VI SA/Wa 1398/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędzia WSA Joanna Wegner (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 września 2019 r. sprawy ze skargi L. R. na postanowienie Prezesa Głównego Urzędu Miar z dnia [...] kwietnia 2019 r., nr [...] w przedmiocie opłaty za badanie metrologiczne wagi oddala skargę Postanowieniem z [...] kwietnia 2019 r. nr [...] Prezes Głównego Urzędu Miar na skutek zażalenia L. R. prowadzącego działalność gospodarczą "M." w N. utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w W. z [...] marca 2019 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty związanej z badaniem metrologicznym wagi nieautomatycznej. Podstawę prawną postanowienia stanowił art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257. ze zm.) – zwanej dalej "k.p.a." Postanowienie zostało wydane w następujących okolicznościach sprawy. W wyniku kontroli dwóch wag, przeprowadzonej przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w W. w dniu [...] kwietnia 2018 r. ustalono, że jedna z oddanych do użytku przez L. R. prowadzącego działalność gospodarczą "M." wag - nieautomatyczna waga [...], model [...], nr fabryczny [...], typ wskaźnika [...], nr fabryczny wskaźnika [...], zainstalowana w B. w P. Spółka jawna nie spełnia wymagań określonych w tabeli nr 3 załącznika nr 1 oraz obliczonych zgodnie z § 22 ust. 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 11 grudnia 2003 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla wag nieautomatycznych podlegających ocenie zgodności (Dz. U. z 2004 r., poz. 23). Ustalono, że błędy wskazań kontrolowanej wagi przekraczały dopuszczalne w świetle przepisów rozporządzenia błędy graniczne, a ponadto że waga po maksymalnym obciążeniu powiększonym o wartość równą i większą od wartości dziewięciu działek legalizacyjnych nadal utrzymuje się w trybie ważenia i pokazuje wynik, wbrew § 13 ust. 3 rozporządzenia. W oparciu o te ustalenia organ, postanowieniem z [...] marca 2019 r., działając na podstawie art. 74 ust. 1, 2, 3 i art. 63 ust. 3 ustawy z 13 kwietnia 2016 r. o systemach oceny zgodności i nadzoru rynku (Dz. U. z 2017 r., poz. 1398 ze zm.) obciążył L. R. opłatą w kwocie 4519 złotych za badanie metrologiczne wagi poddanej kontroli. Na tę kwotę złożyła się kwota 4519,10 złotych tytułem udokumentowanego fakturą kosztu najmu wzorców masy 25t wraz z transportem i obsługą, koszt badania wagi według cennika ustalonego w drodze zarządzenia nr 9/2016 Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w W. z 23 grudnia 2016 r. w sprawie ustalenia opłat za czynności związane z oceną zgodności wag nieautomatycznych i przyrządów pomiarowych oraz koszt transportu dwóch kompletów wzorców masy w zakresie od 500 g do 10 kg do miejsca wykonywania czynności kontrolnych oraz transportu powrotnego na trasie Okręgowy Urząd Miar w W. w wysokości stanowiącej iloczyn przejechanych kilometrów i stawki za jeden kilometr, na podstawie § 12 ust. 1 i 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z 14 czerwca 2013 r. w sprawie opłat za czynności urzędowe wykonywane przez organy administracji miar i podległe im urzędy (Dz. U. poz. 808). Organ wyjaśnił, że druga z kontrolowanych wag nie wykazała nieprawidłowości, wobec tego od kwoty wskazanej na fakturze za najem odjęto koszt wynajęcia 5 t wzorców a koszt obsługi wzorców, którym obciążono stronę stanowił połowę całkowitego kosztu wskazanego na fakturze. W zażaleniu strona zarzuciła organowi brak zawiadomienia o zamiarze przeprowadzenia kontroli oraz niezapoznanie się przez kontrolujących z wytycznymi stanowiącymi załącznik do instrukcji, opisującym szczegółowo zasady postępowania przed rozpoczęciem ważenia, sugerując że możliwą przyczyną nieprawidłowości w badaniu były zanieczyszczenia powstałe w wyniku funkcjonowania wagi. Utrzymując w mocy zaskarżone postanowienie Dyrektor Głównego Urzędu Miar podniósł, że obowiązujący w chwili przeprowadzenia kontroli art. 79 ust. 2 pkt 1 ustawy z 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2017 r., poz. 2168 ze zm.) dopuszczał przeprowadzenie kontroli bez zawiadomienia o tym strony, której następnie zapewniono pełen dostęp do postępowania administracyjnego. Wyjaśnił, że przedmiotem kontroli było tylko sprawdzenie tego, czy waga spełnia wymagania stawiane przez przepisy prawa, a w każdym przypadku odpowiedzialność za uchybienia w tym zakresie ponosi producent lub inny podmiot wprowadzający wyrób do obrotu. W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości koszty badania wagi ponoszą te właśnie podmioty. Odpowiedzialności tej nie można przenieść na użytkownika wagi. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie strona podniosła zarzut naruszenia art. 6, 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 81, art. 107 § 3 k. p. a. poprzez wadliwą ocenę materiału dowodowego i błędne przyjęcie, że waga model [...] nie spełniała wymagań metrologicznych, art. 9, art. 10 § 1 k. p. a. w związku z art. 64 ust. 2, art. 70 i art. 79 ust. 1 ustawy o systemach oceny zgodności i nadzoru rynku poprzez ich błędną wykładnię i wadliwe uznanie, że skarżący nie posiadał statusu strony w prowadzonych czynnościach kontrolnych, podczas gdy prowadzone przez organ postępowanie i jego wynik przełożyły się na jego obowiązki w postaci obciążenia go kosztami. Skarżący wskazał, że materiał dowodowy w sprawie został zebrany bez jego udziału. Ponadto strona zarzuciła naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k. p. a. w związku z art. 74 ust. 1 ustawy o systemach oceny zgodności i nadzoru rynku poprzez błędnego zastosowanie, art. 138 § 1 pkt 1 k. p. a. w związku z art. 9 ustawy o systemach oceny zgodności i nadzoru rynku i § 4 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 11 grudnia 2003 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla wag nieautomatycznych podlegających ocenie zgodności poprzez naruszenie domniemania prawnego spełniania przez wagę wymagań metrologicznych, art. 138 § 1 pkt 1 k. p. a. w związku z art. 74 ust. 3 ustawy o systemach oceny zgodności i nadzoru rynku poprzez bezzasadne zaakceptowanie opłaty. Strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu pierwszej instancji i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę wnosząc o jej oddalenie, organ zaprezentował stanowisko analogiczne jak w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, ponieważ w zaskarżonym postanowieniu nie można dopatrzyć się naruszenia prawa, które zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a lub c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2018 r., poz. 1302), obligowałyby Sąd do uchylenia tego aktu. Nie zachodzą także w kontrolowanym postępowaniu wady kwalifikowane, uzasadniające stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji ani podstawy do wznowienia postępowania administracyjnego. Przede wszystkim wyjaśnić należy, że kompetencje kontrolne dyrektora okręgowego urzędu miar w zakresie spełniania przez wag nieautomatycznych wymagań określonych w przepisach prawa wynikają z art. 20 ust. 1a ustawy z 11 maja 2001 r. Prawo o miarach (Dz. U. z 2019 r, poz. 541) w związku z art. 58 ust. 2 pkt 9 ustawy o systemach oceny zgodności i nadzoru rynku. Reguły prowadzenia takiej kontroli ustanowione zostały w przepisach art. 64 – 75 Oddziału 2 "Kontrola w systemie nadzoru rynku" ustawy o systemach oceny zgodności i nadzoru rynku. Powierzone przez przepisy prawa organom administracji postępowanie kontrolne stanowi zespół czynności mających na celu ustalenie stanu faktycznego w sferze regulowanej przepisami prawa publicznego. Czynności te, choć ułożone przez prawo i dokonywane sekwencyjnie, nie stanowią jednak postępowania administracyjnego, bowiem nie są nakierowane na skonstruowanie normy indywidualno-konkretnej. Sensem postępowania kontrolnego nie jest zatem realizacja pośredniego działania prawa w rezultacie ustalenia wiążących konsekwencji prawnych ustalonych faktów na podstawie stosowanej normy prawnej. Już z tego powodu zarzuty skargi skoncentrowane wokół twierdzenia wadliwej wykładni bądź zastosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego podczas czynności kontroli nie mogły spowodować podważenia wydanych w sprawie postanowień. W szczególności argumentacja zasadzająca się na wywiedzionej z treści art. 9 i art. 10 § 1 k. p. a. tezie, iż skarżący powinien mieć zapewnioną możliwość udziału w czynnościach kontroli nie jest trafna, bowiem przywołany przepis statuuje prawa strony postępowania administracyjnego. To zaś zostało wszczęte po zakończeniu kontroli i w postępowaniu administracyjnym prawo partycypacji strony było realizowane. Co więcej, skarżącemu w toku kontroli nie przysługiwał status kontrolowanego, bowiem kontrola obejmowała przedsiębiorcę – P. Spółka jawna, w B., co wynika ze znajdujących się w aktach administracyjnych upoważnień oraz protokołu kontroli z [...] kwietnia 2018 r. Działalność gospodarcza skarżącego nie stanowiła przedmiotu tej kontroli, natomiast kontrolowane były dostarczone przez niego kontrolowanej spółce wyroby w postaci wag automatycznych. Uwaga ta prowadzi do konkluzji o niezasadności podniesionego w skardze zarzutu naruszenia art. 64 ust. 2 i art. 70 ust. 1 – 3 ustawy o systemach oceny zgodności i nadzoru rynku. Normy procesowe, odnoszące się do czynności kontroli, wynikające z tych przepisów nie determinowały bowiem sytuacji prawnej skarżącego. Trudno także skutecznie zarzucić organom naruszenie art. 79 ust. 1 ustawy o systemach oceny zgodności i nadzoru rynku. W tej sprawie postępowanie nie toczyło się bowiem w sprawie ustalenia ewentualnej niezgodności wyrobu z wymaganiami, o którym mowa w art. 76 i nast. ustawy o systemach oceny zgodności i nadzoru rynku, lecz w przedmiocie ustalenia opłat związanych z badaniami wyrobu, o których mowa w art. 74 ust. 1 – 6 tej ustawy. Postępowanie to zostało przeprowadzone prawidłowo, choć organy nie ustrzegły się od uchybień prawa materialnego. W chwili prowadzenia kontroli wag nie obowiązywało już bowiem przywołane w podstawie prawnej zaskarżonego postanowienia rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 11 grudnia 2003 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla wag nieautomatycznych podlegających ocenie zgodności (Dz. U. z 2004 r., poz. 23). Aktem prawnym, który regulował problematykę wymagań dla wag nieautomatycznych było rozporządzenie Ministra Rozwoju z 2 czerwca 2016 r. w sprawie wymagań dla wag nieautomatycznych (Dz. U poz. 802). Niemniej istotne dla oceny prawidłowości funkcjonowania kontrolowanej wagi czynności wskazane w załączniku nr 1 do tego rozporządzenia, a także dopuszczalne błędy zawarte w tabeli nr 3 mają identyczną treść, jak przepisy nieobowiązującego już aktu prawnego i załącznika. Z tego powodu Sąd przyjął, że naruszenie to nie miało żadnego wpływu na wynik sprawy. Kryteria oceny funkcjonowania wagi były bowiem niezmienne, a więc – prawidłowe. Ustalenie przez kontrolujących uchybień w funkcjonowaniu wagi uprawniało do obciążenia skarżącego – jako podmiotu, który w świetle art. 74 ust. 1 ustawy o systemach oceny zgodności i nadzoru rynku oddał wagę do użytku – opłatami związanymi z przeprowadzonymi badaniami. W ocenie Sądu nie ma podstaw do przyjęcia, że badanie zostało przeprowadzone nieprawidłowo. Nie zasługują na uwzględnienie zarzuty odnoszące się do zanieczyszczenia wagi. Z protokołu kontroli wprawdzie nie wynika, żeby takowe w chwili kontroli występowały, jednak o tym, że tego rodzaju niebezpieczeństwo występowało, może świadczyć dokument pochodzący od samego skarżącego (pismo z 28 stycznia 2019 r.). Ustalenia w nim zawarte nie mogą jednak prowadzić do uwzględnienia skargi, bowiem przemawiają one tylko na niekorzyść skarżącego, a to z uwagi na poniższe argumenty. Skarżący w świetle art. 4 pkt 8 i 10 ustawy o systemach oceny zgodności i nadzoru rynku jest dystrybutorem i instalatorem spornej wagi, bowiem udostępnił ten produkt na rynku w ramach działalności handlowej i dokonał jego instalacji. Co więcej, jego podpis widnieje pod deklaracją zgodności z 19 stycznia 2016 r. A zatem występował on także w roli upoważnionego przedstawiciela producenta. Ciążą zatem na nim rozliczne obowiązki, w tym m. in. wynikający z art. 13 pkt 13 i art. 17 pkt 4 i 5 ustawy o systemach oceny zgodności i nadzoru rynku, nieudostępnienia na rynku wyrobu, co do którego istnieją uzasadnione wątpliwości w zakresie spełniania wymagań i zapewnienia niezwłocznie podjęcia działań w celu doprowadzenia do zgodności wyrobu, jego wycofania z obrotu lub odzyskania, w przypadku zaistnienia uzasadnionego podejrzenia, że wyrób jest niezgodny z wymaganiami. Jeżeli skarżący w styczniu 2019 r. wykrył pewne nieprawidłowości w działaniu wagi, obowiązany był podjąć stosowną interwencję zmierzającą do ich wyeliminowania. Nieuczynienie zadość tej powinności mogło doprowadzić do pogorszenia stanu funkcjonowania kontrolowanej wagi, co ostatecznie znalazło wyraz w protokole kontroli. Nie można zgodzić się ze skarżącym, że organy naruszyły domniemanie prawidłowości funkcjonowania certyfikowanego urządzenia, uregulowanego obecnie w art. 9 ustawy o systemach oceny zgodności i nadzoru rynku (nie zaś w przywołanym w skardze § 4 nieobowiązującego przecież rozporządzenia). Uregulowane w przepisach prawa procedury kontrolne mają na celu weryfikację aktualności wystawionych certyfikatów, zapewniając tym samym bezpieczeństwo obrotu pod względem stosowanych jednostek miar. Udokumentowane protokołem, przekraczające dopuszczalne prawem błędy w funkcjonowaniu wagi świadczą o tym, że produkt ten nie spełnia wymagań stawianych tego typu urządzeniom. Tym samym podstawa odpowiedzialności skarżącego w tej sprawie została ustalona prawidłowo i zasadnie został on obciążony opłatami z tytułu badania. Opłaty te znajdują umocowanie w przepisach prawa, a ich wysokość nie przekracza określonej w art. 74 ust. 3 ustawy o systemach oceny zgodności i nadzoru rynku wartości, to jest uzasadnionych kosztów. Z motywów zaskarżonego postanowienia wynika, że do przeprowadzenia badania konieczne było użycie wzorców, a zatem koszt ich wynajęcia i transportu zaliczyć należy do niezbędnych. Zasadnie także dokonano proporcjonalnego obniżenia tych kosztów, wziąwszy pod uwagę że druga z kontrolowanych wag nie wykazała nieprawidłowości. Prawidłowo także obliczono koszt badania wagi zgodnie z cennikiem organu, ustalonym zgodnie z art. 25 pkt 2 ustawy Prawo o miarach, także dokonując proporcjonalnego obniżenia tej wartości. W tej ostatniej kwestii zawrócić wypada uwagę, że wprawdzie podstawę do ustalenia opłaty stanowił cennik zawarty w zarządzeniu organu, jednakże kwoty w nim wskazane mają charakter należności cywilnoprawnych stosowanych w obrocie z podmiotami zewnętrznymi. Skoro w tej sprawie niezbędne było przeprowadzenie badania wagi, zasadnie organ ustalił koszt tej czynności posiłkując się takim cennikiem. W ten sposób tylko zapewniono stronie równe traktowanie względem innych przedsiębiorców, komercyjnie korzystających z usług badania świadczonych przez organ. Zakres kosztów, którymi obciąża się przedsiębiorcę na podstawie art. 74 ust. 1 i 3 ustawy o systemach oceny zgodności i nadzoru rynku wskazany został w postaci pojęcia niedookreślonego – "uzasadnionych kosztów poniesionych". W ocenie Sądu do kosztów tych zaliczyć należy także opłatę za wykonane badanie, a skoro tak, to zasadnie organ postąpił korzystając w tym zakresie z cennika obowiązującego w relacji z funkcjonującymi na rynku podmiotami, w tym przedsiębiorcami. W postępowaniu poprzedzającym wydanie zaskarżonego postanowienia nie popełniono żadnych uchybień procesowych, które mogłyby mieć jakikolwiek wpływ na wynik sprawy. Znajdujący się w aktach sprawy materiał dowodowy był wystarczający do wydania postanowienia, a ocena zgromadzonych dowodów spełnia kryteria stawiane przez art. 7, art. 77 § 1 i 80 i k. p. a. Postanowienie organu pierwszej instancji zasadnie utrzymano w mocy, nie naruszając tym samym zarzuconego w skardze art. 138 § 1 pkt 1 k. p. a. Motywy zaskarżonego aktu w sposób wyczerpujący wyjaśniają przyczyny jego wydania. Organ należycie zmierzył się także z postawionymi w odwołaniu zarzutami strony, wyczerpując tym samym obowiązek z art. 107 § 3 k. p. a. Mając powyższe na uwadze, uznając skargę za nieuzasadnioną, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w wyroku.