VI SA/Wa 1360/04

WyrokWSA w Warszawie2005-04-27

Skład orzekający: Olga Żurawska - Matusiak, Piotr Borowiecki, Andrzej Czarnecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji prawidłowo ustalił stan faktyczny w zakresie charakteru transportu (krajowy czy międzynarodowy) i na tej podstawie zasadnie nałożył karę pieniężną, uwzględniając wszystkie przedłożone przez stronę dowody?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania przez organ administracji. Organ nie zebrał i nie ocenił w sposób należyty całego materiału dowodowego, w tym dokumentów przedłożonych przez stronę, które mogłyby wykazać, że kontrolowany pojazd nie przekroczył granicy i tym samym nie wykonywał transportu międzynarodowego. Sąd nie rozstrzygał kwestii naruszenia prawa materialnego, pozostawiając to do ponownego rozpoznania przez organ.
Stan faktyczny
Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na spółkę cywilną "Z." karę pieniężną za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji na transport międzynarodowy. Główny Inspektor Transportu Drogowego, po rozpoznaniu odwołania, uchylił decyzję pierwszej instancji i nałożył niższą karę, uznając transport za międzynarodowy na podstawie dokumentów CMR i SAD. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, twierdząc, że kontrolowany pojazd nie przekroczył granicy i nie wykonywał transportu międzynarodowego.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego, stwierdził, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu, oraz zasądził od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Olga Żurawska - Matusiak Sędziowie Asesor WSA Piotr Borowiecki Asesor WSA Andrzej Czarnecki (spr.) Protokolant Andrzej Michrowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi W. L. i J. L. wykonujących działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej pod nazwą "Z." s. c. W.L., J.L. z siedzibą w S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2004 r. Nr [...] w przedmiocie: nałożenia kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, iż uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżących W.L. i J.L. kwotę 1535 (jeden tysiąc pięćset trzydzieści pięć) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. VI SA/Wa 1360/04 UZASADNIENIE Inspektorzy [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w S. przeprowadzili w dniu [...] sierpnia 2003 r. kontrolę transportu wykonywanego przez "Z." s.c. W.L., J.L. z siedzibą w S. Kontroli poddano zestaw jezdny (pojazd nr rej. [...] i przyczepa [...]) kierowany przez M. L. Pojazd przewoził części samochodowe, w ramach usługi transportowej, ze S. do terminalu promowego w S. Towar był oclony w S. i zaplombowany. Nadawcą towaru była "V." sp. z o.o. zaś odbiorcą "S." w S. Z uwagi na miejsce załadunku i odbioru towaru, a także z uwagi na to, że towar został oclony, zdaniem kontrolerów kierowca powinien posiadać wypis z licencji na transport międzynarodowy. Kierowca oświadczył, że firma nie posiada takiej licencji na kontrolowany pojazd. Kierowca podpisał protokół nie zgłaszając uwag. W związku z powyższym [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] sierpnia 2003 r. Nr [...], na podstawie art. 5 ust. 1, art. 92 ust. 1 pkt 11 i art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 125, poz. 1371 ze zm.) oraz lp. 1.1 załącznika do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2002 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych w transporcie drogowym (Dz. U. Nr 115, poz. 999), nałożył na przedsiębiorców karę pieniężna w kwocie 10 000 zł. Od decyzji tej "Z." s.c. W.L., J. L. złożyli odwołanie wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i zarzucając jej naruszenie art. 12, art. 122, art. 123, art. 124, art. 145 § 1, art. 151, art. 187 § 1, art. 210 § 1. 6) ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr. 137, poz. 926) oraz art. 4 pkt 2 i art. 5 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym. Skarżący nie zgadzają się z ustaleniami organu administracji jakoby przewóz stanowił transport międzynarodowy, bowiem w myśl treści art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym nie przekroczył granicy przed kontrolą. W związku z tym przewoźnik nie musiał posiadać licencji na transport międzynarodowy. W dalszej części odwołania skarżący powołują się na naruszenie art. 107 kpa w związku z wymienionymi przepisami Ordynacji podatkowej. Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzja z dnia [...] maja 2004 r. Nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa, art. 5 ust. 1, art. 92 ust. 1 i lp. 1.1.1. załącznika do ustawy o transporcie drogowym oraz art. 8 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 149, poz. 1452), uchylił zaskarżoną decyzję i nałożył karę pieniężna w kwocie 8 000 zł. Organ administracji powołując się na art. 4 pkt 2, art. 5 ust. 1 i art. 12 ust. 2 ustawy o transporcie drogowym uznał, że kontrolowany transport odbywał się pomiędzy miejscowościami znajdującymi się w P. i w S. Zdaniem organu na powyższe wskazują dokumenty SAD i CMR. W pierwszym z nich w polu 18 wpisano nr ciągnika, w drugim w polu 16 wskazano przewoźnika (stronę postępowania). Określono również numer rejestracyjny ciągnika. Pole 17 CMR przeznaczone dla wpisów dotyczących kolejnych przewoźników nie było wypełnione. Z uwagi natomiast na zmianę ustawy o transporcie drogowym, decyzja I instancji została uchylona i nałożono karę pieniężna zgodnie z obowiązująca stawką. Na decyzję tę "Z." s.c. W. L., J. L. złożyli przez swego pełnomocnika skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów. Skarżący zarzucają decyzji naruszenie art. 4 pkt 2 i art. 5 ust. 1 oraz art. 12 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 125, poz. 1371 ze zm.), art. art. 9, 11 i 107 § 1 i § 3 kpa, art. 5 ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. Prawo działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 101, poz. 1178 ze zm.). W uzasadnieniu skarżący powołują się na argumenty zgłoszone w odwołaniu od decyzji wskazując jednocześnie, że naczepę przed granicą odebrał inny przewoźnik, celem jej przetransportowania do S., czego dowodzi kopia zlecenia nr 917. Skarżący zgadzają się z ustaleniami, że towar przekroczył granicę Polski jednakże przewozu zagranicznego dokonał już inny przewoźnik, posiadający właściwą licencję. Brak wpisu dalszego przewoźnika w liście przewozowym CMR nie oznacza, zdaniem skarżących, że przewoźnik wpisany do CMR był jedynym, który wykonywał transport, bowiem kolejny przewoźnik został wpisany do CMR po zmianie ciągnika. W związku z tym organ administracji niezasadnie przyjął, iż kontrolowany pojazd będzie wykonywał transport międzynarodowy, gdyż do przekroczenia granicy przez niego nie doszło, czego dowodzą dokumenty kontrolowanego transportu. Nadto skarżący stawiają zarzut braku właściwego uzasadnienia zarówno decyzji I instancji, która sprowadza się do wypełnienia rubryki, oraz decyzji organu odwoławczego, który nie odniósł się do zarzutów skarżących. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wnosił o jej oddalenie. W ocenie organu administracji dokument CMR przedłożony przez stronę dopiero w skardze należy uznać za niewiarygodny, bowiem okazany do kontroli stwierdzał, że przewoźnikiem jest strona skarżąca i wyłącznie jej pojazd wykonywał transport na całej trasie (także poza granicami P.). Zdaniem organu administracji potwierdza to dokument odprawy celnej SAD. Nadto w interpretacji organu administracji o tym czy transport ma charakter międzynarodowy decyduje wola przewoźnika, który decydując się (zawierając umowę) na przewiezienie towaru za granicę działa już w granicach art. 4 pkt 2 ustawy o transporcie drogowym, gdyż prowadzenie działalności gospodarczej to nie tylko czynności faktyczne lecz także czynności prawne. Wojewódzki Sad Administracyjny zważył co następuje; Z dniem 1 stycznia 2004 r. weszła w życie ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271), która art. 1 wprowadziła ustawę z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz.1269) oraz art. 2 ustawę z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270), z dniem 1 stycznia 2004 r. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Sprawy należące do właściwości sądów administracyjnych rozpoznają, w pierwszej instancji, wojewódzkie sądy administracyjne (art. 3 § 1 w/w ustawy). W myśl art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, iż jest ona zasadna. Spór między stronami dotyczył rozumienia transportu międzynarodowego. W myśl art. 4 pkt 2 ustawy o transporcie drogowym międzynarodowy transport drogowy to podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi, za które uważa się również zespoły pojazdów składające się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy, przy czym jazda pojazdu między miejscem początkowym i docelowym odbywa się z przekroczeniem granicy Rzeczypospolitej Polskiej. Na transport ten wymagane jest posiadanie przez przewoźnika licencji, której skarżący nie posiadali, co jest w sprawie poza sporem. Skarżący twierdzą jednakże, że dokumentu tego posiadać nie musieli, bowiem kontrolowany przejazd nie był jeszcze w momencie kontroli transportem międzynarodowym, a w szczególności kontrolowany pojazd ciągnący naczepę, a należący do skarżących, nie przekroczył granicy. Z kolei organ administracji stoi na stanowisku, że powinien decydować charakter przewozu i jeżeli wolą strony umowy na przewóz jest przewiezienie rzeczy z Polski za granice, to samo zaciągnięcie zobowiązania kwalifikuje już jego działanie jako wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego w rozumieniu art. 4 pkt 2 ustawy o transporcie drogowym. Jednocześnie organ administracji wnioskuje o uznanie dokumentu CMR załączonego przez stronę jako niewiarygodnego, bowiem został przedłożony po kontroli dopiero na etapie skargi do Sądu. Sąd administracyjny nie dokonuje ustaleń faktycznych w prowadzonym postępowaniu i rozstrzyga wyłącznie o zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Decyzja została oparta na dokumentach CMR i SAD, z których w ocenie organu wynikało, że pojazd skarżących miał przekroczyć granicę państwową wykonując kontrolowany transport. Ustalenia organu opierając się na trzech elementach – wpisaniu jako jedynego przewoźnika stronę skarżącą w dokumencie CMR, wpisaniu w dokumencie SAD nr rej. kontrolowanego ciągnika i naczepy oraz wpisanym w CMR numerze rejestracyjnym kontrolowanego pojazdu – nie uwzględniają innych dokumentów przedłożonych przez stronę skarżącą na etapie postępowania administracyjnego (na przykład oświadczenia firmy S. sp. z o.o. z dnia [...] sierpnia 2003 r. czy zlecenia nr 917). Z tego ostatniego dokumentu wynika, że następnego dnia po kontroli holowana naczepa została przejęta przez inny ciągnik o numerze rejestracyjnym uwidocznionym na dokumencie CMR przedłożonym, jak wyraził to organ administracji, " na etapie skargi" do Sądu. W tej sytuacji należało dokładnie wyjaśnić stan faktyczny podejmując w tym celu niezbędne kroki, by w rezultacie zgromadzić i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a następnie poddać go ocenie, zgodnie z wymogami art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 oraz art. 107 § 3 kpa. Z akt sprawy, mając na uwadze przykładowo wymienione wyżej dokumenty, nie wynika jednoznaczność ustaleń dokonanych przez organ administracji publicznej. Zatem należało w postępowaniu wyjaśniającym wyjaśnić te wątpliwości, na które już w odwołaniu powoływali się skarżący. Być może okoliczności sprawy wymagały nawet zasięgnięcia informacji wprost od służb celnych czy kontrolowany pojazd przekroczył granicę państwową holując naczepę, którą miał w momencie kontroli. Ponieważ skargę oparto zarówno na podstawie naruszenia prawa materialnego jak i naruszeniu przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, zatem rozważyć należało zasadność zarzutów o charakterze procesowym, albowiem zarzuty naruszenia prawa materialnego mogą być przedmiotem oceny tylko w stosunku do prawidłowo ustalonego stanu faktycznego. W związku z powyższym, stwierdzając naruszenie wymienionych przepisów postępowania, Sąd orzekający w sprawie nie wypowiadał się w kwestii naruszenia prawa materialnego, bowiem przy ponownym rozpatrzeniu sprawy przez organ administracji publicznej dokona on powtórnie ustaleń materialnoprawnych. W tym stanie faktyczny Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 152, art. 200 w związku z art. 205 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło