstrzygnięcia, koszty przeprowadzenia dowodów z dokumentów winny podlegać zwrotowi.
Zdaniem skarżącej w razie wątpliwości, tj. w przypadku uznania, że załączony materiał dowodowy jest niewystarczający do oceny zasadności zwrotu wnioskowanych wydatków, organ winien wezwać ją przed zamknięciem rozprawy do złożenia dodatkowych dokumentów, które jego zdaniem potwierdzają wysokość poniesionych wydatków.
Odnosząc się do nieuwzględnienia wniosku o przyznanie tytułem zwrotu wynagrodzenia maksymalnej sześciokrotnej stawki minimalnej przewidzianej w rozporządzeniu w sprawie opłat za czynności rzeczników patentowych skarżąca podniosła, że postępowania nie były połączone i każde z nich toczyło się niezależnie. W konsekwencji do każdego z nich przygotowywany był oddzielnie materiał dowodowy i do każdego wpływały stosowne pisma procesowe. Zauważyła przy tym, że nie zachodziły w stosunku do obu spraw przesłanki połączenia postępowań określone w art. 62 k.p.a., gdyż ich przedmiotem była ocena przesłanek rejestrowalności różnych znaków towarowych tj. TIFFANY nr R-128063 i TIFFANY & BROADWAY, Inc. nr R-128064.
Urząd Patentowy nie zasądził nie tylko wnioskowanej kwoty wynagrodzenia w wysokości sześciokrotnej stawki minimalnej, nie zasądził też innej, niższej kwoty wg własnej oceny zawiłości sprawy, ale nie zasądził również choćby stawki minimalnej w kwocie 1600 zł, co stanowi – w ocenie skarżącej - naruszenie art. 98 § 3 k.p.c.
Skarżąca wskazała także na naruszenie przepisów prawa w niezastosowaniu w niniejszej sprawie przepisu § 2 ust. 2 rozporządzenia o opłatach w którym wskazano, że Urząd Patentowy RP może przyznać opłaty wyższe od wskazanych w ust. 1, czyli w niniejszej sprawie stawki minimalnej 1600 PLN, jeżeli uzasadnia to rodzaj i stopień zawiłości sprawy oraz niezbędny nakład pracy rzecznika patentowego, z zastrzeżeniem, że opłaty te nie mogą być wyższe niż sześciokrotność stawki minimalnej.
W ocenie skarżącej w niniejszej sprawie powyższe przesłanki zostały spełnione.
W odpowiedzi na skargę organ wnosząc o jej oddalenie, organ podtrzymał dotychczasową argumentację, w tym stanowisko, że na żądającym zwrotu kosztów spoczywa ciężar wskazania tej okoliczności.
Do obu rozpoznawanych spraw wpłynęły pisma skarżącej T. z [...] października 2008 r., w których akcentowała, że przedmiotem oceny w niniejszym postępowaniu pozostaje wyłącznie rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów postępowania. Podniosła również, że rozstrzygnięcie to winno być wydane przez organ w formie postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sąd administracyjny bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa Sąd władny jest wzruszyć zaskarżoną decyzję.
Dokonując oceny decyzji wydanej w rozpoznawanej sprawie Sąd uznał, że rozstrzygnięcie wydane przez Urząd Patentowy narusza przepisy prawa w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.
I. W pierwszej kolejności odnieść się – zdaniem Sądu – należy do zarzutu idącego najdalej, a mianowicie do złożenia wniosku o uzupełnienie decyzji z przekroczeniem ustawowego terminu.
Zgodnie z art. 111 § 1 k.p.a., który ma zastosowanie w sprawie w zw. z art. 256 ust. 1 p.w.p., strona może w terminie 14 dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji żądać jej uzupełnienia m.in. co do rozstrzygnięcia.
Art. 109 § 1 k.p.a. stanowi, że decyzję doręcza się stronom na piśmie, a zgodnie z § 2 decyzja może być ogłoszona stronom tylko w wypadkach wymienionych w art. 14 § 2 k.p.a. Decyzja administracyjna może być decyzją pisemną lub decyzją ustną. Wydanie decyzji pisemnej polega na sporządzeniu i podpisaniu pisemnego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, natomiast wydanie decyzji ustnej polega na ustnym ogłoszeniu treści rozstrzygnięcia w sprawie administracyjnej. Przepis art. 109 nie normuje formy wydania decyzji, lecz sposób zawiadomienia strony o treści decyzji. W odniesieniu do decyzji ustnych przyjmuje się, że jako doręczenie decyzji należy rozumieć jej ogłoszenie (por. wyrok NSA z 29 września 1981 r., sygn. akt II SA 345/81, ONSA 1981, nr 2, poz. 96).
Sporządzenie na piśmie decyzji ogłoszonej ustnie, którą następnie doręcza się stronie, nie zmienia reguły określonej w art. 110 k.p.a., że organ administracji publicznej jest związany taką decyzją od dnia jej ogłoszenia, a nie od dnia doręczenia pisma zawierającego decyzję ogłoszoną ustnie (por. A. Wróbel /w:/ Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, M. Jaśkowska, A. Wróbel, Zakamycze 2005).
Decyzje wydawane w trybie postępowania spornego przez Urząd Patentowy są decyzjami pisemnymi, na co wskazuje treść art. 2558 ust. 1 p.w.p., które zgodnie z art. 2559 p.w.p. podlegają ogłoszeniu. Pisemne uzasadnienie decyzji jest sporządzane z urzędu, a odpis decyzji wraz z uzasadnieniem doręcza się stronom (art. 2558 ust. 2 p.w.p.).
Uwzględniając przedstawione wyżej zasady uznać w ocenie Sądu należy, że w przypadku decyzji Urzędu Patentowego, jako decyzji pisemnych i doręczanych stronie z urzędu, a nie decyzji ustnych, które wchodzą do obrotu przez ich ogłoszenie, czternastodniowy termin do złożenia wniosku o uzupełnienie decyzji należy liczyć od dnia doręczenia decyzji.
W rozpoznawanej sprawie termin określony w art. 111 § 1 k.p.a. został zachowany, albowiem skarżąca T. decyzję rozstrzygającą co do istoty otrzymała 27 listopada 2007 r., a wniosek o jej uzupełnienie został złożony 28 listopada 2007 r.
II. Orzekając w zakresie wniosku o uzupełnienie decyzji Urząd Patentowy swojemu rozstrzygnięciu nadał formę decyzji i w ocenie Sądu uczynił to w sposób prawidłowy.
Zgodnie z art. 256 ust. 2 p.w.p. w kwestii kosztów postępowania stosuje się odpowiednio przepisy obowiązujące w postępowaniu cywilnym. Oznacza to, że w postępowaniu spornym mają zastosowanie zasady zasądzania między przeciwnymi stronami kosztów, określone w przepisach kodeksu postępowania cywilnego. Nie oznacza to natomiast, że należy uwzględniać również określone w k.p.c. formy, w jakich powinno zapaść rozstrzygnięcie uzupełniające, gdyż w tym zakresie mają zastosowanie przepisy k.p.a., zgodnie z art. 256 ust. 1 p.w.p.
Stosownie do art. 2558 p.w.p. decyzja powinna zawierać m.in. rozstrzygnięcie co do kosztów postępowania. Orzeczenie o zwrocie na rzecz strony wygrywającej poniesionych kosztów jest więc częścią rozstrzygnięcia.
W przypadku uzupełnienia decyzji co do rozstrzygnięcia organ wydaje decyzję, w której uzupełnia rozstrzygnięcie zawarte w decyzji pierwotnej. Formę postanowienia powinno mieć tylko rozstrzygnięcie organu w sprawie uzupełnienia decyzji co do środków prawnych (por. A. Wróbel /w:/ Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, M. Jaśkowska, A. Wróbel, Zakamycze 2005).
Mając powyższe względy na uwadze Sąd nie podzielił poglądu wyrażonego w wyroku WSA z 13 czerwca 2008 r. w sprawie sygn. akt VI SA/Wa 564/08 i uznał, że organ w prawidłowej formie uzupełnił decyzję w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy TIFFANY w zakresie zwrotu kosztów postępowania.
III. Rozstrzygając co do kosztów postępowania organ – zdaniem Sądu – nie zastosował w pełni zasad wynikających z art. 98 k.p.c.
Zgodnie z art. 98 § 1 k.p.c. strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu). § 2 cyt. przepisu stanowi, że do niezbędnych kosztów procesu zalicza się m.in. koszty sądowe. Koszty sądowe obejmują opłaty i wydatki (art. 2 ust. 1 ustawy o kosztach). Stosownie do art. 5 cyt. ustawy wydatki obejmują w szczególności np.:
- zwrot kosztów podroży i noclegu oraz utraconych zarobków lub dochodów świadków;
- wynagrodzenie i zwrot kosztów poniesionych przez biegłych, tłumaczy lub kuratorów ustanowionych dla strony w danej sprawie;
- koszty przeprowadzenia innych dowodów.
Powyższe przepisy jednoznacznie wskazują, że strona, która sprawę wygrała ma prawo domagać się od przeciwnika zwrotu kosztów przeprowadzonych dowodów, które były niezbędne do wykazania zasadności stanowiska tej strony. W tym celu winna złożyć wniosek o zwrot określonych kosztów, określając co wchodzi w skład żądanej kwoty.
Wbrew stanowisku organu nie ma podstaw do przyjęcia, że skoro zestawienie wydatków nie jest pismem procesowym, to organ nie ma podstaw prawnych do domagania się udokumentowania przez stronę faktu ich poniesienia. W powyższej kwestii wielokrotnie wypowiadał się Sąd Najwyższy, który wyjaśniał, że nie ma obowiązku załączania do spisu kosztów rachunków lub innych kwitów, niemniej złożony spis kosztów, obejmujący poszczególne pozycje składające się na ogólną sumę kosztów, podlega sprawdzeniu przez sąd, jeżeli wzbudza wątpliwości co do swej rzetelności. W takiej sytuacji sąd może żądać stosownych wyjaśnień lub przeprowadzić stosowne dochodzenie (por. orzeczenie SN z 27 listopada 2002 r., sygn. akt III CZP 13/02 i powołane tam orzecznictwo).
Zasady wskazane przez Sąd Najwyższy mają zastosowanie także w postępowaniu przed Urzędem Patentowym. Strona powinna złożyć spis kosztów, czyli pismo obejmujące wyliczenie poszczególnych pozycji, które wchodzą w skład ogólnej sumy kosztów. Spis taki podlega ocenie organu na podstawie art. 80 k.p.a., co oznacza, że może być zweryfikowany zarówno z urzędu, jak i na zarzut strony przeciwnej. Ocena ta jest dokonywana także pod kątem celowości i zasadności ponoszenia określonych wydatków, a więc organ powinien badać czy pomiędzy poniesionymi kosztami a wynikiem rozstrzygnięcia zachodzi adekwatny związek przyczynowy.
W rozpoznawanej sprawie organ uchybił powyższym regułom i nie dokonał oceny zestawienia poniesionych wydatków, uwzględniając jedynie poniesioną przez stronę opłatę od wniosku. W spisie kosztów firma T. wykazywała między innymi wydatki poniesione w związku z koniecznością dokonania licznych kserokopii materiału dowodowego, który był dołączony m.in. do wniosku, a następnie do pism procesowych. Organ obowiązany był dokonać oceny tych wydatków z punktu widzenia ich przydatności dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy.
Odnosząc się do uzasadnienia stanowiska organu zauważyć należy, że przywołane przez organ postanowienie z 10 marca 2005 r. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie (sygn. akt I SA/Lu 611/04) nie odnosi się do sytuacji jaka miała miejsce w rozpoznawanej sprawie. W niniejszej sprawie skarżąca domagała się zwrotu kosztów poniesionych w związku z przedłożonymi organowi dowodami, istotnymi dla rozstrzygnięcia wniosku, a nie kosztów kserokopii pism procesowych wraz z załącznikami, przeznaczonych dla strony przeciwnej. W ocenie Sądu brak uzasadnienia w obowiązujących przepisach, a zwłaszcza w świetle unormowań ustawy o kosztach w sprawach cywilnych, aby koszty przeprowadzenia dowodów należało zaliczyć do wynagrodzenia pełnomocnika.
IV. Wydając zaskarżone rozstrzygnięcie organ nie zasądził kosztów wynagrodzenia pełnomocnika – rzecznika patentowego, uznając, że sprawa o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy TIFFANY była rozpatrywana łącznie ze sprawą Sp. [...] o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy TIFFANY & BROADWAY i w tej drugiej sprawie zostało uwzględnione wynagrodzenie pełnomocnika.
Wbrew twierdzeniom skarżącej T. w protokole rozprawy z [...] marca 2005 r. widnieje zapis, że Kolegium Orzekające postanowiło sprawę Sp. [...] i Sp. [...] rozpatrzyć łącznie. Organ nie wskazał jednak w oparciu o jaki przepis dokonał takiego połączenia. Nie uczynił tego również w zaskarżonej decyzji. W przepisach Prawa własności przemysłowej brak jest podstawy prawnej dla takiego połączenia. O współuczestnictwie formalnym stanowi art. 62 k.p.a. Dopuszczalność rozpatrzenia kilku spraw administracyjnych w jednym postępowaniu uzależniona jest od wystąpienia trzech przesłanek:
- identycznego stanu faktycznego;
- identycznej podstawy prawnej;
- właściwości jednego organu administracji publicznej.
Identyczny stan faktyczny oznacza, że w wielu różnych sprawach istnieje ten sam stan faktyczny.
W sprawach Sp. [...] i Sp. [...] nie występuje – w ocenie Sądu – identyczny stan faktyczny, albowiem ich przedmiotem była ocena przesłanek rejestrowalności różnych znaków towarowych tj. TIFFANY i TIFFANY & BROADWAY, brak zatem podstaw do ich połączenia.
Zauważyć przy tym należy, że organ w każdej ze spraw wydał odrębną decyzję, co oznacza, że traktował każdą z nich jako samodzielną sprawę administracyjną.
W orzeczeniu z 22 września 1967 r. (sygn. akt I CZ 158/67) SN wskazał, że połączenie dwóch oddzielnych spraw podyktowane względami technicznymi i ekonomią procesową nie pozbawia ich odrębności i nie zmienia faktu, że łącznie rozpoznawane i rozstrzygane sprawy są nadal dwiema samodzielnymi sprawami.
Oznacza to, że nawet przy przyjęciu, że organ w sposób prawidłowy zastosował art. 62 k.p.a., nie zachodziły podstawy do uznania, że wynagrodzenie dla pełnomocnika – rzecznika patentowego może być zasądzone tylko w jednej ze spraw. Organ powyższe okoliczności tj. reprezentowanie strony w dwóch postępowaniach przez tego samego pełnomocnika, nakład jego pracy w związku z prowadzeniem dwóch spraw o zbliżonych stanach faktycznych, w których wykorzystano podobny materiał dowodowy, powinien wziąć pod uwagę, ustalając wysokość kwoty wynagrodzenia należnego pełnomocnikowi.
Rozpoznając ponownie sprawę organ powinien, mając na względzie powyższe uwagi, dokonać oceny zasadności wniosku skarżącej o zwrot kosztów postępowania i zastępstwa procesowego.
Mając powyższe względy na uwadze Sąd uznał, że sprawa nie została wyjaśniona zgodnie z wymogami art. 7, 77 i 107 § 3 k.p.a. i dlatego też na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji orzeczenia. Rozstrzygnięcie w kwestii wykonalności zostało wydane na zasadzie art. 152 p.p.s.a., zaś o zwrocie obu skarżącym kosztów postępowania, obejmujących należny wpis sądowy i koszty zastępstwa procesowego, w tym dla T. także koszty opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, Sąd orzekł w oparciu o art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło