VI SA/Wa 1378/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędziowie Sędzia WSA Aneta Lemiesz (spr.) Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Protokolant st. ref. Katarzyna Bytner po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi B. S. i J. S. na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego oddala skargę VI SA/Wa 1378/18 UZASADNIENIE |Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad (dalej: "GDDKiA", "Dyrektor", "organ odwoławczy") decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2018 | |r., wydaną na podstawie art. 20 pkt 8, art. 40 ust. 12 pkt 1 w zw. z art. 40 ust. 6 i ust. 2 pkt 3 i art. 40d ustawy z dnia 21 marca | |1985 r. o drogach publicznych (tj. Dz. U. z 2017 r., poz. 2222 ze zm. - dalej: "u.d.p."), § 1 pkt 3, § 2 pkt 5, § 4 ust. 2 pkt 2 | |rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 18 lipca 2011 r. w sprawie wysokości stawek opłat za zajęcie pasa drogowego dróg, których| |zarządcą jest Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad (Dz. U. z 2014 r., Nr 1608 ze zm. - dalej: "rozporządzenie") oraz 138 § 1 | |pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 k.p.a., utrzymał w mocy decyzję Kierownika Rejonu w K. GDDKiA Oddziału w L. - działającego z upoważnienia | |GDDKiA - z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] wymierzającą solidarnie J. S. i B. S. karę pieniężną w wysokości 55.927,50 złotych za zajęcie | |pasa drogowego drogi krajowej nr [...] odcinek L. – K. w Gminie Miasto K. (działka nr ewid. [...] obręb ewidencyjny [...]- dalej: "działka nr| |ewid. [...]"), km 355+540, strona lewa, poprzez umieszczenie w ww. pasie drogowym reklamy jednostronnej o treści: "[...]...", bez zezwolenia | |zarządcy drogi, w okresie od dnia [...] stycznia 2016 r. do dnia [...] marca 2016 r. o łącznej powierzchni 20,57 m2, w tym 18,0 m2 | |powierzchni reklamy i 2,57 m2 powierzchni pasa drogowego zajętego na prawach wyłączności. | |Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym. | |W dniu [...] stycznia 2016 r. w trakcie objazdu przedmiotowego odcinka drogi służby drogowe stwierdziły ustawienie jednostronnej reklamy | |o treści "[...]...". Reklama zlokalizowana została w całości w pasie drogowym drogi krajowej Nr [...] odc. K. – K., w miejscowości K., w km| |355+540, strona lewa, w obszarze zabudowanym, bez zezwolenia zarządcy drogi. | |W tym dniu służby drogowe dokonały obmiaru powierzchni reklamy i jej lokalizacji. | |Na podstawie posiadanych dokumentów przez organ, tj. mapy sytuacyjno- wysokościowej, wskazań przez biegłego sądowego geodetę przebiegu | |granicy podczas wznowienia granicy w 2010 r. pomiędzy działkami nr [...] a działką nr [...], której Skarb Państwa jest zarządcą oraz | |przeprowadzonych pomiarów w terenie pasa drogowego i obmiaru reklamy, wykonanej z miejsca jej lokalizacji dokumentacji fotograficznej | |oraz szkicu technicznego organ ustalił, co następuje: | |1) granica pasa drogowego drogi krajowej nr 19 usytuowana jest w odległości 19,46 m od osi jezdni drogi, czyli 15,10 m od zewnętrznej | |krawędzi nawierzchni jezdni wyznaczonej krawężnikiem, | |2) w km 355+540 po lewej stronie drogi krajowej Nr [...], w odległości 8,0 m od krawędzi jezdni (wyznaczonej krawężnikiem) ustawiona jest| |reklama jednostronna. Tablica reklamowa zamontowana jest na konstrukcji metalowej, powiązanej z gruntem dwoma słupami stalowymi, każdy | |słup posiada podporę metalową umocnioną do gruntu (obciążoną) elementami betonowymi. Elementy betonowe ułożone na gruncie o wymiarach | |1,10 m x 1,25 m = 7,37 m2 i 1,0 m x 1,20 m = 1,20 m2. Reklama posiada wymiary: szerokość 6,0 m, wysokość 3,0 m. Powierzchnia jednej | |strony reklamy wynosi 18,0 m2. Odległość 8,0 m dotyczy wewnętrznej krawędzi reklamy, natomiast jej zewnętrzna krawędź (maksymalnie | |wysunięty element w stosunku do jezdni) zlokalizowana jest w odległości 11,0 m od zewnętrznej krawędzi jezdni, | |3) obmiary w terenie w świetle posiadanego dokumentu geodezyjnego (map sytuacyjno - wysokościowych) potwierdziły, że reklama w całości | |zlokalizowana jest w pasie drogowym drogi krajowej. | |Strony postępowania organ ustalił w oparciu o uzyskany ze Starostwa Powiatowego w K., Wydział Geodezji i Gospodarki Nieruchomościami | |wykaz podmiotów i działek dla działki nr [...]. Przedmiotowa działka zlokalizowana jest w miejscowości K. w obrębie ewidencyjnym K., na | |której to działce w budynku pod szyldem "[...]" prowadzona jest działalność gospodarcza. | |Przedmiotowa reklama powiązana jest z działalnością gospodarczą prowadzoną na ww. działce. | |W wykazie podmiotów i działek - dla działki nr [...]widnieje Gmina Miasto K. oraz Państwo S. J. W. i S. B. | |Gmina Miasto K. poinformowała zarządcę drogi, że nie jest inwestorem ani współinwestorem przedmiotowej reklamy "[...]". | |Na podstawie wpisów dokonanych w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej strona postępowania została określona | |jako przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą "[...]". W związku z powyższym w stosunku do współwłaścicieli działki nr [...] J. S.| |i B. S. (dalej: "skarżący", "strona") pismem z dnia [...] stycznia 2016 r. zostało wszczęte z urzędu postępowania administracyjne w | |sprawie zajęcia opisanego wyżej pasa drogowego. | |Po zapoznaniu się z aktami przedmiotowej sprawy, działający w imieniu Dyrektora, Kierownik Rejonu w K. GDDKiA Oddziału w L., decyzją z | |dnia [...] marca 2016 r. nałożył na skarżących karę pieniężną w wysokości 55.927,50 zł za zajęcie opisanego wyżej pasa drogowego. | |Powyższa decyzja została utrzymana w mocy decyzją działającego w imieniu Dyrektora Zastępcy Dyrektora Oddziału GDDKiA w L. z dnia [...] | |sierpnia 2016 r. nr [...]. | |Decyzja powyższa była przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, VI SA/Wa 2096/16, który wyrokiem z dnia 5 | |kwietnia 2017 r. uchylił zaskarżoną decyzję. | |Sąd wskazał, że w sprawie będącej przedmiotem orzekania nie zostało wyjaśnione w sposób nie budzący wątpliwości kto jest stroną tego | |postępowania. Sąd zarzucił, że organ II instancji sam nie przeprowadził postępowania, a oparł się w całości na postępowaniu organu I | |instancji. Następnie Sąd podniósł, że organ nie wyjaśnił kwestii kto był właścicielem reklamy do dnia [...] lutego 2016 r., a kto jest | |nim po tej dacie, w sytuacji gdy własność reklamy została przeniesiona przez B. S. na inny podmiot na podstawie faktury VAT nr [...] z | |dnia [...] lutego 2016 r. | |Wykonując wytyczne Sądu określone w ww. wyroku organ przeprowadził postępowanie, a w szczególności: | |1) wyznaczył i przeprowadził w dniach [...] grudnia 2017 r. oraz [...] stycznia 2018 r. rozprawę administracyjną, na którą zostały wezwane | |zarówno strony, jak i potencjalny nabywca konstrukcji,na której była umieszczona reklama, | |2) zażądał dodatkowych wyjaśnień i przedłożenia dokumentów, zarówno od stron postępowania, jak i od podmiotu który był adresatem | |faktury VAT nr [...] z dnia [...] lutego 2016 r., | |3) wystąpił do organów administracji skarbowej celem ustalenia czy ww. faktura VAT została rzeczywiście zaewidencjonowa przez podmiot | |zbywający i nabywający konstrukcję pod reklamę (pismem z dnia [...] października 2017 r. zarządca drogi został poinformowany, że ww. | |informacje nie zostaną udostępnione z uwagi na tajemnicę skarbową); | |4) dokonał analizy przedłożonych dokumentów stanowiących dodatkowe dowody w sprawie. | |W toku ponownie prowadzonego postępowania GDDKiA decyzją z dnia [...] maja 2018 r. utrzymał w mocy decyzję wydaną w jego imieniu przez | |Kierownika Rejonu w K. GDDKiA Oddział w L. | |Dyrektor wskazał, że w związku z odmową udzielenia mu informacji przez Urząd Skarbowy zwrócił się do Prezesa Spółki [...]. Sp. z o.o. – | |I. Z., która poinformowała organ, iż [...] Sp. z o.o. przekształciła się w spółkę [...] Sp. z o.o. oraz oświadczyła, że: "analizując | |dokumentację księgową spółki nie stwierdzono wpływu ani zaksięgowania faktury VAT nr [...] z dnia [...] lutego 2016 r. wystawionej przez | |[...]. Nie odnotowano również przyjęcia do ewidencji nośnika posadowionego na działce nr [...]. Powyższe nie wyklucza ewentualności zajścia| |transakcji, przy czym celem takiej transakcji mógłby być demontaż nośnika i posadowienie go w innym miejscu, nie ma bowiem dokumentów | |wskazujących na plany eksploatacji nośnika w miejscu objętym zapytaniem". | |Na wezwanie organu pismem z dnia [...] lutego 2018 r. [...] Sp. z o.o. wyjaśniła, że w dokumentach księgowych nie odnotowała płatności | |6.750 zł na rzecz B. S. [...],[...] L. tytułem zakupu konstrukcji reklamowej o wymiarach 3mx6m w miejscowości K. ul. [...] przy drodze | |krajowej nr [...] L. - K. | |W dniu [...] marca 2018 r. pełnomocnik skarżących przesłał dowód w postaci wyciągu z ewidencji dostaw za luty 2016 r. prowadzonej przez | |skarżącą oraz deklarację VAT za luty 2016 r. wnioskując, aby dokumenty te włączyć w poczet materiału dowodowego przedmiotowej sprawy, | |na okoliczność zbycia przez skarżącą w dniu [...] lutego 2016 r. reklamy "[...]". | |Natomiast pismem z dnia [...] kwietnia 2018 r. poinformował, że: | |B. S. i J. S. nie zawierali umów majątkowych małżeńskich; | |Reklama "[...]" w K. została sprzedana na podstawie faktury VAT nr [...] z dnia [...] lutego 2016 r., przy czym żądana informacja, czy | |należność z powyższego tytułu została uiszczona na rachunek bankowy skarżącej, zostanie niezwłocznie przedstawiona po jej uzyskaniu od | |skarżącej. | |Organ pismem z dnia [...] kwietnia 2018 r. wyznaczył termin dostarczenia powyższych dowodów, jednak do dnia [...] maja 2018 r. dowody | |potwierdzające dokonanie transakcji sprzedaży reklamy w postaci przelewu bankowego nie zostały przedłożone. | |W toku ponownego rozpatrzenia sprawy na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego organ doszedł do przekonania, iż: | |- reklama jednostronna o treści "[...]..." była zlokalizowana w pasie drogowym drogi krajowej nr [...] działka nr ewid. [...], km 355+540, | |strona lewa, bez zezwolenia zarządcy drogi, w okresie od dnia [...] stycznia 2016 r. do dnia [...] marca 2016 r. Jej łączna powierzchnia | |wynosiła 20,57 m2. Reklama ta dotyczyła planowanej wówczas działalności gospodarczej na działce nr ewid. [...] usytuowanej poza pasem | |drogowym w pobliżu miejsca lokalizacji tej reklamy; | |- B. S. i J. S. nie uzyskali zezwolenia w formie decyzji administracyjnej na lokalizację reklamy w pasie ww. drogi krajowej nr [...]; | |- konstrukcja reklamowa, na której umieszona została reklama o treści "[...]..." została zamontowana i rozebrana na zlecenie skarżącej, | |co wynika z oświadczenia złożonego we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia [...] kwietnia 2016 r.; | |- zarządca drogi pismem z dnia [...] kwietnia 2016 r. wzywał strony do przedłożenia umowy zawartej z ww. firmą zewnętrzną niemniej strony| |nie przedłożyły takiej umowy, gdyż jak wynika z wyjaśnień J. S. umowy takiej nie zawierali - notatka służbowa z dnia [...] kwietnia 2016 | |r. | |- pełnomocnik stron w piśmie z dnia [...] kwietnia 2018 r. wyjaśnił, że B. S. i J. S. nie zawierali umów majątkowych małżeńskich. W tym | |kontekście, organ odwoławczy powołując się na art. 31 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U z 2017 r.,| |poz. 682 - dalej: "k.r.i.o.") ustanawiający wspólność majątkową małżeńską oraz art. 33 ww. kodeksu wskazujący na przedmioty należące do| |majątku osobistego każdego z małżonków przyjął, że umieszczona w pasie drogowym reklama stanowi składnik majątku wspólnego małżonków B.| |i J. S., co doprowadzało organ odwoławczy do konkluzji, że skarżący są współwłaścicielami przedmiotowej reklamy na zasadach małżeńskiej| |wspólności ustawowej łącznej. | |Następnie Dyrektor wskazał, że organ pierwszoinstancyjny, pomimo braku dowodów świadczących o wspólności majątkowej, nie popełnił | |błędu uznając J. S. za stronę przedmiotowego postępowania administracyjnego i adresata skarżonej decyzji, skoro jest on | |współwłaścicielem przedmiotowej reklamy. | |W toku prowadzonego postępowania dowodowego zarówno B. S. jak i J. S. skutek w postaci zawarcia umowy sprzedaży konstrukcji reklamowej | |wywodzili głównie z treści faktury z dnia [...] lutego 2016 r. wystawionej przez "[...],[...]". | |Z treści wpisów w CEIDG dotyczących prowadzonej przez skarżącą działalności gospodarczej wynika, że w dniu [...] lutego 2016 r. | |działalność ta nie była zawieszona zaś jako główne miejsce jej wykonywania wskazano adres [...], co prowadzi do wniosku, że skarżąca była| |uprawniona do wystawienia faktury o takiej treści. | |Ponadto organ zwrócił uwagę, że z dokumentu tego nie wynika, aby faktura ta została skutecznie doręczona nabywcy, tj. spółce [...] Sp. z | |o.o. (obecnie [...] Sp. z o.o.). W świetle zaś złożonych oświadczeń przez [...] z o.o. na podstawie dokumentacji tej spółki nie można | |stwierdzić wpływu lub zaksięgowania ww. faktury VAT z dnia [...] lutego 2016 r., ani tym bardziej przyjęcia do ewidencji nośnika | |posadowionego na działce nr [...]. Spółka ta nigdy nie potwierdziła też, że doszło do skutecznego przeniesienia własności konstrukcji | |reklamowej przez skarżącą ww. spółce. | |W tym stanie rzeczy Dyrektor uznał, że wystawiona przez B. S. faktura VAT nr [...], oraz wyciągi z prowadzonej przez nią w ramach | |działalności gospodarczej ewidencji VAT za miesiąc luty 2016 r., są dokumentami sporządzonymi wyłącznie przez tę stronę, co oznacza że | |nie może stanowić wystarczającego dowodu dla ustalenia, że pomiędzy B. S. a [...] Sp. z o.o. doszło do zawarcia umowy sprzedaży | |konstrukcji reklamowej na ww. działce nr ewid. [...], tj. do złożenia przez obie strony w tym zakresie zgodnych oświadczeń woli | |zmierzających do przeniesienia własności ww. konstrukcji reklamowej. Spółka [...] z o. o. nie potwierdziła bowiem faktu zawarcia takiej | |umowy, ani też faktu doręczenia jej ww. faktury VAT nr [...]. W konsekwencji nawet jeśliby przyjąć, jak podnosi to pełnomocnik strony, że| |sprzedaż konstrukcji reklamowej została dokonana właśnie w oparciu o ww. fakturę, to z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika,| |że jej oświadczenie w tym zakresie nie zostało nigdy skutecznie złożone drugiej stronie umowy, tj. spółce [...] Sp. z o.o. | |Ponadto organ zauważył, że ww. faktura VAT z dnia [...] lutego 2016 r. dotyczyła sprzedaży jedynie konstrukcji reklamowej, a nie reklamy,| |co wynika wprost z treści tego dokumentu. Spółka [...] Sp. z o. o. w ww. piśmie z dnia [...] listopada 2017 r. wyraźnie zaakcentowała, iż | |nie stwierdziła wpływu ani zaksięgowania tej faktury i nie przyjęto do ewidencji "nośnika" posadowionego na działce nr ewid. [...]. | |Następnie w piśmie z dnia [...] lutego 2018 r. ww. spółka również wskazała jednoznacznie, że nie odnotowała w swych dokumentach | |księgowych płatności w kwocie 6.150 zł na rzecz B. S. tytułem zakupu konstrukcji reklamowej o wymiarach 3 m x 6 m, a wiec nie reklamy -| |nośnika informacji wizualnej. | |A zatem w świetle ustalonego stanu faktycznego - w ocenie Dyrektora - gdyby nawet doszło do sprzedaży konstrukcji reklamowej na | |podstawie ww. faktury, i transakcja ta jak wynika to z tego dokumentu dotyczyłaby jedynie samej konstrukcji reklamowej, to faktura ta | |nie mogłaby stanowić podstawy do uznania, iż [...] Sp. z o. o. wraz z konstrukcją nabyła reklamę - nośnik informacji wizualnej i stała | |się jej właścicielem, co w konsekwencji pozwoliłoby organowi na wymierzenie ww. spółce kary za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia | |zarządcy drogi, poprzez umieszczenie w tym pasie reklamy (nośnika informacji wizualnej) w okresie od dnia [...] lutego 2016 r. do [...] | |marca 2016 r. | |Ze zgromadzonych dokumentów jednoznacznie i w sposób nie budzący wątpliwości - w ocenie Dyrektora - wynika, że od dnia [...] stycznia | |2016 r. do dnia [...] marca 2015 r. w pasie drogowym drogi krajowej nr [...] umieszczona była reklama o treści "[...]...", bez zezwolenia | |zarządcy drogi, która reklamowała planowaną wówczas działalność gospodarczą prowadzoną przez jedną ze stron postępowania. | |W dalszej części uzasadnienia Dyrektor wskazał, że droga krajowa nr [...] zakwalifikowana została zarządzeniem nr [...] Generalnego | |Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] lipca 2015 r. w sprawie ustalenia klas istniejących dróg krajowych do dróg głównych | |ruchu przyspieszonego (klasa GP). | |Odcinek drogi krajowej, na którym została zlokalizowana reklama jest oznaczony znakami pionowymi D-42, D-43 obszaru zabudowanego, | |zdefiniowanego w art. 2 pkt 15 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym. | |W związku z tym, właściciel przedmiotowej reklamy, przed jej umieszczeniem w pasie drogowym, winien dodatkowo w trybie art. 39 ust. 3 | |uzyskać decyzję administracyjną udzielającą zezwolenia na lokalizacje reklamy w pasie drogowym drogi krajowej lub podpisać umowę z | |zarządcą drogi krajowej, na podstawie której mógłby umieścić ją w tym pasie. | |Jedna ze stron postępowania B. S., jak wyjaśnił jej pełnomocnik w piśmie z dnia [...] czerwca 2016 r., jest osobą fizyczną prowadzącą | |działalność gospodarczą. Zatem od takiej osoby wymagana jest większa staranność przy dokonywaniu wszelkiego rodzaju czynności prawnych | |niż od zwykłych obywateli. Tego bowiem wymaga należyta staranność i dbałość o własne interesy, czego od osób prowadzących działalność | |gospodarczą można i należy wymagać. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że osoba prowadząca działalność gospodarcza jest bowiem | |profesjonalnym przedsiębiorcą wobec czego powinna być świadoma skutków prawnych podejmowanych (bądź zaniechanych) działań. | |Następnie organ wskazał, iż podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy o drogach publicznych w brzmieniu obowiązującym | |na dzień jej wydania. Treść art. 40 ust. 1 i 2 ww. ustawy ma istotne znaczenie, bowiem do tego przepisu m.in. odwołuje się ustawa w | |ust. 12 wskazując sankcję administracyjne za zajęcie pasa drogowego, natomiast stawki opłat za zajecie powierzchni pasa drogowego | |reguluje rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 18 lipca 2011 r. Stosując powyższą podstawę prawa w niniejszej sprawie | |wymierzona została kara pieniężna w wysokości 55.927,50 zł. | |Powyższą karę wyliczono: | |a) przyjmując stawkę opłaty za zajecie pasa drogowego w celu umieszczenia w pasie drogowym reklamy o powierzchni 18 m2 | |niepodświetlanej, za każdy dzień zajęcia tego pasa drogowego wysokości 4,0 złote, mnożąc odpowiednio przez powierzchnię reklamy, liczbę| |dni zajęcia pasa drogowego oraz przez liczbę 10 jako - krotność ustalonej opłaty zajęcia pasa drogowego (18,0 m2 * 4,0 zł * 75 dni * 10| |= 54.000 zł); | |b) przyjmując stawkę opłaty za zajecie 1 m2 pozostałych elementów pasa drogowego, za każdy dzień zajęcia, której wysokości wynosi 1,0 | |zł, mnożąc przez powierzchnię zajęcia pasa drogowego na prawach wyłączności, tj. 2,57 m2, liczbę dni zajęcia pasa drogowego oraz przez | |liczbę 10 jako - krotność ustalonej opłaty zajęcia pasa drogowego (2,57 m2* 1,0 złotych x 75 dni * 10 = 1927,50 zł). | |Pozycje z punktu "a" i punktu "b" dodano (54.000 zł + 1927,50 zł = 55.927,50 zł). | |Zdaniem organu ponownie rozpatrującego przedmiotową sprawę organ I instancji błędnie zakwalifikował powierzchnię 2,57 m2 (powierzchnia | |zajęta przez betonowe elementy, obciążające urządzenie reklamowe) jako zajęta na prawach wyłączności. | |Powierzchnie tę powinien dodać do powierzchni bocznej reklamy. Zgodnie z definicją reklamy, tj. urządzenia reklamowego przez który | |należy "rozumieć przedmiot materialny przeznaczony lub służący ekspozycji reklamy wraz z jego elementami konstrukcyjnymi i | |zamocowaniami (...)", a więc iloczyn liczby metrów kwadratowych powierzchni pasa drogowego zajętej przez rzut poziomy reklamy powinien | |być wliczony do jej całkowitej powierzchni. Powierzchnia całkowita 20,57 m2 powinna zostać przemnożona przez stawkę w wysokości 4,0 zł,| |liczbę dni zajęcia pasa drogowego oraz krotność. | |Mając jednak na uwadze przepis art. 139 k.p.a. Dyrektor w toku ponownego rozpatrzenia sprawy nie mógł zmienić skarżonej decyzji w | |części wymierzonej kary pieniężnej. | |Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli - reprezentowani przez profesjonalnego | |pełnomocnika - skarżący B. i J. S. domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej, tj. decyzji z dnia [...] | |marca 2016 r. oraz o zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania według norm prawem przewidzianych. | |Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie przepisów postępowania, tj.: | |art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez: | |niewyjaśnienie przez organy administracji publicznej orzekające w niniejszej sprawie całości stanu faktycznego leżącego u podstaw | |wydania zaskarżonej decyzji; | |brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia przez organy administracji publicznej orzekające w sprawie materiału dowodowego | |umożliwiającego wydanie decyzji w rozpatrywanej sprawie; | |przekroczenie przez organy administracji publicznej granic swobodnej oceny dowodów; | |- co w konsekwencji spowodowało niewłaściwe ustalenie stron postępowania administracyjnego oraz ustalenie, że skarżący ponoszą | |odpowiedzialność z tytułu kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia za cały okres od dnia [...] stycznia 2016 r. do dnia | |[...] marca 2016 r., a także błędne ustalenie przedmiotu umowy sprzedaży reklam z dnia 1 lutego 2016 r. | |2. art. 86 w związku z art. 67 § 1 i § 2 pkt 2 i art. 72 § 1 k.p.a., polegającego na zastąpieniu dowodu z przesłuchania stron notatką | |urzędową zawierającą ustne wyjaśnienia strony postępowania, co do okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia | |przedmiotowej sprawy. | |W uzasadnieniu skargi strona skarżąca rozszerzyła i uszczegółowiła podniesione zarzuty. | |Strona skarżąca wskazała m. in., iż mając precyzyjne wskazania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wydane w sprawie o | |sygn. akt VI SA/Wa 2096/16, organ administracji wydając zaskarżoną decyzję nie sprostał swojemu zadaniu. Aktualne zatem pozostają | |zarzuty skarżących, kwestionujące zarówno prowadzenie postępowania w niniejszej sprawie w stosunku do J. S., jak też obarczenie | |odpowiedzialnością skarżących za zajęcie pasa drogowego, bez zezwolenia, za cały okres wskazany w zaskarżonej decyzji. | |Organ administracji, powołując się na przepisy art. 31 i 33 k.r.i.o., doszedł do przekonania, iż przedmiotowe urządzenie reklamowe | |posadowione, bez zezwolenia, w pasie drogi krajowej Nr [...], stanowiło składnik małżeńskiego majątku wspólnego skarżących, co oznaczało,| |iż skarżący byli współwłaścicielami tegoż urządzenia reklamowego. Powyższe, zdaniem organu administracji, przesądza o odpowiedzialności| |solidarnej skarżących za zajęcie pasa drogowego drogi krajowej Nr [...]. Jednak, zgodnie z art. 30 k.r.i.o., oboje małżonkowie są | |odpowiedzialni solidarnie za zobowiązania zaciągnięte przez jednego z nich w sprawach wynikających z zaspokajania zwykłych potrzeb | |rodziny. Zwykle potrzeby rodziny to normalne, codzienne potrzeby rodziny, wymagające bezwzględnie zaspokojenia bez potrzeby | |podejmowania przez małżonków specjalnych decyzji. Zakres zastosowania ww. przepisu obejmuje więc m. in. opłacanie należności związanych| |z korzystaniem z mieszkania, wydatki na naprawę urządzeń domowych, zakup żywności, ubrań, środków czystości, prasy, książek, biletów | |komunikacji miejskiej, zabawek dla dzieci, pomocy szkolnych, opłacanie czesnego z tytułu nauki dziecka, wydatki na leczenie członków | |rodziny. Natomiast za zobowiązania zaciągnięte w sprawach wynikających z zaspokajania zwykłych potrzeb rodziny nie można uznać | |zobowiązań zaciągniętych w związku z działalnością gospodarczą małżonka, chociaż jej rezultaty miały służyć zaspokajaniu zwykłych | |potrzeb rodziny. | |Mając na uwadze normatywną treść przepisu art. 30 § 1 k.r.i.o., nie ma powodu - w ocenie strony skarżącej - aby uznać, iż | |odpowiedzialność solidarna małżonków krystalizuje się również, jeżeli źródłem odpowiedzialności są inne tytuły, niż zobowiązania | |umowne. | |Odpowiedzialność z tytułu kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia jest odpowiedzialnością administracyjną, w związku z| |czym solidarnej odpowiedzialności w tym przypadku należy szukać albo w przepisach proceduralnych albo w przepisach prawa materialnego. | |Skoro przepisy kreujące odpowiedzialność z tytułu kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia, nie zawierają reguł | |dotyczących odpowiedzialności solidarnej małżonków, to uprawnione jest sięganie do zasad tejże odpowiedzialności uregulowanych w | |k.r.i.o., jak i w k.c.. | |W związku z powyższym w zaskarżonej decyzji, organy administracji nie tylko nie ustaliły kwestii własności reklamy "[...]", ale też | |szerzej, nie ustaliły podmiotu, który faktycznie zajął pas drogowy bez wymaganego zezwolenia. Strona skarżąca podniosła również, że z | |punktu widzenia zasad logicznego rozumowania, a także z punktu widzenia doświadczenia życiowego, że skoro reklama dotyczyła hotelu i | |restauracji "[...]", przedmiotu działalności gospodarczej B. S., a J. S. nie prowadzi wyżej opisywanej działalności gospodarczej, to nie | |powinien być uznawany za podmiot, który faktycznie zajął pas drogowy bez wymaganego zezwolenia na reklamę nieswojej działalności. | |Przedmiotowa reklama z punktu widzenia J. S. była co najmniej obojętna, mając na uwadze jego aktywność życiową. | |Przechodząc do kwestii zbycia przedmiotowej reklamy, na rzecz [...] Sp. z o.o. w L. (obecnie [...] Sp. z o.o. w L.) strona skarżąca | |zauważyła, że organy administracji kompletnie pominęły kwestię, iż rzeczona reklama została zdemontowana i przeniesiona przez ww. | |spółkę w inne miejsce, gdzie tam jest do dnia dzisiejszego wykorzystywana, właśnie w celach reklamowych. Jest to o tyle istotne, iż | |organy administracji orzekające w niniejszej sprawie, błędnie oceniły przedmiot umowy sprzedaży tejże reklamy. | |Otóż w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wskazano, iż przedmiotem transakcji z dnia [...] lutego 2016 r. było zbycie jedynie konstrukcji | |reklamowej, a nie reklamy. Zauważyć jednak należy, że zamiarem stron zawierających przedmiotową umowę było zbycie całości urządzenia | |reklamowego, tj. nośnika informacji wraz z elementami konstrukcyjnymi, czego dowodem, jest to, iż nabywca urządzenia reklamowego w | |całości zdementował i przeniósł konstrukcję stojącą w pasie drogowym. | |Organy administracji orzekające w niniejszej sprawie doskonale o tym wiedziały, gdyż w sprawie zakończonej decyzją z dnia [...] września | |2016 r. (znak: [...]) utrzymującą w mocy decyzję z dnia [...] maja 2016 r. (znak: [...]) wymierzając J. S. i B. S. karę pieniężną w | |wysokości 4.471,20 zł za zajęcie pasa drogowego drogi krajowej Nr [...] odcinek L. – K. w Gminie Miasto K., poprzez pozostawienie, bez | |zezwolenia zarządcy drogi, w ww. pasie drogi elementów betonowych (krawężniki, płyty betonowe) po demontażu reklamy, stwierdziły | |właśnie, demontaż tejże reklamy. | |W związku z czym - zdaniem strony skarżącej - nie budzi najmniejszej wątpliwości, iż przedmiotem zbycia reklamy z dnia [...] lutego 2016 | |r. była reklama w rozumieniu przepisów art. 4 pkt 23 u.d.p., czyli urządzenie zawierające nośnik informacji wraz z konstrukcją | |umożliwiającą zamocowanie reklamy do podłoża. | |Odnosząc się do faktu zbycia reklamy na podstawie faktury z dnia [...] lutego 2016 r., organy administracji stanęły na stanowisku, że nie| |doszło do przedmiotowej transakcji. Tylko w jakim celu została sporządzona powyższa faktura, która następnie została ujęta w księgach | |rachunkowych skarżącej, następnie w deklaracji VAT - 7 za luty 2016, jak też nasuwa się pytanie, po co skarżąca miałaby dokonywać | |zapłaty podatku od towarów i usług wykazanego w tejże fakturze VAT. Skarżąca podniosła, że nie może odpowiadać za zaniedbania, które | |były najpewniej po stronie jej kontrahenta, w szczególności za ewentualne zagubienie egzemplarza faktury dedykowanego dla odbiorcy | |faktury. | |W skardze podniesiono, że organ administracji wyciągając negatywne wnioski dla skarżących, poczynione w oparciu o pismo z dnia [...] | |listopada 2017 r. Prezesa Spółki [...] Sp. z o.o., nie wziął pod uwagę całej treści tegoż pisma, gdyż autor tego pisma nie wykluczył | |zajścia przedmiotowej transakcji. Nie zostało zatem wykluczone, że sprzedana reklama została przeniesiona w inne miejsce. | |W ocenie strony skarżącej, nie budzi żadnych wątpliwości, mając na uwadze niejednoznaczne w treści pismo z dnia [...] listopada 2017 r., | |iż źródłem tej niejednoznaczności, jest obawa [...] Sp. z o.o. przed uznaniem ją za odpowiedzialną z tytułu kary pieniężnej za zajęcie | |pasa drogowego bez zezwolenia, zarówno w niniejszej sprawie, jak i w sprawie zakończonej decyzją dnia [...] września 2016 r. | |Skoro zatem przedmiotowa reklama, w dniu [...] lutego 2016 r., została zbyta, to skarżący nie ponoszą odpowiedzialności za zajęcie pasa | |drogowego bez zezwolenia, za okres poczynając od powyższej daty. | |Odnosząc się do ostatniego zarzutu podniesionego w niniejszej skardze, strona skarżąca wskazała, iż organy administracji w niniejszej | |sprawie poczyniły szereg ustaleń mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, w oparciu o notatkę służbową zawierającą ustne | |wyjaśnienia J. S. z dnia [...] kwietnia 2016 r. Ustalenia te są istotne dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, gdyż z jednej strony | |dotyczą lokalizacji reklamy przy drodze krajowej Nr [...], zaś z drugiej strony dotyczą ustaleń podmiotowych, tj. kręgu podmiotów | |będących stroną w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym. Działanie organów administracji publicznej, polegające na zastąpieniu | |dowodu z przesłuchania stron, czy też ze świadków notatką urzędową zawierającą ustne wyjaśnienia strony postępowania (zeznania | |świadka), co do okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, jest w całej rozciągłości | |kwestionowane w orzecznictwie sądowoadministracyjnym. | |Skoro organ administracji uznawał za istotne dla rozstrzygnięcia sprawy ustalenia pozyskane od jednej ze stron postępowania | |administracyjnego winien przeprowadzić dowód z przesłuchania strony w formie określonej w przepisach art. 67 § 1 i § 2 k.p.a., a nie | |opierać się na notatce służbowej, której charakter wyklucza moc dowodową. | |W odpowiedzi na skargę Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zaprezentowaną w | |uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. | |Na rozprawie w dniu 20 grudnia 2018 r. pełnomocnik skarżących złożył dokumenty na okoliczność zawarcia umowy sprzedaży urządzenia | |reklamowego w dniu [...] lutego 2016 r. przez Panią B. S. i spółka [...] Sp. z o.o. (obecnie [...] Sp. z o.o.) oraz fotografię na okoliczność| |przeniesienia zbytego urządzenia w inne miejsce. | | | |Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: | |Skargę należało oddalić. Zaskarżona decyzja jest prawidłowa. Ustalenia organu dokonane w tej sprawie mają oparcie w materiale | |dowodowym, a ich ocena prawna nie budzi zastrzeżeń. | |Zgodnie z art. 40 ust. 1 u.d.p. zajęcie pasa drogowego na cele inne niż wymienione w tym przepisie wymaga zezwolenia zarządcy drogi, w | |drodze decyzji administracyjnej. Zgodnie z treścią art. 40 ust. 2 pkt 3 ww. ustawy dotyczy to m.in. umieszczania w pasie drogowym | |reklamy, której definicję zawiera art. 4 pkt 23 u.d.p. | |Przepis ten stanowi, że reklama to umieszczone w polu widzenia użytkownika drogi tablica reklamowa lub urządzenie reklamowe w | |rozumieniu art. 2 pkt 16b i 16c ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2017 r. poz. | |1073 i 1566), a także każdy inny nośnik informacji wizualnej, wraz z jej elementami konstrukcyjnymi i zamocowaniami, niebędący znakiem | |drogowym, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 7 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z | |2017 r. poz. 1260 i 1926), ustawionym przez gminę znakiem informującym o obiektach zlokalizowanych przy drodze, w tym obiektach | |użyteczności publicznej, znakiem informującym o formie ochrony zabytków lub tablicą informacyjną o nazwie formy ochrony przyrody w | |rozumieniu art. 115 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2016 r. poz. 2134, z późn. zm.). | |Zgodnie z art. 40 ust. 12 u.d.p. na zarządcy drogi spoczywa obowiązek wymierzenia w drodze decyzji administracyjnej kary pieniężnej w | |wysokości 10-krotności opłaty ustalanej zgodnie z ust. 4-6. | |Organ prawidłowo zastosował ww. przepisy w okolicznościach faktycznych sprawy. | |Reklama posadowiona na działce ewid. nr [...] to reklama w rozumieniu przywołanego wyżej przepisu. Fakt, że tablicę reklamową posadowiono| |w pasie drogowym także nie budzi wątpliwości. Stała bowiem na działce Skarbu Państwa, która znajdowała się w użytkowaniu GDDKiA. | |W ramach kontrolowanej sprawy o przebiegu zajętego pasa drogowego świadczą takie dowody, jak mapy i szkic sytuacyjny z wyraźnym | |wskazaniem linii granicznych pasa drogowego i zaznaczeniem usytuowania obiektu skarżącej oraz zdjęcia tegoż obiektu. Wykazanie w | |powyższy sposób kolizji tablicy reklamowej z wyznaczonym pasem drogowym jest - zdaniem Sądu - wystarczające. | |Także okres zajęcia pasa drogowego został prawidłowo ustalony w postępowaniu administracyjnym na podstawie danych wynikających ze | |znajdujących się w aktach dowodów w postaci dokumentacji fotograficznej. | |Wbrew zarzutom skargi, organ prawidłowo wyjaśnił również kwestie związane z jej własnością, co istotne dla prawidłowego określenia | |strony postępowania. | |I tak, na dzień orzekania organu w aktach sprawy do ww. okoliczności odnosiła się jedynie faktura z dnia [...] lutego 2016 r. oraz | |oświadczenie prezesa zarządu spółki, którą to spółkę skarżący wskazywali jako nabywcę reklamy. Z oświadczenia tego nie wynika jednak, | |że skarżący sprzedali tej spółce sporną konstrukcję. Spółka, która miała nabyć nośnik nie odnotowała wypłaty z tego tytułu na rzecz | |skarżących, ani nie stwierdziła wpływu lub zaksięgowania faktury VAT nr [...]. | |Podkreślić w tym miejscu należy, że sama faktura nie jest dowodem na zaistnienie określonego zdarzenia gospodarczego, czy zawarcia | |umowy. Dlatego dowód ten nie mógł mieć przesądzającego znaczenia w sprawie. | |Dowód z dokumentu pt. "[...]" z dnia [...] lutego 2016 r., został przedłożony przez skarżących dopiero w postępowaniu sądowym. Sąd | |przeprowadził dowód z tego dokumentu, niemniej dowód ten nie mógł podważyć już dokonanych w sprawie ustaleń przez organ. Po pierwsze | |organ nie dysponował tym dowodem w postępowaniu administracyjnym, a - zgodnie z art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo | |o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302) - Sąd orzeka na podstawie akt sprawy, co oznacza, iż bierze | |on pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dacie wydania zaskarżonej decyzji (postanowienia). Sąd nie może zatem czynić | |samodzielnych ustaleń faktycznych, opartych na materiale dowodowym, którego w aktach sprawy nie było. | |Po drugie z dokumentu tego nie wynikają bezsporne okoliczności związane np. z datą przejścia prawa własności tablicy reklamowej na inny| |podmiot, czy w ogóle z zawarciem przez skarżących umowy w wskazanym wyżej lub innym zakresie, jej przedmiotu czy warunków. | |Po trzecie - jak trafnie podnosi organ, nawet nie wiadomo, kto i w czyim imieniu ten dokument podpisał. | |Nie ma zatem pewności czego dotyczy dokument pt. "[...]" z dnia [...] lutego 2016 r. | |Skarżący nie przedstawili zatem bezspornego dowodu na zbycie spornej reklamy. Brak także dowodów na - eksponowane w stanowisku | |skarżących - przeniesienie reklamy przez nabywcę w inne miejsce. O takich okolicznościach na pewno nie przesądza przedłożone na | |rozprawie zdjęcie, które jak trafnie wskazał pełnomocnik organu, mogło być zrobione w każdym czasie i w każdym miejscu. Nie wiadomo | |także jaki obiekt jest na nim uwidoczniony. | |Okolicznościom podnoszonym w ww. zakresie przez pełnomocnika skarżących m.in. w skardze przeczą twierdzenia samej skarżącej zawarte we | |wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Pani B. S. wskazał tam, że w dniu [...] marca 2016 r. to ona zleciła firmie montującej konstrukcję| |natychmiastowe rozebranie tejże konstrukcji. Powyższe zatem oznacza, że już po dacie wynikającej z faktury (tj. [...] lutego 2016 r.) | |skarżąca wciąż mogła reklamą dysponować. | |Tak więc uprawnione jest stanowisko organu, że właścicielami nośnika w okresie istotnym w okolicznościach faktycznych sprawy, byli | |oboje skarżący. | |W tym zakresie organ prawidłowo wskazał, że pozostawali oni w małżeńskiej wspólności majątkowej (wspólność ustawowa), a sporna reklama | |stanowiła składnik ich majątku wspólnego (nie zawierali bowiem majątkowych umów małżeńskich); byli zatem współwłaścicielami reklamy. | |Bez wpływu na taki stan rzeczy pozostaje fakt, że tylko Pani B. S. prowadziła działalność gospodarczą, którą za pomocą nośnika | |reklamowała. Fakt ten nie zmienia bowiem ww. kwestii majątkowych (własnościowych). | |W odniesieniu do zarzutu naruszenia prawa materialnego dotyczącego zasad odpowiedzialności współwłaścicieli rzeczy (reklamy) za zajęcie| |pasa drogowego bez zezwolenia Sąd uznaje, że skoro w ustawie o drogach publicznych brak szczególnych regulacji dotyczących | |odpowiedzialności współwłaścicieli za zobowiązania powstałe na podstawie tej ustawy - to uzasadnione jest sięgnięcie do unormowań | |zawartych w innych gałęziach prawa. | |I tak, nie ulega wątpliwości, że zgodnie z art. 195 k.c własność tej samej rzeczy może przysługiwać niepodzielnie kilku osobom | |(współwłasność). Ustrój wspólności ustawowej obejmujący dorobek obojga małżonków ukształtowany został przez ustawodawcę właśnie jako | |współwłasność łączna (wspólność bezudziałowa). | |Według art. 370 k.c. jeżeli kilka osób zaciągnęło zobowiązanie dotyczące ich wspólnego mienia, są one zobowiązane solidarnie, chyba że | |umówiono się inaczej. Art. 369 k.c. stanowi zaś, że zobowiązanie jest solidarne, jeżeli to wynika z ustawy lub z czynności prawnej. | |W teorii prawa podnosi się, że solidarność z ustawy powstaje zarówno gdy przepis wyraźnie stanowi, że odpowiedzialność jest solidarna | |jak i gdy solidarność - w braku odmiennego uregulowania odpowiedzialności - jest dorozumiana lub domniemana przez ustawę (por. A. | |Rzepecka - Gil, Kodeks cywilny. Komentarz. Zobowiązania - część ogólna; LEX/el., 2011; komentarz do art. 369). | |W ocenie Sądu odnośnie stosunków publicznoprawnych przyjąć należy, że zobowiązanie współwłaścicieli powstające z mocy prawa bądź z | |decyzji administracyjnej należy traktować tak jak zobowiązanie zaciągnięte przez wszystkich współwłaścicieli. A zatem - stosownie do | |treści art. 370 k.c. - jako zobowiązanie, za które współwłaściciele ponoszą odpowiedzialność solidarnie. | |Pogląd, że brak stosownych regulacji w tym zakresie w aktach prawa administracyjnego daje podstawę do sięgnięcia do przepisów prawa | |cywilnego i odpowiedniego zastosowania w tym przypadku rozwiązań normujących odpowiedzialność współwłaścicieli za zobowiązanie | |zaciągnięte względem ich wspólnego mienia w stosunku do osób trzecich został wyrażony także w wyrokach WSA w Kielcach z dnia 17 lutego | |2011 r., I SA/Ke 718/10, oraz WSA w Bydgoszczy z dnia 12 grudnia 2012 r., I SA/Bd 918/12, a także wyrokach NSA z dnia 21 listopada 2012| |r., II GSK 1702/11, oraz z dnia 19 marca 2013 r., II FSK 1180/11. | |Odpowiadając na postawione w skardze zarzuty naruszenia prawa polegające na zastąpieniu dowodu z przesłuchania stron - notatką służbową| |zawierającą ustne wyjaśnieniu strony postępowania Sąd zauważa, że w skardze nie wskazano, że nieprzesłuchanie skarżących w charakterze | |stron (dowód subsydiarny) miało wpływ na wynik sprawy. Skarżący mieli bowiem zapewniony czynny udział w prowadzonym postępowaniu, | |zostali np. wezwani na rozprawę administracyjną w dniu 25 stycznia 2018 r., na którą się jednak nie stawili, ani nie stawił się ich | |pełnomocnik. Brak zatem podstaw do formułowania zarzutów w tym zakresie wobec organu. | |Reasumując, organ administracji rozpatrzył całokształt zebranego w sprawie materiału dowodowego i ocenił go w kontekście przesłanek | |nałożenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego przez umieszczenie w nim reklamy bez zezwolenia zarządcy drogi. Nie doszło w | |sprawie do naruszenia zasady ochrony słusznego interesu skarżącej, zasady zaufania obywateli do organów państwa. Wydając | |rozstrzygnięcie organ działał na podstawie przepisów prawa, prowadził postępowanie w sposób budzący zaufanie do organów i podjął | |wszelkie niezbędne działania w celu wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. Organ wziął pod uwagę zgromadzone w toku | |postępowania dowody, łącznie je ocenił, a odnosząc je do podstawy materialnoprawnej rozstrzygnięcia sformułował wnioski, które mieszczą| |się w granicach swobodnej oceny dowodów. | |Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz wobec niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na | |treść rozstrzygnięcia, które sąd ma obowiązek badać z urzędu skargę należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia | |2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302). | | |