VI SA/Wa 1369/13
PostanowienieWSA w Warszawie2013-10-16
Skład orzekający: Joanna Kruszewska - Grońska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której dochody (emerytury) są znacząco obniżone w wyniku egzekucji administracyjnej, a majątek wyczerpuje się w należącym do małżonki domu, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych) zasługuje na uwzględnienie, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W sytuacji, gdy dochody małżonków są niewielkie w stosunku do ich wydatków, zwykłych potrzeb życiowych oraz konieczności ponoszenia kosztów leczenia, stwierdza się brak możliwości poczynienia oszczędności na pokrycie kosztów sądowych.Stan faktyczny
Skarżący S. R. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia. W uzasadnieniu podał, że jego świadczenie emerytalne jest zmniejszone z powodu egzekucji administracyjnej, a jego rachunek bankowy został zajęty. Dochody małżonków stanowią świadczenia emerytalne po potrąceniach, a ich majątek wyczerpuje dom należący do małżonki. Skarżący wskazał na wysokie wydatki związane z leczeniem i zakupem leków.Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącego S. R. od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Joanna Kruszewska - Grońska po rozpoznaniu w dniu 16 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi S. R. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej p o s t a n a w i a: zwolnić skarżącego S. R. od kosztów sądowych.
We wniosku o przyznanie prawa pomocy (złożonym w dniu [...] lipca 2013 r. na urzędowym formularzu PPF) skarżący S. R. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podał, że jego świadczenie emerytalne jest zmniejszone z powodu egzekucji administracyjnej, a jego rachunek bankowy został zajęty przez Komornika przy Sądzie Rejonowym w S.
Z oświadczeń zawartych we wniosku oraz dokumentów nadesłanych w odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego wynika, że skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z małżonką. Dochody obojga małżonków stanowią świadczenia emerytalne zmniejszone w wyniku egzekucji administracyjnej - po potrąceniach wysokość świadczenia skarżącego do wypłaty wynosi 1.266,29 zł, a jego żony - 807,31 zł (roczne obliczenie podatku przez organ rentowy skarżącego i jego małżonki [...], decyzja ZUS Oddział w C. z dnia [...] marca 2013 r. o waloryzacji emerytury skarżącego [...], decyzja ZUS Oddział w C. z dnia [...] marca 2013 r. o waloryzacji emerytury żony skarżącego [...]).
Majątek małżonków wyczerpuje należący do małżonki skarżącego dom parterowy o powierzchni 114,96 m kw posadowiony na działce o powierzchni 6 arów i 25 m kw (odpisy z ksiąg wieczystych prowadzonych dla ww. nieruchomości [...]).
Skarżący oświadczył, że zarówno on, jak i jego żona posiadają rachunki w Banku [...], na które przykazywane wyłącznie ich dochody, tj. emerytury. W piśmie z dnia [...] września 2013 r. wyjaśnił m.in., iż wraz z małżonką korzystają z bezpłatnej wody kopalnianej (opłacają tylko jej transport), używają gazu z butli oraz korzystają z telefonu na kartę, której miesięczny koszt wynosi 30 zł. Natomiast najważniejsze wydatki skarżących to koszty rehabilitacji, zakupu leków oraz żywności. Skarżący dodał, że często nie stać ich na wykupienie wszystkich potrzebnych leków i sprzętów medycznych.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. (dalej p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zawarte w wyżej cytowanym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Wydanie 2, Warszawa 2006, s. 504; por.
także postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 stycznia 2005 r., OZ 944/04, niepubl.).
W ocenie referendarza sądowego, wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych zasługuje na uwzględnienie. Mając na uwadze niewielkie
dochody małżonków w kontekście ich wydatków oraz zwykłych potrzeb życiowych, a także konieczności ponoszenia kosztów leczenia, stwierdzić należy, że skarżący nie ma możliwości poczynienia oszczędności w bieżących wydatkach celem pokrycia kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i małżonki.
Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało postanowić jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło