VI SA/Wa 1357/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Kozik po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. K. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] lutego 2014 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy sfinansowania kosztów leczenia postanawia: umorzyć postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie Decyzją z [...] lutego 2014 r. nr [...], Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia, po rozpatrzeniu odwołania Pana R. K. (dalej "Strona", "Skarżący"), utrzymał w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z [...] grudnia 2013 r. nr [...], odmawiającą Stronie sfinansowania kosztów leczenia w ramach programu leczenia w procedurze chemioterapii niestandardowej produktem leczniczym [...]. Na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia, Skarżący pismem z 20 marca 2014 r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Na rozprawie 30 czerwca 2014 r., pełnomocnik Skarżącego poinformował o śmierci Skarżącego, składając odpis Skróconego Aktu Zgonu, jak również o zgłoszeniu do udziału w sprawie, na podstawie art. 161 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej "P.p.s.a."), żony Skarżącego, Pani H. K., składając również pełnomocnictwo udzielone przez Panią H. K.. Pełnomocnik wskazał na interes prawny żony Skarżącego, w dochodzeniu odszkodowania od Skarbu Państwa na podstawie art. 417 w związku z art. 4171 § 2 K.c., czego warunkiem jest orzeczenie sądu administracyjnego stwierdzające niezgodność z prawem zaskarżonej decyzji. Swoje stanowisko w tej kwestii pełnomocnik Skarżącego i Pani H. K., wsparł argumentacją zawartą w piśmie z 18 sierpnia 2014 r. Organ, na rozprawie oraz w piśmie z 24 lipca 2014 r., wniósł o umorzenie postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 2 P.p.s.a., gdyż uprawnienia wynikające z zaskarżonej decyzji są ściśle osobiste dotyczą bowiem prawa do leczenia zmarłego Skarżącego, a wdowa po zmarłym nie posiada interesu prawnego, którego dotyczyłby wynik przedmiotowego postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W myśl art. 161 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania. Pod pojęciem "praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego" rozumieć należy takie prawa i obowiązki, które odnoszą się do określonych interesów konkretnej osoby ze względu na jej indywidualną sytuację, czyli te, które nie przechodzą na następców prawnych. Należy podkreślić, że następstwo procesowe polega na wstąpieniu do postępowania na miejsce podmiotu, który dotychczas był jego stroną. Następstwo procesowe może wynikać z sukcesji ogólnej lub z sukcesji szczególnej. Następstwo procesowe po zmarłej stronie postępowania wiąże się z sukcesją ogólną, która polega na wejściu w ogół praw i obowiązków poprzednika procesowego, chodzi jednak o prawa i obowiązki które mogą przechodzić na następców prawnych. Następca prawny pod tytułem szczególnym, może podjąć działania mające na celu ochronę jego interesu prawnego nie w miejsce skarżącego, ale jako uczestnik zgłaszający swój udział w postępowaniu na zasadach oznaczonych w art. 33 § 2 P.p.s.a., a więc osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczył jej interesu prawnego. Również w przypadku sukcesji szczególnej przedmiotem postępowania są prawa i obowiązki, które przechodzą na następców prawnych (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz", Wyd. 2, Warszawa 2008, Komentarz do art. 128, str. 465-466). Przedmiotem niniejszej sprawy była kwestia sfinansowania kosztów leczenia Skarżącego w ramach programu leczenia w procedurze chemioterapii niestandardowej produktem leczniczym Erbitux (cetuksymab). Organy NFZ odmówiły sfinansowania tych kosztów, Skarżący też nie poniósł ich we własnym zakresie. Przedmiot postępowania odnosił się zatem wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego Skarżącego, które nie przechodzą na następców prawnych. W związku z powyższym Pani H. K. nie może wziąć udziału w przedmiotowym postępowaniu w charakterze następcy prawnego ani pod tytułem ogólnym, ani pod tytułem szczególnym. W tych okolicznościach roszczenie odszkodowawcze wynikające z art. art. 417 w związku z art. 4171 § 2 K.c., nie uzasadnia interesu prawnego Pani H. K., o którym mowa w art. 161 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Dodatkowo należy podkreślić, że w świetle art. 124 § 1 i § 3 P.p.s.a., Sąd zawiesza postępowanie w razie śmierci strony, nie zawiesza się jednak postępowania, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego. Na podstawie art. 128 § 1 pkt 1 P.p.s.a., Sąd postanowi podjąć postępowanie z urzędu, gdy ustanie przyczyna zawieszenia, w szczególności w razie śmierci strony - od dnia zgłoszenia się lub wskazania następców prawnych zmarłego. Treść tych przepisów świadczy o tym, że następstwo prawne w postępowaniu sądowoadministracyjnym, mimo że ustawodawca całościowo nie uregulował tej problematyki w P.p.s.a., dopuszczalne jest wyłącznie jako następstwo pod tytułem ogólnym ((T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz", Wyd. 2, Warszawa 2008, Komentarz do art. 128, str. 467). Natomiast zastrzyżenie w przepisie art. 161 § 1 pkt 2 P.p.s.a., że postępowanie podlega umorzeniu w razie śmierci strony, jeżeli nie zgłosi udziału w sprawie osoba, której interesu prawnego dotyczy postępowanie, zdaje się odnosić tylko do tych osób, które mogą stać się uczestnikami postępowania na mocy postanowienia sądu w związku z art. 33 § 2 P.p.s.a. (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz", Wyd. 2, Warszawa 2008, Komentarz do art. 124, str. 448). Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie przepisów art. 161 § 1 pkt 2 i § 2 P.p.s.a. - orzekł, jak w sentencji postanowienia.