VI SA/Wa 1374/16
WyrokWSA w Warszawie2016-10-27
Skład orzekający: Zdzisław Romanowski, Izabela Głowacka-Klimas, Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wygaśnięcie patentu europejskiego z powodu nieuiszczenia w terminie opłaty za kolejny okres ochrony jest uzasadnione, gdy opłata została wniesiona z niewielkim opóźnieniem, a skarżący powołuje się na niewiedzę i brak profesjonalnego pełnomocnika?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że Urząd Patentowy prawidłowo stwierdził wygaśnięcie patentu europejskiego z powodu nieuiszczenia w terminie opłaty za 10 rok ochrony. Przepisy prawa własności przemysłowej, w tym art. 224 ust. 4, jasno stanowią, że termin na wniesienie opłaty okresowej, nawet z opłatą dodatkową, nie podlega przywróceniu, a uiszczenie jej po terminie skutkuje wygaśnięciem patentu. Niewiedza strony czy brak profesjonalnego pełnomocnika nie stanowią podstawy do przywrócenia terminu.Stan faktyczny
Skarżący R. A. złożył skargę na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej, która utrzymała w mocy wcześniejszą decyzję stwierdzającą wygaśnięcie patentu nr [...] z powodu nieuiszczenia w terminie opłaty za 10 rok ochrony. Skarżący argumentował, że opłata została zlecona do zapłaty w banku dzień po upływie terminu, co wynikało z jego niewiedzy, a także że uiścił opłatę dodatkową. Urząd Patentowy uznał, że opłata dodatkowa została wniesiona po terminie, a sam termin nie podlega przywróceniu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Sędziowie Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz (spr.) Protokolant ref. staż. Łukasz Kawalec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 października 2016 r. sprawy ze skargi R. A. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia patentu oddala skargę w całości
Urząd Patentowy Rzeczpospolitej Polskiej (w skrócie: Urząd Patentowy, UP) decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 90 ust. 1 pkt 3 oraz art. 224 ust. 4 i art. 245 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. – Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2013 r., poz. 1410 z późn. zm.), dalej: p.w.p., po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy R, [...] (dalej: wnioskodawca, skarżący), utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] sierpnia 2015 r., stwierdzającą wygaśnięcie z dniem [...] września 2014 r. patentu nr [...]z powodu nieuiszczenia w przewidzianym terminie opłaty za 10 rok ochrony.
Do wydania decyzji doszło w oparciu o następujące ustalenia:
W dniu [...] października 2015 r. do UP wpłynął wniosek R, [...] o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczący decyzji tego organu z dnia [...] sierpnia 2015 r. stwierdzającej wygaśnięcie z dniem 29 września 2014 r. patentu nr [...] z powodu nieuiszczenia opłaty za 10 rok ochrony. Wnioskodawca uzasadnił, że dokonanie przelewu tytułem opłaty z a 10 rok ochrony omawianego patentu zostało przez stronę zlecone w banku w dniu 30 września 2014 r. czyli jeden dzień po upływie poprzedniego okresu ochrony. Uchybienie to wynikało z niewiedzy wnioskodawcy co do obowiązujących w postępowaniu przed polskim UP terminów na wnoszenie opłat za kolejne okresy ochrony, a sam uprawniony zrezygnował z pośrednictwa profesjonalnego pełnomocnika przy dokonywaniu tej czynności. Wraz z wnioskiem pełnomocnik wnioskodawcy uiściła opłatę dodatkową w wysokości 30 % opłaty podstawowej należnej za 10 rok ochrony patentu.
Przywołaną na wstępie decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r. Urząd Patentowy utrzymał w mocy swoje wcześniejsze rozstrzygnięcie o wygaśnięciu patentu nr [...].
Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o dokonywaniu europejskich zgłoszeń patentowych oraz skutkach patentu europejskiego w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2016 r., poz. 2, dalej: ustawa z 14 marca 2003 r.) przez uzyskanie patentu europejskiego, w którym Rzeczpospolita Polska została wyznaczona jako kraj ochrony, nabywa się, takie same prawa, jakie przyznaje patent udzielony na podstawie Prawa własności przemysłowej. Za ochronę wynalazku, na który został udzielony patent europejski, UP pobiera opłaty okresowe, począwszy od roku następnego po roku, w którym Europejski Urząd Patentowy opublikował informację o jego udzieleniu (art. 8 ust. 1 ustawy z 14 marca 2003 r.). Zgodnie z art. 90 ust. 1 pkt 3 p.w.p. paten udzielony na wynalazek wygasa na skutek nieuiszczenia w przewidzianym terminie opłaty okresowej. Kwestia wnoszenia płat okresowych została uregulowana w art. 224 ust. 2 – 4 p.w.p. W myśł art. 224 ust. 2 p.w.p. opłaty za dalsze okresy ochrony są uiszczane z góry, nie później niż w dniu, w którym upływa poprzedni okres ochrony. Uprawniony może je również wnieść w terminie sześciu miesięcy po upływie terminu wyżej określonego, przy równoczesnym uiszczeniu opłaty dodatkowej w wysokości 30% opłaty należnej. Termin ten nie podlega przywróceniu.
Odnosząc powyższe uregulowania do omawianej sprawy, dziewiąty rok ochrony patentu upłynął w dniu 29 września 2014 r. Dnia 2 października 2014 r. na konto UP wpłynęła opłata za 10 rok ochrony omawianego patentu europejskiego. Przepis art. 224 ust. 4 p.w.p wyraża zakaz przywracania terminu do wniesienia opłaty okresowej po upływie dodatkowego sześciomiesięcznego okresu od ustania poprzedniego okresu ochrony. Oznacza to, że opłata za 10 rok ochrony patentu powinna zostać wniesiona do dnia 29 września 2014 r., a do dnia 30 marca 2015 r. wnioskodawca miał możliwość wniesienia opłaty za ochronę powiększonej o 30 % opłaty podstawowej. Opłatę w wysokości 30 % opłaty podstawowej za ochronę wniesiono dopiero w dniu 26 października 2016 r.
Okoliczności podnoszone przez wnioskodawcę, mające usprawiedliwiać niedochowanie terminu: niewiedza skarżącego co do terminów wnoszenia opłat za kolejne okresy ochrony patentu w postępowaniu przed polskim UP oraz nieprozumienie się w tej sprawie z polskim pełnomocnikiem, zdaniem UP nie uzasadniały uchylenia kwestionowanej decyzji. Organ wyjaśnił, że niedochowanie terminu do wniesienia opłaty, przewidzianego w art. 224 ust. 4 p.w.p. nie może zostać usprawiedliwione nawet w przypadku wykazania braku winy w uchybieniu terminu przez wnioskodawcę, gdyż termin nie podlega przywróceniu.
Od powyższej decyzji R. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Decyzję zaskarżył w całości. W przypadku przekazania przez UP skargi do WSA, skarżący wnosił o przeprowadzenie postępowania mediacji, na podstawie art. 115 – 118 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.), której celem byłoby wyjaśnienie i rozważenie okoliczności faktycznych i prawnych sprawy oraz przyjęcie ustaleń, co do sposobu załatwienia sprawy w granicach obowiązującego prawa.
Skarżący wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji, przytaczając podstawę prawną decyzji, jednocześnie jednak nie precyzując, czy kwestionuje przepisy stanowiące tę podstawę, tj. art. 90 ust. 1 pkt 3, art. 224 ust. 4 i art. 245 ust. 1 p.w.p. W uzasadnieniu skargi także wprost tej kwestii nie wyjaśnił. Skarżący korzystne skutki dla siebie wywodził z faktu, że UP nie poinformował jego polskiego pełnomocnika o wniesieniu przez wnioskodawcę na konto UP opłaty w niepełnej wysokości, co umożliwiłoby uzupełnienie opłaty w terminie 6 miesięcy po upływie poprzedniego okresu ochrony. Skarżący także żądał uznania, że opłaty wniesione za dziesiąty i jedenasty rok ochrony przedmiotowego patentu zostały wniesione prawidłowo i patent pozostaje ważny do dnia 29 września 2016 r., a UP powinien ujawnić te okoliczności w rejestrze patentów europejskich wywierających skutki w Polsce i w urzędowych bazach danych. Podnosił, że do chwili obecnej opłaty te znajdują się w dyspozycji organu.
W ocenie skarżącego podjął on prawidłowe działania w celu utrzymania ochrony wynalazku w Polsce.
Ponadto, w ocenie skarżącego, nieprzywracalność terminów do wnoszenia opłat za kolejne okresy ochrony wynalazków chronionych w Polsce prawidłowo udzielonymi patentami pozostaje w sprzeczności z Konwencją o patencie europejskim, z której uregulowaniami powinny zostać zharmonizowane przepisy krajowe. Pełnomocnik skarżącego nie wskazał ani w skardze, ani na rozprawie konkretnych przepisów Konwencji, które miałyby zostać naruszone.
W konsekwencji skarżący uznał, że w ustawowo określonych terminach podjął decyzję i kroki pozwalające na dochowanie wszystkich obowiązujących terminów wnoszenia opłat urzędowych za udzielone prawa wyłączne, a jedynie brak prawidłowej reakcji UP uniemożliwił wniesienie w terminie uzupełniającej opłaty za 10 rok ochrony.
Organ w odpowiedzi wnosił o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w decyzji.
W piśmie stanowiącym załącznik do protokołu rozprawy z dnia 17 października 2016 r. skarżący podniósł nierówne traktowanie uprawnionych podmiotów z zagranicy w porównaniu z podmiotami krajowymi, co pozostaje w sprzeczności z art. 2 konwencji paryskiej o ochronie własności przemysłowej. Zauważył też, że na stronie nie spoczywa obowiązek, jakie przepisy zostały naruszone, gdyż skarga jest rozpatrywana w granicach skargi. Zdaniem skarżącego doszło do naruszenia art. 81 Konwencji o ochronie patentu europejskiego wskutek niepełnej harmonizacji z jej uregulowaniami prawa krajowego dotyczących terminu wnoszenia opłat za kolejne okresy ochrony patentowej. Wnoszący skargę nie zgodził się z stanowiskiem organu, że przy przekroczeniu terminów na uiszczenie opłaty podstawowej i jej uzupełnienie o 30 % nie ma potrzeby wnikać w okoliczności sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga R., [...] nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów prawa materialnego ani przepisów postępowania przez organ.
Należy przede wszystkim zauważyć, że sprawa dotyczy stwierdzenia wygaśnięcia patentu [...] – patentu europejskiego, w którym Polska została wyznaczona jako kraj ochrony.
W procedurze "zalegalizowania" uzyskania przez skarżącego patentu europejskiego, w którym Rzeczpospolita Polska została wyznaczona jako kraj ochrony, skarżący nie miał wątpliwości, iż zastosowanie w tej kwestii ma ustawa z dnia 14 marca 2003 r. o dokonywaniu europejskich zgłoszeń patentowych oraz skutkach patentu europejskiego w Rzeczypospolitej Polskiej.
W skierowanym do pełnomocnika skarżącego wezwaniu z dnia [...] listopada 2013 r. do uiszczenia opłaty za publikację tłumaczenia patentu europejskiego [...], organ zawarł szereg pouczeń dotyczących wnoszenia opłat, w tym za utrzymanie omawianego patentu.
Z akt sprawy wynika, że strona nie zgłaszała zastrzeżeń co do opłaty za 9 rok ochrony omawianego patentu i opłata została prawidłowo uiszczona.
Natomiast stwierdzenia wygaśnięcia patentu Urząd Patentowy dokonał z uwagi na nieuiszczenie w przewidzianym terminie opłaty okresowej za 10 rok ochrony patentu (art. 90 ust. 1 pkt 3 p.w.p.).
Należy zauważyć, że zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy z 14 marca 2003 r. za ochronę wynalazku, na który został udzielony patent europejski, Urząd Patentowy pobiera opłaty okresowe, począwszy od roku następującego po roku, w którym Europejski Urząd Patentowy opublikował informację o jego udzieleniu. Opłat okresowych nie pobiera się w przypadku, o którym mowa w art. 6 ust. 4. (przypadki nieważności patentu na terenie RP od daty jego udzielenia). Opłaty okresowe, o których mowa w ust. 1, uiszcza się w wysokości określonej w przepisach wydanych na podstawie Prawa własności przemysłowej dla wynalazków, na które udzielono patentu w Rzeczypospolitej Polskiej (art. 8 ust. 2 powołanego aktu).
Przepis art. 8 ustawy z 14 marca 2003 r. wyraźnie stanowi o opłatach okresowych i odwołuje się do wysokości tych opłat ustalonych w przepisach wykonawczych do p.w.p. Ponadto mając na uwadze treść art. 2 powołanej ustawy z 14 marca 2003 r.: "Do europejskiego zgłoszenia patentowego i patentu europejskiego, wyznaczającego Rzeczpospolitą Polską jako kraj ochrony, stosuje się Konwencję, przepisy niniejszej ustawy oraz Prawa własności przemysłowej.", opłaty okresowe należy pojmować, jak wynika to z art. 224 p.w.p. Według art. 224 ust. 1 p.w.p. termin do uiszczenia opłaty jednorazowej za ochronę lub opłaty za pierwszy okres ochrony, określonej w decyzji o udzieleniu patentu, prawa ochronnego lub odpowiednio prawa z rejestracji, wynosi trzy miesiące od daty doręczenia wezwania. Jednocześnie zgłaszający może uiścić opłatę za dalsze rozpoczęte okresy ochrony lub opłatę wymaganą do przedłużenia ochrony na okresy rozpoczęte przed tym terminem. Następnie na mocy art. 224 ust. 2 p.w.p. opłaty za dalsze okresy ochrony są uiszczane, z zastrzeżeniem ust. 1, z góry, nie później niż w dniu, w którym upływa poprzedni okres ochrony. Opłaty okresowe, o których mowa w ust. 2, mogą być uiszczone w ciągu jednego roku przed terminem określonym w ust. 2. Opłaty te podlegają zwrotowi, jeżeli przed tym terminem udzielone prawo zostanie unieważnione lub wygaśnie. Opłaty za okresy ubiegłe i za okres bieżący nie podlegają zwrotowi (art. 224 ust. 3 p.w.p.). Opłaty okresowe można uiszczać również w terminie sześciu miesięcy po upływie terminu określonego w ust. 2, przy równoczesnym uiszczeniu opłaty dodatkowej w wysokości 30% opłaty należnej. Termin ten nie podlega przywróceniu (art. 224 ust. 4 p.w.p.).
W tej sytuacji, skoro zgłoszenie patentu europejskiego nastąpiło w dniu 29 września 2005 r., a Europejski Urząd Patentowy opublikował informację o udzieleniu patentu [...] w dniu 1 maja 2013 r., to jak zauważył UP w wezwaniu z dnia [...] listopada 2013 r., opłaty okresowe za ochronę patentu należało wnosić z góry do dnia 29 września roku poprzedzającego rozpoczęcie kolejnego roku ochrony. Zatem opłata za 10 rok ochrony powinna była zostać wniesiona do dnia 29 września 2014 r.
Skarżący zaś opłatę tę wniósł sam w dniu 30 września 2014 r. i wpłynęła ona na konto UP w dniu 2 października 2014 r. Opłata ta była w kwocie 650 zł czyli w wysokości przewidzianej przez Lp. II.8. załącznika nr 1 Tabela opłat związanych z ochroną wynalazków i wzorów użytkowych do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 sierpnia 2001 r. w sprawie opłat związanych z ochroną wynalazków, wzorów użytkowych, wzorów przemysłowych, znaków towarowych, oznaczeń geograficznych i topografii układów scalonych (Dz. U. Nr 90, poz. 1000 z późn. zm.) w brzmieniu nadanym przez rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2008 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie opłat związanych z ochroną wynalazków, wzorów użytkowych, wzorów przemysłowych, znaków towarowych, oznaczeń geograficznych i topografii układów scalonych (Dz. U. Nr 41, poz. 241). Natomiast opłata dodatkowa została wniesiona przez pełnomocnika skarżącego w dniu 26 października 2015 r. Według art. 224 ust. 4 p.w.p. opłata dodatkowa za 10 rok ochrony mogła być wniesiona do dnia 30 marca 2015 r. (bo końcowy dzień – 29 marca 2015 r. był dniem wolnym od pracy). W myśl bowiem art. 57 § 1 k.p.a. stosowanego odpowiednio na mocy art. 252 p.w.p., jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło. Upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni uważa się za koniec terminu. Natomiast według § 3 tego art. terminy określone w miesiącach kończą się z upływem tego dnia w ostatnim miesiącu, który odpowiada początkowemu dniowi terminu, a gdyby takiego dnia w ostatnim miesiącu nie było - w ostatnim dniu tego miesiąca. Jak wynika natomiast ze zdania drugiego art. 224 ust. 4 p.w.p. termin do uiszczenia opłaty po upływie okresu (sześciomiesięcznego) do uiszczenia opłaty podstawowej nie podlega przywróceniu.
Uiszczenie opłaty podstawowej za 10 rok ochrony po dniu 29 września 2014 r. (w dniu 30 września 2014 r.), choć w okresie 6 miesięcy (upływającym w dniu 30 marca 2015 r.), pozwalającym na wniesienie opłaty dodatkowej oraz uiszczenie opłaty dodatkowej dopiero w dniu 26 października 2015 r. mogło skutkować tylko stwierdzeniem wygaśnięcia patentu przez UP (por. wyrok NSA z dnia 5 kwietnia 2016 r., sygn. akt II GSK 2501/14, na mocy którego uchylono przywoływany przez pełnomocnika skarżącego wyrok WSA w Warszawie w sprawie VI SA/Wa 2796/13 i oddalono skargę, opubl. orzeczenia.nsa.gov.pl). Nie miało także wpływu na wynik postępowania uiszczenie opłaty za 11 rok ochrony patentu.
Okoliczności, że skarżący w przelewie z dnia 30 września 2014 r. podał nieprawidłowy (niepełny) numer patentu, choć ten numer znany był skarżącemu już znacznie wcześniej – od daty uzyskania decyzji o udzieleniu patentu europejskiego; w okresie, gdy upływał termin do wniesienia opłaty za 10 rok ochrony, polski pełnomocnik nie miał kontaktu ze skarżącym, aczkolwiek pełnomocnictwo nie zostało odwołane i mimo to pełnomocnik nie podejmował czynności, które z racji łączącego strony stosunku powinien podejmować (według art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 11 kwietnia 2001 r. o rzecznikach patentowych, opubl. Dz. U. z 2016 r., poz. 221: "Rzecznik patentowy ma obowiązek wykonywać zawód zgodnie z zasadami etyki rzecznika patentowego i z należytą starannością.", a w myśl art. 10 ust. 2 tego aktu: "Rzecznik patentowy, wypowiadając pełnomocnictwo lub umowę o pracę, obowiązany jest wykonać wszystkie niezbędne czynności, aby okoliczność ta nie miała negatywnego wpływu na dalszy tok prowadzonych przez niego spraw. W przypadku wypowiedzenia pełnomocnictwa powinien on wykonywać wszystkie niezbędne czynności jeszcze przez dwa miesiące, jeżeli nie nastąpiło wcześniejsze objęcie sprawy przez innego rzecznika patentowego lub odwołanie przez osobę, która udzieliła pełnomocnictwa."), nie miały wpływu na wynik sprawy (na ewentualne przywrócenie terminu do wniesienia opłaty zresztą niedopuszczalne na mocy art. 224 ust. 4 zd. drugie p.w.p.). Jednocześnie pełnomocnik wskazywał, że właściwie poinformował hiszpańskiego pełnomocnika skarżącego o zasadach uiszczania opłat za ochronę wynalazku (s. 2 wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy). Tym bardziej w przypadku reprezentacji skarżącego przez dwóch pełnomocników, prawidłowo poinstruowanych o zasadach wnoszenia opłat za ochronę patentu, nie można obciążać organu skutkami nieprawidłowego wniesienia opłaty okresowej i dodatkowej za 10 rok ochrony omawianego wynalazku.
Uregulowania ustaw: z 14 marca 2003 r. o dokonywaniu europejskich zgłoszeń patentowych oraz skutkach patentu europejskiego w Rzeczypospolitej Polskiej i Prawa własności przemysłowej - dotyczące zasad wnoszenia opłat okresowych i dodatkowych za ochronę wynalazku - nie pozostają w sprzeczności z uregulowaniami: Konwencji o udzielaniu patentów europejskich, sporządzonej w Monachium dnia 5 października 1973 r., zmienionej aktem zmieniającym artykuł 63 Konwencji z dnia 17 grudnia 1991 r. oraz decyzjami Rady Administracyjnej Europejskiej Organizacji Patentowej z dnia 21 grudnia 1978 r., 13 grudnia 1994 r., 20 października 1995 r., 5 grudnia 1996 r. oraz 10 grudnia 1998 r., wraz z Protokołami stanowiącymi jej integralną część (Dz. U. z 2004 r. Nr 79, poz. 737 i 738), dalej: Konwencja o patencie europejskim ani Konwencji paryskiej, przez którą rozumie się Akt sztokholmski zmieniający Konwencję paryską o ochronie własności przemysłowej z dnia 20 marca 1883 r. (Dz. U. z 1975 r. Nr 9, poz. 51).
Przepis art. 51 Konwencja o patencie europejskim, zatytułowany: "Opłaty" stanowi, że Europejski Urząd Patentowy może pobierać opłaty za każdą czynność urzędową lub postępowanie prowadzone na podstawie niniejszej Konwencji (ust. 1). Terminy wnoszenia opłat, poza terminami ustalonymi przez niniejszą Konwencję, ustalone są w Regulaminie wykonawczym (ust. 2). Jeżeli Regulamin wykonawczy przewiduje wniesienie opłaty, określa również konsekwencje niewniesienia tej opłaty w terminie (ust. 3). Zasady dotyczące opłat określają w szczególności wysokość opłat oraz sposoby ich wnoszenia (ust. 4). Z uregulowania tego wynika, że najpierw w Konwencji należy poszukiwać uregulowań dotyczących terminów wnoszenia opłat. Potwierdza to stanowisko art. 164 ust. 2 tej Konwencji, stanowiący, że w przypadku rozbieżności pomiędzy przepisami niniejszej Konwencji a przepisami Regulaminu wykonawczego decydują przepisy niniejszej Konwencji.
I tak w przepisie art. 141 omawianej Konwencji pt.: "Opłaty za utrzymanie w mocy patentów europejskich" w ust. 1 ujęto, że opłaty za utrzymanie w mocy patentów europejskich mogą być nałożone jedynie za lata następujące po roku, o którym mowa w art. 86 ust. 2 (Obowiązek wnoszenia opłat za utrzymanie w mocy europejskiego zgłoszenia patentowego ustaje z momentem wniesienia opłaty należnej za ten rok, w którym opublikowana została informacja o udzieleniu patentu europejskiego.), a w ust. 2, że wszystkie opłaty za utrzymanie w mocy patentu, które są wymagalne w ciągu dwóch miesięcy od publikacji informacji o udzieleniu patentu europejskiego, uważa się za ważnie wniesione, jeśli zostaną dokonane w ciągu tego okresu. Nie pobiera się żadnej dodatkowej opłaty przewidzianej w ustawodawstwie krajowym.
Przywołana przez skarżącego zasada 51 ust. 1 Regulaminu wykonawczego do Konwencji o udzielaniu patentów europejskich (dalej: Regulamin wykonawczy) nie dotyczy opłat z tytułu ochrony wynalazku. Zresztą zasada 51 tego Regulaminu w dalszych ustępach dotyczy procedury badawczej i opłat związanych z tym etapem postępowania, łącznie z udzieleniem patentu. Z kolei zasada 37 Regulaminu wykonawczego odnosi się do opłat za utrzymanie w mocy europejskiego zgłoszenia, a nie do opłat za ochronę wynalazku.
Natomiast zasada 83 Regulaminu wykonawczego: "Obliczanie terminów" reguluje te kwestię analogicznie jak w k.p.a.:
(1) Terminy ustala się w wymiarze pełnych lat, miesięcy, tygodni lub dni.
(2) Terminy liczone są od dnia następującego po dniu, w którym miało miejsce określone zdarzenie, którym jest bądź czynność proceduralna, bądź upływ innego terminu. Jeżeli czynnością proceduralną jest powiadomienie, wówczas zdarzeniem, które bierze się pod uwagę, jest otrzymanie przekazanego dokumentu, chyba że postanowiono inaczej.
(3) Jeżeli termin wyrażony jest jako jeden rok lub określona liczba lat, wówczas upływa on w odpowiednim kolejnym roku, w miesiącu noszącym tę samą nazwę i w dniu noszącym tę samą liczbę, co miesiąc i dzień, w którym wspomniane zdarzenie miało miejsce pod warunkiem, że jeśli w odpowiednim kolejnym miesiącu nie ma dnia noszącego tę samą liczbę, termin upływa ostatniego dnia tego miesiąca.
(4) Jeżeli termin wyrażony jest jako jeden miesiąc lub określona liczba miesięcy, wówczas upływa on w odpowiednim następnym miesiącu w dniu noszącym tę samą liczbę co dzień, w którym wspomniane zdarzenie miało miejsce pod warunkiem, że jeśli w odpowiednim następnym miesiącu nie ma dnia noszącego tę samą liczbę, termin upływa ostatniego dnia tego miesiąca.
(5) Jeżeli termin wyrażony jest jako jeden tydzień lub określona liczba tygodni, wówczas upływa on w odpowiednim kolejnym tygodniu w dniu noszącym tę samą nazwę co dzień, w którym miało miejsce dane zdarzenie.
Jedynie zasada 85a ust. 1 Regulaminu wykonawczego pt.: "Zwłoka dla wniesienia opłat" mówi, że jeśli opłata za zgłoszenie, opłata za poszukiwanie, opłata za wyznaczenie lub podstawowa opłata krajowa nie zostały wniesione w terminach przewidzianych w art. 78 ust. 2 (Europejskie zgłoszenie patentowe podlega opłacie za zgłoszenie oraz opłacie za poszukiwanie. Jeśli opłata za zgłoszenie albo opłata za poszukiwanie nie zostaną wniesione w terminie, zgłoszenie uważa się za wycofane.), art. 79 ust. 2 (Wyznaczenie umawiającego się państwa może podlegać opłacie za wyznaczenie.), zasadzie 15 ust. 2 (Opłatę za zgłoszenie i opłatę za poszukiwanie w odniesieniu do nowego europejskiego zgłoszenia patentowego wnosi się w ciągu jednego miesiąca od dokonania tego zgłoszenia. Opłaty za wyznaczenie wnosi się w ciągu sześciu miesięcy od daty ukazania się w Europejskim Biuletynie Patentowym informacji o publikacji sprawozdania z europejskiego poszukiwania w odniesieniu do nowego europejskiego zgłoszenia patentowego.), zasadzie 25 ust. 2 (Opłatę za zgłoszenie i opłatę za poszukiwanie w odniesieniu do europejskiego zgłoszenia wydzielonego wnosi się w ciągu sześciu miesięcy od daty ukazania się w Europejskim Biuletynie Patentowym wzmianki o publikacji sprawozdania z europejskiego poszukiwania sporządzonego w odniesieniu do europejskiego zgłoszenia wydzielonego.) lub w zasadzie 107 ust. 1 b i c (W przypadku zgłoszenia międzynarodowego, o którym mowa w art. 150 ust. 3, zgłaszający w okresie dwudziestu jeden miesięcy, jeżeli ma zastosowanie art. 22 ust. 1 i 2 Układu o współpracy, lub w okresie trzydziestu jeden miesięcy, jeżeli ma zastosowanie art. 39 ust. 1 (a) Układu o współpracy, od daty dokonania zgłoszenia lub, jeżeli zastrzeżone zostało pierwszeństwo, od daty pierwszeństwa, musi dokonać następujących czynności: wyszczególnić dokumenty zgłoszeniowe pierwotnie złożone lub w zmienionej formie, na których ma być oparta europejska procedura udzielenia patentu (b), wnieść opłatę krajową przewidzianą w zasadzie 106 (a) – pkt b), mogą być one nadal ważnie wniesione w okresie zwłoki jednego miesiąca od przekazania powiadomienia o niedotrzymaniu terminu pod warunkiem, że w okresie tym wniesiona zostanie opłata dodatkowa. Jednakże warunek z tego uregulowania (gdyby rozważać jego zastosowanie) i tak nie został spełniony przez skarżącego, gdyż decyzję stwierdzającą wygaśnięcie patentu jego pełnomocnik otrzymał w dniu 25 sierpnia 2015 r., a opłatę dodatkową uiścił dopiero w dniu 26 października 2015 r. Ponadto polska ustawa – p.w.p. przewiduje sześciomiesięczny termin na uiszczenie opłaty dodatkowej po upływie terminu do wniesienia opłaty okresowej (art. 224 ust. 4 p.w.p.).
Natomiast zasadnicze znaczenie ma zasada 108 Regulaminu wykonawczego: "Konsekwencje niewniesienia opłaty krajowej". Według jej ust. 1 jeżeli krajowa opłata podstawowa nie zostanie wniesiona we właściwym terminie, europejskie zgłoszenie patentowe uważa się za wycofane, a według ust. 2 - Wyznaczenie jakiegokolwiek umawiającego się państwa, w odniesieniu do którego nie została w wyznaczonym terminie wniesiona opłata za wyznaczenie, uważa się za wycofane.
W świetle powyższych uregulowań stanowisko UP oparte na przepisach krajowych, właściwie zastosowanych było prawidłowe.
Podobnie Sąd nie dopatrzył się naruszenia art. 2 ust. 1 Konwencji paryskiej (Osobom fizycznym i prawnym któregokolwiek Państwa będącego członkiem Związku będą przysługiwały we wszystkich innych Państwach będących członkami Związku - w sprawach ochrony własności przemysłowej - korzyści, jakie odnośne ustawy zapewniają obecnie lub zapewnią w przyszłości osobom fizycznym i prawnym z tych Państw, nie naruszając praw specjalnie przewidzianych w niniejszej Konwencji. Zgodnie z tym będą one miały tę samą ochronę oraz te same środki prawne przeciw wszelkiemu naruszeniu ich praw, z zastrzeżeniem dopełnienia warunków i formalności wymaganych od osób fizycznych i prawnych danego Państwa.). Skarżący, gdy chodzi o ochronę jego wynalazku (w tym i opłaty za utrzymanie ochrony) był traktowany jak strona – obywatel RP, a uregulowania krajowe nie naruszały standardów międzynarodowych, o czym wspomniano wyżej.
Sąd nie dopatrzył się naruszenia w czynnościach organu przepisów postępowania, jak art. 7, 8, 77 § 1 czy art. 107 k.p.a. Organ zebrał wyczerpujący materiał dowodowy i prawidłowo go ocenił, co znalazło odbicie w uzasadnieniu decyzji.
Z powyższych przyczyn skargę jako niezasadną na mocy art. 151 p.p.s.a. oddalono w całości.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło