VI SA/Wa 1369/11
WyrokWSA w Warszawie2011-09-22
Skład orzekający: Waldemar Śledzik, Zbigniew Rudnicki, Halina Emilia Święcicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy oferta konkurencyjnego świadczeniodawcy, zawierająca tajemnicę przedsiębiorstwa lub dane osobowe, może stanowić dowód w postępowaniu administracyjnym dotyczącym rozstrzygnięcia konkursu ofert na udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, a jeśli tak, to w jakim zakresie?Ratio decidendi
Oferta konkurencyjnego świadczeniodawcy może stanowić dowód w postępowaniu administracyjnym, jednakże z zastrzeżeniem usunięcia z niej danych objętych tajemnicą przedsiębiorstwa oraz wszelkich danych osobowych podlegających ochronie. Ujawnienie takich danych stanowiłoby naruszenie zasad prowadzenia postępowania. Organ nie jest zobowiązany do wydania postanowienia odmawiającego prawa przeglądania akt sprawy, jeśli wniosek dotyczy dokumentów zawierających dane wrażliwe, które nie są niezbędne do oceny naruszenia zasad postępowania odwoławczego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Niepublicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej (NZOZ) na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia (NFZ) w przedmiocie rozstrzygnięcia konkursu ofert na zawarcie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. NZOZ zarzucał naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym brak udostępnienia mu pełnych akt sprawy, w szczególności oferty konkurencyjnego świadczeniodawcy (Szpitala) oraz uzasadnienia przyznanej mu punktacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny (WSA) w Warszawie oddalił skargę, opierając się na wykładni prawa dokonanej przez Naczelny Sąd Administracyjny (NSA).Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Waldemar Śledzik Sędziowie Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki (spr.) Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka Protokolant ref. staż. Monika Piotrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 września 2011 r. sprawy ze skargi Niepublicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej F. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie rozstrzygnięcia konkursu ofert na zawarcie umowy o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej oddala skargę
Wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 marca 2011 r., sygn. akt II GSK 264/10, wydanym po rozpoznaniu w dniu 23 lutego 2011 r. skargi kasacyjnej Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia (NFZ, Fundusz) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 listopada 2009 r., sygn. akt VI SA/Wa 1460/09, w sprawie ze skargi N. w L. na decyzję Prezesa NFZ z dnia [...] czerwca 2009 r., nr [...], w przedmiocie oddalenia odwołania dotyczącego rozstrzygnięcia konkursu ofert na zawieranie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania.
Zaskarżonym wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Prezesa NFZ z dnia [...] czerwca 2009 r., nr [...] w przedmiocie rozstrzygnięcia konkursu ofert na zawarcie umowy o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ z [...] kwietnia 2009 r., stwierdził, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu oraz zasądził od Prezesa NFZ na rzecz N. w L. zwrot kosztów postępowania.
Jak stwierdził Naczelny Sąd administracyjny, skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach kasacyjnych, czyli zarówno na zarzucie naruszenia prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię, jak i na zarzucie naruszenia przepisów postępowania.
W rozpatrywanej sprawie w pierwszej kolejności NSA odniósł się do zarzutu naruszenia prawa materialnego, bowiem ustalenie normy prawa materialnego miało znaczenie przy odpowiedzi na pytanie czy zasadny jest zarzut naruszenia przepisów postępowania.
W ramach zarzutu naruszenia prawa materialnego autor skargi kasacyjnej wskazał naruszenie art. 152 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027, z późn. zm., dalej: u.s.o.z.) przez błędną jego wykładnię, prowadzącą do wniosku, że aktami postępowania administracyjnego zainicjowanego odwołaniem od rozstrzygnięcia konkursu ofert są wszystkie dokumenty oraz informacje składane przez oferentów w postępowaniu konkursowym.
Powołany przepis stanowi, że "Świadczeniodawcom, których interes prawny doznał uszczerbku w wyniku naruszenia przez Fundusz zasad prowadzenia postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej, przysługują środki odwoławcze i skarga na zasadach określonych w art. 153 i 154".
Z treści powołanego przepisu wynika zatem, że tylko naruszenie przez Fundusz zasad wstępowania w sprawie zawarcia umów ze świadczeniodawcami, czyli zawartymi w dziale VI ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, stanowi podstawę wnoszenia środków odwoławczych oraz skargi. Niewątpliwie podstawowe zasady tego postępowania zawarte zostały w art. 134 ust. 1 u.s.o.z. Należą do nich: obowiązek równego traktowania wszystkich świadczeniodawców i prowadzenia postępowania w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji. Zasada równego traktowania nie wymaga głębszej interpretacji bowiem, stosownie do art. 134 ust. 2 u.s.o.z., polega ona na tym, aby wszelkie wymagania, wyjaśnienia i informacje, a także dokumenty związane z postępowaniem w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej udostępniane były świadczeniodawcom na takich samych zasadach.
Szerszego omówienia wymaga natomiast – w ocenie NSA - zasada takiego prowadzenia postępowania w sprawie zawarcia umów ze świadczeniodawcami, które gwarantuje zachowanie uczciwej konkurencji. Zasadne w tej materii jest sięgnięcie do ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz. U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1503 ze zm.). Ustawa ta wymienia czyny będące przejawem nieuczciwej konkurencji. Przepis art. 11 ust. 1 tej ustawy jako czyn nieuczciwej konkurencji wskazuje: przekazanie, ujawnienie lub wykorzystanie cudzych informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa albo ich nabycie od osoby nieuprawnionej, jeżeli zagraża lub narusza to interes przedsiębiorstwa. Z kolei zgodnie z art. 11 ust. 4 powyższej ustawy przez tajemnicę przedsiębiorstwa należy rozumieć nieujawnianie do wiadomości publicznej informacji technicznych, technologicznych, organizacji przedsiębiorstwa lub innych informacji posiadających wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności.
Stosując powyższe reguły, sposobem gwarantującym prowadzenie postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej z zachowaniem uczciwej konkurencji będzie takie jego prowadzenie, które nie dopuści do przekazania, ujawnienia lub wykorzystania informacji stanowiących tajemnicę usługodawcy.
Uzupełnieniem zasady prowadzenia postępowania w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji zawartej w art. 134 ust. 1 u.s.o.z. są wymagania odnoszące się do opisu przedmiotu zamówienia zawarte w art. 140 ust. 1 u.s.o.z, stanowiącym, że przedmiot zamówienia opisuje się w sposób jednoznaczny i wyczerpujący, za pomocą dostatecznie dokładnych i zrozumiałych określeń, uwzględniając wszystkie wymagania i okoliczności mogące mieć wpływ na sporządzenie oferty.
Do podstawowych zasad prowadzenia postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej należy zasada opisana w art. 147 u.s.o.z., stanowiącym, że kryteria oceny ofert i warunku wymagane od świadczeniodawców są jawne i nie podlegają zmianie w toku postępowania.
Analiza przedstawionych powyżej zasad w nawiązaniu do tych, które zostały wskazane w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie prowadzi do wniosku, że służą one stworzeniu świadczeniodawcom jednakowych szans przez równe ich traktowanie, zagwarantowanie uczciwej konkurencji, jawności, niezmienności kryteriów oceny ofert i wymagań w toku postępowania, a także jednoznaczne i wyczerpujące opisanie przedmiotu zamówienia.
W rozumieniu art. 152 ust. 1 u.s.o.z. wnoszący środki odwoławcze i skargę winien wykazać, że organ naruszył zasady prowadzenia postępowania uniemożliwiając świadczeniodawcy uczciwą rywalizację w ramach postępowania konkursowego.
Powyżej przedstawione zasady prowadzenia postępowania w sprawie zawierania umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, których naruszenie może być podstawą wnoszonych środków odwoławczych oraz skargi, zakreślają jednocześnie ramy postępowania dowodowego. NSA przywołał w tym miejscu art. 6 K.p.a. stanowiący, że organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Przepis ten zawiera zasadę praworządności i należy do norm określających ogólne zasady prawa i postępowania administracyjnego. W myśl tej zasady, administracja może działać tylko w formach wyznaczonych przepisami prawa. Formy te wyznaczają przepisy prawa materialnego oraz w ograniczonym zakresie normy procesowe.
Prowadząc postępowanie w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej i przestrzegając zasad tego postępowania, Fundusz nie może naruszać reguł wynikających z ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu tajemnicy nieuczciwej konkurencji (Dz. U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1503 ze zm.) oraz ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2002 r. Nr 101, poz. 926 ze zm.).
Ograniczenia wynikające z powyższych ustaw w zakresie przestrzegania norm w nich zawartych obowiązują w postępowaniu odwoławczym prowadzonym według przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, a ich przestrzeganie obejmuje również kontrola sądowoadministracyjna.
NSA nie zgodził się zatem ze stanowiskiem Sądu I instancji, że oferta konkurencyjnego świadczeniodawcy w sposób nieograniczony podlega ujawnieniu innym świadczeniodawcom. Nie podlegają bowiem ujawnieniu dane zawarte w ofercie, objęte tajemnicą przedsiębiorstwa oraz ustawowo chronione dane osobowe.
NSA zgodził się ze stanowiskiem strony wnoszącej skargę kasacyjną, że interpretacja art. 152 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, prowadząca do wniosku, że wykazanie naruszenia zasad prowadzenia postępowania w oparciu o wszelkie dane wynikające również z oferty konkurencyjnego świadczeniodawcy, nie jest prawidłowa. Ujawnienie bowiem tajemnicy przedsiębiorstwa lub danych osobowych oznaczałoby właśnie naruszenie tych zasad.
Odnosząc się z kolei do zarzutów skargi kasacyjnej dotyczących naruszenia przepisów postępowania, sformułowanych jako nieuzasadniony zarzut Sądu I instancji prowadzenia postępowania przez organy z naruszeniem art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 k.p.a. przez to, iż organy nie wyjaśniły pełnego stanu faktycznego sprawy, gdyż strona pozbawiona wglądu do akt nie mogła sformułować swojego stanowiska i podjąć polemiki z rozstrzygnięciem organu, w pierwszej kolejności NSA stwierdził, że nieprecyzyjne jest twierdzenie Sądu I instancji, że strona była pozbawiona wglądu do akt sprawy.
Z akt sprawy wynika, że były one udostępniane pełnomocnikowi strony skarżącej z tym, że w aktach tych nie znajdowała się oferta Szpitala. NSA nie zgodził się też z poglądem, że niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy zachodzi wtedy, gdy strona skarżąca nie może sformułować swojego stanowiska i podjąć polemiki z rozstrzygnięciem organu.
NSA zgodził się natomiast ze stanowiskiem strony wnoszącej skargę kasacyjną, że organ nie był zobowiązany do wydania postanowienia w trybie art. 74 § 2 K.p.a. odmawiającego NZOZ prawa przeglądania akt sprawy. Przede wszystkim, stosownie do art. 74 k.p.a., organ może odmówić udostępnienia akt, które są objęte ochroną tajemnicy państwowej, lub które organ wyłączy ze względu na ważny interes państwowy. W rozpatrywanej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca. Problem sprowadza się mianowicie do tego, czy oferta konkurencyjnego świadczeniodawcy powinna stanowić dowód w sprawie administracyjnej.
Odpowiadając na to pytanie NSA stwierdził, że oferta konkurencyjnego świadczeniodawcy jest dowodem w sprawie administracyjnej, jednak z tym stanowczym zastrzeżeniem, że usunięte z niej powinny być dane dotyczące tajemnicy przedsiębiorstwa oraz wszelkie dane osobowe podlegające ochronie.
NSA zwrócił jednak uwagę, że wykazanie naruszenia niektórych zasad nie wymaga odwoływania się do oferty konkurencyjnego świadczeniodawcy. Jako przykład można podać zasady wynikające z art. 174 u.s.o.z. Wskazanie przez odwołującą się lub skarżącą stronę, że Fundusz zmienił kryteria oceny ofert, bądź warunki wymagane od świadczeniodawców, bądź ich nie ujawnił albo je zmienił w trakcie postępowania, nie wymaga posługiwania się ofertą konkurencyjnego świadczeniodawcy.
W ocenie NSA, Sąd I instancji nietrafnie zarzucił Prezesowi NFZ, że nie wyjaśnił dlaczego przeprowadzono kontrolę tylko jednego oferenta, tzn. NZOZ. Zgodnie z § 6 ust. 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 15 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu ogłaszania o postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej przez Narodowy Fundusz Zdrowia, zapraszania do udziału w rokowaniach, składania ofert, powoływania i odwoływania Komisji konkursowej oraz jej zadań (Dz. U. Nr 273, poz. 2719), Komisja konkursowa jest uprawniona do kontroli świadczeniodawcy ubiegającego się o zawarcie umowy. Uprawnienie to, jak trafnie podkreślono w skardze kasacyjnej, jako wynikające z obowiązującego prawa, nie może być odczytywane jako naruszenie prawa. Uprawnienie to nie może być rozumiane jako przejaw nierównego traktowania uczestników konkursu, mieści się bowiem w granicach swobodnego wyboru Komisji konkursowej.
Rozpatrując ponownie sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 190 p.p.s.a. Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Zgodnie z Komentarzami (por. J. P. Tarno oraz T. Wosia) wojewódzki sąd administracyjny może odstąpić od zawartej w orzeczeniu NSA wykładni prawa, jeżeli: a) stan faktyczny sprawy ustalony w wyniku ponownego jej rozpoznania uległ tak zasadniczej zmianie, że do nowo ustalonego stanu faktycznego nie mają zastosowania przepisy wyjaśnione przez NSA; b) po wydaniu orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego zmieni się stan prawny.
W rozpatrywanej sprawie żadna z wymienionych sytuacji nie miała miejsca, a więc nie ulega wątpliwości, że Sąd I instancji jest związany wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Jak wynika z akt sprawy, Dyrektor Oddziału NFZ ogłosił konkurs ofert o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej. W odpowiedzi na to ogłoszenie złożone zostały dwie oferty, w tym oferta N. Komisja konkursowa w dniu [...] letnia 2009 r. ogłosiła, że w wyniku przeprowadzonego postępowania konkursowego wybrana została oferta S. w P. (dalej: S.), jako najkorzystniejsza.
Od powyższego rozstrzygnięcia N. złożył na podstawie art. 154 ust. 1 w zw. z art. 152 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych odwołanie, w którym wskazał, że doznał uszczerbku na skutek nie wybrania jego oferty jako najkorzystniejszej. W ocenie N., doszło do naruszenia art. 134 ust. 1 w związku z art. 148 pkt 1 u.s.o.z. bowiem dokonano wyboru oferty, która nie była najkorzystniejsza. N. wniósł o niezwłoczne wyznaczenie terminu do zapoznania się z dokumentacją postępowania oraz o szczegółowe określenie ilości punktów przyznanych oferentom w poszczególnych kryteriach dokonywanej oceny ofert z podaniem uzasadnienia dokonanej punktacji.
Dyrektor Oddziału NFZ oddalił odwołanie wyjaśniając w uzasadnieniu decyzji, że oferenci przystępujący do ww. konkursu ofert, prócz wymagań wynikających z przepisów prawa powszechnie obowiązującego powinni spełnić wymaganie określone przez Prezesa NFZ, wskazane w zarządzeniach nr 76/2008/DSOZ; 84/2008/DSOZ oraz 86/2008/DSOZ. Jak dalej wynika z uzasadnienia decyzji Dyrektora NFZ, oferta N. po części jawnej, w trakcie której zostały uzupełnione jej braki formalne, została zakwalifikowana do części niejawnej konkursu ofert. Oznacza to, że oferta N. została poddana ocenie według określonych kryteriów, tj. jakości, kompleksowości, ciągłości i ceny - określonych w załącznikach nr 1 i nr 2 do zarządzenia nr 86/2008/DSOZ.
Organ szczegółowo wykazał w jaki sposób dokonywana była ocena złożonych ofert pod względem ww. kryteriów i jaką ilość punktów uzyskała każda z ofert w ramach poszczególnych kryteriów. Reasumując podał, że na 70 możliwych punktów oferta N. jako druga w konkursie z wynikiem 66 punktów, nie została wybrana do zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Organ podkreślił, że kryteria oceny ofert, zasady punktacji i warunki wymagane od świadczeniobiorców były jawne i nie podlegały zmianie w toku przedmiotowego postępowania, wobec tego wyłączona była dowolność w tych zakresach. Kryteria oceny były jednakowe i jasne dla wszystkich oferentów. Komisja konkursowa nie naruszała zasad prowadzenia przedmiotowego postępowania. Z tych powodów organ uznał za niezasadne zarzuty naruszenia art. 134 ust. 1 w związku z art. i 148 pkt 1 u.s.o.z.
Od decyzji Dyrektora Oddziału NFZ zostało wniesione odwołanie do Prezesa NFZ przez N. na podstawie art. 154 ust. 4 i ust. 5 w związku z art. 152 u.s.o.z. W odwołaniu domagano się niezwłocznego wyznaczenia terminu do zapoznania się z dokumentacją postępowania. N. zarzucił naruszenie art. 134 ust. 1 w związku z art. 148 pkt 1 u.s.o.z. twierdząc, że w postępowaniu konkursowym nie dokonano wyboru oferty najkorzystniejszej.
Prezes NFZ utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Oddziału NFZ, uznając zarzuty N., wskazujące na naruszenie art. 134 i art. 148 pkt 1 u.s.o.z., za niezasadne. Zdaniem Prezesa NFZ, w toku postępowania zapewniono równe traktowanie wszystkim uczestnikom i zagwarantowano zachowanie uczciwej konkurencji. Jednocześnie wskazał, że zgodnie z art. 10 § 1 i art. 13 § 1 K.p.a. oferenci, w tym NZOZ, mieli zapewniony czynny udział w każdym stadium postępowania. Wszelkie wymagania, wyjaśnienia i informacje, a także dokumenty związane z postępowaniem konkursu ofert zostały oferentom udostępnione na tych samych zasadach i warunkach. Podając punktację uzyskaną przez N. i S. w ramach poszczególnych kryteriów oceny, Prezes NFZ uznał, że oceny te zostały przez Komisję konkursową dokonane w sposób prawidłowy i zasadnie wybrano ofertę Szpitala, gdyż uzyskała największą liczbę punktów. Końcowo Prezes NFZ stwierdził, że w sprawie nie doszło do naruszenia interesu prawnego N.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie N. zarzucił Prezesowi NFZ naruszenie:
1. przepisów postępowania, tj.: art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 15, art. 73 w zw. z art. 74, art. 77 § 1 i § 4 oraz art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy oraz nieuwzględnienie interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, w ten sposób, że Prezes NFZ nie udostępnił N. pełnych akt sprawy, tj. uzasadnienia punktacji otrzymanej przez Szpital oraz jego oferty;
2. przepisów prawa materialnego, tj.: art. 132 ust. 3, art. 140 ust. 2 pkt 1, art. 142 ust. 5, art. 148 pkt 1 i pkt 2 u.s.o.z., a także art. 134 ust. 1 u.s.o.z. w związku z art. 32 Konstytucji RP poprzez ich niewłaściwe zastosowanie.
Według strony skarżącej, uniemożliwienie jej zapoznania się z ofertą Szpitala oraz ze szczegółowym uzasadnieniem przyznanej mu punktacji pozbawiło ją skutecznego prowadzenia postępowania oraz ochrony jej praw. Strona skarżąca odwołała się też do utrwalonego orzecznictwa sądowego, z którego wynika, że oferta innego świadczeniodawcy biorącego udział w postępowaniu musi stanowić materiał dowodowy w sprawie.
W odpowiedzi na skargę Prezes NFZ wniósł o jej oddalenie podkreślając, że odmowa skarżącemu wglądu do oferty konkurencyjnej, złożonej przez Szpital, nastąpiła w zgodzie z przepisami prawa, bowiem postępowanie konkursowe i zawarcie umowy o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej jest prowadzone w oparciu o przepisy prawa cywilnego, a nie norm K.p.a. Organ wyjaśnił, że świadczeniobiorcy składają konkurencyjne wobec siebie oferty, zawierające często informacje poufne, stanowiące tajemnice przedsiębiorstwa, posiadające wartość gospodarczą i w związku z tym pozostali oferenci nie mają do nich dostępu i wglądu.
W świetle ustaleń Naczelnego Sądu Administracyjnego należy uznać, że Fundusz dokonał wnikliwej oceny postępowania konkursowego pod kątem analizy okoliczności, które mogły spowodować uszczerbek interesu prawnego odwołującego się w rozumieniu art. 152 ust. 1 u.s.o.z. i szczegółowo odniósł się do oceny przejrzystości zasad prowadzenia postępowania konkursowego, w szczególności wyceny punktowej złożonych ofert. Zaznaczono też, że kontrolę w toku postępowania konkursowego Komisja konkursowa przeprowadza na zasadzie prawa wyboru świadczeniodawcy. Obowiązujące prawo nie nakłada obowiązku i nie wymaga by przeprowadzono kontrolę u wszystkich oferentów, co jednoznacznie wynika z § 6 ust. 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z 15 grudnia 2004 r.
W kwestii dotyczącej wydania postanowienia odmawiającego udostępnienia pełnych akt sprawy wyjaśniono, że wniosek strony dotyczył udostępnienia dokumentów zawierających dane wrażliwe (dane osobowe i tajemnice przedsiębiorstwa), które wprawdzie były dokumentami analizowanymi w postępowaniu konkursowym, jednakże w żaden sposób nie dotyczyły granic postępowania odwoławczego, prowadzonego na innych zasadach niż postępowanie konkursowe, bowiem nie dotyczyły kwestii kontroli czy w prowadzonym postępowaniu konkursowym naruszone zostały zasady tego postępowania, skutkujące uszczerbkiem interesu prawnego odwołującej się strony. Wobec tego żądane dokumenty nie mogły być aktami postępowania administracyjnego.
Powyższy wniosek został potwierdzony w powołanym wyroku NSA, w którym stwierdzono, że aktami postępowania administracyjnego zainicjowanego odwołaniem od rozstrzygnięcia konkursu ofert nie są wszystkie dokumenty oraz informacje składane przez oferentów w postępowaniu konkursowym. W szczególności NSA wskazał, że prowadząc postępowanie w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej i przestrzegając zasad tego postępowania, Fundusz nie może naruszać reguł wynikających z ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu tajemnicy nieuczciwej konkurencji (Dz. U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1503 ze zm.) oraz ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2002 r. Nr 101, poz. 926 ze zm.).
Jak ustalił Naczelny Sąd Administracyjny, ograniczenia wynikające z powyższych ustaw w zakresie przestrzegania norm w nich zawartych obowiązują w postępowaniu odwoławczym prowadzonym według przepisów K.p.a., a ich przestrzeganie obejmuje również kontrola sądowoadministracyjna.
NSA nie zgodził się zatem ze stanowiskiem, że oferta konkurencyjnego świadczeniodawcy w sposób nieograniczony podlega ujawnieniu innym świadczeniodawcom. Nie podlegają bowiem ujawnieniu dane zawarte w ofercie, objęte tajemnicą przedsiębiorstwa oraz ustawowo chronione dane osobowe.
Przenosząc przedstawione stanowisko na płaszczyznę przepisów postępowania NSA uznał, że zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, wyrażające się w prowadzeniu postępowania przez organy z naruszeniem art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 K.p.a. przez to, iż organy nie wyjaśniły pełnego stanu faktycznego sprawy, gdyż strona pozbawiona wglądu do akt nie mogła sformułować swojego stanowiska i podjąć polemiki z rozstrzygnięciem organu, są nieuzasadnione. Strona nie była bowiem pozbawiona wglądu do akt sprawy; akta te były udostępniane pełnomocnikowi strony skarżącej z tym, że w aktach tych nie znajdowała się oferta S. NSA nie zgodził się też z poglądem, że niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy zachodzi wtedy, gdy strona skarżąca nie może sformułować swojego stanowiska i podjąć polemiki z rozstrzygnięciem organu.
NSA zgodził się natomiast ze stanowiskiem strony wnoszącej skargę kasacyjną, że organ nie był zobowiązany do wydania postanowienia w trybie art. 74 § 2 K.p.a. odmawiającego NZOZ prawa przeglądania akt sprawy.
Nadto NSA stwierdził, że oferta konkurencyjnego świadczeniodawcy jest dowodem w sprawie administracyjnej, jednak z tym stanowczym zastrzeżeniem, że usunięte z niej powinny być dane dotyczące tajemnicy przedsiębiorstwa oraz wszelkie dane osobowe podlegające ochronie.
NSA zwrócił uwagę, że wykazanie naruszenia niektórych zasad nie wymaga odwoływania się do oferty konkurencyjnego świadczeniodawcy. Jako przykład podał zasady wynikające z art. 174 u.s.o.z.
Tym samym, w ocenie NSA, za prawidłowe, tzn. zgodne z prawem, należało uznać podjęte w rozpatrywanej sprawie decyzje organów NFZ, gdyż – jak wskazano to wyżej - zachodziły przesłanki do odrzucenia oferty.
Ponadto oceniając zaskarżoną decyzję Sąd nie stwierdził żadnych innych uchybień, których istnienie powinien uwzględnić z urzędu.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło