VI SA/Wa 1391/16
WyrokWSA w Warszawie2016-12-07
Skład orzekający: Zdzisław Romanowski, Ewa Frąckiewicz, Sławomir Kozik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przewóz elementu wyposażenia wesołego miasteczka (windy do karuzeli) specjalistycznym pojazdem, który nie jest trwale przystosowany i zaadoptowany do takiego przewozu, podlega wyłączeniu z obowiązku stosowania tachografu na podstawie art. 13 ust. 1 lit. j) rozporządzenia (WE) nr 561/2006?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Pojazd użyty do przewozu windy do karuzeli nie spełniał wymogu bycia pojazdem specjalistycznym w rozumieniu art. 13 ust. 1 lit. j) rozporządzenia (WE) nr 561/2006, ponieważ nie był on trwale przystosowany i zaadoptowany do przewozu wyposażenia cyrków i wesołych miasteczek. Naczepa podkontenerowa, zabezpieczona pasami, nie może być uznana za pojazd specjalistyczny, nawet jeśli przewoziła element wyposażenia wesołego miasteczka. W związku z tym, pojazd powinien być wyposażony w tachograf, a nałożona kara pieniężna była zasadna.Stan faktyczny
W sprawie nałożono karę pieniężną za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem (ciągnik siodłowy z naczepą podkontenerową) niewyposażonym w tachograf. Skarżący twierdził, że przewoził element wyposażenia wesołego miasteczka (windę do karuzeli) i pojazd powinien być uznany za specjalistyczny, co zwalniałoby go z obowiązku posiadania tachografu na podstawie art. 13 ust. 1 lit. j) rozporządzenia (WE) nr 561/2006. Organy administracji i sąd uznały, że naczepa podkontenerowa nie jest pojazdem specjalistycznym, nawet jeśli przewoziła taki ładunek, a sposób jego zabezpieczenia nie świadczył o specjalistycznym przystosowaniu pojazdu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę O.B. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Romanowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędzia WSA Sławomir Kozik Protokolant st. sekr. sąd. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi O.B. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę
Decyzją z [...] maja 2016 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej GITD, organ odwoławczy), działając na podstawie przepisów art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 4 pkt 22 lit. a) i lit. h), art. 92a ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2013 r. poz. 1414 ze zm., dalej u.t.d.), lp. 6.1.1. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, art. 3 ust. 1 i 2, art. 32 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 r. z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/1985 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz. U. UE. L. 2014. 60.1, dalej rozporządzenie (UE) nr 165/2014), art. 27 pkt 1 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. U. UE. L.2006.102.1 ze zm., dalej rozporządzenie (WE) nr 561/2006) po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez O .B. (dalej strona, skarżący) od decyzji K. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej organ I instancji) z [...] października 2015 r. nakładającej na stronę karę pieniężną w wysokości 3.000 zł za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem niewyposażonym w urządzenie rejestrujące lub cyfrowe urządzenie rejestrujące.
Decyzję wydano w następujących ustaleniach;
[...] maja 2015 r. w miejscowości Nowe Marzy na autostradzie A1 zatrzymano do kontroli pojazd członowy składający się z ciągnika siodłowego marki MERCEDES-BENZ o nr rej. [...] oraz naczepy marki K. o nr rej. [...]. Z kontroli sporządzono protokół, w którym odnotowano, że kontrolowanym pojazdem członowym kierował D. J., który wykonywał przewóz ładunku w postaci windy do karuzeli na trasie Gdańsk-Dusseldorf na rzecz i w imieniu przedsiębiorcy O .B..
W oparciu o okazany dowód rejestracyjny ustalono, że data pierwszej rejestracji pojazdu to 26 wrzesień 2012 r. Pojazd nie był wyposażony w cyfrowe urządzenie rejestrujące (tachograf cyfrowy) wymagany dla pojazdów zarejestrowanych po raz pierwszy na terenie UE po dniu 1 maja 2006 r. Przewożony ładunek został umocowany do naczepy pasami i "nie stanowi ładunku, który mógłby zostać uznany za specjalistyczne wyposażenie wesołego miasteczka zgodnie z art. 13 ust. 1 lit. j) rozporządzenia (WE) nr 561/2006". Ciągnika ani naczepy nie można uznać za pojazd specjalny lub specjalistyczny, gdyż nie są przeznaczone do wykonywania specjalnej funkcji, która powodowałaby konieczność dostosowania nadwozia lub posiadania specjalnego wyposażenia. Kierowca podpisał protokół kontroli oraz protokół oględzin pojazdu bez uwag. W trakcie kontroli sporządzono dokumentację fotograficzną kontrolowanego pojazdu.
Pismem z 3 czerwca 2015 r. strona wniosła o umorzenie postępowania i zwrot pobranej w dniu kontroli kaucji w wysokości 3000 zł. Podniosła, że przedmiotowym transportem przewożono element koła widokowego – windę/wyciągarkę. Zakwestionowanie przez kontrolującego szczególnego przeznaczenia ładunku jako elementu "specjalistycznego wyposażenia wesołego miasteczka" jest nieprawidłowe. O przeznaczeniu przewożonego ładunku do montażu w wesołym miasteczku nie stanowi sposób jego przymocowania do naczepy. Strona była zwolniona z obowiązku zainstalowania w pojeździe urządzenia rejestrującego, gdyż kontrolowany pojazd był przystosowany do przewozu wyposażenia wesołego miasteczka – koła widokowego, a ładunek stanowił element wesołego miasteczka. Do pisma dołączono osiem zdjęć windy/wyciągarki.
Pismem z 15 czerwca 2015 r. organ I instancji zawiadomił stronę o wszczęciu z urzędu postępowania.
Pismem z 22 czerwca 2015 r. organ I instancji, podając nr VIN kontrolowanej naczepy, zwrócił się do P. S.A. z siedzibą w T. (sprzedawca naczep) z prośbą o określenie jej przeznaczenia lub jego braku.
Pismem z 3 lipca 2015 r. P. S.A. poinformowała, że naczepa o wskazanym numerze VIN nie została sprzedana przez P. S.A., a z informacji uzyskanych w Niemczech wynika, że jest to naczepa podkontenerowa.
Pismem z 24 czerwca 2015 r. strona podniosła, że z opisu stwierdzonego naruszenia wynika, że przewożono "ładunek w postaci windy do karuzeli", która stanowi specjalistyczne wyposażenie wesołego miasteczka, stąd też dla przedmiotowego przewozu nie mają zastosowania normy określające obowiązek wyposażania pojazdu w urządzenie rejestrujące.
Pismem z 13 października 2015 r. strona podtrzymała dotychczasowe stanowisko w sprawie oraz przedstawiła interpretację art. 13 lit. j) rozporządzenia (WE) nr 561/2006 dokonaną przez Ministerstwo Landu Dolna Saksonia w zakresie wyłączenia obowiązku korzystania z urządzeń rejestrujących przez przedsiębiorców wykonujących transport drogowy na potrzeby własne w zakresie działalności wesołych miasteczek. Zgodnie z przedstawioną interpretacją, "za pojazdy specjalne (w rozumieniu rozporządzenia) należy uznać również takie pojazdy, które przewożą wyposażenie tego rodzaju, iż jest jednoznacznym, że ma ono związek z zawodowym charakterem działalności wystawienniczej". Do pisma strona dołączyła ww. interpretację w języku niemieckim.
Decyzją z [...] października 2015 r. K. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 3000 zł za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem niewyposażonym w urządzenie rejestrujące lub cyfrowe urządzenie rejestrujące.
W uzasadnieniu organ przytoczył treść przepisów art. 4 ust. 6a u.t.d., art. 2 ust. 1, art. 4 lit. a, art. 27, art. 29 rozporządzenia (WE) nr 561/2006, art. 1, art. 3 ust. 1 – 4, art. 13 rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 z 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym, art. 2 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 2135/98 z dnia 24 września 1998 r. zmieniającego rozporządzenie (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz dyrektywę 88/599/EWG dotyczącą stosowania rozporządzeń (EWG) nr 3820/85 i (EWG) nr 3821/85 (dalej rozporządzenie (WE) nr 2135/98).
Mając na uwadze przytoczone przepisy organ stwierdził, że skoro kontrolowany pojazd został po raz pierwszy zarejestrowany 26 września 2012 r., to powinien być wyposażony w urządzenie rejestrujące zgodnie z wymaganiami załącznika IB do rozporządzenia (EWG) nr 3821/85, tj. w cyfrowe urządzenie rejestrujące. Kontrolowany pojazd był pojazdem członowym, składającym się z ciągnika siodłowego i naczepy ciężarowej. W przypadku ciągnika siodłowego nie może być mowy o jego specjalnym przeznaczeniu, gdyż był to zwykły ciągnik siodłowy, którym niemożliwe jest wykonanie przewozu jakiegokolwiek ładunku. O możliwościach transportu danego ładunku decyduje konstrukcja oraz przeznaczenie naczepy ciężarowej. Natomiast odnośnie interpretacji art. 13 ust. 1 lit. j) rozporządzenia (WE) nr 561/2006 organ wskazał, że aby móc zastosować ten przepis muszą być spełnione dwa warunki: wykonywany przewóz musi dotyczyć przewozu wyposażenia cyrków i wesołych miasteczek (ten warunek można uznać za spełniony) oraz musi być wykonywany specjalistycznymi pojazdami. Z informacji uzyskanej od przedstawiciela marki K. wynika, że przedmiotowa naczepa służy do przewozu kontenerów. Sam sposób zamocowania przewożonego ładunku jednoznacznie wskazuje, że nie była to naczepa ściśle dostosowana do przewozu takiego ładunku. Cytując art. 2 pkt 36 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012, poz. 1137 ze zm., dalej p.r.d.) definiujący pojazd specjalny, organ uznał, że w niniejszym przypadku, gdyby podczas kontroli naczepa pojazdu stanowiła sama w sobie jakiś element wyposażenia wesołego miasteczka, bądź byłaby wyposażona w specjalną zabudowę umożliwiającą przewóz jego elementów, w sposób w jaki nie byłoby to możliwe przy wykorzystaniu standardowej zabudowy, wówczas warunek specjalistycznego pojazdu mógłby zostać uznany. Z przedstawionej przez stronę interpretacji Ministerstwa Landu Dolna Saksonia, która została sporządzona w języku niemieckim, przetłumaczono tylko jedno zdanie i aby uznać ją za wiążącą winna być przetłumaczona w szerszym kontekście przez tłumacza przysięgłego. Nadto odnosi się ona do przepisów prawa niemieckiego, a nie można uznać interpretacji przepisów niemieckich jako tożsame z przepisami polskimi. Reasumując – w ocenie organu - skontrolowany pojazd nie spełniał wymogu z art. 13 ust. 1 lit. j) rozporządzenia (WE) nr 561/2006, gdyż naczepa nie posiadała specjalnego przeznaczenia tylko i wyłącznie do przewozu wyposażenia wesołych miasteczek (była to naczepa przeznaczona do przewozu kontenerów). Organ nie dopatrzył się też w sprawie podstaw do zastosowania art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d.
Od powyższej decyzji strona złożyła odwołanie zarzucając organowi I instancji naruszenie:
1. art. 6 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a. poprzez niezastosowanie w sprawie art. 2 ust. 2 lit. b) pkt 9 w zw. z art. 1 lit. a) oraz e) ratyfikowanej przez Polskę umowy europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe (umowa AETR), sporządzonej w Genewie 1 lipca 1970 roku;
2. art. 7 i 8 k.p.a. w zw. z art. 13 ust. 1 lit. j) rozporządzenia (WE) nr 561/2006 przez nieuzasadnione zawężenie pojęcia pojazdu specjalistycznego i uznanie, że wyłączenie wyrażone w tym rozporządzeniu nie będzie miało zastosowania w przedmiotowej sprawie;
3. art. 6 i 8 k.p.a. w zw. z art. 2 pkt 36 p.r.d. poprzez błędną wykładnię pojęcia pojazdu specjalnego i przyjęcie, że taka definicja będzie miała zastosowanie w przedmiotowej sprawie;
4. art. 7 w zw. z art. 77 i 80 k.p.a. poprzez oparcie rozstrzygnięcia na niepotwierdzonych argumentach oraz dowolnej interpretacji zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego.
Główny Inspektor Transportu Drogowego nie uznał tych zarzutów. Ww. decyzją odwoławczą z [...] maja 2016 r., opisując przebieg postępowania oraz cytując przepisy art. 4 pkt 22 lit. a) i lit. h), art. 92a ust. 1, 2, 6, art. 92b ust. 1, 2, art. 92c ust. 1 u.t.d., wyjaśnił wymiar i zasady nakładania kar pieniężnych za stwierdzone podczas jednej kontroli naruszenia. W chwili stwierdzenia ww. naruszenia obowiązywało rozporządzenie (EWG) nr 3821/85, jednakże w dniu 2 marca 2016 r. zostało ono uchylone przez rozporządzenie (UE) nr 165/2014. Stwierdzone naruszenie regulował (m.in.) art. 14 rozporządzenia (EWG) nr 3821/85, aktualnie w/w naruszenie reguluje art. 27 oraz art. 34 rozporządzenia (UE) nr 165/2014 o tożsamym brzmieniu. Powołując się na art. 3 ust. 1 i 2, art. 32 ust. 1 rozporządzenia (UE) 165/2014, art. 13 ust. 1 i 3, art. 27 oraz art. 29 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 organ odwoławczy wskazał, że po dacie 1 maja 2006 r., wszystkie pojazdy zarejestrowane po raz pierwszy winny być wyposażone w tachografy cyfrowe. Konsekwencją powyższych rozwiązań jest treść lp. 6.1.1. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym (u.t.d.), która przewiduje karę pieniężną w wysokości 3000 (słownie: trzy tysiące) złotych za naruszenie w postaci wykonywania przewozu drogowego pojazdem niewyposażonym w urządzenie rejestrujące lub cyfrowe urządzenie rejestrujące. Z danych zgromadzonych w trakcie kontroli wynika, że kontrolowanym pojazdem był wykonywany przewóz windy do karuzeli z Gdańska do Dusseldorfu w Niemczech przez przedsiębiorcę mającego siedzibę w państwie należącym do Wspólnoty Europejskiej. Do kontroli miały więc zastosowanie wyłącznie przepisy rozporządzenia (WE) nr 561/2006 ponieważ cała trasa przejazdu przebiegała w wewnętrznych granicach Wspólnoty, a zgodnie z art. 2 ust. 2 lit. a) tego rozporządzenia, rozporządzenie stosuje się - niezależnie od kraju rejestracji pojazdu - do przewozu drogowego wykonywanego wyłącznie na terytorium Wspólnoty; zatem twierdzenie strony, że do przedmiotowego przewozu mają zastosowanie przepisy Umowy AETR jest bezpodstawne. Sam fakt wykonywania przewozu windy do karuzeli, a więc części składowej wesołego miasteczka, nie oznacza jednocześnie, że przewóz ten podlega wyłączeniu spod regulacji rozporządzenia (UE) nr 165/2014 (organ omyłkowo wymienił tu nr 561/2014) na podstawie art. 13 ust. 1 lit. j) rozporządzenia (WE) nr 561/2006, z którego wynika, że aby mogło dojść do wyłączenia stosowania rozporządzenia 561/2006 muszą być spełnione dwie przesłanki pozytywne. Po pierwsze przedmiotem przewozu muszą być wyposażenia cyrków i wesołych miasteczek (którą strona spełniła), a po drugie przewóz taki wykonywany jest za pomocą specjalistycznych pojazdów. Wobec nieokreślenia przez ustawodawcę pojęcia specjalistycznego pojazdu, organ dokonując wykładni celowościowej uznał, że nie każdy pojazd przewożący części wesołego miasteczka jest pojazdem specjalistycznym, gdyby tak było ustawodawca nie wprowadzałby przymiotnika specjalistyczny; wystarczyłoby stwierdzenie, że wyłączenie ma zastosowanie do pojazdów wykonujących przewozy wyposażenia wesołych miasteczek i cyrków. Dlatego za "specjalistyczny pojazd" w rozumieniu ww. przepisu należy rozumieć pojazd trwale przystosowany i zaadoptowany do przewożenia wyposażenia cyrków i wesołych miasteczek, podzielając tym samym argumentację organu I instancji. W sprawie przedsiębiorca przewoził windę do karuzeli, która spoczywała na naczepie zabezpieczona przed spadnięciem. Ciągnik ani naczepa przystosowana do przewozu kontenerów nie może być uznana za specjalistyczny pojazd. Przewóz wykonywany przez stronę w dniu kontroli realizowany był pojazdem, który winien być (w tej sytuacji) wyposażony w cyfrowe urządzenie rejestrujące. Zgodnie z art. 2 ust. 1 lit. a) rozporządzenia (WE) nr 561/2006, rozporządzenie to ma zastosowanie do przewozu drogowego rzeczy, gdy dopuszczalna masa całkowita pojazdów łącznie z przyczepą lub naczepą przekracza 3,5 tony. Warunek ten w niniejszej sprawie został spełniony, zatem prawidłowo nałożono na stronę karę pieniężną za naruszenie określone w lp. 6.1.1. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Organ wskazał też na brak podstaw do zastosowania w sprawie przepisów art. 92b i 92c u.t.d.
W skardze do Sądu skarżący wniósł o uchylenie powyższej decyzji, zarzucając jej:
1. naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 13 ust. 1 lit. j) rozporządzenia (WE) nr 561/2006 i przyjęcie, że pojazdem specjalistycznym jest tylko pojazd trwale przystosowany oraz zaadoptowany do przewożenia wyposażenia cyrków i wesołych miasteczek, a tym samym nieuzasadnione zawężenie pojęcia pojazdu specjalistycznego, a dalej uznanie, że wyłączenie wyrażone w tym rozporządzeniu nie będzie miało zastosowania w przedmiotowej sprawie;
2. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 i art. 8 k.p.a. w zw. z art. 77 i 80 k.p.a., poprzez pominięcie w rozstrzygnięciu przedłożonej przez skarżącego interpretacji przepisów wydanej przez Ministerstwo Landu Dolna Saksonia.
W uzasadnieniu skarżący podał m.in., że GITD dokonał w sposób nieuprawniony wykładni rozszerzającej art. 13 ust. 1 lit. j) rozporządzenia (WE) nr 561/2006 modyfikując treść przepisu prawa na jego niekorzyść, zaniechał dokonania wykładni systemowej i językowej ww. przepisu odmawiając pojazdowi skarżącego specjalistycznej funkcji, którą ten pełnił przewożąc wielkogabarytowe elementy koła widokowego.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wnosił o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skargę należało oddalić, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Okoliczności stanu faktycznego sprawy nie budzą wątpliwości; skarżący wykonywał przewóz ładunku w postaci windy do karuzeli, a pojazd nie był wyposażony w urządzenie rejestrujące lub cyfrowe urządzenie rejestrujące prędkość jazdy, czas jazdy i postoju (czyli tachograf). Przedmiotem sporu w sprawie jest natomiast prawna kwalifikacja tych okoliczności stanu faktycznego.
Za wykonywanie przewozu pojazdem bez wskazanego wyposażenia organ nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 3000 zł (Lp. 6.1.1. załącznika nr 3 do u.t.d.) w sytuacji, gdy skarżący uważa, że z uwagi na rodzaj przewożonego ładunku (winda do karuzeli/wielkogabarytowe elementy koła widokowego – jak wskazuje w skardze) i specjalistyczną funkcję pojazdu podlegał wyłączeniu od obowiązku tego wyposażenia stosownie do dyspozycji art. 13 ust. 1 lit. j) ww. rozporządzenia (WE) nr 561/2006. Według skarżącego organ odwoławczy w sposób nieuprawniony dokonał wykładni rozszerzającej ten przepis, modyfikując jego treść na niekorzyść skarżącego.
Sąd tymczasem uważa, że w sprawie wyjaśniony został w wyczerpującym zakresie proces subsumpcji stanu faktycznego pod mające zastosowanie, wyżej szczegółowo wymienione przepisy prawa krajowego i wspólnotowego, które nie zostały naruszone.
Stosownie do art. 29 ust. 2 ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. z 2012 r., poz. 1155 ze zm.) kategorie pojazdów, o których mowa w ust. 1 tego przepisu (to jest wymienione w art. 13 ust. 1 ww. rozporządzenia (WE) nr 561/2006) wyłączone są z zakresu ww. rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (to ostatnie obowiązywało w dacie kontroli pojazdu skarżącego, z dniem 2 marca 2016 r. zostało uchylone przez ww. rozporządzenie (UE) nr 165/2014 w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym /.../, które obecnie reguluje w tożsamy w istocie sposób tę problematykę).
Art. 13 ust. 1 lit. j) rozporządzenia (WE) nr 561/2006 wymienia w kontekście tego wyłączenia przewozy wykonywane "specjalistycznymi pojazdami do przewozu wyposażenia cyrków i wesołych miasteczek". Osią sporu w tej sprawie jest natomiast, czy ww. pojazd skarżącego, zatrzymany do kontroli [...] maja 2015 r., odpowiadał wymogowi tego przepisu, to jest posiadał cechę specjalistycznego pojazdu do przewozu wyposażenia cyrków i wesołych miasteczek, dodatkowo w sytuacji, gdy element takiego wyposażenia w istocie swojej był tym pojazdem przewożony.
GITD stwierdził w zaskarżonej decyzji, że przez >specjalistyczny pojazd< należy rozumieć pojazd trwale przystosowany i zaadoptowany do przewożenia wyposażenia cyrków i wesołych miasteczek, gdyż inaczej ustawodawca nie wprowadzałby przymiotnika >specjalistyczny< (poprzedzającego słowo pojazd) poprzestając na omawianym wyłączeniu mającym zastosowanie do >pojazdów< wykonujących przewozy takiego wyposażenia (a więc niepoprzedzonych tym przymiotnikiem).
W ocenie Sądu stanowiska tego nie sposób zakwestionować, w szczególności w świetle brzmienia całego unormowania art. 13 ust. 1 lit. a) – p) rozporządzenia (WE) nr 561/2006, w którym w szeregu innych przypadków używa się sformułowania "do /.../ przewozów wykonywanych pojazdami /.../" bez poprzedzenia przymiotnikiem >specjalistycznymi<; przykładowo "pojazdami używanymi do nauki jazdy i egzaminów /.../" - lit. g), "pojazdami używanymi w związku z odprowadzaniem ścieków /.../" – lit. h), "pojazdami używanymi do przewozu odpadów lub tusz zwierzęcych /.../" - lit. n) czy "pojazdami wykorzystywanymi do przewozu żywych zwierząt /.../" - lit. p). W tych wypadkach przedmiotowe wyłączenie odnosi się do określonego rodzaju przewozów, a nie określonego typu pojazdów; czyli jest to wyłączenie o charakterze funkcjonalnym wiążącym się ze szczególnymi cechami przejazdu (a nie pojazdu) usprawiedliwiającymi stosowanie mniej korzystnych zasad pracy dla kierowców oraz obniżenie wymagań mających wpływ na bezpieczeństwo ruchu drogowego. W przypadku transportu odpadów zwierzęcych, wyłączenie uzasadnione jest zagrożeniem epidemiologicznym, które zostało uznane za stanowiące większe niebezpieczeństwo niż zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu drogowego (por. wyrok NSA z 8 sierpnia 2007 r. I OSK 1251/06). W takich sytuacjach w pojazdach tych nie ma obowiązku stosowania urządzeń rejestrujących, o których mowa w ww. rozporządzeniu (EWG) nr 3821/85, obecnie w ww. rozporządzeniu (UE) nr 165/2014, jednak tylko wówczas, gdy pojazd obywa przejazd związany z transportem odpadów, a nie związany z innym celem (wyłączenie funkcjonalne).
Określenie >specjalistycznymi pojazdami< zostało użyte w unormowaniu art. 13 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 561/2006, poza analizowanym tu przypadkiem przewozu wyposażenia cyrków i wesołych miasteczek – lit. j), jeszcze tylko w jednym przypadku, mianowicie w odniesieniu do przewozów wykonywanych "specjalistycznymi pojazdami do przewozu pieniędzy oraz/lub przedmiotów wartościowych – lit. m).
Skoro we wskazanym przepisie art. 13 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 dokonano rozróżnienia przewozów wykonywanych >pojazdami< oraz >specjalistycznymi pojazdami<, to nie jest to kwestia przypadku, tylko niewątpliwy zamiar wyodrębnienia ww. wyłączenia o charakterze funkcjonalnym odnoszącego się jedynie do określonego rodzaju przewozów od przewozów uwzględniających wprawdzie aspekt funkcjonalny (tu przewóz wyposażenia cyrków i wesołych miasteczek/elementów tego wyposażenia), jednak wykonywanych określonym typem pojazdów, to jest specjalistycznymi pojazdami do przewozu wyposażenia cyrków i wesołych miasteczek. Określenie >specjalistycznymi pojazdami< wskazuje właśnie na typ pojazdu – to jest pojazdu konstrukcyjnie przystosowanego. Chodzi zatem o pojazd nie w ujęciu jego użycia do określonego rodzaju przewozu (funkcjonalnym), tylko w ujęciu technicznego, konstrukcyjnego przystosowania. Pojazd specjalistyczny to pojazd, na wzór pojazdu specjalnego zdefiniowanego w art. 2 pkt 36 p.r.d., samochodowy przeznaczony do wykonywania specjalnej funkcji, która powoduje konieczność dostosowania nadwozia lub posiadania specjalnego wyposażenia.
Aby zaliczyć pojazd do kategorii pojazdów specjalistycznych musi być on specjalnie skonstruowany/konstrukcyjnie dostosowany i składać się z wyposażenia co najmniej zmieniającego zasadnicze przeznaczenie takiego pojazdu, tak żeby można nim było wykonywać – jak w tej sprawie – funkcję przewozu wyposażenia cyrków i wesołych miasteczek/elementów tego wyposażenia jako pojazdem specjalistycznym, czyli konstrukcyjnie i wyposażeniowo do tego przystosowanym.
Tylko wówczas wykonywanie przewozu takim właśnie pojazdem (obok uwarunkowań funkcjonalnego jego użycia) jest okolicznością decydującą dla ustalenia braku obowiązku w zakresie wyposażenia pojazdu w urządzenie rejestrujące. W sprawie natomiast ustalono, i nie jest to już ostatecznie kwestia sporna między stronami, że ww. pojazd członowy skarżącego, skontrolowany [...] maja 2015 r., z ładunkiem w postaci windy do karuzeli, takiego konstrukcyjnego i wyposażeniowego przystosowania nie posiadał. Jak wynika bowiem z ww. pisma P. S.A. z siedzibą w T. – sprzedawcy naczep marki K., opartego na informacji uzyskanej "bezpośrednio w fabryce w Niemczech" (por. k 37 akt administracyjnych) naczepa ta jest naczepą podkontenerową; służy zatem do przewozu kontenerów i do tego jest przystosowana. Fakt przewozu nią ładunku w postaci wzmiankowanej windy do karuzeli, jako części wyposażenia wesołego miasteczka, nie oznacza uznania pojazdu za specjalistyczny, skoro konstrukcyjnie i wyposażeniowo nie został do takiego przewozu przystosowany, nadając się też przez cały czas do zwykłego, standardowego i zgodnego z podstawowym przeznaczeniem użycia. Nie mógł więc zostać potraktowany jak pojazd specjalistyczny w rozumieniu ww. przepisu art. 13 ust. 1 lit. j) rozporządzenia (WE) nr 561/2006, gdyż nie miał cech takiego pojazdu. Z drugiej strony cech tych nie uzyskał przez sam fakt funkcjonalnego wykorzystania do przewozu ładunku o jakim mowa w tym przepisie. Jak wynika bowiem z protokołu oględzin z [...] maja 2015 r. (por. k 12 akt administracyjnych) i co podkreśla organ, ładunek ten umocowany został za pomocą pasów na naczepie do przewozu kontenerów morskich, która może też służyć do przewozu innego ładunku nie będąc przeznaczona do wykonywania specjalnej funkcji powodującej konieczność dostosowania nadwozia pojazdu/naczepy lub posiadania specjalnego wyposażenia. Konkludując, nie każdy pojazd użyty do przewozu wyposażenia cyrków i wesołych miasteczek jest pojazdem specjalistycznym w rozumieniu art. 13 ust. 1 lit. j) rozporządzenia (WE) nr 561/2006, gdyż zaliczenie pojazdu do tej kategorii wymaga, aby był on specjalnie skonstruowany/dostosowany i składał się z wyposażenia zmieniającego zasadnicze przeznaczenie takiego pojazdu.
Tym samym skarżący, wykonując ww. przewóz ładunku przy użyciu skontrolowanego pojazdu, nie mógł skorzystać z wyłączenia od obowiązku wyposażenia pojazdu w urządzenie rejestrujące czas pracy kierowców (tachograf) przewidziane przepisami ww. rozporządzenia.
W tych okolicznościach stanu faktycznoprawnego sprawy prawidłowo uznano w niej odpowiedzialność skarżącego za wykonywanie przewozu pojazdem, który winien być wyposażony w urządzenie rejestrujące, gdyż odpowiadał warunkom przewozu drogowego rzeczy przewidzianym w art. 2 ust. 1 lit. a) rozporządzenia (WE) nr 561/2006, a takowego urządzenia nie posiadał. Na tle całego unormowania tego przepisu organ, podkreślając fakt przebiegania całej trasy przejazdu w granicach Unii Europejskiej, wyjaśnił też brak podstaw do zastosowania w sprawie umowy AETR (por. str. 5 i nast. zaskarżonej decyzji). W sprawie wyjaśniona została też kwestia pominięcia przedłożonej przez skarżącego ww. interpretacji przepisów wydanej przez Ministerstwo Landu Dolna Saksonia (por. str. 7 i nast. decyzji pierwszoinstancyjnej w sprawie).
Z tych wszystkich powodów Sąd, uznając skargę za bezpodstawną, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło