VI SA/Wa 1353/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Asesor WSA Małgorzata Grzelak (spr.) Protokolant Anna Mruk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lutego 2007 r. sprawy ze skargi A. D. na uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia [...] maja 2006 r. (bez numeru) w przedmiocie opłaty za wpis na listę adwokatów. 1) uchyla zaskarżoną uchwałę; 2) stwierdza, że uchylona uchwała nie podlega wykonaniu; 3) zasądza od Naczelnej Rady Adwokackiej na rzecz skarżącego A. D. kwotę 152 (sto pięćdziesiąt dwa) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uchwałą z dnia [...] października 2005 r. Okręgowa Rada Adwokacka w W., działając na podstawie art. 44 ust. 1, art. 68 ust.5 oraz art. 65 w zw z art. 66 ust.1 pkt 2 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze (dalej powoływaną jako p.o.a.) wpisała skarżącego A. D. na listę adwokatów Izby Adwokackiej w W.. Uchwałą z dnia [...] lutego 2006 r., na podstawie art. 44 ust. 1, art. 3 ust.6 w zw z art. 40 pkt 7 p.o.a. Okręgowa Rada Adwokacka w W. obciążyła skarżącego opłatą od wpisu na listę adwokatów Izby Adwokackiej w W. w wysokości 3800 złotych stanowiącą różnicę między wymaganą kwotą 5.000 złotych, a kwotą uiszczonych składek w okresie odbywania aplikacji adwokackiej. W uzasadnieniu uchwały wskazano, że zainteresowany zwrócił się o zwolnienie z obowiązku uiszczenia opłaty za wpis na listę adwokatów argumentując, że w czasie aplikacji opłacał należne składki w łącznej kwocie 1200 złotych. Rada uznała, iż powyższa okoliczność uzasadnia podjęcie uchwały o ograniczeniu należnej kwoty za wpis o wysokość uiszczonych składek. W odwołaniu od powyższej uchwały skierowanym do Naczelnej Rady Adwokackiej (NRA) zainteresowany podniósł m.in., iż żaden przepis p.o.a. nie uprawnia organów samorządu adwokackiego do określania wysokości ponoszonych opłat przez osoby ubiegające się o wpis. W szczególności podstawy takiej nie mogą stanowić zarówno uchwały NRA jak i uchwały Okręgowych Rad Adwokackich. Uchwałą Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia [...] maja 2006 r. , podjętą po rozpatrzeniu złożonego odwołania, jednomyślnie utrzymano w mocy zaskarżoną uchwałę. W uzasadnieniu Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej stwierdziło, że uchwałą nr [...] Zgromadzenia Izby Adwokackiej w W. z dnia [...] czerwca 2004 r. ustalona została wysokość opłaty od wpisu na listę adwokatów Izby Adwokackiej w W. na kwotę 5000 złotych. Podniesiono, że uchwała nie różnicuje wysokości tej opłaty w stosunku do byłych aplikantów adwokackich Izby. W tej sytuacji Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej nie dostrzegło możliwości uwzględnienia odwołania. Zdaniem Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej jedynym rozwiązaniem sytuacji, w jakiej znalazł się zainteresowany, jest zwrócenie się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W. z wnioskiem o rozłożenie obciążającej go kwoty na stosowne raty. Skargę na powyższą uchwałę złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zainteresowany zarzucając zaskarżonej uchwale naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 44 ust.1, art. 3 pkt 6 w zw. a art. 40 pkt 7 p.o.a. i uznanie, że Okręgowa Rada Adwokacka w W. podejmując zaskarżoną uchwałę miała delegację ustawową do zobowiązania skarżącego do opłaty od wpisu na listę adwokatów [...] izby. A. D. powołał się na uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 12 stycznia 2006 r. w sprawie sygn. akt III ZS 2/05 oraz uchwałę Naczelnej Rady Adwokackiej nr [...] z [...] lutego 2006 r. Wobec podniesionych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie uchwały Okręgowej Rady Adwokackiej w W. z dnia [...] lutego 2006 r. oraz utrzymującej ją w mocy uchwały Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia [...] maja 2006 r., a nadto o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kompetencja sądu wyraża się w możliwości zastosowania środków przewidzianych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: p.p.s.a.) w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności organów administracji publicznej wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia. Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że zasługuje ona na uwzględnienie aczkolwiek z innych powodów niż w niej wskazano. Jak wynika ze zwrotnego poświadczenia odbioru uchwały ORA w W., skarżący otrzymał odpis tej uchwały w dniu 6 marca 2006 r., a zatem termin do wniesienia odwołania upływał z dniem 20 marca 2006 r. Tymczasem z prezentaty odciśniętej na odwołaniu wynika, że odwołanie wpłynęło do Okręgowej Rady Adwokackiej w W. w dniu 22 marca 2006 r., a więc po terminie, o którym mowa w art. 12 ust.2 p.o.a. W nadesłanych aktach administracyjnych brak jest informacji czy powyższe odwołanie zostało złożone bezpośrednio w organie I instancji czy też (oraz kiedy) zostało nadane za pośrednictwem poczty. Organ II instancji rozpoznał odwołanie nie czyniąc żadnych ustaleń, co do terminowości jego wniesienia. Tymczasem pierwszą czynnością Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej po przekazaniu odwołania przez ORA w W. powinno być sprawdzenie, czy odwołanie spełnia warunki formalne oraz czy zostało wniesione w ustawowym terminie. Rozpatrzenie bowiem odwołania wniesionego po terminie rażąco narusza prawo, ponieważ godzi w zasadę trwałości decyzji administracyjnych zawartą w art. 16 § 1 k.p.a. Należy przy tym podkreślić, że wskazanych wyżej wątpliwości proceduralnych nie udało się również wyjaśnić w toku postępowania sądowego. Na wezwanie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego o nadesłanie dokumentu wskazującego na datę i sposób wniesienia odwołania od uchwały ORA w W. (v. punkt 3 pisma z dnia [...] lipca 2006 r. k. 9 akt sądowych) Naczelna Rada Adwokacka poinformowała, że ani ona, ani organ I instancji nie dysponuje stosownym dokumentem (v. pismo z dnia [...] lipca 2006r. - k. 12 akt sądowych). Ponieważ na rozprawie, która odbyła się przed tutejszym Sądem w dniu 6 lutego 2006 r. nie były obecne strony postępowania, nie udało się również uzyskać od skarżącego informacji w omawianym przedmiocie. Z powyższych względów należało uchylić decyzję organu odwoławczego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a., gdyż stwierdzone uchybienie przepisom prawa procesowego mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponownie rozpoznając sprawę Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej zbada kwestię zachowania przez skarżącego terminu do wniesienia odwołania i w zależności od poczynionych ustaleń podejmie stosowne rozstrzygnięcie tj. albo na podstawie art. 134 k.p.a., albo merytoryczne. Stwierdzone naruszenie zwalnia Sąd od rozpoznania na tym etapie postępowania merytorycznych zarzutów podniesionych w skardze. Niemniej za uzasadnione należy uznać zwrócenie uwagi Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej na prawomocny wyrok WSA w Warszawie w sprawie o sygn. VI SA/Wa 689/06, której przedmiotem było, tak jak w sprawie niniejszej, nałożenie opłaty od wpisu na listę adwokatów. Na podstawie art. 152 p.p.s.a. Sąd orzekł, że uchylona uchwała nie podlega wykonaniu. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.