VI SA/Wa 1383/10
WyrokWSA w Warszawie2010-12-02
Skład orzekający: Jolanta Królikowska-Przewłoka, Małgorzata Grzelak, Magdalena Maliszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna nałożona na przedsiębiorcę wykonującego transport drogowy towarów niebezpiecznych jest zasadna, jeśli naruszenia przepisów wynikają z działań kierowcy, na które przedsiębiorca nie miał wpływu?Ratio decidendi
Kara pieniężna nałożona na przedsiębiorcę wykonującego transport drogowy jest zasadna, nawet jeśli naruszenia wynikają z działań kierowcy, ponieważ odpowiedzialność przedsiębiorcy ma charakter obiektywny. Przedsiębiorca ponosi ryzyko związane z zatrudnianiem pracowników i ma obowiązek zapewnić właściwą organizację pracy, aby zapobiegać naruszeniom przepisów, w tym czasu pracy kierowców. Zwolnienie z odpowiedzialności jest możliwe tylko w ściśle określonych przypadkach, gdy przedsiębiorca udowodni, że nie miał wpływu na powstałe naruszenie, czego w tej sprawie nie uczynił.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej na przedsiębiorcę M. K. za naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym, stwierdzone podczas kontroli zespołu pojazdów wykonującego międzynarodowy transport drogowy towarów niebezpiecznych. Stwierdzono m.in. nieprawidłowe oznakowanie pojazdu, brak wymaganych dokumentów u kierowcy, naruszenia czasu pracy kierowcy oraz niezłożenie w terminie rocznego sprawozdania. Przedsiębiorca twierdził, że naruszenia wynikły z winy kierowcy i okoliczności, na które nie miał wpływu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę
Zaskarżoną decyzją Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2010 r. nakładającą na M. K. skarżącego w niniejszej sprawie karę pieniężną w wysokości 8850,00 złotych za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.
W dniu [...] grudnia 2009 r. na drodze krajowej nr [...] w K. inspektor Transportu Drogowego zatrzymał do kontroli pojazd marki [...] nr rej. [...] z przyczepą marki [...] nr rej. [...]. Ww. zespół pojazdów kierowany był przez M. S., który wykonywał międzynarodowy transport drogowy na rzecz skarżącego.
Podczas kontroli stwierdzono, że ww. zespołem pojazdów przewożone były z N. do Polski towary niebezpieczne w ilości 2700 kg. Ponadto stwierdzono, iż jednostka transportowa przewożąca towary niebezpieczne była nieprawidłowo oznakowana tablicami barwy pomarańczowej. Samochód ciężarowy był oznakowany tablicami z przodu i z tyłu, natomiast na przyczepie nie były umieszczone tablice barwy pomarańczowej. Kierowca nie okazał zaświadczenia o spełnianiu wymogów ustawy o transporcie drogowym, natomiast przedstawił zaświadczenie lekarskie z dnia [...] maja 2009 r. oraz zaświadczenie o ukończeniu kursu doszkalającego kierowców przewożących rzeczy z dnia [...] kwietnia 2004 r. Nie zostało okazane zaświadczenie psychologiczne. Stwierdzono także, iż przedsiębiorca nie wystawił zaświadczenia o spełnianiu wymogów ustawy o transporcie drogowym. Kierowca okazał do kontroli karty z tachografu, z których wynikało, iż w dniu [...] listopada 2009 r. o godzinie 4.30 rozpoczął się 24-godzinny okres rozliczeniowy, w czasie którego kierowca powinien odebrać 9 godzinny nieprzerywalny odpoczynek. W okresie tym kierowca odebrał jedynie 3 godziny i 15 minut nieprzerywalnego odpoczynku, a więc skrócił dzienny czas odpoczynku o 5 godzin i 45 minut. Ponadto stwierdzono, iż kierowca w dniu [...] listopada 2009 r. przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez przerwy przy wykonywaniu przewozu drogowego o 1 godzinę i 12 minut, natomiast w dniu [...] listopada 2009 r. kierowca przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez przerwy przy wykonywaniu przewozu drogowego o 25 minut. W dniu [...] grudnia 2009 r. przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez przerwy przy wykonywaniu przewozu drogowego o 1 godzinę i 59 minut. Kierowca nie okazał dokumentu uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania czasu prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw lub odpoczynku.
Podczas przesłuchania kierowcy w charakterze świadka – M. S. zeznał, iż przewozy wykonuje na polecenie spedytora w firmie M.K. – [...]. Zeznał, że nie wiedział, że należy wykonywać przerwy 30 minut, a potem 15 minut, a nie najpierw 15 minut, a potem 30 minut. Wyjaśnił, że pracodawca nie przeprowadził żadnego szkolenia w zakresie przestrzegania norm dotyczących czasu pracy kierowcy.
Protokół został podpisany bez zastrzeżeń.
Pismem z dnia [...] grudnia 2009 r. strona skarżąca została poinformowana o wszczęciu postępowania administracyjnego oraz wezwana do nadesłania aktualnych badań lekarskich i psychologicznych oraz złożenia pisemnych wyjaśnień dotyczących naruszeń stwierdzonych w protokole kontroli.
W odpowiedzi na powyższe zawiadomienie skarżący wyjaśnił, iż brak pomarańczowych tablic na przyczepie mógł być wynikiem działania osób trzecich w trakcie postoju pojazdu. Stwierdził, iż jego pojazdy przewożące materiały niebezpieczne zawsze są prawidłowo oznakowane. Skarżący podkreślił, iż kierowca otrzymał zaświadczenie o spełnianiu wymogów ustawowych lecz nie zabrał go ze sobą, a brak dokumentów w trakcie kontroli wynika tylko z winy kierowcy. Stwierdził, iż kierowcy są szkoleni w dziedzinie znajomości przepisów, a on nie miał wpływu na stwierdzone w trakcie kontroli naruszenia. Nastąpiły one wskutek zdarzeń i okoliczności, których nie mógł przewidzieć. Wniósł o umorzenie postępowania.
Pismem z dnia [...] grudnia 2009 r. kierowca stwierdził, iż nie czuje się winny bowiem przed wyjazdem nie był poinformowany o zasadach i przepisach jazdy w obsadzie podwójnej.
Pismem z dnia [...] stycznia 2010 r. przedsiębiorca nadesłał kopie wydruków i wyjaśnił, iż kierowca przez nieuwagę nie zabrał ich w trasę.
Następnie przedsiębiorca wyjaśnił, iż kierowca został odpowiednio wyposażony w odpowiednie dokumenty niezbędne do wykonywania transportu drogowego. Brak dokumentów wynika tylko z winy pracownika. Do pisma zostało dołączone oświadczenie kierowcy (poświadczone notarialnie za zgodność z okazanymi dokumentami), z którego wynika, iż skarżący wystawił zaświadczenie w dniu [...] września 2009 r., i że kierowca w dniu kontroli tj. w dniu [...] grudnia 2009 r. nie miał zaświadczenia, gdyż przez pomyłkę zostawił je w domu z innymi dokumentami.
Z informacji otrzymanej w dniu [...] stycznia 2010 r. ze [...] Urzędu Wojewódzkiego w [...] wynika, że przedsiębiorca w dniu [...] lutego 2009 r. złożył roczne sprawozdanie z działalności w zakresie przewozu drogowego towarów niebezpiecznych za rok 2008 r. Z uwagi na fakt, iż przedmiotowe sprawozdanie nie zostało złożone w terminie określonym ustawą z dnia 28 października 2002 r. o przewozie drogowym towarów niebezpiecznych tj. przedsiębiorca lub inny podmiot, o których mowa w art. 21 ust. 1, nie przesłał wojewodzie [...] jednego egzemplarza rocznego sprawozdania, w terminie do dnia [...] stycznia, organ I instancji pismem z dnia [...] stycznia 2010 r. zawiadomił przedsiębiorcę, że jest w posiadaniu nowych dowodów w sprawie oraz wezwał go do wypowiedzenia się co do zebranych w toku postępowania dowodów i materiałów.
Mając na uwadze powyższe ustalenia, [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...], działając na podstawie art. 93 ust. 1, art. 92 ust. 1 pkt 8, art. 92 ust. 1 pkt 1 i 7, art. 92 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 ze zm.) oraz lp. 6.3.4., lp. 1.7, lp. 10.2 lit. a) i lit. b), lp. 10.3 lit. a) i lit. b), lp. 6.5.4 załącznika do ustawy o transporcie drogowym nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 8850,00 złotych. W tym za: wykonywanie przewozu drogowego towarów niebezpiecznych w nieprawidłowo oznakowanym pojeździe lub zespole pojazdów, cysternie, pojeździe – baterii, kontenerze lub MEGC wymaganą tablicą lub tablicami barwy pomarańczowej -800 złotych, wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty -500 złotych, skrócenie dziennego czasu odpoczynku przy wykonywaniu przewozu drogowego łącznie 1550 zł (o czas do jednej godziny – 100 złotych, za każdą rozpoczętą kolejną godzinę, o czas powyżej 15 minut do 30 minut – 450 złotych), przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy przy wykonywaniu przewozu drogowego za każde rozpoczęte 30 minut – 1000 złotych, nieprzesłanie wojewodzie w ustawowo określonym terminie rocznego sprawozdania z działalności przedsiębiorcy lub innego podmiotu wykonującego przewóz drogowy towarów niebezpiecznych lub związanego z tym przewozem załadunku lub rozładunku – 5000 złotych.
W odwołaniu od tej decyzji skarżący zarzucił, iż organ w toku postępowania nie zażądał nadesłania zaświadczenia wydanego przez przedsiębiorcę kierowcy wykonującemu transport towarów niebezpiecznych. Stwierdził, iż wyjaśnienia złożone w postępowaniu wskazywały, iż to kierowca zgubił rzeczone zaświadczenie, a zatem on ponosi winę za nieokazanie zaświadczenia, a tym samym powyższa sytuacja – zdaniem skarżącego – wyczerpuje znamiona art. 92 a ust. 4 i art. 93 ust. 7 u.t.d. Skarżący zwrócił uwagę, iż organ jedynie zacytował jego wyjaśnienia nie odnosząc się do nich. Podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w przedmiocie zarzutu niezłożenia w terminie rocznego sprawozdania z działalności przedsiębiorcy wykonującego przewóz towarów niebezpiecznych. Ponadto, przedsiębiorca zarzucił naruszenie przepisów art. 7 i art. 8 k.p.a.
Główny Inspektor Transportu Drogowego działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r., Nr 98. póz. 1071 ze zm. – dalej: k.p.a.), art. 4 pkt 15, art. 87 ust. 3, art. 92 ust. 1 pkt 1, 7 i 8 u.t.d. oraz lp. 10.2, lp. 10.3, lp. 6.3.4, lp. 1.7, lp. 6.5.4 załącznika do ustawy o transporcie drogowym, art. 6, art. 7, art. 8 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 561/2006 z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 i 2135/98 jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. WE L102/1 z 11.04.2006 r.), art. 5 ustawy z 17 listopada 2006r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2006r., Nr 235, póz. 1701), art. 3 ust. 1, art. 8 ust. 1, art. 23 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 października 2002 r. o przewozie drogowym towarów niebezpiecznych (Dz. U. z 2002 r. Nr 199, póz. 1671 ze zm.), przepisu 5.3.2.1.1, 5.3.2.2.1, 5.3.2.2.2 załącznika A do umowy europejskiej dotyczącej międzynarodowego przewozu drogowego towarów niebezpiecznych (ADR), sporządzonej w Genewie dnia 30 września 1957 r. (Dz. U. z 2009 r., Nr 72, póz. 162 ), art. 15 ust. 7 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE L370 z 31.12.1985 r., P. 0008 - 00021) utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Organ II instancji stwierdził, iż stosownie do art. 92 ust. 1 pkt 1, 7 i 8 ustawy o transporcie drogowym, kto wykonuje przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy, przepisów o przewozie drogowym towarów niebezpiecznych, wiążących Rzeczpospolitą Polską umów międzynarodowych lub przepisów wspólnotowych dotyczących przewozów drogowych podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 15.000 złotych w odniesieniu do kontroli drogowej. Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 28 października 2002 r. o przewozie drogowym towarów niebezpiecznych, w sprawach nieuregulowanych ustawą do przewozu drogowego towarów niebezpiecznych stosuje się umowę ADR. Zdaniem organu odwoławczego z protokołu kontroli z dnia [...] grudnia 2009 r. podpisanego przez kierowcę, który nie wniósł do tegoż żadnych zastrzeżeń oraz dokumentacji fotograficznej ww. zespołu pojazdów, a także z potwierdzonej za zgodność z oryginałem kserokopii dokumentu CMR wynika, iż w dniu przedmiotowej kontroli przewożono towary niebezpieczne sklasyfikowane jako [...] w ilości 2700kg pojazdem nieoznaczonym w sposób przepisany tablicami barwy pomarańczowej. Odnosząc się do zarzutu strony, iż brak przedmiotowej tablicy mógł być spowodowany kradzieżą tejże podczas postoju zespołu pojazdów, organ odwoławczy wskazał na treść przepisu 1.4.2.2.1 (c) załącznika A do umowy ADR, który nakłada na przewoźnika obowiązek kontroli wzrokowej, czy pojazdy i ładunek nie mają oczywistych wad, wycieków lub pęknięć, braków w wyposażeniu, itp. Organ jednoznacznie wykluczył okoliczność zaboru przedmiotowej tablicy przez osoby trzecie podczas wykonywanego przez zespół pojazdów postoju.
Organ odwoławczy wskazał, iż jak wynika z poświadczonej za zgodność z oryginałem kserokopii wypisu z licencji nr [...], przedsiębiorca posiada licencję na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy.
Jak wynika z protokołu kontroli z dnia [...] grudnia 2009r. kierowca nie okazał na żądanie funkcjonariuszy zaświadczeń o spełnieniu wymogów określonych ustawą o transporcie drogowym.
Organ odwoławczy stwierdził, iż mając na uwadze zebrany w sprawie materiał dowodowy, należy dać wiarę wyjaśnieniom kierowcy oraz strony. Przyjął zatem, że przedmiotowe zaświadczenie zostało wystawione przez przedsiębiorcę w terminie poprzedzającym wykonywanie zadania przewozowego.
Organ odwoławczy wskazał na teść przepisu Ip. 1.7 załącznika do ustawy o transporcie drogowym, który sankcjonuje wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty. Mając na uwadze powyższe organ II instancji zważył, iż ww. przepis sankcjonuje wykonywanie przewozu drogowego z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w wymagane prawem dokumenty, w tym konkretnym przypadku zaświadczenia potwierdzającego spełnienie przez kierowcę wymagań przewidzianych ustawą. Organ odwoławczy podkreślił, iż dla realizacji znamion przepisu lp. 1.7 załącznika do ustawy o transporcie drogowym zasadnicze znaczenie ma stwierdzenie podczas kontroli faktu nieokazania na żądanie funkcjonariuszy organu kontroli wymaganych prawem dokumentów. Przedłożenie czy przesłanie tychże w późniejszym terminie skutkowało zmianą kwalifikacji prawnej naruszenia określonego w lp. 1.8 ust. 3 załącznika do ustawy o transporcie drogowym na 1.7 tejże ustawy. Kara pieniężna przewidziana ww. przepisach jest tożsama - wynosi 500 złotych.
Organ - odnosząc się do zarzutów strony dotyczących zapisów zawartych na wydrukach z karty kierowcy – stwierdził, iż notarialnie poświadczone za zgodność z oryginałem kserokopie wydruków z karty kierowcy nie zasługują na uwzględnienie w toku postępowania bowiem zostały sporządzone w dniu [...] listopada 2009 r. o godzinie 13.30. i o godzinie 13.31. Organ stwierdził, iż zapisy na przedmiotowych piktogramach zostały naniesione najwcześniej w dniu [...] listopada 2009 r., a zatem nie zasługują – zdaniem organu – na uwzględnienie, bowiem zostały one sporządzone po przedmiotowej kontroli drogowej.
Odnosząc się do zarzutu strony, iż dzień 31 stycznia 2009 r. był dniem wolnym od pracy, zatem czynności polegającej na przesłaniu przedmiotowego sprawozdania można było skutecznie dokonać dopiero w dniu [...] lutego 2009 r., organ odwoławczy wskazał że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy (t. jedn. Dz. U. 1990r., Nr 28, póz .159 i 160) ustawowo dniem wolnym od pracy są wymienione w nim expressis verbis święta państwowe, kościelne i niedziele. Wyliczenia tego nie można interpretować rozszerzająco. Aby uczynić zadość dyspozycji komentowanego przepisu należało zatem do 31 stycznia 2009 r. nadać przesyłkę zawierającą przedmiotowe sprawozdanie w placówce pocztowej operatora publicznego. Zdaniem organu rozdziału zatytułowanego "Terminy" Działu I k.p.a. nie stosuje się do terminów materialnych.
Organ odwoławczy wskazał, iż zapewnione zostało stronie prawo czynnego udziału w sprawie, a także organy obu instancji pouczały stronę o przysługujących jej uprawnieniach (m.in. pismo z dnia [...] grudnia 2009 r. i pismo z dnia [...] lutego 2010 r.).
Od powyższej decyzji skarżący za pośrednictwem Głównego Inspektora Transportu Drogowego wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zarzucił organowi, iż nie żądał od skarżącego dostarczenia zaświadczenia wydanego kierowcy. Stwierdził, iż kierowca ponosi winę za wykazane nieprawidłowości, gdyż kierowca został wyposażony w stosowne zaświadczenie, ale z własnej winy je zgubił. Przedsiębiorca podkreślił, iż organ podczas kontroli nie wziął pod uwagę wyjaśnień kierowcy dotyczących wydruków z tachografu kierowcy. Przywołał art. 12 rozporządzenia WE 561/2006, z którego wynika, iż kierowca wskazuje powody takiego odstępstwa odręcznie na wykresówce urządzenia rejestrującego lub na wydruku z urządzenia rejestrującego, albo na planie pracy najpóźniej po przybyciu do miejsca pozwalającego na postój. Takie wydruki zostały okazane kontrolującemu lecz ten nie wziął ich pod uwagę. W dalszej części kontroli drogowej, kierowca nie był już o nie proszony.
Odnośnie stwierdzenia przez organ, iż skarżący uchybił terminowi złożenia sprawozdania do dnia 31 stycznia 2009 r. przedsiębiorca przywołał postanowienie SN z dnia 22 lutego 2001 r. (sygn. akt III RN 78/2000), w którym wyrażono pogląd, że jedynie funkcjonalna interpretacja użytego w art. 57 § 4 k.p.a. (co nie może mieć zastosowania) lecz także i analogicznie w art. 115 k.c. zwrotu "dzień ustawowo wolny od pracy", pozwala na stosowanie tego przepisu w sposób zgodny z konstytucyjnymi gwarancjami prawa strony do wykonania czynności określonej przez przepisy w myśl art. 2 Konstytucji RP. Odnośnie zarzutu naruszenia terminu określonego w ustawie szczególnej strona zajęła dotychczasowe stanowisko wyrażone w odwołaniu.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz.1270 dalej zwanej p.p.s.a.).
Kontrolując w ten sposób zaskarżone decyzje Sąd nie stwierdził naruszenia prawa, skarga jest więc nieuzasadniona.
Odnosząc się do naruszenia przez skarżącego przepisów o czasie pracy kierowców należy wskazać, iż zgodnie z art. 31 ustawy o czasie pracy kierowców, kierowca wykonujący przewóz drogowy, który w określonych dniach nie prowadził pojazdu albo prowadził pojazd, do którego nie mają zastosowania przepisy rozporządzenia (WE) nr 561/2006, na żądanie osoby uprawnionej do przeprowadzenia kontroli przedstawia zaświadczenie, które zawiera następujące dane: imię i nazwisko kierowcy, okres, którego dotyczy, wskazanie przyczyny nieposiadania wykresówek, nieużytkowania karty kierowcy lub niesporządzenia wydruków, o których mowa w art. 15 ust. 7 rozporządzenia (EWG) nr 3821/85, miejsce i datę wystawienia, podpis pracodawcy lub podmiotu, na rzecz którego kierowca wykonywał przewóz i przekazuje zaświadczenie na żądanie osoby uprawnionej do przeprowadzenia kontroli. Zaświadczenie, o którym mowa powyżej, pracodawca wystawia i wręcza kierowcy przed rozpoczęciem przez kierowcę przewozu drogowego. Mając na uwadze powyższe rozważania prawne oraz stan faktyczny ustalony przez organy administracyjne, którego w istocie skarżący nie podziela należy stwierdzić, iż w chwili kontroli kierowca nie przedstawił stosownego zaświadczenia potwierdzającego fakt niewykonywania pracy.
Skarżący stwierdził, iż nie ponosi winy za naruszenie przez jego kierowcę przepisów o transporcie drogowym. Przepisy ustawy o transporcie drogowym nie uzależniają nałożenia kary za naruszenie przepisów obowiązujących w transporcie drogowym od ustalenia winy przedsiębiorcy. Organ administracji dokonuje jedynie w toku postępowania administracyjnego, stwierdzenia faktów i jeżeli ustali naruszenie prawa, ma obowiązek zastosować ściśle określone sankcje. Dlatego bez znaczenia są okoliczności, skutkiem których przedsiębiorca dopuścił się nieprawidłowości, bowiem organ administracji nie jest upoważniony do ustalania i oceny przyczyn powstałych naruszeń prawa lecz ma za zadanie stwierdzenie zaistniałych skutków zaś skarżący zatrudniał pracowników, w tym kierowcę na swoje ryzyko.
W kwestii rodzaju odpowiedzialności przedsiębiorcy na podstawie ustawy o transporcie drogowym oprócz ugruntowanego już orzecznictwa NSA i WSA wypowiedział się także Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 31 marca 2008 r. sygn. akt SK 75/06. W powyższym wyroku Trybunał wskazał, że sankcje administracyjne są stosowane automatycznie z mocy ustawy i mają przede wszystkim znaczenie prewencyjne. Istotą kary administracyjnej jest przymuszenie do respektowania nakazów i zakazów. Proces wymierzania kar pieniężnych należy zatem postrzegać w kontekście stosowania instrumentów władztwa administracyjnego. Kara administracyjna nie jest konsekwencją dopuszczenia się czynu zabronionego, lecz skutkiem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem, co sprawia, że ocena stosunku sprawcy do czynu nie mieści się w reżimie odpowiedzialności obiektywnej. Zdaniem Trybunału wprowadzenie w art. 92a ustawy o transporcie drogowym dodatkowej odpowiedzialności kierowcy pojazdu samochodowego, w trybie określonym w kodeksie postępowania w sprawach o wykroczenia, nie wykluczyło co do zasady, odpowiedzialności administracyjnej podmiotu wykonującego transport drogowy na podstawie art. 92 ust. i pkt 2 ustawy o transporcie drogowym (art. 92a ust. 3 utd.). Podmiot ten może zwolnić się z odpowiedzialności, gdy nie będzie miał wpływu na działalność kierowcy. Po dodaniu takiego zapisu odpowiedzialność administracyjna nadal ma charakter odpowiedzialności obiektywnej, z tym że w obecnie obowiązującym stanie prawnym ustawodawca przewidział sytuacje, w których ten rodzaj odpowiedzialności zostaje wyłączony. Przepisy prawa w art. 92a ust. 4 oraz art. 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym nakładają na przedsiębiorcę bezwzględny obowiązek kontroli i właściwej organizacji pracy kierowców, aby nie dochodziło do naruszeń przepisów w tym również w zakresie czasu pracy kierowców. Na podstawie art. 92 a ust. 4 lub art. 97 ust. 3 ustawy o transporcie drogowym nie może być brane pod uwagę zwolnienie przedsiębiorcy z odpowiedzialności z powodu okoliczności, których nie mógł przewidzieć, ponieważ przedsiębiorca mógłby się na taką okoliczność "braku wpływu" powoływać w każdej sytuacji naruszenia przez kierowcę norm w zakresie czasu pracy. Takie podejście oznaczałoby w istocie zwolnienie przedsiębiorcy w każdej sytuacji z podstawowego obowiązku jaki został określony w art. 10 ust. 2 i 3 rozporządzenia (WE) nr 561/2006. Treść przepisu art. art. 92 a ust. 4 lub art. 97 ust. 3 ustawy o transporcie drogowym nie może być zaś interpretowana w taki sposób, który dopuszczałby zwolnienie przedsiębiorcy z obowiązku określonego m.in. w art. 10 ust. 2 i ust. 3 ww. rozporządzenia (WE). Obowiązkiem przedsiębiorcy jest nadzór nad odpowiednimi zachowaniami ludzkimi (m.in. przestrzeganie czasu pracy kierowcy). Zakres tych obowiązków ściśle jest związany z rodzajem prowadzonej działalności gospodarczej, na którą składają się poszczególne czynności przedsiębiorcy. Jedną zaś z takich czynności jest kierowanie pojazdem samochodowym. Przedsiębiorca ma obowiązek organizowania kierowcom pracy w taki sposób, aby nie dochodziło do naruszeń w zakresie czasu pracy. Wyłączenie odpowiedzialności w takiej opisanej protokole kontroli sytuacji godziłoby w specyfikę danego obowiązku nadzoru przedsiębiorcy nad przestrzeganiem czasu pracy, z którego to obowiązku przedsiębiorca powinien się wywiązać. Brak stosowania przez przedsiębiorcę w tym zakresie właściwych rozwiązań obciąża pracodawcę i nie jest usprawiedliwieniem.
Natomiast stosownie do art. 92 ust. 4 ustawy o transporcie drogowym nie wszczyna się postępowania administracyjnego, jeżeli okoliczności sprawy jednoznacznie wskazują, że podmiot wykonujący przewóz nie miał wpływu na powstałe naruszenie. Przepis ten zgodnie z jego ust. 1 znajduje bowiem zastosowanie w przypadku, gdy podczas kontroli drogowej zostaną stwierdzone naruszenia obowiązku posiadania w pojeździe wymaganych dokumentów, zasad dotyczących maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu, dziennego czasu odpoczynku i zasad dotyczących użytkowania analogowych urządzeń rejestrujących. W wyroku z dnia 2 czerwca 2009 r. (sygn. akt II GSK 989/08) NSA stwierdził, że okoliczności objęte hipotezą przepisów art. 92a ust. 4 i 93 ust. 7 u.t.d. powinien udowodnić przedsiębiorca, gdyż to on wywodzi skutki prawne wynikające z tych przepisów, które zwalniają go od odpowiedzialności. Skarżący powinien więc przedłożyć dowody na okoliczności objęte hipotezami omawianych wyżej przepisów, a mianowicie, że naruszenie przepisów nastąpiło wskutek zdarzeń bądź okoliczności, na które skarżący nie miał wpływu. Takich dowodów w przedmiotowej sprawie skarżący nie przedstawił, zatem prawidłowo organy obu instancji nie umorzyły postępowania administracyjnego, o co wnosił skarżący.
Rozpatrując kolejny zarzut zawarty w skardze, Sąd podkreśla, że zgodnie z art. 23 ust. 2 ustawy o przewozie drogowym towarów niebezpiecznych wskazanym w podstawie materialnoprawnej decyzji, przedsiębiorca jest zobowiązany przesłać właściwemu wojewodzie jeden egzemplarz sprawozdania w terminie do dnia 31 stycznia każdego roku następującego po roku, którego dotyczy sprawozdanie. Organ ustalił, że sprawozdanie zostało nadane w urzędzie pocztowym w dniu [...] lutego 2009 r. i tego ustalenia skarżący nie podważa przyznając zarówno w odwołaniu, jak i skardze, iż w tej dacie sprawozdanie zostało na adres wojewody nadane. Bezsporną zatem jest okoliczność, iż skarżący naruszył statuowany powołanym przepisem obowiązek, co w świetle art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym ustawy skutkuje karą pieniężną, której wysokość jest określona w lp. 6.5.4. załącznika do tej ustawy na kwotę 5000 zł. Nałożenie kary i ustalenie jej wysokości nie podlega zatem swobodnemu uznaniu przez organ i nie jest uzależnione od sytuacji materialnej przedsiębiorcy ani też kondycji finansowej przedsiębiorstwa, które w ramach działalności gospodarczej prowadzi. Nie ma też możliwości przywrócenia tego terminu niezależnie od tego, jakie przyczyny uchybienie temu terminowi spowodowały. Termin ten jest bowiem terminem prawa materialnego i nie stosuje się do niego zasad określonych w rozdziale "Terminy" działu I k.p.a.
Zdaniem Sądu należy jednocześnie uznać, iż organy obu instancji wyczerpująco zbadały wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.). Zachowana została także zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz ich kultury prawnej. Organy dokonując wszechstronnej oceny materiału dowodowego wydały zaskarżone decyzje dokonując wszechstronnej oceny materiału dowodowego zaś stanowisko w nich wyrażone zostało w sposób wymagany przez normę prawa określoną w przepisie art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnione.
Z przytoczonych wyżej powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art.151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło