VI SA/Wa 1376/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędzia WSA Andrzej Czarnecki (spr.) Protokolant Jadwiga Rytych po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lutego 2007 r. sprawy ze skargi J. Z. obecnie W. na uchwałę Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych z dnia [...] maja 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wpisu na listę aplikantów radcowskich 1. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały; 2. stwierdza, że uchwała o której mowa w punkcie 1 nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Krajowej Rady Radców Prawnych na rzecz skarżącej J. W. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania VI SA/Wa 1376/06 Uzasadnienie Okręgowa Rada Izby Radców Prawnych w G. uchwałą nr [...] z dnia [...] lutego 2006 r. odmówiła J. Z. wpisu na listę aplikantów radcowskich OIRP w G.. Kandydatka po przystąpieniu do egzaminu testowego w dniu [...] grudnia 2005 r. otrzymała z tego egzaminu 176 punktów na wymaganych 190. Uchwała została doręczona J. Z. w dniu 6 marca 2006 r. Od uchwały tej J. Z. złożyła odwołanie wnosząc o jej uchylenie oraz stwierdzenie, że uchwała była dotknięta sankcją nieważności. Odwołanie nadano w placówce pocztowej w dniu 21 marca 2006 r. Skarżąca zarzuciła uchwale rażące naruszenie Art. 339ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (j. t. Dz. U. z 2002 r. Nr 123, poz. 1059 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem egzamin konkursowy testowy powinien być testem jednokrotnego wyboru, czyli tylko jedna z trzech odpowiedzi podanych dla każdego pytania powinna być odpowiedzią prawidłowa. Tymczasem, jak dowodziła skarżąca, w pytaniach 102, 113, 115, 116 i 126 wszystkie odpowiedzi były prawidłowe. W pytaniu 129 wszystkie odpowiedzi były błędne, a w pytaniu 193 dwie z trzech odpowiedzi (b, c) były prawidłowe. W pytaniu nr 10 odpowiedź a) nie może być uznana za prawidłową, gdyż jest niepełna. W pytaniu nr 43 żadnej odpowiedzi nie można było uznać za prawidłową. W pytaniu nr 117 Komisja nie uznała odwiedzi a), która była, zdaniem skarżącej, prawidłowa. Pytanie nr 44 było niejasne, gdyż odpowiedzi a) i b) zawierały się w odpowiedzi c). Sformułowanie pytania nr 187, 247 i 248 było sprzeczne z zasadą testu jednokrotnego wyboru, natomiast w pytaniu nr 76 należało uznać za prawidłową odpowiedź a). W pytaniu nr 226 odpowiedź c) podana jako prawidłowa faktycznie była, zdaniem skarżącej, zła. Nadto skarżąca podnosiła, że egzamin testowy został przeprowadzony niezgodnie z wytycznymi Krajowej Rady Radców Prawnych, bowiem część testów miało zerwane nalepki pełniące funkcję plomb zabezpieczających przed zapoznaniem się z testem przed egzaminem. Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych uchwałą nr [...] z dnia [...] maja 2006 r. utrzymało w mocy zaskarżoną uchwałę. Organ administracji zapoznał się z przebiegiem egzaminu i stwierdził, że został on przeprowadzony zgodnie z ustawą o zmianie ustawy – Prawo o adwokaturze i niektórych innych ustaw. W wyniku tego egzaminu skarżąca, po korekcie, uzyskała 176 punktów na wymaganych 190, a więc nie spełniła wymogu uzyskania niezbędnej ilości punktów. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego J. Z. wnosiła o uchylenie zaskarżonej uchwały i stwierdzenie, że uzyskała prawo wpisu na listę aplikantów radcowskich. Skarżąca zarzuciła naruszenie Art. 339 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (j. t. Dz. U. z 2002 r. Nr 123, poz. 1059 ze zm.) przez nieuwzględnienie braku profesjonalizmu przygotowania pytań oraz naruszenie Art. 338 ust. 3 ww. ustawy przez dopuszczenie egzemplarzy testów z naruszonymi plombami. W uzasadnieniu skargi podniesiono te same zarzuty co w odwołaniu od uchwały. W piśmie z dnia [...] sierpnia 2006 r. skarżąca wnosiła o zasądzenie kosztów postępowania oraz w piśmie z dnia [...]września 2006 r. o zwrot kosztów przejazdu na rozprawę w dniu [...] września 2006 r. w wysokości 180 zł plus 100 zł jako ekwiwalentu za 1 dzień urlopu i 35 zł za przejazd taksówką na dworzec. W odpowiedzi na skargę Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych, powołując się na argumenty zawarte w zaskarżonej uchwale, wnosiła o oddalenie skargi. Na rozprawie skarżąca okazała dowód osobisty podnosząc, że wyszła za mąż i obecnie nazywa się J. W.. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje; Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Sprawy należące do właściwości sądów administracyjnych rozpoznają, w pierwszej instancji, wojewódzkie sądy administracyjne (art. 3 § 1 w/w ustawy). W myśl art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz.1270 ze zm.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, iż doszło do wydania zaskarżonej uchwały z rażącym naruszeniem prawa z powodów podanych niżej. Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w G., za pismem z dnia 3 marca 2006 r. przesłała J. Z. (obecnie W.) uchwałę nr [...] z dnia [...] lutego 2006 r. o odmowie wpisu na listę aplikantów radcowskich, którą to uchwałę adresatka otrzymała w dniu 6 marca 2006 r., nadając odwołanie w placówce pocztowej w dniu 21 marca 2006 r. Podkreślenia wymaga, że odwołanie zostało opatrzone tą samą datą jego sporządzenia. Na przesłanej uchwale do skarżącej zamieszczono pouczenie o terminie i trybie odwołania. Stosownie do art. 31 ust. 2 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (j. t. Dz. U. z 2002 r. Nr 123, poz. 1059 ze zm.), który został zmieniony przez art. 2 pkt 10 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy - Prawo o adwokaturze i niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2005 r. Nr 163 poz. 1361) z dniem 10 września 2005 r., od uchwały rady okręgowej izby radców prawnych w sprawie wpisu na listę radców prawnych, służy odwołanie do Prezydium Krajowej Rady Radców prawnych w terminie 14 dni od daty doręczenia uchwały. Przy czym zgodnie z art. 33 ust. 5, zmienionym przez art. 2 pkt 15 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy - Prawo o adwokaturze i niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2005 r. Nr 163 poz.1361) z dniem 10 września 2005 r., do aplikantów radcowskich oraz do postępowania o wpis na listę aplikantów radcowskich przepisy art. 3 ust. 3-5, art. 11, art. 12 ust. 1, art. 23, art. 24 ust. 1 pkt 1, 3-5, ust. 2, ust. 2a-2c, art. 27, art. 31 i art. 311 stosuje się odpowiednio. Jak wynika z powyższego, odwołanie zostało wniesione po terminie zakreślonym art. 31 ust. 2 ustawy o radcach prawnych. Jednocześnie skarżąca składając odwołanie nie wnosiła o przywrócenie terminu do jego złożenia, tym samym organ odwoławczy rozpoznał pismo skarżącej, traktując je jako odwołanie z naruszeniem powołanego wyżej przepisu. W zaistniałej sytuacji, stosownie do treści art. 134 k.p.a organ odwoławczy zobowiązany był, w trybie postanowienia, stwierdzić uchybienie przez stronę terminu do wniesienia odwołania, a nie rozpoznawać pisma skarżącej, jako odwołania od uchwały Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w G. nr [...] z dnia [...] lutego 2006 r. W orzecznictwie jednoznacznie stwierdza się, iż rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa określone art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., oznacza bowiem weryfikację w postępowaniu odwoławczym decyzji ostatecznej, a więc decyzji która zgodnie z art. 16 § l k.p.a. korzysta z ochrony trwałości. Termin do złożenia odwołania jest terminem zawitym, co skutkuje tym, że rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem tego terminu, który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1999.11.18 I SA 330/99; NSA w Katowicach z dnia 1996.10.02 SA/Ka 1742/95; NSA w Warszawie z dnia 1998.12.30 SA IV SA 2294/96 oraz z dnia 10.09.2001 r. II SA 1866/00). Obowiązek ścisłego przestrzegania terminów w postępowaniu odwoławczym wynika z potrzeby zapewnienia pewności i trwałości stosunków w obszarze regulowanym przez prawo administracyjne. Ubocznie można zauważyć, iż skarżąca złożyła odwołanie wcześniej, z datą sporządzenia na dzień 24 stycznia 2006 r. (data wpływu do OIRP w G. w dniu 26 stycznia 2006 r. i do KRRP w dniu 27 stycznia 2006 r.). Odwołanie to nie mogło jednak wywołać zamierzonego skutku prawnego z dwóch powodów. Dotyczyło ono uchwały nr [...] podjętej przez Komisję Konkursową, a stosownie do art. 10 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy – Prawo o adwokaturze i niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 163, poz. 1361) uchwały komisji konkursowych, w stanie prawnym dotyczącym egzaminów na aplikację radcowską przeprowadzonych w roku 2005, nie były zaskarżalne. Nadto odwołania tego nie można było potraktować jako skierowanego do uchwały podjętej przez Radę Okręgowej Izby Radców Prawnych w G. nr [...] z dnia [...] lutego 2006 r., bowiem uchwała ta została podjęta i doręczona po wniesieniu odwołania przez skarżącą. Zatem dla skarżącej nie rozpoczął się jeszcze, w dacie złożenia tego odwołania, bieg terminu do zaskarżenia uchwały o odmowie wpisu na listę aplikantów radcowskich. W tych warunkach Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2, art. 152, art. 200 w związku z art. 205 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.