VI SA/Wa 1363/10

WyrokWSA w Warszawie2010-10-29

Skład orzekający: Grażyna Śliwińska, Zbigniew Rudnicki, Halina Emilia Święcicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja administracyjna skierowana do spółki cywilnej, która nie posiada zdolności administracyjnoprawnej, jest nieważna z powodu naruszenia art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. (skierowanie do osoby niebędącej stroną w sprawie)?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że mimo nieprecyzyjnego oznaczenia strony w decyzji organu pierwszej instancji (wskazanie firmy spółki cywilnej przed imieniem i nazwiskiem wspólników), nie doszło do skierowania decyzji do podmiotu niebędącego stroną w sprawie. Uchybienie to stanowiło jedynie błąd w oznaczeniu strony, a nie rażące naruszenie prawa skutkujące nieważnością decyzji, ponieważ osoby fizyczne będące wspólnikami zostały zidentyfikowane.
Stan faktyczny
Skarżący wnieśli o stwierdzenie nieważności decyzji nakładającej na ich spółkę cywilną karę pieniężną, argumentując, że decyzja została wydana wobec podmiotu nieposiadającego osobowości prawnej, co stanowi rażące naruszenie prawa. Organy administracji odmówiły stwierdzenia nieważności, uznając, że mimo nieprecyzyjnego oznaczenia strony (wskazanie firmy spółki cywilnej przed imieniem i nazwiskiem wspólników), decyzje te identyfikowały osoby fizyczne będące wspólnikami i nie były skierowane do nieistniejącej spółki jako odrębnego podmiotu. Skarga do WSA została wniesiona po wcześniejszym oddaleniu skargi na decyzję ostateczną przez WSA i NSA.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Śliwińska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka Protokolant st. sekr. sąd. Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 października 2010 r. sprawy ze skargi A. W. i A. W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę A. W. i A. W. wspólnicy spółki cywilnej: W. S.C. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] który utrzymał w mocy swoją decyzję z [...] lutego 2010 r. nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2007 r. o nr [...] i utrzymanej nią w mocy decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2006 r. o nr [...] nakładającej na W. S.C karę pieniężną w wysokości 15.000 zł za naruszenie zakazów o których mowa w art. 18 ust 5 lit a,b,c, ustawy z dnia 6 września 2001 roku o transporcie drogowym ( Dz. U z 2004r., nr 204, poz. 2088 ze zm.) – zwanej dalej utd. Jako podstawę prawną organ administracji wskazał art. 138 § 1 pkt 1, art. 127 § 3, art. 156 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) - dalej zwany k.p.a. Podstawę faktyczną stanowiły następujące ustalenia: Decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2006 roku nr [...] nałożono na stronę oznaczoną jako W. S.C karę pieniężną w wysokości 15.000 złotych. W wyniku odwołania A. W. i A. W. (zwanych dalej też stronami, skarżącymi) decyzja organu I instancji została utrzymana w mocy decyzją Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2007 roku nr [...] w zakresie stwierdzonych naruszeń polegających na naruszeniu zakazów o których mowa w art. 18 ust. 5 lit. a, b, c utd. Na ww. decyzję strony wniosły skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 31 października 2008 r. w sprawie sygn. akt VI SA/Wa 655/08 oddalił skargę. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 18 listopada 2009 r. oddalił skargę kasacyjną stron w sprawie sygn. akt II GSK 180/09. Strony wniosły o stwierdzenie nieważności decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2007 roku nr [...] oraz utrzymanej nią w mocy decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2006 roku nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 15.000 złotych. Wskazały, że karę pieniężną nałożono na spółkę cywilną, która nie ma osobowości prawnej i nie mogła być adresatem decyzji. Oznacza to, że decyzja pierwszoinstancyjna obarczona jest wadą nieważności określoną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., tj. została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Z uwagi na to, prawa organ odwoławczy obowiązany był uchylić w całości decyzję organu I instancji, gdy tymczasem decyzją z dnia [...] czerwca 2007 roku utrzymał ją w mocy. Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] lutego 2010 roku nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności obu w.w. decyzji. Ocenił, że w niniejszej sprawie można mówić wyłącznie o błędzie w oznaczeniu strony polegającym na wskazaniu najpierw nazwy przedsiębiorstwa, a potem danych identyfikacyjnych stron. Nieprecyzyjne oznaczenie strony przez organ pierwszej instancji było niewątpliwie uchybieniem, ale nie stanowiącym rażącego naruszenia prawa i nie ma podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] grudnia 2006 r. i z [...] czerwca 2007 r. Powołał się na pogląd zawarty w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w uzasadnieniu wyroku z dnia z dnia 14 czerwca 2006 r. (VI S.A./Wa 759/06, LEX) uznający, że mimo niefortunnego określenia adresata decyzji polegającego na wskazaniu najpierw nazwy przedsiębiorstwa a potem nazwisk stron, nieuprawniony jest wniosek, że była ona skierowana do spółki cywilnej. Wnioskiem z [...] marca 2010 r. strony wniosły o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zarzuciły, iż wyrok na który powołano się w uzasadnieniu z dnia [...] lutego 2010 roku nr [...] nie dotyczy sprawy o podobnym stanie faktycznym, bowiem w decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2006 roku nr [...] jako adresata wprost wskazano na spółkę cywilną – W. S.C. Główny Inspektor Transportu Drogowego rozpoznając ponownie sprawę nie znalazł podstaw do stwierdzenia nieważności w.w. decyzji. Wskazał w uzasadnieniu, że nie budzi wątpliwości fakt, iż stroną postępowania w niniejszej sprawie byli A. W. i A. W. - wspólnicy spółki cywilnej W. S.C. Przyznał, że organ pierwszej instancji jako adresata decyzji z dnia [...] grudnia 2006 roku nr [...] wskazał W. S.C. Zatem w pierwszej kolejności wskazano na firmę pod którą działają przedsiębiorcy, a następnie określono ich z imienia i nazwiska. W ocenie organu, takie określenie adresata decyzji nie jest precyzyjne, ale umożliwia identyfikację wskazanych osób fizycznych jako wspólników spółki cywilnej. Przedmiotowa decyzja nie wskazuje jednak jako adresata spółki cywilnej, tj. W. S.C, a zatem nie można mówić o skierowaniu decyzji do podmiotu nie będącego stroną w sprawie. Organ ocenił, że uchybienie polegające na wskazaniu najpierw nazwy przedsiębiorstwa, a potem danych identyfikacyjnych stron traktować należy w charakterze błędu w oznaczeniu strony. Wadliwość ta nie powoduje konieczności wyeliminowania ww. decyzji z obrotu prawnego, bowiem takie określenie adresata decyzji w pełni umożliwia identyfikację wskazanych osób fizycznych jako wspólników spółki cywilnej. Wskazał także, że kontrola legalności decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2007 roku oraz utrzymanej nią w mocy decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2006 roku została przeprowadzona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który wyrokiem z dnia 31 października 2008 r. sygn. akt VI SA/Wa 655/08 oddalił skargę, a następnie przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 18 listopada 2009 r. w sprawie sygn. akt II GSK 180/09 oddalił skargę kasacyjną pełnomocnika strony. W skardze złożonej do tut. Sądu A. W., A. W. zarzucili: naruszenie art. 156 § 1 pkt. 4 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji wydanej w stosunku do spółki cywilnej, podmiotu nie posiadającego osobowości prawnej. Wnieśli o: 1. stwierdzenie nieważności decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2010 roku nr [...], 2. stwierdzenie nieważności decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2007 roku nr [...] oraz utrzymanej nią w mocy decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2006 roku nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej, 3. wstrzymanie wykonania decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2006 roku nr [...], utrzymanej w mocy decyzją Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...]. Skarżący nie zgodzili się z twierdzeniem Głównego Inspektora Transportu Drogowego, że wyrok WSA w Warszawie z dnia 14 czerwca 2006 roku (sygn. VI S.A/Wa 759/06), dotyczy sprawy o podobnym stanie faktycznym. Ich zdaniem decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2006 roku nie zawiera niefortunnego czy niepełnego oznaczenia, ale wprost wskazuje jako adresata spółkę cywilną – W. S.C. Nazwa przedsiębiorcy wynika z wpisu do Ewidencji Działalności Gospodarczej, czyli adresat decyzji został oznaczony w sposób identyczny z oznaczeniem spółki cywilnej W. S.C. wpisanej do urzędowego rejestru. Decyzja została wydana zatem w stosunku do spółki cywilnej, co nie powinno mieć miejsca. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji odnośnie podniesionych zarzutów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 k.p.a. , co podnoszą skarżący. Należy dodatkowo zaznaczyć, że zgodnie z art. 134 p.p.s.a. sąd dokonując oceny zaskarżonego aktu rozstrzyga w granicach danej sprawy, co oznacza, że nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kierując się tymi przesłankami i przechodząc do badania zaskarżonej decyzji w granicach określonych przepisami powołanych wyżej ustaw, Sąd w niniejszym składzie stwierdził brak podstaw do uwzględnienia skargi. Zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji nakładającej na skarżących karę pieniężną w wysokości 15 000,- zł nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym stwierdzenie ich nieważności, ani ich uchylenie. Skarżący oparł skargę na zarzucie rażącego naruszenia prawa art. 156 § 1 pkt. 4 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji wydanej w stosunku do spółki cywilnej, podmiotu nie posiadającego osobowości prawnej. Art. 156 § 1 k.p.a. wymienia zamknięty katalog przesłanek, które uwzględnia organ administracji publicznej stwierdzając nieważność decyzji, gdy: 1) wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości, 2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa, 3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, 4) została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie, 5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały, 6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą, 7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa. Według art. 28 k.p.a. "Stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek". Oznacza to, że Ustawodawca w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego ustanawia sankcję nieważności za angażowanie do postępowania i w następstwie dokonania autorytatywnej konkretyzacji normy prawa materialnego w zakresie uprawnień lub obowiązków jednostki, która nie spełnia przesłanek przyznania w sprawie statusu strony. Nie ulega wątpliwości, że spółka cywilna nie ma zdolności administracyjnoprawnej i nie może być stroną w sprawach z zakresu transportu drogowego. Taka sytuacja nie zachodzi jednak w sprawie niniejszej. Stwierdzić należy, że organ pierwszej instancji jako adresata decyzji z dnia [...] grudnia 2006 roku nr [...] wskazał W. S.C. Stronami postępowania w niniejszej sprawie byli A. W. i A. W. - wspólnicy spółki cywilnej W. S.C. Oznacza to, że przedmiotowe decyzje nie wskazują jako adresata spółki cywilnej W. S.C.", a zatem nie można mówić o skierowaniu decyzji do podmiotu nie będącego stroną w sprawie. Wprawdzie organ pierwszej instancji jako adresata decyzji z dnia [...] grudnia 2006 roku nr [...] wskazał W. S.C, czyli w pierwszej kolejności wskazał na firmę pod którą działają przedsiębiorcy, ale osoby fizyczne będące wspólnikami zostały określone z imienia i nazwiska. Sąd podziela pogląd organu, że wprawdzie takie określenie adresata decyzji nie jest precyzyjne, ale umożliwia ono identyfikację wskazanych osób fizycznych jako wspólników spółki cywilnej. Innymi słowy, nietrafny jest zarzut wydania decyzji w stosunku do spółki cywilnej, podmiotu nie posiadającego osobowości prawnej, skoro wskazuje ona jako adresata osoby fizyczne z imienia i nazwiska. Wbrew zarzutom skarżących, nie można zatem mówić o skierowaniu decyzji do podmiotu nie będącego stroną w sprawie. Mające miejsce uchybienie, czyli użyte określenie W. S.C zamiast prawidłowo: A. W. i A. W. W. S.C. - potraktować należy w charakterze błędu w oznaczeniu strony polegającym na wskazaniu najpierw nazwy przedsiębiorstwa, a potem danych identyfikacyjnych stron. Tego rodzaju nieprecyzyjne określenie adresata decyzji umożliwia jednak identyfikację wskazanych osób fizycznych, jako wspólników spółki cywilnej. Sąd podziela pogląd, że wadliwość ta nie powoduje podstawy do wyeliminowania ww. decyzji z obrotu prawnego. Można mówić wyłącznie o błędzie w oznaczeniu strony. Tego rodzaju nieprecyzyjne oznaczenie strony przez organ pierwszej instancji było niewątpliwie uchybieniem, nie stanowiącym jednak rażącego naruszenia prawa skutkującego koniecznością stwierdzenia nieważności decyzji. Zastosowanie sankcji nieważności decyzji oparte jest na kwalifikowanym naruszeniu przepisów prawa. Zgodnie z cyt. na wstępie art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a.: "Organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, gdy została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie". Tą też podstawą nieważności decyzji, gdy wyczerpuje ona stan faktyczny, związany jest sąd administracyjny (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Innymi słowy, stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. można stosować tylko do kwalifikowanego naruszenia prawa przez skierowanie decyzji do jednostki, która w świetle przepisów prawa nie jest stroną postępowania w danej sprawie. Ponadto, przy ocenie stopnia naruszenia przepisów prawa należy uwzględnić sytuacje, czy w toku postępowania prowadzono czynności wobec jednostki, która jest stroną w sprawie. Jeżeli z materiałów dowodowych wynika, że całe postępowanie było prowadzone wobec strony w rozumieniu art. 28 k.p.a., a jedynie w decyzji omyłkowo określono stronę, nie ma podstaw do stosowania sankcji nieważności decyzji. W toku postępowania administracyjnego nie ulegało wątpliwości, że stronami postępowania są wspólnicy spółki cywilnej A. W. i A. W. Innymi słowy uchybienie mające miejsce w sprawie niniejszej jest jedynie oczywistą omyłką podlegającą sprostowaniu (art. 113 § 1 k.p.a.). Stosownie do cyt. normy organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony sprostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach. Do oczywistej omyłki nie należy błędne określenie strony postępowania administracyjnego, albowiem zgodnie z art. 107 § 1 k.p.a. jednym z niezbędnych elementów do zakwalifikowania rozstrzygnięcia jako decyzji administracyjnej jest prawidłowe wskazanie adresatów tego rozstrzygnięcia. Sprostowanie decyzji w trybie art. 113 § 1 k.p.a. może dotyczyć tylko nieistotnych wadliwości decyzji, polegających na prostowaniu błędów pisarskich i rachunkowych oraz innych oczywistych omyłek, a nie omyłek mających wpływ na ważność decyzji. (I OSK 350/2006 LEX nr 291195). Dodatkowym argumentem uzasadniającym oddalenie skargi jest także okoliczność, że kontrola legalności decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2007 r. oraz utrzymanej nią w mocy decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2006 r. została przeprowadzona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 31 października 2008 r. sygn. VI SA/Wa 655/08), a następnie przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 18 listopada 2009 r. sygn. II GSK 180/09. Z uwagi na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło