VI SA/Wa 1352/11

PostanowienieWSA w Warszawie2011-10-17

Skład orzekający: Joanna Kruszewska - Grońska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym może zostać uwzględniony na podstawie wykazania niemożności poniesienia kosztów sądowych i ustanowienia adwokata?
Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie całkowitym, zwalniając od kosztów sądowych i ustanawiając adwokata, ponieważ skarżąca wykazała, że jej dochody są niewystarczające do pokrycia kosztów postępowania, a jej wydatki uniemożliwiają oszczędności na ten cel. Ciężar dowodu spoczywa na wnioskującym o prawo pomocy, który musi wykazać swoją sytuację materialną uzasadniającą przyznanie pomocy.
Stan faktyczny
Skarżąca M. F. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu sądowym dotyczącym decyzji Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia w sprawie obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego. W uzasadnieniu wskazała na trudną sytuację życiową i zdrowotną, brak emerytury, zaległości alimentacyjne oraz brak majątku i oszczędności. Jej miesięczne dochody netto wynoszą około 1650 zł, a wydatki co najmniej 600 zł, co uniemożliwia pokrycie kosztów postępowania.
Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącą M. F. od kosztów sądowych oraz ustanowiono dla niej adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Joanna Kruszewska - Grońska po rozpoznaniu w dniu 17 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. F. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. F. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego p o s t a n a w i a: 1. zwolnić skarżącą M. F. od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla skarżącej M. F. adwokata. We wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca M. F. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku powołała się na stale pogarszającą się swoją sytuację życiową i zdrowotną. Podniosła, że brak nadzoru na realizacją wyroku zasądzającego na jej rzecz świadczenia alimentacyjne naraża ją na niemożność zaspokajania bieżących potrzeb życiowych. Wskazała również, iż nie otrzymuje emerytury, gdyż były mąż nie opłacał składek na ZUS. Jednocześnie skarżąca nie dysponuje żadnym zabezpieczeniem finansowym, nie posiada żadnego majątku ani oszczędności. Nadto brak realizacji obowiązku alimentacyjnego spowodował konieczność zadłużania się przez skarżącą. Z informacji podanych we wniosku oraz z nadesłanych do akt sprawy dokumentów wynika, iż skarżąca samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Zajmuje mieszkanie będące własnością jej matki (matka skarżącej przebywa w mieszkaniu swojego męża). Jedynym dochodem skarżącej są świadczenia alimentacyjne zasądzone na jej rzecz od syna w wysokości 1.000 zł miesięcznie oraz od byłego męża w kwocie 1.300 zł miesięcznie [...]. Podnieść jednak należy, że wprawdzie syn skarżącej realizuje ciążący na nim obowiązek alimentacyjny względem matki, lecz były mąż nie wywiązuje się z tego obowiązku i należność na poczet zaległych świadczeń alimentacyjnych przekazuje skarżącej komornik w wysokości ok. 650 zł miesięcznie (kserokopie przekazów pocztowych od syna skarżącej i komornika w aktach sprawy). Zatem całkowity miesięczny dochód netto skarżącej wynosi ok. 1650 zł. Natomiast do wydatków skarżącej w skali miesiąca należą: opłata za mieszkanie – 253,53 zł, opłata za energię elektryczną – ok. 126 zł, opłata za gaz – 35,46 zł, opłata za telewizję – 67,73 zł i opłata za telefon stacjonarny – 74,80 zł (pismo wspólnoty mieszkaniowej z dnia [...] czerwca 2011 r. ustalające zaliczkę na opłaty na lokal oraz faktury za energię elektryczną, gaz, telewizję i telefon stacjonarny w aktach sprawy). Skarżąca opłaca także podatek od nieruchomości w wysokości 31 zł rocznie oraz opłatę za wieczyste użytkowanie gruntów gminy w kwocie 456,55 zł rocznie (dowody potwierdzenia wpłat w aktach sprawy). Ponadto skarżąca jako osoba schorowana (po poważnej operacji) ponosi koszty zakupu leków. Skarżąca oświadczyła, że nie posiada żadnego majątku, a także nie ma rachunków bankowych. Mieszkanie jej matki, które skarżąca zajmuje, zostało zdewastowane przez najemców i skarżąca chcąc korzystać z ciepłej wody musiała zakupić ogrzewacz ciśnieniowy wody, a środki pieniężne na ten cel pożyczyła od znajomych [...]. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. (dalej p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zawarte w wyżej cytowanym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie Sądu (referendarza sądowego) w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004 s. 319). W świetle przedstawionych na wstępie okoliczności, wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, zasługuje na uwzględnienie. Biorąc bowiem pod uwagę z jednej strony łączne dochody skarżącej (ok. 1650 zł netto), a z drugiej strony – jej wydatki w skali miesiąca (minimum 600 zł), nie jest możliwe poczynienie przez skarżącą oszczędności celem pokrycia kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło