VI SA/Wa 1371/19

WyrokWSA w Warszawie2020-07-01

Skład orzekający: Aneta Lemiesz, Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Joanna Wegner

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej stwierdzający naruszenie przez Polskę dyrektywy dotyczącej maksymalnych dopuszczalnych nacisków osi pojazdów może stanowić podstawę do wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego zakończonego prawomocnym wyrokiem oddalającym skargę na decyzję o nałożeniu kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym?
Ratio decidendi
Wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej stwierdzający naruszenie przez Polskę dyrektywy dotyczącej maksymalnych dopuszczalnych nacisków osi pojazdów może stanowić podstawę do wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego, zgodnie z art. 272 § 3 PPSA. W przypadku stwierdzenia sprzeczności krajowych przepisów z prawem UE, które miały wpływ na wynik sprawy, należy uchylić decyzje organów administracji i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania.
Stan faktyczny
Skarżąca wniosła skargę o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego zakończonego prawomocnym wyrokiem oddalającym jej skargę na decyzję o nałożeniu kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym z przekroczonym naciskiem osi. Jako podstawę wznowienia wskazała wyrok TSUE z 21 marca 2019 r., w którym stwierdzono naruszenie przez Polskę dyrektywy dotyczącej maksymalnych dopuszczalnych nacisków osi pojazdów. W poprzednim postępowaniu sądowoadministracyjnym skarżąca podnosiła zarzuty dotyczące nieprawidłowości kontroli drogowej i ważenia pojazdu.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wznawia postępowanie sądowoadministracyjne zakończone prawomocnym wyrokiem z dnia 12 kwietnia 2018 r. sygn. akt VI SA/Wa 340/18, zmienia ten wyrok w ten sposób, że uchyla decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia "..." grudnia 2018 r. i utrzymaną nią w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia "..." listopada 2017 r., oraz zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz K. S. kwotę 775 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aneta Lemiesz Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska (spr.) Sędzia WSA Joanna Wegner Protokolant sekr. sąd. Katarzyna Bytner po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 lipca 2020 r. sprawy ze skargi K. S. o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 kwietnia 2018 r. sygn. akt VI SA/Wa 340/18 w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia I. wznawia postępowanie zakończone prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 kwietnia 2018 r.; II. zmienia prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 kwietnia 2018 r. sygn. akt VI SA/Wa 340/18 w ten sposób, że uchyla decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia "(...)"grudnia 2018 r. nr "(...)"i utrzymaną nią w mocy decyzję "(...)" Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia "(...)" listopada 2017 r.; III. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz K. S. kwotę 775 (siedemset siedemdziesiąt pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej "Główny Inspektor") zaskarżoną decyzją z [...] grudnia 2017 r. utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej "Wojewódzki Inspektor") z [...] listopada 2017 r. nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 15 000 zł na K. S. prowadzącą działalność gospodarczą pod firmą K., dalej "skarżąca". Decyzja Głównego Inspektora została wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257, dalej: "k.p.a."), art. 2 ust. 35a, art. 64 ust. 1 i 2, art. 140aa ust.1, 3, 4, art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c, ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2017 r. poz. 1260 ze zm., dalej: "p.r.d."), art. 41 ustawy z dnia 21 marca 1985 o drogach publicznych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2222, dalej: "u.d.p."). Do wydania powyższej decyzji doszło na podstawie następujących ustaleń: [...] września 2017 r. w miejscowości [...] na drodze wojewódzkiej nr 442 (dopuszczalny nacisk pojedynczej osi do 8 t) zatrzymano do kontroli dwuosiowy samochód ciężarowy marki [...] o numerze rejestracyjnym [...]. Pojazdem kierował M. B., który wykonywał przejazd drogowy na trasie [...] z ładunkiem bydła (ładunek podzielny). Po dokonaniu ważenia pojazdu ustalono, że przekroczył dopuszczalny nacisk na pojedynczej osi napędowej. Nacisk ten, po odjęciu błędu w wysokości 2 % zaokrąglonych do 0,1 t w górę wyniósł 12 t, co dało przekroczenie o 4 t (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 50 %). Podmiot wykonujący przejazd nie miał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym. Kontrola drogowa nie wykazała przekroczenia innych parametrów dopuszczalnych norm. Przebieg kontroli został utrwalony protokołem z dnia [...] września 2017 r. Podczas kontroli w charakterze świadka został przesłuchany kierowca pojazdu. W uwagi na stwierdzone naruszenie Wojewódzki Inspektor wszczął z urzędu postępowanie administracyjne wobec skarżącej. Decyzją z [...] listopada 2017 r., wydaną na podstawie art. 64, 140aa ust. 1-3 p.r.d. i art. 104 § 1 k.p.a., [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na skarżącą karę pieniężną w wysokości 15 000 zł za brak zezwolenia kategorii VII – w pozostałych przypadkach. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca zarzuciła organowi przeprowadzenie kontroli w sposób nieprawidłowy, bez jej udziału, niezastosowanie art. 92c ustawy o transporcie drogowym, przeprowadzenie ważenia w sposób niezgodny z obowiązującą procedurą ważenia (bez podkładów wyrównawczych). Podnosiła, że przewożone bydło rasy Limuzeny jest bydłem stadnym, nadpobudliwym wręcz agresywnym, a w tracie wykonywania pomiarów bydło znajdowało się luzem w przestrzeni ładunkowej, co miało znaczenie dla prawidłowego przebiegu procedury ważenia. Do odwołania strona załączyła pismo powiatowego lekarza weterynarii, z zgodnie z którym zwierzęta nieprzyzwyczajone do wiązania nie powinny być wiązane. Powołaną na wstępie decyzją z [...] grudnia 2017 r. Główny Inspektor utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. Powołując się na art. 64 ust. 1 p.r.d. wskazał, że ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem uzyskania zezwolenia odpowiedniej kategorii oraz przestrzegania warunków określonych w tym zezwoleniu, natomiast za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia lub niezgodnie z jego warunkami, nakłada się karę pieniężną w drodze decyzji administracyjnej (art. 140aa ust. 1 p.r.d.). Stwierdził, że w sprawie nie mogły zostać zastosowane art. 189a § 2 k.p.a., art. 189e i f k.p.a. Główny Inspektor wskazał, że droga wojewódzka 442 stanowi drogę o dopuszczalnym nacisku osi do 8 t, gdyż stosownie do art. 41 ust. 3 u.d.p. drogi wojewódzkie inne niż drogi określone na podstawie ust. 2 pkt 1 (a więc określone w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury i Budownictwa z 21 kwietnia 2017 r. w sprawie wykazu dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t oraz wykazu dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t (Dz. U. z 2017 r. poz. 878, dalej rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Budownictwa z 2017 r.), drogi powiatowe oraz drogi gminne stanowią sieć dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t. W wyniku pomiarów kontrolowanego pojazdu stwierdzono naruszenie dopuszczalnej normy: nacisk pojedynczej osi napędowej pojazdu wyniósł 12 t (po odjęciu błędu w wysokości 2% zaokrąglonych do 0,1 t w górę) przekroczenie o 4 t (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 50 %), podmiot wykonujący przejazd nie posiadał zezwolenia na przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych. W ocenie Głównego Inspektora, w myśl art. 140aa ust. 3 pk 1 p.r.d. karę pieniężną nakłada się na podmiot wykonujący przejazd. Uznał, że. organ I instancji prawidłowo nałożył karę pieniężną jak za brak zezwolenia kategorii VII, które stosownie do lp. 7 załącznika nr 1 do p.r.d. jest wydawane na przejazd pojazdu po wyznaczonej trasie wskazanej w zezwoleniu: a) o wymiarach oraz rzeczywistej masie całkowitej większych od wymienionych w kategoriach I-VI, b) o naciskach osi przekraczających wielkości przewidziane dla dróg