VI SA/Wa 137/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Andrzej Siwek po rozpoznaniu w dniu 15 czerwca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A/ C. na uchwałę Rady m.st. Warszawy z dnia 3 lipca 2014 r. nr LXXXV/2184/2014 w sprawie dodatkowych oznaczeń taksówek p o s t a n a w i a: odmówić przyznania skarżącemu A. C. prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. A. C. (dalej też jako skarżący) wniósł w niniejszej sprawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Z podanych przez skarżącego w formularzu informacji wynika, iż skarżący prowadzi gospodarstwo domowe razem z żoną i synem. W rubryce 10 formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący oświadczył, iż osiąga miesięczny dochód w wysokości 3.500 zł brutto z tytułu działalności TAXI, zaś jego żona pobiera emeryturę w wysokości 1.500 zł brutto miesięcznie. Podniósł, że jako taksówkarz ponosi miesięczne koszty w wysokości 1050 zł (składka na ZUS), ponadto razem z żoną są zobligowani do spłaty kredytów bankowych. Mając na uwadze, iż oświadczenia zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz przedstawione dokumenty były niewystarczające dla oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącego, na podstawie zarządzenia referendarza sądowego skarżący został wezwany do uzupełnienia wniosku w terminie 14 dni poprzez nadesłanie: a) dokumentów potwierdzających wysokość dochodów (straty) uzyskanych przez skarżącego, jego małżonkę oraz jego syna w 2014 roku, b) dokumentu wskazującego na wysokość dochodu (straty) osiągniętego przez skarżącego od początku bieżącego roku do końca lutego 2015 r. z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej (w zależności od formy opodatkowania), c) odcinka ostatniego przekazu pocztowego świadczenia emerytalnego żony skarżącego, ewentualnie ostatniej decyzji organu rentowego określającej wysokość tego świadczenia, d) dokumentów potwierdzających podaną w rubryce 11 formularza wniosku informację o udzielonym skarżącemu kredycie oraz miesięcznych wydatkach związanych z jego spłatą (np. kopia umowy o udzieleniu kredytu oraz harmonogramu spłaty rat tego kredytu), e) wyjaśnienia sytuacji finansowej dorosłego syna skarżącego: w przypadku wykonywania przez niego pracy zarobkowej - przedstawienie zaświadczenia od jego pracodawcy wskazującego wysokość miesięcznego wynagrodzenia za pracę, w przypadku pozostawania bez zatrudnienia – przedłożenie zaświadczenia z właściwego urzędu pracy o posiadaniu statusu osoby bezrobotnej, a w przypadku pobierania nauki – przedstawienie odpowiedniego zaświadczenia ze szkoły/uczelni, f) wyciągów ze wszystkich posiadanych przez skarżącego, jego małżonkę oraz jego syna rachunków bankowych (w tym lokat i kont dewizowych) z okresu ostatnich trzech miesięcy, obejmujących wszystkie operacje dokonywane w ww. okresie, g) dokumentów potwierdzających ponoszenie miesięcznych wydatków koniecznych do utrzymania (np. czynsz, opłaty za energię elektryczną, gaz, wodę, telefon) oraz innych obciążeń (w tym kosztów leczenia). Skarżący żądanych dokumentów nie przedstawił, nie udzielając również żadnych wyjaśnień dotyczących jego sytuacji majątkowej. Zgodnie z art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej cyt. jako p.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Taka właśnie sytuacja miała miejsce w sprawie niniejszej, mianowicie skarżący został wezwany do potwierdzenia stosownymi dokumentami oświadczeń zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy, czego nie uczynił. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zawarte w wyżej cytowanym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004 s. 319). Biorąc pod uwagę fakt, iż skarżący nie przesłał na wezwanie Sądu żądanych dokumentów obrazujących jego sytuację majątkową, w szczególności potwierdzających wysokość uzyskiwanych przez skarżącego oraz jego żonę i syna dochodów, brak było możliwości ustalenia, czy A. C. wypełnia przesłanki art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Podkreślić bowiem należy, iż jedyną kwestią braną pod uwagę przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej jest jej stan majątkowy. "Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej jest obowiązkiem sądu, jeśli osoba ta wykazała, że spełnia przesłanki z art. 246 § 1 (H. Knysiak-Molczyk /w:/ T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 631). "Instytucja zwolnienia od kosztów stanowi w istocie pomoc państwa dla osób które, ze względu na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny" (tak na gruncie przepisów k.p.c. J. Gudowski /w:/ T. Ereciński, J. Gudowski, M. Jędrzejewska "Komentarz do kodeksu postępowania cywilnego. Część pierwsza. Postępowanie rozpoznawcze", tom 1, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 290 i cytowane tam orzecznictwo Sądu Najwyższego). Skoro zatem jest to pomoc państwa, Sąd musi ustalić, czy ubiegający się o przyznanie prawa pomocy wypełnia ustawowe przesłanki przyznania tejże pomocy państwa, co nie jest możliwe w przypadku niewykazania stanu majątkowego skarżącego i członków jego rodziny. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało postanowić jak w sentencji.