VI SA/Wa 1377/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Kozik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Aneta Lemiesz Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Protokolant sekr. sąd. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 września 2015 r. sprawy ze skargi A. z siedzibą w W. na decyzję Ministra Sportu i Turystyki z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia zmian statutu oddala skargę w całości Przedmiotem skargi jest decyzja Ministra Sportu i Turystyki z [...] sierpnia 2014 r. nr [...], wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 – dalej: "K.p.a.") w zw. z art. 21 ust. 2 ustawy z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie (Dz. U. z 2014 r., poz. 715), po rozpatrzeniu wniosku A. reprezentowanego przez pełnomocnika (dalej : "Strona", "Skarżący"), o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymująca w mocy decyzję Ministra Sportu i Turystyki z [...] czerwca 2014 r. Nr [...], odmawiającej zatwierdzenia zmian statutu Strony. Do wydania powyższych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: Strona wnioskiem z [...] kwietnia 2014 r., zwróciła się do Ministra Sportu i Turystyki o zatwierdzenie zmian w statucie, uchwalonych przez II Zwyczajny Sprawozdawczo-Wyborczy Kongres A. z [...] marca 2014 r. w W. Zgodnie z dołączoną do wniosku uchwałą nr [...], II Zwyczajnego Sprawozdawczo-Wyborczego Kongresu A., zostały dokonane zmiany statutu Strony polegające na dodaniu w § 11 statutu ustępu 1a. w brzmieniu: "1a. Członkiem zwyczajnym związku może zostać osoba prawna, która została zarejestrowana w Krajowym Rejestrze Sądowym lub innym właściwym rejestrze na co najmniej rok przed złożeniem pisemnej deklaracji dotyczącej przyjęcia w poczet członków zwyczajnych Związku" oraz zmianie treści zdania drugiego w § 16 statutu poprzez nadanie mu brzmienia: "Przed podjęciem decyzji o przyjęciu w poczet członków zwyczajnych Związku, Zarząd dokonuje sprawdzenia czy zakres działania osoby prawnej zgłaszającej akces do Związku obejmuje działalność w sporcie lotniczym, czy działalność taka jest prowadzona oraz czy został spełniony warunek, o którym mowa w § 11 ust. 1a Statutu". Organ wskazał, że zgodnie z treścią art. 21 ust. 1 ustawy o sporcie, minister właściwy do spraw kultury fizycznej odmawia zatwierdzenia, w drodze decyzji, statutu polskiego związku sportowego lub jego zmiany w przypadku stwierdzenia niezgodności ich postanowień z przepisami prawa. Organ uznał, że przedmiotowe zmiany statutu Strony są niezgodne z przepisami prawa regulującymi zasady organizacji współzawodnictwa sportowego, udziału klubów sportowych we współzawodnictwie sportowym określone w art. 8 i art. 13 ustawy o sporcie, w związku z czym, decyzją z [...] czerwca 2014 r. postanowił, na podstawie art. 21 ust. 2 ustawy o sporcie i art. 104 K.p.a., odmówić zatwierdzenia zmian statutu Strony. Minister Sportu i Turystyki, utrzymując w mocy zaskarżoną decyzją, decyzję I instancji i odnosząc się do zarzutów podniesionych we wniosku Strony o ponowne rozpatrzenie sprawy wskazał, że Strona jest polskim związkiem sportowym. W świetle przepisów ustawy o sporcie polski związek sportowy jest odrębną osobą prawną, utworzoną po uzyskaniu zgody ministra właściwego do spraw kultury fizycznej - w celu organizowania i prowadzenia współzawodnictwa w danym sporcie. Ustrój i zasady funkcjonowania polskiego związku sportowego określa ustawa. Dopiero w zakresie nieuregulowanym w ustawie o sporcie, do polskiego związku sportowego stosuje się przepisy ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. - Prawo o stowarzyszeniach (Dz. U. z 2001r. Nr 79, poz. 855 z późn. zm.), co wynika wprost z art. 7 ust. 3 ustawy o sporcie i co oznacza zdaniem organu, że polskiego związku sportowego, pod względem prawnym nie można zrównywać ze stowarzyszeniem czy też związkiem stowarzyszeń. Organ wskazał, że zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy o sporcie, członkiem polskiego związku sportowego może być klub sportowy, związek sportowy oraz inna osoba prawna, której statut, umowa albo akt założycielski przewiduje prowadzenie działalności w danym sporcie. Zdaniem organu, przepis ten określa wyczerpująco krąg podmiotów, które mogą być członkami polskich związków sportowych i ustawodawca nie pozostawił polskim związkom sportowym swobody decydowania i wprowadzenia odmiennych regulacji statutowych w tym zakresie. Dotyczy to zarówno możliwości rozszerzania tego katalogu, jak również ustanawiania niewymienionych w ustawie, dodatkowych wymogów niezbędnych do nabycia członkostwa w polskim związku sportowym. Organ nie zgodził się zatem ze stanowiskiem Strony, że polskie związki sportowe, analogicznie jak stowarzyszenia mają prawo do swobodnego określania niewymienionych w ustawie o sporcie warunków do nabycia członkostwa w polskim związku sportowym. W ocenie organu, norma wynikająca z art. 8 ust. 2 ustawy o sporcie, musi być również brana pod uwagę przy systemowej wykładni relacji pomiędzy klubem sportowym a polskim związkiem sportowym, który ma wyłączne prawo do organizacji współzawodnictwa sportowego. Organ podkreślił, że interpretując ten przepis, należy mieć na uwadze cel ustawy o sporcie, jakim jest sprzyjanie rozwojowi polskiego sportu. Zgodnie z ustawą, działalność sportowa prowadzona jest w szczególności w formie klubów sportowych. Umożliwianie klubom sportowym uczestnictwa we współzawodnictwie sportowym, odbywa się m.in. przez przynależność klubów do polskiego związku sportowego funkcjonującego w danym sporcie. Uprawnienia monopolistyczne przyznane polskim związkom sportowym przez ustawodawcę nie mogą natomiast ograniczać rozwoju działalności sportowej. Organ zauważył, że zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy o sporcie, polski związek sportowy posiada m.in. wyłączne prawo do ustanawiania i realizacji reguł sportowych, organizacyjnych i dyscyplinarnych we współzawodnictwie sportowym organizowanym przez związek, prawo powołania kadry narodowej oraz reprezentowania danego sportu w międzynarodowych organizacjach sportowych. Bez włączenia klubu sportowego w poczet członków polskiego związku sportowego, nie jest możliwa partycypacja w procesie kształtowania tej sfery danego sportu. Realny wpływ na decyzje w tym zakresie gwarantuje wyłącznie członkostwo wyrażające się prawem głosu i współdecydowania o sprawach samego polskiego związku sportowego, jak również danej dziedziny sportu. Umożliwienie klubowi sportowemu udziału we współzawodnictwie sportowym organizowanym przez polski związek sportowy odbywa się bowiem poprzez dany polski związek sportowy. Polski związek sportowy powinien zatem zapewnić klubom sportowym będącym jego członkiem możliwość udziału we współzawodnictwie sportowym, jak również nie blokować możliwości tego udziału klubom sportowym oraz innym uprawnionym podmiotom ubiegającym się o członkostwo w tym związku. W konsekwencji w przypadku spełnienia przez klub sportowy wymogów formalnych określonych przez polski związek sportowy w ramach reguł sportowych i organizacyjnych przewidzianych dla danego współzawodnictwa sportowego oraz przestrzegania reguł dyscyplinarnych, polski związek sportowy nie może odmówić klubowi sportowemu dopuszczenia go do udziału we współzawodnictwie sportowym organizowanym przez ten związek, jak również przyjęcia w poczet członków polskiego związku sportowego. Dlatego też organ nie zgodził się ze stanowiskiem, że warunki nabycia członkostwa w polskim związku sportowym stanowią materię zarezerwowaną dla uregulowań statutowych i mogą być swobodnie przez związki określane w oparciu o przepisy ustawy - Prawo o stowarzyszeniach. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z [...] września 2014 r., Skarżący reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji I instancji oraz o zasądzenie na Jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych, zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie: 1. art. 21 ust. 2 ustawy o sporcie, poprzez odmowę zatwierdzenia zmian statutu Strony na skutek stwierdzenia, że zmiany te są niezgodne z art. 8 oraz art. 13 ustawy o sporcie, 2. art. 8 ust. 1 ustawy o sporcie, poprzez stwierdzenie, że przepis ten stanowi kompleksową i autonomiczną regulację kwestii członkostwa w polskim związku sportowym, 3. art. 2 ust. 1 i ust. 2 ustawy Prawo o stowarzyszeniach, poprzez odmowę zatwierdzenia zmian statutu Strony na skutek przyjęcia, że polski związek sportowy nie może wprowadzać dodatkowych, ponad te wskazane w art. 8 ust. 1 ustawy o sporcie, warunków jakie muszą zostać spełnione przez podmioty ubiegające się o członkostwo w związku. Skarżący wskazał, że z art. 21 ust. 2 ustawy o sporcie wynika, że jedynym uzasadnieniem dla odmowy zatwierdzenia przez organ zmian statutu polskiego związku sportowego jest wprowadzenie do statutu takich postanowień, które stoją w sprzeczności z daną normą prawną. Tymczasem, zdaniem Skarżącego, przyjęta treść zmian w statucie Strony nie narusza żadnego przepisu prawa powszechnego, a w szczególności wskazywanych przez organ przepisów art. 8 i art. 13 ustawy o sporcie. Przepis art. 8 ust. 1 ustawy o sporcie, zdaniem Skarżącego, jasno wskazuje, jakie podmioty mogą być członkami zwyczajnymi polskiego związku sportowego i tym samym określa zamknięty krąg podmiotów, które muszą spełniać określone warunki formalno-prawne by móc uzyskać status członka zwyczajnego tego związku. Wbrew twierdzeniom organu jednak, przepis ten nie stanowi kompleksowej i autonomicznej regulacji członkostwa w polskim związku sportowym, uniemożliwiającej określenia przez polski związek sportowych dodatkowych warunków dla uzyskania członkostwa w związku. Wobec faktu, iż statut polskiego związku sportowego uznawany jest za umowę wiążącą członków danego związku, może on zawierać inne, dodatkowe warunki uczestnictwa w związku, ustanawiane wedle woli członków tego związku, o ile warunki takie nie stoją w sprzeczności z konkretną określona normą prawa powszechnego. W związku z czym, według Skarżącego, odmowa zatwierdzenia zmian statutu Strony, w sposób rażący narusza prawo polskiego związku sportowego jako stowarzyszenia. Skarżący, interpretując przepis art. 8 ust. 2 ustawy o sporcie dodał, że z całą pewnością nie było intencją ustawodawcy ograniczenie podmiotów uprawnionych do udziału we współzawodnictwie sportowym organizowanym przez polski związek sportowy wyłącznie do członków tego związku. Przepisy ustawy o sporcie nie wprowadzają bowiem przymusu bycia członkiem zwyczajnym polskiego związku sportowego dla umożliwienia udziału we współzawodnictwie. Pogląd przeciwny wykluczałby ze współzawodnictwa podmioty, które nie mogą być członkami związków, jak choćby osoby fizyczne. Możliwość udziału we współzawodnictwie podmiotów spoza grona członków zwyczajnych jest normą, szczególnie w sportach indywidualnych. Nie wyklucza to możliwości wprowadzania przez polski związek sportowy do reguł współzawodnictwa, ustalanych w oparciu o kompetencje przekazane związkom na podstawie art. 13 ustawy o sporcie, warunku dopuszczenia do udziału w nim wyłącznie osób zrzeszonych w podmiotach będących członkami zwyczajnymi związku czy też klubów będących takimi członkami, jednak ewentualna ocena legalności takich uregulowań, o ile nie są zawarte w statucie, winna odbywać się w ramach innych postępowań niż postępowanie dotyczące oceny legalności dokonanych zmian w statucie. Skarżący uznał, że argumenty te przesądzają jednoznacznie, iż wymóg prowadzenia działalności w okresie co najmniej 1 roku przez podmiot ubiegający się o przyjęcie w poczet członków zwyczajnych Strony nie stanowi naruszenia przepisu art. 8 ustawy o sporcie. W odpowiedzi na skargę Minister Sportu i Turystyki wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanych przepisów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja I instancji nie naruszają prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. Zaskarżoną decyzją Minister Sportu i Turystyki utrzymał w mocy decyzję odmawiającą zatwierdzenia zmian statutu Strony. Organ zakwestionował zmianę statutu w zakresie w jakim wprowadzała by ona na podmioty starające się zostać członkiem zwyczajnym Strony jako polskiego związku sportowego, którego przedmiotem działalności są sporty lotnicze, obowiązek co najmniej rocznej działalności od momentu zarejestrowania w Krajowym Rejestrze Sądowym lub innym właściwym rejestrze do chwili złożenia pisemnej deklaracji dotyczącej przyjęcia w poczet członków zwyczajnych związku. Organ uznał, że wprowadzenie powyższego warunku (rocznej działalności przed złożeniem pisemnej deklaracji dotyczącej przyjęcia w poczet członków zwyczajnych związku), jest niezgodne z treścią art. 8 ust. 1 oraz art. 13 ustawy o sporcie. Przed przystąpieniem do rozstrzygnięcia powyższej kwestii tytułem wyjaśnienia należy wskazać, że zgodnie z art. 3 ust. 1 i ust. 2 ustawy o sporcie, działalność sportowa jest prowadzona w szczególności w formie klubu sportowego, który działa jako osoba prawna. Na podstawie art. 6 ust. 1 i ust. 2 ustawy o sporcie, kluby sportowe, w liczbie co najmniej 3, mogą tworzyć związki sportowe, które działają w formie stowarzyszeń lub związków stowarzyszeń. Z art. 7 ust. 1 i ust. 2 ustawy o sporcie, wynika natomiast, że w celu organizowania i prowadzenia współzawodnictwa w danym sporcie może być utworzony przez związek sportowy, po uzyskaniu zgody ministra właściwego do spraw kultury fizycznej, polski związek sportowy. Skarżący posiada status polskiego związku sportowego, którego celem działania jest rozwój i popularyzacja sportu lotniczego w Polsce, a także organizowanie i prowadzenie współzawodnictwa sportowego w sporcie lotniczym oraz działalność na rzecz lotnictwa ogólnego i amatorskiego w Polsce, co wynika z § 1 Statutu A., przyjętego na XXXII Walnym Nadzwyczajnym Zgromadzeniu Delegatów A. obradującym w dniu [...] czerwca 2013 r. Przechodząc do istoty sprawy, należy wskazać, że zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy o sporcie, Minister właściwy do spraw kultury fizycznej zatwierdza, w drodze decyzji, statut polskiego związku sportowego oraz jego zmiany, które polski związek sportowy przedstawia niezwłocznie po ich uchwaleniu. Z art. 21 ust. 2 omawianej ustawy wynika, że Minister właściwy do spraw kultury fizycznej odmawia zatwierdzenia, w drodze decyzji, statutu polskiego związku sportowego lub jego zmiany w przypadku stwierdzenia niezgodności ich postanowień z przepisami prawa. Minister Sportu i Turystyki, realizując powyższą kompetencję uznał, w niniejszej sprawie, że zaproponowana przez Skarżącego zmiana statutu jest niezgodna z normą prawną, z której wynika, że członkiem polskiego związku sportowego może być klub sportowy, związek sportowy oraz inna osoba prawna, której statut, umowa albo akt założycielski przewiduje prowadzenie działalności w danym sporcie (art. 8 ust. 1 ustawy o sporcie). Sąd zgadza się z powyższym stanowiskiem organu. Podkreślenia wymaga, że proponowana przez Stronę zmiana statutu nie uniemożliwia klubom sportowym, związkom sportowym oraz innym osobom prawnym, których statut, umowa albo akt założycielski przewiduje prowadzenie działalności w danym sporcie, zostanie członkiem polskiego związku sportowego. Zmiana ta jednak wprowadza warunek, czy też dodatkową cechę (w postaci rocznej działalności), jaką musi charakteryzować się podmiot składający pisemną deklarację dotyczącą przyjęcia w poczet członków zwyczajnych związku, której nie przewiduje art. 8 ust. 1 ustawy o sporcie. Spełnienie tego wymogu stanowi niewątpliwie utrudnienie dla podmiotu, który w świetle brzmienia art. 8 ust. 1 ustawy o sporcie, może być członkiem polskiego związku sportowego, które nie znajduje żadnych podstaw w przepisach ustawy o sporcie. Sąd w szczególności nie widzi związku zaproponowanej zmiany statutu w spornym zakresie, z ustawowym celem jaki przyświeca tworzeniu polskiego związku sportowego, tj. z organizowaniem i prowadzeniem współzawodnictwa w danym sporcie, w tym przypadku w sporcie lotniczym. Trudno bowiem dopatrzyć się aby zmiana ta usprawniała realizację powyższych celów poprzez usprawnienie organizowania i prowadzenia współzawodnictwa w sporcie lotniczym. Dodać przy tym należy, że art. 8 ust. 2 ustawy o sporcie, gwarantuje klubom sportowym będącym członkami polskiego związku sportowego uczestnictwo we współzawodnictwie sportowym organizowanym przez ten związek, podczas gdy kluby nie będące członkami polskiego związku sportowego, takiej gwarancji nie mają, co wynika również z wyjaśnień Skarżącego zawartych w skardze. Istotą funkcjonowania klubu sportowego jest działalność sportowa, a więc również uczestnictwo we współzawodnictwie sportowym. Sąd natomiast nie widzi zasadności, ani podstaw prawnych, do ograniczania tej działalności i uczestnictwa we współzawodnictwie sportowym przez okres roku od założenia klubu sportowego, nawet jeżeli ograniczenie to miałoby mieć charakter tylko potencjalny, ze względu na możliwość udziału we współzawodnictwie podmiotów spoza grona członków zwyczajnych związku, co jak zapewnia Skarżący jest normą. Uprawnienia do wprowadzenia zaproponowanej przez Stronę regulacji statutowej nie można wyprowadzić z treści art. 13 ust. 1 ustawy o sporcie, określającego zakres materii należącej do wyłącznej właściwości polskiego związku sportowego. Wprowadzenie natomiast spornej regulacji statutowej ograniczałoby przez okres roku podmiotom starającym się o wstąpienie w poczet członków zwyczajnych związku, uczestnictwo w realizacji wszystkich uprawnień wynikających z tego przepisu. Z powyższych względów Sąd uznaje za niezasadne zarzuty Skarżącego, co do naruszenia przez Ministra Sportu i Turystyki, art. 8 ust. 1 i art. 21 ust. 2 ustawy o sporcie, w niniejszej sprawie. Sąd nie zgadza się również z zarzutem naruszenia przez Ministra Sportu i Turystyki, art. 2 ust. 1 i ust. 2 ustawy Prawo o stowarzyszeniach, z którego wynika, że stowarzyszenie jest dobrowolnym, samorządnym, trwałym zrzeszeniem o celach niezarobkowych, które samodzielnie określa swoje cele, programy działania i struktury organizacyjne oraz uchwala akty wewnętrzne dotyczące jego działalności. Należy bowiem podkreślić, że powyższe uprawnienia stowarzyszeń, w przypadku polskich związków sportowych są ograniczone regulacją ustawową unormowaną w ustawie z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie. Przepisy ustawy Prawo o stowarzyszeniach mają zastosowanie ustawie do polskich związków sportowych, tylko w sprawach nieuregulowanych w ustawie o sporcie, co reguluje art. 7 ust. 3 tej ustawy. Oznacza to zatem, że Skarżący nie może korzystając z uprawnień unormowanych dla stowarzyszeń w ustawie Prawo o stowarzyszeniach, zawrzeć w statucie związku regulacji sprzecznych z normami wynikającymi z ustawy o sporcie. Do takiej sytuacji natomiast doszłoby w przypadku zatwierdzenia przez Ministra Sportu i Turystyki, proponowanej przez Skarżącego zmiany statutu Strony, sprzecznej z treścią art. 8 ust. 1 i art. 13 ustawy o sporcie. Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd nie stwierdził, w niniejszej sprawie, naruszenia przez Ministra Sportu i Turystyki przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, jak i przepisów postępowania, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tych też warunkach, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.