VI SA/Wa 1359/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Wdowiak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Protokolant Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 października 2009 r. sprawy ze skargi G. M. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę Decyzją z dnia [...] maja 2009 r., Nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego, utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2009 r., Nr [...] w zakresie zakwestionowanym przez stronę tj. nałożenia na skarżącego, G. M. kary pieniężnej w wysokości 3 800 złotych z tytułu skrócenia dziennego czasu odpoczynku przy wykonywaniu przewozu drogowego oraz przekroczenia maksymalnego dziennego okresu prowadzenia pojazdu. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło na tle następującego stanu faktycznego: W dniu [...] stycznia 2009 r. o godzinie 810 na drodze krajowej [...] kontroli drogowej poddano pojazd [...]. Kontrolowanym pojazdem wykonywany był przewóz ładunku [...]. Podczas kontroli ustalono, iż zamontowany w pojeździe tachograf [...] nie posiada ważnych badań okresowych (odczyt z naklejki – tabliczki pomiarowej wykazał, iż ostatnie badanie wykonano dnia 28 listopada 2005 r.). Analiza tarcz tachografu wykazała skrócenie dziennego czasu odpoczynku przy wykonywaniu przewozu drogowego o czas do jednej godziny, przekroczenie maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy przy wykonywaniu przewozu drogowego o czas powyżej 15 minut do 30 minut oraz nieprawidłowe działanie urządzenia rejestrującego, w wyniku którego wykresówka zapisywana była za długo. Z czynności kontrolnych sporządzono protokół kontroli nr [...] z dnia [...] stycznia 2009 r. oraz dokumentację fotograficzną. Z adnotacji umieszczonej na protokole wynika, iż kierowca odmówił jego podpisania po telefonicznej rozmowie z szefem firmy. W toku postępowania, na wniosek zgłoszony przez stronę, kierowca został przesłuchany w charakterze świadka. Zeznał wówczas, iż kontrola drogowa przeprowadzona w dniu [...] stycznia 2009 r. była jego pierwszą kontrolą i nie wie dlaczego oświadczył, iż nie otrzymał od szefa zaświadczeń za dni wolne od pracy w sytuacji gdy zaświadczenie takie otrzymał, ale pozostawił je w siedzibie firmy. Z wyjaśnień jakie złożył wynikało, iż jego wynagrodzenie za pracę uzależnione było od ilości przewiezionego towaru, a pracodawca co tydzień sprawdzał jego wykresówki. Mając na względzie stwierdzony w trakcie kontroli stan faktyczny oraz zebrany w sprawie materiał dowodowy, decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 5 600 złotych. W odwołaniu od powyższej decyzji strona wniosła o jej uchylenie w części dotyczącej stwierdzonych naruszeń w postaci skrócenia dziennego odpoczynku przy wykonywaniu przewozu drogowego oraz przekroczenia maksymalnego dziennego okresu prowadzenia pojazdu. Uzasadniając swoje stanowisko podniosła, iż w jej ocenie brak ważnych badań okresowych urządzenia rejestrującego [...] uniemożliwiało organowi nałożenie kary pieniężnej z tytułu stwierdzonych naruszeń dotyczących przekroczenia norm czasu pracy kierowców. Zdaniem strony, kary pieniężne przewidziane w przepisach lp. 10.2 i lp. 10.4 załącznika do ustawy o transporcie drogowym, mogą dotyczyć jedynie urządzenia rejestrującego, które ma ważne badania okresowe lub badania kontrolne i jest dopuszczone do użytku. Rozpatrując odwołanie, decyzją z dnia [...] maja 2009 r., Nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego, działając w oparciu o art. 138 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks Postępowania Administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 92 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 ze zm.) oraz lp. 10.2 lit. a i lit. b, lp. 10.4 lit. a i lit. b załącznika do ustawy o transporcie drogowym, art. 4 lit. g, art. 6 ust. 1-4, art. 8 ust. 1-5, art. 10 Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. WE L 102/1 z dnia 11 kwietnia 2006 r. ze zm.) utrzymał w mocy decyzję organu I instancji w zakresie kwestionowanym przez stronę. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy po przeanalizowaniu całości materiału dowodowego w pełni podzielił stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji stwierdzając, iż organ I instancji prawidłowo ocenił stan faktyczny sprawy i prawidłowo nałożył na stronę karę pieniężną za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym, a w szczególności lp. 10.2 lit. a i b oraz lp. 10.4 lit. a i b załącznika do ww. ustawy. Odnosząc się do wyjaśnień strony zawartych w treści pisma z dnia 20 stycznia 2009 r. oraz wniesionym odwołaniu, a dotyczących twierdzeń strony, iż tachograf nieposiadający ważnego świadectwa legalizacji oraz zapisane przy jego pomocy wykresówki nie mogą być wiarygodnym dowodem w sprawie, organ podkreślił, iż nie zasługują one na uwzględnienie. W ocenie organu, fakt niedochowania przez stronę postępowania terminu do dokonania ponownej legalizacji urządzenia rejestrującego nie wywołuje skutku nieważności zapisów rejestrowanych przez przedmiotowy tachograf. Organ nadmienił również, iż strona nie wskazała na czym polegać miałaby wadliwość zapisów sporządzanych przez przedmiotowe urządzenie rejestrujące. Organ odwoławczy podkreślił, iż na okazanych wykresówkach znajdują się wszystkie wymagane zapisy, tj.: zapis drogi, prędkości oraz rodzaju aktywności, a zatem brak jest podstaw, aby odmówić okazanym do kontroli wykresówkom mocy dowodowej w niniejszej sprawie. W uzasadnieniu decyzji organ odwołał się również do treści art. 10 rozporządzenia (WE) 561/2006, w myśl którego przedsiębiorstwo transportowe nie może wypłacać kierowcom zatrudnionym lub pozostającym w jego dyspozycji żadnych składników wynagradzania, nawet w formie premii czy dodatku do wynagrodzenia, uzależnionych od przebytej odległości i/lub ilości przewożonych rzeczy, jeżeli ich stosowanie może zagrażać bezpieczeństwu drogowemu lub zachęcać do naruszeń niniejszego rozporządzenia. Organ zaznaczył, iż w niniejszej sprawie - jak wynika z wyjaśnień kierowcy przesłuchanego w charakterze świadka - wynagrodzenie kierowcy uzależnione było od ilości przewiezionego ładunku. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie strona zarzuciła, iż naruszenie polegające na wykonywaniu przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące, które nie zostało poddane okresowej kontroli, wyklucza możliwość nałożenia kar pieniężnych za naruszenia, które wynikają bezpośrednio z zapisu tego urządzenia, gdyż nie ma jakiejkolwiek pewności, że zapis z urządzenia jest prawidłowy. Zdaniem skarżącego jeżeli urządzenie, które nie zostało poddane okresowej kontroli mogłoby bez przeszkód stanowić podstawę do kontroli norm prowadzenia pojazdów i odbierania odpoczynków, to wspomniana wyżej kara byłaby bezcelowa jak i bezcelowe byłoby poddawanie tachografów okresowej kontroli. Ponadto skarżący zarzucił, iż organ II instancji dopuścił się obrazy przepisów prawa proceduralnego ponieważ orzekł o utrzymaniu w mocy jedynie części decyzji organu I instancji, a nie wypowiedział się co do pozostałej części decyzji. Zdaniem skarżącego niezależnie od treści odwołania, organ II instancji powinien rozpatrzyć ponownie całą sprawę i wydać rozstrzygniecie co do całej zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę organ II instancji podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne sprawują zatem kontrolę decyzji administracyjnych pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego. Badając pod tym kątem zaskarżone decyzje, Sąd uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem rozpoznania przez Sąd była skarga na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2009 r., Nr [...], utrzymującą w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2009 r., Nr [...] w zakresie zakwestionowanym przez stronę tj. nałożenia kary pieniężnej w wysokości 3 800 złotych z tytułu skrócenia dziennego czasu odpoczynku przy wykonywaniu przewozu drogowego oraz przekroczenia maksymalnego dziennego okresu prowadzenia pojazdu. Bezspornym w sprawie jest, iż zamontowany w kontrolowanym pojeździe tachograf, którego zapisy stanowiły podstawę do stwierdzenia naruszenia przepisów o czasie pracy kierowców, nie został poddany okresowej kontroli, zgodnie z obowiązującymi przepisami, tj. ust. 3 lit. b rozdziału VI załącznika I do rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz § 7 rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 11 kwietnia 2005 r. w sprawie zezwoleń na wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie instalacji lub napraw oraz sprawdzania urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym - tachografów samochodowych. Podstawowy problem prawny w rozpatrywanej sprawie sprowadza się zatem do ustalenia, czy urządzenie, które nie zostało poddane okresowej kontroli może posłużyć do kontroli norm prowadzenia pojazdów i odbierania odpoczynków. Mając na względzie wytyczne ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, kary pieniężne mogą być nakładane za naruszenia obowiązków lub warunków wynikających z tej ustawy lub z przepisów ustaw i umów międzynarodowych, wymienionych w art. 92 ust. 1 pkt 1 - 6. Rozporządzenie Rady EWG nr 3821/85, które zostało włączone do polskiego porządku prawnego poprzez art. 2 Traktatu Akcesyjnego (Dz. U. Nr 90 z 2004 r. poz. 864) mieści się w kategorii objętej pkt 6 tj. umowy międzynarodowej, bowiem właśnie umowa międzynarodowa - Traktat Akcesyjny stanowi podstawę stosowania Rozporządzenia w Polsce. Rozporządzenie nr 3821/85 w rozdziale III reguluje w sposób ogólny wymagania dotyczące instalacji i naprawy tachografów, a kwestie legalizacji oraz badań okresowych reguluje Załącznik I do Rozporządzenia, który w pkt VI - badania i kontrole - nakazuje sprawdzanie co dwa lata prawidłowego funkcjonowania i homologacji tachografu, przy okazji okresowego badania technicznego pojazdu. Obowiązek ten w polskim systemie prawnym został doprecyzowany w cytowanym wyżej rozporządzeniu z dnia 2 kwietnia 2004 r. w sprawie prawnej kontroli metrologicznej urządzeń pomiarowych, które potwierdza konieczność legalizacji przyrządu kontrolnego co 24 miesiące i zgłoszenie do ponownej legalizacji nie później niż w ostatnim miesiącu ważności dowodu legalizacji poprzedniej. Z takiego uregulowania wynika, że w dacie kontroli obowiązek legalizowania tachografu istniał, a skarżący go nie dopełnił w przewidzianym przepisami prawa terminie, a zatem naruszenie tego obowiązku w podlegało karze na podstawie załącznika do ustawy o transporcie drogowym (art. 92 ust. 4 ustawy o transporcie drogowym). Wskazany załącznik w lp.11.1.1. lit. d jako naruszenie podlegające karze wymienia wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące, które nie zostało poddane wymaganej kontroli okresowej lub badaniu kontrolnemu sankcjonowane karą pieniężną w wysokości 1000 złotych. Wskazując powyższe nie sposób zgodzić się z twierdzeniem skarżącego odnośnie braku podstaw do nałożenia kary za skrócenia dziennego odpoczynku przy wykonywaniu przewozu drogowego oraz przekroczenia maksymalnego dziennego okresu prowadzenia pojazdu. Nie ulega wątpliwości, iż w dniu kontroli urządzenie rejestrujące nie posiadało ważnych badań okresowych, jednakże jak wynika z tabliczki pomiarowej badanie takie wykonane było w dniu 28 listopada 2005 r. Poddane kontroli wykresówki zawierały wszystkie wymagane zapisy, a więc nie można zakładać, iż dokonane w dniu kontroli odczyty były wadliwe. Prędkość z jaką poruszał się kontrolowany pojazd odpowiadała przebytej drodze w przedziale czasu, w którym się on poruszał, a analiza prędkości do przebytej drogi nie rodziła wątpliwości co do prawidłowości zapisów na wykresówkach. Trafnie zatem, zdaniem Sądu, organ przyjął, iż niedochowanie przez stronę postępowania terminu do dokonania ponownej legalizacji urządzenia rejestrującego nie wywołuje automatycznie skutku nieważności zapisów rejestrowanych przez przedmiotowy tachograf. W tym miejscu warto zaznaczyć, iż czym innym jest wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące, które nie zostało poddane wymaganej kontroli okresowej lub badaniu kontrolnemu, a czym innym jest niesprawne działanie tachografu. W przypadku niesprawnego działania urządzenia rejestrującego ustawodawca przewidział nałożenie kary pieniężnej za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące, które nie rejestruje wszystkich wymaganych elementów. Należy zatem odróżnić sytuacje, w których w kontrolowanym pojeździe znajduje się urządzenie rejestrujące nie poddane wymaganej przepisami kontroli okresowej lub badaniu kontrolnemu, od sytuacji, w których w pojeździe znajduje się niesprawne urządzenie rejestrujące. Zdaniem Sądu organ prawidłowo postąpił przyjmując, iż odpowiednie i czytelne zapisy sprawnego, wyposażonego w odpowiednie wykresówki, a niepoddanego kontroli okresowej lub badaniu kontrolnemu tachografu, mogą stanowić podstawę do wymierzenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie pracy kierowcy. Przyjęcie rozwiązania, iż zatrzymanie do kontroli pojazdu, w którym znajdowałoby się urządzenie rejestrujące, które nie zostało poddane wymaganej kontroli okresowej lub badaniu kontrolnemu zwalnia z odpowiedzialności za nieprzestrzeganie czasu pracy kierowców, prowadziłoby – jak trafnie zauważa organ - do sytuacji, w której przedsiębiorcy masowo przestaliby wykonywać kontrolę okresową lub badania kontrolne urządzenia rejestrującego. Reasumując należało uznać, iż organ prawidłowo ocenił stan faktyczny sprawy i prawidłowo nałożył na stronę karę pieniężną za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym, a w szczególności lp. 10.2 lit. a i b oraz lp. 10.4 lit. a i b załącznika do ww. ustawy. Odnosząc się do drugiego z zarzutów skargi podkreślić należy, iż w odwołaniu strona zastrzegła, iż odwołuje się od decyzji organu I instancji w części dotyczącej nałożenia kary pieniężnej za skrócenie dziennego odpoczynku przy wykonywaniu przewozu drogowego oraz przekroczenie maksymalnego dziennego okresu prowadzenia pojazdu. O zakresie postępowania odwoławczego decyduje strona postępowania, która określa zakres zaskarżenia decyzji. W części niezaskarżonej decyzja organu I instancji staje się ostateczna. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku, działając na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.