o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t. Art. 140ab ust. 1 pkt 3 p.r.d. uzasadniał zatem nałożenie kary pieniężnej, o której mowa w art. 140aa ust. 1 pkt 3 lit. c w wysokości 15 000 zł, jak za brak zezwolenia kategorii VII w pozostałych przypadkach. Organ odwoławczy stwierdził, że miejsce ważenia legitymowało się w dniu kontroli protokołem z pomiaru równości terenu na stanowisku kontroli pojazdów z 1 sierpnia 2017 r. a pojazd został zważony przy pomocy przenośnych wag do pomiarów statycznych typu SAW 10C/II. Wagi te w dniu kontroli legitymowały się ważnymi świadectwami zgodności wydanymi przez Okręgowy Urząd Miar w [...] dnia [...] czerwca 2015 r. Ponadto kierowca został poinformowany o sposobie przeprowadzenia pomiarów oraz przysługujących mu uprawnieniach, a podpisując protokół nie zgłaszał uwag. Główny Inspektor nie znalazł podstaw do zastosowania w niniejszej sprawie art. 140aa ust. 4 pkt 2 p.r.d., gdyż przewożonym ładunkiem nie było drewno czy ładunek sypki ale bydło. Organ również nie znalazł podstaw do umorzenia postępowania na podstawie pozostałych okoliczności wyłączających odpowiedzialność podmiotu wykonującego przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia. Powołując się na art. 61 p.r.d. organ stwierdził, że przepis ten jasno określa obowiązki w zakresie przewozu ładunku i wskazuje, że ładunek na pojeździe umieszcza się w taki sposób, aby nie powodował przekroczenia dopuszczalnych nacisków na osi pojazdu na drogę. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 68, art. 77 k.p.a. poprzez niedokładne rozpatrzenie sprawy, ustalenie stanu faktycznego sprawy niezgodnie z regułami obowiązującymi w procedurze administracyjnej, co miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie decyzji, niepodjęcie kroków niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego, w tym nieprzesłuchanie w charakterze świadków kierowcy oraz strony, niezebranie wystarczającego dla wyjaśnienia sprawy materiału dowodowego, nieuwzględnienie przedłożonego materiału dowodowego, brak informacji o zakończeniu postępowania przed wydaniem decyzji w I i II instancji. Skarżąca ponadto zarzuciła naruszenie art. 2 ust. 35a p.r.d. w zakresie definicji pojazdu nienormatywnego oraz przepisach wykonawczych do powyższej ustawy, stosownie do treści art. 140ab ust. 1 pkt 2 oraz załącznika nr 1. Podniosła, że pomniejszanie pomiaru o tzn. błąd pomiarowy wprowadza kuriozalną sytuację, iż niekiedy inspektor odejmując odchyłkę pomiarową powoduje "wejście" pojazdu w inną kategorię zezwolenia, a w konsekwencji wyższą karę. Skarżąca zarzuciła organowi, że podczas ważenia nie były używane podkłady wyrównawcze, a użyte wagi SAW 10C nie powinny być używane do wyznaczania masy całkowitej pojazdów. Skarżąca podkreśliła, tak jak w odwołaniu, że przewożone bydło rasy Limuzeny jest bydłem stadnym, nadpobudliwym wręcz agresywnym, a w tracie wykonywania pomiarów znajdowało się luzem w przestrzeni ładunkowej, co miało znaczenie dla prawidłowego przebiegu procedury ważenia. Skarżąca podała, że zwierzęta podczas transportu, jak i samego ważenia przemieszczają się w swojej wyznaczonej przestrzeni na skrzyni ładunkowej pojazdu. Zarzuciła, że dwuosiowy pojazd zważono jedną parą wag SAW 10C/II, co podważa wiarygodność dokonanego ważenia zarówno w zakresie nacisku osi pojazdu jak i ustalenia jego masy całkowitej. Wobec powyższego strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wyrokiem z dnia 12 kwietnia 2018 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę. Pismem z dnia [...] czerwca 2019 r., skarżąca wniosła skargę o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 kwietnia 2018r., wydanego w sprawie o sygnaturze akt VI SA/Wa 340/18. W uzasadnieniu wskazała, że w dniu 21 marca 2019 r. w sprawie o sygnaturze C-127/17 został wydany wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE). w którym orzeczono, że: "Nakładając na przedsiębiorstwa transportowe wymóg posiadania specjalnych zezwoleń umożliwiających poruszanie się po niektórych drogach publicznych, Rzeczpospolita Polska uchybiła zobowiązaniom ciążącym na niej na podstawie przepisów art. 3 i 7 dyrektywy Rady 96/53/WE z dnia 25 lipca 1996 r. ustanawiającej dla niektórych pojazdów drogowych poruszających się na terytorium Wspólnoty maksymalne dopuszczalne wymiary w ruchu krajowym i międzynarodowym oraz maksymalne dopuszczalne obciążenia w ruchu międzynarodowym zmienionej dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/719 z dnia 29 kwietnia 2015 r., w związku z pkt 3.1 i 3.4 załącznika 1 do tej dyrektywy 96/53." W związku z powyższym Ww. przepisy unijne zostały w przedmiotowej sprawie naruszone, a nałożona kara powinna być znacznie mniejsza. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Sąd uznał, że skarga jest zasadna. Instytucja wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego uregulowana jest w Dziale VII p.p.s.a. Stosownie do przepisów art. 280 – 282 p.p.s.a. rozpoznanie skargi o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego następuje w dwóch etapach. W pierwszym (na posiedzeniu niejawnym) sąd bada skargę pod względem formalnym, tj. czy jest dopuszczalna - czy została wniesiona w terminie, przez uprawniony podmiot oraz czy wskazano w niej ustawową przesłankę uzasadniającą żądanie wznowienia. Podstawą tej oceny są twierdzenia zawarte w skardze o wznowienie postępowania. W sytuacji, gdy sąd uzna skargę o wznowienie postępowania za dopuszczalną rozpoczyna się drugi etap postępowania, tj. sąd rozpoznaje sprawę na rozprawie merytorycznie. Przedmiotem wznowionego postępowania jest ocena wpływu wskazanej w skardze podstawy wznowienia na treść poprzedniego rozstrzygnięcia sądowego. Rozpoznając ponownie sprawę sąd stosuje odpowiednio przepisy o postępowaniu przed sądem, który wznowił postępowanie (art. 282 § 2 p.p.s.a.), m.in. przepisy o czynnościach procesowych, o doręczeniach, jak również dotyczące wydawania orzeczeń, ich uzasadniania i doręczania. W niniejszej sprawie, jako podstawę skargi o wznowienie postępowania, skarżący wskazał art. 272 § 3 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy potrzeba taka wynika z rozstrzygnięcia organu międzynarodowego działającego na podstawie umowy międzynarodowej ratyfikowanej przez Rzeczpospolitą Polską. Przepis ten został dodany ustawą z 3 lutego 2010 r. o zmianie ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. poz. 196), przy czym, jako główny argument wprowadzonej zmiany, ustawodawca wskazywał na konieczność ustanowienia podstaw prawnych dla wznowienia postępowania w przypadkach, w których Europejski Trybunał Praw Człowieka stwierdzał naruszenie Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności (zob. uzasadnienie, VI kadencja, druk sejm. nr 2001, s. 17) Przepis § 2 art. 272 p.p.s.a. stosuje się odpowiednio, z tym że termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania biegnie od dnia doręczenia stronie lub jej pełnomocnikowi rozstrzygnięcia organu międzynarodowego. Stosownie do § 2 art. 272 p.p.s.a. skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzech miesięcy od dnia wejścia w życie orzeczenia. W realiach rozpoznawanej sprawy, dla przyjęcia jej do rozpoznania, należy także zauważyć, że w podjętej 16 października 2017 r. uchwale (sygn. I FPS 1/16) Naczelny Sąd Administracyjny, w składzie siedmiu sędziów, orzekł, że podstawą wznowienia postępowania, o której mowa w art. 272 § 3 p.p.s.a., może być także orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, wydane w trybie pytania prejudycjalnego, nawet jeżeli to orzeczenie nie zostało doręczone stronie wnoszącej skargę o wznowienie postępowania. Sąd zauważa, że uchwała ta ma ogólną moc wiążącą, co oznacza, że przyjęta w niej wykładnia w zakresie objętym sentencją tej uchwały, kształtuje praktykę stosowania art. 272 § 3 p.p.s.a. Skarżąca podstawę wznowieniową wiąże z wyrokiem TSUE z 21 marca 2019r. w sprawie C-127/17, w którym uznano, że nakładając na przedsiębiorstwo transportowe wymóg posiadania specjalnych zezwoleń umożliwiających poruszanie się po niektórych drogach publicznych, Rzeczpospolita Polska uchybiła zobowiązaniom ciążącym na niej łącznie na podstawie przepisów art. 3 i art. 7 dyrektywy Rady 96/53/WE z dnia 25 lipca 1996 r. ustanawiającej dla niektórych pojazdów drogowych poruszających się na terytorium Wspólnoty maksymalne dopuszczalne wymiary w ruchu krajowym i międzynarodowym oraz maksymalne dopuszczalne obciążenia w ruchu międzynarodowym, zmienionej dyrektywą parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/719 z dnia 29 kwietnia 2015r. w związku z pkt 3.1 i pkt. 3.4 załącznika 1 do dyrektywy 96/53. Mając powyższe na uwadze Sąd, w pkt I niniejszego wyroku, wznowił postępowanie sądowoadministracyjne zakończone wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 kwietnia 2018r. sygn. akt VI SA/Wa 340/18 prawomocnym od 10 lipca 2018r. Zgodnie z art. 282 § 1 p.p.s.a. Sąd rozpoznaje sprawę na nowo w granicach, jakie zakreśla podstawa wznowienia, w tym więc przypadku w całości, bowiem podstawą wznowienia jest przywołany powyżej wyrok TSUE z 21 marca 2019 r. Przechodząc do merytorycznej oceny rozpoznawanej skargi należy odpowiedzieć na pytanie, czy zagadnienie prawne, będące podstawą wydania wyroku TSUE, jest tożsame z zagadnieniem prawnym będącym podstawą wydania prawomocnego wyroku Sądu 12 kwietnia 2018r r., zapadłego w sprawie o sygn. VI SA/Wa 340/18. Jak wynika z akt administracyjnych zgromadzonych w postępowaniu administracyjnym zakończonym decyzją GITD, nakładającą na skarżącą karę pieniężną 15.000 złotych, decyzja ta była wynikiem ustalenia, w toku drogowej kontroli, przekroczenia przez pojazd Skarżącej dopuszczalnego nacisku na pojedynczej osi napędowej, który wynosił 12 t, a to na drodze wojewódzkiej nr 442, na której dopuszczalny był ruch pojazdów o naciskach osi do 8 t oraz braku posiadania przez Skarżącą stosownego zezwolenia na przejazd tym pojazdem nienormatywnym. Stosownie do treści art. 64 ust. 1 pkt 1 p.r.d. ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii, wydawanego, w drodze decyzji administracyjnej, przez właściwy organ, a w przypadku pojazdu nienormatywnego należącego do Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej pod warunkiem uzyskania zezwolenia wojskowego na przejazd drogowy, wydawanego przez właściwy organ wojskowy. Zaś ust. 2 art. 64 p.r.d. zabrania przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny, z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I lub II. Za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia, nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej, na podmiot wykonujący przejazd (art. 140aa ust. 1 i ust. 3 pkt 1 p.r.d.). W myśl art. 41 ust. 1 u.d.p. - obowiązującej w dacie dokonywania kontroli pojazdu Skarżącego, po drogach publicznych dopuszcza się ruch pojazdów o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t, z zastrzeżeniem ust. 2 i ust. 3. Przy czym stosownie do art. 41 ust. 2 u.d.p. minister właściwy do spraw transportu ustala, w drodze rozporządzenia, wykaz: 1) dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t, 2) dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t - mając na uwadze potrzebę ochrony dróg oraz zapewnienia ruchu tranzytowego. Z kolei art. 41 ust. 3 u.d.p. stanowi, że drogi wojewódzkie, inne niż drogi określone na podstawie ust. 2 pkt 1, drogi powiatowe oraz drogi gminne stanowią sieć dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t. Droga wojewódzka nr 442, na której zatrzymano pojazd skarżącej, stanowiła drogę, po której mogły – bez stosownego zezwolenia, poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t. Kontrola pojazdu Skarżącej wykazała, że nacisk pojedynczej jego osi wynosił 12 t. Nadto w toku kontroli ustalono, że skontrolowanym pojazdem przewożony był ładunek podzielny, a skarżąca nie posiadała stosownego zezwolenia. W związku z tym, w oparciu o wyżej przywołane przepisy, GITD nałożył na skarżącą karę pieniężną 15.000 złotych, jak za brak zezwolenia kat. VII. Zgodnie z art. 91 ust. 3 Konstytucji RP, jeżeli wynika to z ratyfikowanej przez Rzeczpospolitą Polską umowy konstytuującej organizację międzynarodową, prawo przez nią stanowione jest stosowane bezpośrednio, mając pierwszeństwo w przypadku kolizji z ustawami. Jak wskazał Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 11 maja 2005 r. (sygn. akt K 18/04) Polska, na mocy Traktatu akcesyjnego, zobowiązała się przejąć całość prawa Unii Europejskiej, na które składa się cały "wspólnotowy zasób prawny", obejmujący zarówno przepisy traktatów (tzw. pierwotne prawo wspólnotowe - pochodzące bezpośrednio od państw członkowskich), przepisy wydawane przez organy Wspólnot (zwane pochodnym lub wtórnym prawem wspólnotowym - tu m.in. dyrektywny), jak również dorobek orzeczniczy Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich, w tym zatem TSUE. W związku powyższym, zarówno organy administracji publicznej, jak i sądy krajowe, obowiązane są do przestrzegania zasady pierwszeństwa prawa wspólnotowego wobec prawa krajowego i odmowy stosowania prawa krajowego niezgodnego – kolidującego, z prawem wspólnotowym. W konsekwencji sprzeczne z ww. dyrektywą Rady nr 96/53 było przyjęcie możliwości obniżenia kryterium dopuszczalnych nacisków osi, na niektórych z dróg do 10 t lub 8 t, gdyż wszystkie pojazdy winny mieć zagwarantowane prawo poruszania się po drogach bez zezwolenia do granicznej wartości nacisków 11,5t. W związku z powyższym decyzja GITD, zaskarżona w sprawie VI SA/Wa 340/18, nakładająca na skarżącą ww. karę pieniężną, narusza art. 3 oraz art. 7 w zw. z pkt 3.1. oraz pkt 3.4 załącznika 1 dyrektywy Rady nr 96/53 w zw. z art. 91 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej. Dodatkowo należy wskazać, że z uzasadnienia wyroku TSUE wynika, że "gdyby ustanowione w dyrektywie 96/53 wspólne normy dotyczące maksymalnego dopuszczalnego nacisku na oś pojazdów użytkowych miały zastosowanie tylko do niektórych dróg publicznych państw członkowskich, nawet jeśli miałyby to być te drogi, które mogą generować ruch międzynarodowy, istniałoby prawdopodobieństwo uchybienia celowi tej dyrektywy, który polega na usunięciu przeszkód w ruchu między państwami członkowskimi. Przyjęcie sugerowanej przez Rzeczpospolitą Polską wykładni skutkowałoby tym, że w sytuacji gdy pojazd użytkowy przemieszczający się na terytorium co najmniej dwóch państw członkowskich opuszczałby transeuropejską sieć transportową lub główne drogi krajowe państwa członkowskiego, to ruch ten, do tej pory międzynarodowy, traciłby ten charakter. Wskutek tego ustanowione w dyrektywie 96/53 wspólne normy dotyczące maksymalnego dopuszczalnego nacisku na oś pojazdów użytkowych traciłyby zastosowanie w odniesieniu do tego pojazdu. Przyjęcie takiej wykładni, zamiast promować cel polegający na usunięciu przeszkód w ruchu między państwami członkowskimi, prowadziłoby do utrzymania przeszkód dla tego ruchu". W niniejszej sprawie Sąd uznał za konieczne zmianę wyroku z dnia 12 kwietnia 2018r. sygn. akt VI SA/Wa 340/18. Uwzględnienie skargi w tym zakresie i wyeliminowanie z obrotu wskazanego orzeczenia następuje z tej bowiem przyczyny, że na ocenę zaskarżonych decyzji miał bezpośrednio wpływ wyrok TSUE z 21 marca 2019 r. w sprawie C-127/17. Skoro sprzeczne z art. 3 ust. 1 tiret pierwsze oraz punktem 3.4.1 załącznika nr I dyrektywy nr 96/53/WE było obniżenie dopuszczalnych wartości nacisków na osie pojazdów poniżej 11,5 tony, to przepis krajowy ustanawiający w tym zakresie limit na poziomie 8 ton nie mógł stanowić podstawy nałożenia na skarżącego sankcji administracyjnej. Zastosowanie przepisów krajowych z pominięciem wspomnianej zasady pierwszeństwa ocenić należy jako naruszenie prawa materialnego. W sposób ewidentny uchybienie to wpłynęło na wynik sprawy, bowiem gdyby organy stosowały prawo unijne, nie zaś krajowe, kara byłaby nałożona w niższej wysokości. Wobec tego, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a w związku z art. 135 p.p.s.a., została uchylona decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z [...] listopada 2017r. oraz utrzymująca ją w mocy decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [...] grudnia 2018r. Sprawa wymaga ponownego rozpoznania przez właściwe w sprawie organy. O zwrocie kosztów postępowania Sąd postanowił na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 w zw. z art. 276 p.p.s.a. Sąd zasądził na rzecz strony skarżącej sumę 775 zł, na którą składają się kwoty: 450 zł oraz 225 zł uiszczone tyłem wpisów od skarg oraz kwota 100 zł uiszczona tytułem zwrotu wpisu od zażalenia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło