VI SA/Wa 1379/05
WyrokWSA w Warszawie2005-12-21
Skład orzekający: Stanisław Gronowski, Andrzej Wieczorek, Ewa Marcinkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nałożenie kary pieniężnej za brak wypisu z licencji oraz wykresówek w pojeździe podczas kontroli drogowej jest zasadne, nawet jeśli kierowca posiadał te dokumenty podczas wcześniejszej kontroli tego samego dnia, a późniejsze okazanie dokumentów nie było możliwe z powodu zatrzymania dowodu rejestracyjnego?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo nałożyły kary pieniężne. Odpowiedzialność za brak wymaganych dokumentów w pojeździe podczas kontroli drogowej ma charakter obiektywny i nie zależy od winy. Późniejsze okazanie dokumentów lub okoliczności związane z wcześniejszą kontrolą nie mogą konwalidować naruszenia przepisów, a wysokość kary jest ściśle określona przepisami i nie podlega miarkowaniu przez organ.Stan faktyczny
Skarżący wniósł skargę na decyzję nakładającą karę pieniężną za brak wypisu z licencji oraz wykresówek w pojeździe podczas kontroli drogowej. Kierowca skarżącego został skontrolowany dwukrotnie tego samego dnia. Podczas pierwszej kontroli posiadał wymagane dokumenty, jednak podczas drugiej kontroli ich nie okazał. Skarżący argumentował, że kara jest nieadekwatna do winy i stanowi obciążenie dla jego rodziny, a okoliczności związane z zatrzymaniem dowodu rejestracyjnego podczas pierwszej kontroli wpłynęły na brak dokumentów podczas drugiej. Organy administracji obu instancji utrzymały kary w mocy, uznając naruszenie przepisów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Gronowski Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Asesor WSA Ewa Marcinkowska (spr.) Protokolant Michał Syta po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 grudnia 2005 r. przy udziale sprawy ze skargi A. O. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2005 r. Nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę
A. O. wniósł skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2005 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w [...] z dnia [...] marca 2005 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w łącznej kwocie 1.500 zł za naruszenie przepisów o transporcie drogowym oraz o czasie pracy kierowców.
Z przedstawionych przez organ akt administracyjnych wynika, iż w dniu [...] lutego 2005 r. na drodze krajowej nr [...] w [...] przeprowadzono kontrolę zespołu pojazdów składającego się z ciągnika maki [...] o nr rej. [...] oraz naczepy marki [...] o nr rej. [...] należącego do skarżącego, którym wykonywany był transport drogowy tarcicy z G. do M. Pojazdem kierował kierowca W. K.
Kierowca nie miał przy sobie wypisu z licencji na wykonywanie transportu drogowego oraz wykresówek za dni [...],[...],[...] i [...] lutego 2005 r. i za ostatni dzień poprzedniego tygodnia w którym prowadził pojazd, ani zaświadczenia, że w dniach tych nie pracował jako kierowca.
Kierowca podpisał protokół nie zgłaszając do niego żadnych uwag, ani zastrzeżeń.
Pismem z dnia [...] lutego 2005 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego poinformował skarżącego o wszczęciu postępowania administracyjnego w związku z przeprowadzoną kontrolą wzywając go jednocześnie do złożenia kopii aktualnego wypisu z ewidencji działalności gospodarczej oraz kopii licencji na wykonywanie transportu drogowego.
Skarżący przesłał Wojewódzkiemu Inspektorowi Transportu Drogowego kopie tych dokumentów wraz z pismem przewodnim z dnia [...] lutego 2005 r.
Decyzją z dnia [...] marca 2005 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w [...] nałożył na skarżącego karę pieniężną 500 zł za wykonywanie transportu drogowego bez posiadania w pojeździe wymaganego wypisu z licencji oraz karę 1000 zł za nie okazanie wykresówek lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu za dni [...],[...],[...] i [...] lutego 2005 r. oraz za ostatni dzień poprzedniego tygodnia, w którym prowadził pojazd.
Skarżący wniósł odwołanie tej decyzji do Głównego Inspektora Transportu Drogowego, w którym podniósł, że jego kierowca W. K. został w dniu [...] lutego 2005 r. dwukrotnie poddany kontroli przez inspektorów transportu drogowego. Podczas pierwszej kontroli zatrzymano mu dowód rejestracyjny pojazdu o nr rej. [...] i dlatego przesiadł się do drugiego pojazdu żeby wykonać drugi kurs. W trakcie wykonywania drugiego kursu został ponownie zatrzymany do kontroli. Okazało się wtedy, że nie ma przy sobie wypisu z licencji oraz wymaganych wykresówek z dni poprzednich. Kierowca zmieniając pojazd zapomniał bowiem zabrać wykresówek z poprzedniego pojazdu, a wypis z licencji na ten pojazd miał przy sobie skarżący, który przeważnie nim jeździ. Skarżący powiadomiony telefonicznie przez kierowcę o drugiej kontroli chciał jednak dostarczyć brakujące dokumenty na miejsce kontroli, ale inspektor poinformował kierowcę, że nie jest to potrzebne, skoro jest to druga kontrola w tym dniu, a przy pierwszej były wymagane dokumenty. Skarżący stwierdził, że czuje się w tej sytuacji oszukany i mocno pokrzywdzony nałożoną karą pieniężną. Ponadto podkreślił, że ma na utrzymaniu pięcioosobową rodzinę i że kara ta stanowi duże obciążenie dla jego budżetu domowego.
Główny Inspektor Transportu Drogowego rozpoznając odwołanie decyzją z dnia [...] maja 2005 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego.
W uzasadnieniu decyzji stwierdził, że argumenty podniesione w odwołaniu nie mogą skutkować zmianą zaskarżonej decyzji. Powołując się na art. 15 ust. 7 rozporządzenia Rady (EWG) NR 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r., art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców oraz art. 87 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym stwierdził, że wypis z licencji oraz wykresówki powinny znajdować się w pojeździe i być okazane przez kierowcę w czasie kontroli. Późniejsze okazanie tych dokumentów nie może być podstawą odstąpienia przez organ od nałożenia kary pieniężnej, gdyż organ orzekający kieruje się stanem faktycznym stwierdzonym podczas kontroli drogowej. Podmiot prowadzący działalność gospodarczą zawodowo i we własnym imieniu, jako działalność profesjonalną, zobowiązany jest dołożyć maksimum staranności by była ona prowadzona zgodnie z przepisami prawa. Natomiast wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia jest ściśle określona w załączniku do ustawy o transporcie drogowym i nie może ulegać zmianom.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący powołał się na te same okoliczności, które przedstawił wcześniej w odwołaniu wniesionym do Głównego inspektora Transportu drogowego. Ponownie podniósł, że była to druga kontrola, której został poddany jego kierowca W. K. w tym dniu. W czasie pierwszej kontroli kierowca miał wszystkie wymagane dokumenty, a więc przez kilka godzin skarżący nie mógł utracić licencji, a kierowca przekroczyć limitu godzin pracy z całego tygodnia. Skarżący powołał się też ponownie na złą sytuację materialną swojej rodziny stwierdzając ponadto, że nałożona kara pieniężna jest nieadekwatna do winy.
Główny Inspektor Transportu Drogowego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu swojej decyzji. Podkreślił ponadto, że skarżący nie został ukarany za brak licencji, lecz za brak w pojeździe wypisu z licencji oraz nie za nieprzestrzeganie norm czasu pracy przez kierowcę, lecz za brak w pojeździe wykresówek.
Brak dokumentów w chwili kontroli uzasadniał nałożenie kary, niezależnie od liczby wcześniejszych kontroli drogowych. Kara została bowiem nałożona za brak dokumentów w czasie tej konkretnej kontroli.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sądy administracyjne powołane są do badania legalności, czyli zgodności zaskarżonych decyzji lub postanowień z przepisami prawa materialnego i przepisami postępowania, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania decyzji lub postanowienia.
Sąd administracyjny nie bada natomiast celowości, czy też słuszności zaskarżonego aktu.
Skarga wniesiona przez A. O. nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż Sąd nie stwierdził, aby decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2005 r. oraz utrzymana nią w mocy decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w [...] z dnia [...] marca 2005 r. zostały wydane z naruszeniem prawa.
Art. 87 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 125, poz. 1371 z późn. zm.) stanowi, że podczas przejazdu wykonywanego w ramach transportu drogowego kierowca pojazdu samochodowego jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, między innymi wypis z licencji, dowód uiszczenia należnej opłaty za korzystanie z dróg krajowych oraz zapisy urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku.
Zgodnie natomiast z art. 15 ust. 7 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym na żądanie upoważnionego funkcjonariusza służb kontrolnych kierowca zobowiązany jest okazać wykresówki za bieżący tydzień i w każdym przypadku za ostatni dzień poprzedniego tygodnia, w którym kierował pojazdem.
Kierowca, który w określonych dniach nie prowadził pojazdu albo prowadził pojazd, do którego nie mają zastosowania przepisy rozporządzenia nr 3820/85/EWG, na żądanie osoby uprawnionej do przeprowadzenia kontroli przedstawia, zgodnie z art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. Nr 92, poz. 879) zaświadczenie, które powinno zawierać w szczególności następujące dane: imię i nazwisko kierowcy, okres, którego dotyczy, wskazanie przyczyny nieposiadania wykresówek, o których mowa w art. 15 ust. 7 rozporządzenia nr 3821/85/EWG, miejsce i data wystawienia, podpis pracodawcy.
Z treści powołanych wyżej przepisów wynika więc wyraźnie, że kierowca w czasie wykonywania transportu drogowego musi posiadać wymienione w tych przepisach dokumenty w pojeździe i okazać je do kontroli na żądanie inspektorów transportu drogowego. Niedopełnienie tego obowiązku nie może być konwalidowane poprzez przedstawienie organowi dokumentów w późniejszym terminie, po kontroli.
Jest faktem bezspornym w tej sprawie, że kierowca W. K. w trakcie dokonywania kontroli nie miał w pojeździe i nie okazał inspektorowi transportu drogowego wypisu z licencji oraz wykresówek za dni [...], [...], [...], i [...] lutego 2005 r. oraz za ostatni dzień poprzedniego tygodnia, w którym prowadził pojazd.
Organ orzekając w tej sprawie brał pod uwagę stan faktyczny stwierdzony w czasie tej konkretnej kontroli drogowej.
Okoliczności podnoszone przez skarżącego w toku postępowania administracyjnego, w tym między innymi fakt, że w czasie wcześniejszej kontroli przeprowadzonej w tym dniu kierowca posiadał w pojeździe i okazał wymagane dokumenty, nie mogły być podstawą odstąpienia przez organ od nałożenia kary pieniężnej w niniejszej sprawie.
Art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym stanowi bowiem, że karze pieniężnej w wysokości od 50 zł do 15000 zł podlega ten kto wykonuje transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów tej ustawy oraz innych ustaw i wiążących Rzeczpospolitą Polską umów międzynarodowych.
Odpowiedzialność ta ma charakter obiektywny i nie jest oparta na zasadzie winy.
Wysokość kar za poszczególne rodzaje naruszeń jest ściśle określona w załączniku do tej ustawy i organ nie ma możliwości miarkowania jej wysokości w zależności od okoliczności danej sprawy.
Kara pieniężna została nałożona przez organ w niniejszej sprawie w wysokości zgodnej z lp. 1.1.2. załącznika do ustawy o transporcie drogowym, który za wykonywanie transportu drogowego bez posiadania w pojeździe wymaganego wypisu z licencji przewiduje karę pieniężną w wysokości 500 zł oraz zgodnie z lp. 1.11.11. pkt 1 lit. b załącznika do tej ustawy, który za nieokazanie wykresówek lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu, podczas kontroli drogowej przewiduje karę pieniężną w wysokości 200 zł za każdą wykresówkę.
Podnoszone w odwołaniu oraz w skardze okoliczności dotyczące sytuacji finansowej i rodzinnej skarżącego nie mogły być podstawą do odstąpienia przez organ od nałożenia na niego kary pieniężnej, mogą natomiast stanowić podstawę do wystąpienia przez skarżącego z wnioskiem do [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego, jako organu I instancji, o rozłożenie na raty lub umorzenie nałożonej kary pieniężnej.
W ocenie Sądu organy administracji obu instancji wyczerpująco zbadały okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz prawidłowo oceniły zaistniały stan faktyczny.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło