VI SA/Wa 1409/18
WyrokWSA w Warszawie2019-01-29
Skład orzekający: Pamela Kuraś - Dębecka, Jakub Linkowski, Danuta Szydłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pacjent, dla którego przeznaczony jest lek wnioskowany w ramach ratunkowego dostępu do technologii lekowej, posiada interes prawny do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją odmawiającą zgody na pokrycie kosztów leku, mimo że wniosek pierwotnie złożył świadczeniodawca?Ratio decidendi
Pacjent nie posiada interesu prawnego do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej zgody na pokrycie kosztów leku w ramach ratunkowego dostępu do technologii lekowej, jeśli pierwotny wniosek złożył świadczeniodawca. Zgodnie z przepisami ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, jedynie świadczeniodawca jest uprawniony do złożenia takiego wniosku. W związku z tym, wniosek złożony przez pacjenta jest niedopuszczalny na podstawie art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego.Stan faktyczny
Pacjentka A. S. złożyła skargę na postanowienie Ministra Zdrowia stwierdzające niedopuszczalność jej wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej odmowy pokrycia kosztów leku w ramach ratunkowego dostępu do technologii lekowej. Pierwotny wniosek złożył świadczeniodawca C., a decyzją z lutego 2018 r. Minister Zdrowia odmówił zgody na pokrycie kosztów leku. Pacjentka wniosła o uchylenie tej decyzji, jednak Minister wezwał ją do uzupełnienia braków formalnych wniosku, wskazując na brak pełnomocnictwa do reprezentowania świadczeniodawcy. Pacjentka podniosła, że działa we własnym imieniu i ma interes prawny. Minister Zdrowia postanowieniem z maja 2018 r. stwierdził niedopuszczalność wniosku pacjentki o ponowne rozpatrzenie sprawy, uznając, że jedynie świadczeniodawca miał legitymację do jego złożenia.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Pamela Kuraś - Dębecka Sędziowie Sędzia WSA Jakub Linkowski (spr.) Sędzia WSA Danuta Szydłowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 29 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi A. S. na postanowienie Ministra Zdrowia z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy oddala skargę
Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest postanowienie Ministra Zdrowia z dnia [...] maja 2018 r. nr [...], którym na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257, z późn. zm.), stwierdzono niedopuszczalność wniosku A. S. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej wydaniem decyzji Ministra Zdrowia z dnia [...] lutego 2018 r., odmawiającej wyrażenia zgody na pokrycie kosztów leku [...], w ramach ratunkowego dostępu do technologii lekowej.
Do wydania ww. postanowienia doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Wnioskiem z dnia 18 grudnia 2017 r., C. działając na podstawie art. 47e ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych wystąpił do Ministra Zdrowia, z wnioskiem o wydanie zgody na pokrycie kosztów leku [...], w ramach ratunkowego dostępu do technologii lekowej, we wskazaniu: rozsiany rak piersi ER- pos, HER 2- neg (kod 1CD-10: C 50.9), na potrzeby świadczeniobiorcy Pani A. S. Decyzją Nr [...] z dnia [...] lutego 2018 r. Minister Zdrowia, po rozpatrzeniu wniosku Szpitala (świadczeniodawcy), odmówił wydania zgody na pokrycie kosztów leku [...] w ramach ratunkowego dostępu do technologii lekowej.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż w dniu 24 maja 2016 r., na podstawie art. 35 ust. 6 pkt 2 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych (Dz, U. z 2017 r. poz. 1844 z późn. zm.), Prezes Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji wydał rekomendację nr [...], w której nie rekomenduje finansowania ze środków publicznych leku [...] we wnioskowanym wskazaniu. Prezes Agencji, biorąc pod uwagę stanowisko Rady Przejrzystości uważa, za niezasadne finansowanie ze środków publicznych ewerolimusu w leczeniu zaawansowanego raka piersi w skojarzeniu z eksemestarem u kobiet po menopauzie bez objawowego zajęcia narządów wewnętrznych, po wystąpieniu wznowy lub progresji po leczeniu niesteroidowym inhibitorem aromatazy. Decyzja została doręczona Szpitalowi dnia 7 marca 2018 r.
Pismem z dnia [...] marca 2018 r, A. S., zwróciła się do Ministra Zdrowia o uchylenie w całości decyzji [...] z dnia [...] lutego 2018 r. oraz wydanie zgody na pokrycie kosztów leku [...] w ramach ratunkowego dostępu do technologii lekowych.
Pismem z dnia 12 kwietnia 2018 r. organ wezwał wnioskodawczynię, w trybie art. 64 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz 1257 z póżn. zm ), dalej "k.p.a ", do uzupełnienia braków formalnych wniosku poprzez dostarczenie oryginału pełnomocnictwa dla A. S. z treści, którego wynikać będzie upoważnienie do występowania w imieniu świadczeniodawcy C. w przedmiotowej sprawie lub przesłania wniosku podpisanego przez osobę upoważnioną do reprezentowania świadczeniodawcy. Wezwanie zostało doręczone A. S. dnia [...] kwietnia 2018 r. Kolejnym pismem z dnia 30 kwietnia 2018 r. Organ, ponownie wezwał zainteresowaną, w trybie art. 64 § 2 k.p.a,, do uzupełnienia w terminie 14 dni od dnia otrzymania wezwania braków formalnych wniosku poprzez dostarczenie oryginału pełnomocnictwa dla A. S. z treści, którego wynikać będzie upoważnienie do występowania w imieniu świadczeniodawcy C. w przedmiotowej sprawie lub przesłania wniosku podpisanego przez osobę upoważniona do reprezentowania świadczeniodawcy. umocowanie. Pismem z dnia 7 maja 2018 r., A. S. wskazała, że wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy został złożony przez nią we własnym imieniu. Skarżąca wskazała, że otrzymane wezwanie uznaje za bezprzedmiotowe, gdyż zgodnie z art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Skarżąca wskazała ponadto, że jest osobą, dla której dedykowany jest wnioskowany lek, w związku z czym spełnia materialno-prawne przesłanki strony postępowania.
Postanowieniem z dnia [...] maja 2019 r. Minister Zdrowia działając na podstawie art. 134 k.p.a. stwierdził niedopuszczalność wniosku A. S. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Zdrowia z dnia [...] lutego 2019r. którą odmówiono wyrażenia zgody na pokrycie kosztów leku [...], w ramach ratunkowego dostępu do technologii lekowej.
W uzasadnieniu tego postanowienia organ wskazał, że zgodnie z treścią art. 134 k.p.a., Organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Jakkolwiek w przepisie art. 134 k.p.a. nie zdefiniowano pojęcia niedopuszczalności odwołania, to przyjmuje się, że warunki dopuszczalności odwołania wynikają z przepisów kpa. określających przedmiot zaskarżenia, tok postępowania, a także określających podmioty uprawnione do wniesienia odwołania (tak: Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego siedziba w Lubiinie z dnia 26 kwietnia 2017 r., II SA/Lu 91/17). Organ administracji publicznej każdorazowo obowiązany jest zbadać, czy wnoszący podanie jest stroną w sprawie, a zatem czy powołuje się na własny interes (obowiązek) prawny. Niedopuszczalność odwołania, o czym mowa w art.134 k.p.a. zachodzić może z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych. Niedopuszczalność odwołania z przyczyn podmiotowych obejmuje sytuacje wniesienia odwołania przez podmiot nie mający legitymacji do wniesienia tego środka zaskarżenia (tak: Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 kwietnia 2017 r. I OSK 1580/15). Zgodnie z art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Źródłem interesu prawnego powinien być konkretny przepis prawa materialnego, który przewiduje, że w określonej sprawie indywidualnej organ administracji publicznej ma zdoiność do władczego określenia w odniesieniu do konkretnego podmiotu uprawnień lub obowiązków w drodze decyzji administracyjnej (por. wyr. NSA z 27.9.2001 r., I SA 2326/00, niepubi.).
Minister Zdrowia podkreślił, że w przedmiotowej sprawie stroną postępowania zakończonego decyzją Organu Nr [...] z dnia [...] lutego 2018 r. jest tylko świadczeniodawca tj. C., który zgodnie z treścią art. 47e ust. 1 ustawy o świadczeniach mógł wystąpić z wnioskiem w sprawie wyrażenia zgody na pokrycie kosztów leku [...], w ramach ratunkowego dostępu do technologii lekowej dla A. S.
Art. 47e ust. 1 ustawy o świadczeniach wskazuje, że zgoda, o której mowa w art. 47d ust. 1 lub 2 w/w ustawy tj. zgoda na pokrycie kosztów leku w ramach ratunkowego dostępu do technologii lekowej, jest wydawana na wniosek świadczeniodawcy posiadającego w dniu złożenia wniosku, zawartą umowę o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w zakresie, o którym mowa w art. 15 ust. 2 pkt 3, tj, podmiot leczniczy udzielający świadczeń w ramach leczenia szpitalnego. W związku z powyższym to Szpital, a nie pacjent był uprawniony do wystąpienia z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy do Organu.
W tej sytuacji Minister stwierdził, że wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożony indywidualnie przez pacjentkę był niedopuszczalny.
Na powyższe postanowienie Ministra Zdrowia z dnia [...] maja 2018 r. A. S. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie.
Skarżąca zarzuciła powyższemu postanowieniu:
• naruszenie art. 68 Konstytucji RP,
• art. 6, art. 7, art. 8 § 1, art. art. 9, art. 10 § 1 i § 2, art. 28, art. 61 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1964 roku Kodeks postępowania administracyjnego
• art. 47 d ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że skarżąca ma w sprawie interes prawny ponieważ to dla niej miał być przeznaczony lek wnioskowany przez świadczenidawcę. W tej sytuacji odmowa finansowania leku dotyczy jej osobiście i powinna być uznana za stronę postępowania.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i ewentualnie o wyeliminowanie z obrotu prawnego odmownej decyzji Ministra Zdrowia z dnia [...] lutego 2018 r.
W odpowiedzi na skargę Minister Zdrowia wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w zaskarżonym orzeczeniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonych orzeczeń organów administracji.
Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracyjny orzekając w sprawie nie naruszył prawa materialnego i obowiązujących przepisów procesowych w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Mając powyższe kryteria na uwadze Sąd uznał, że skarga nie jest zasadna albowiem zaskarżone postanowienie z dnia [...] maja 2018 r. nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jego uchylenie.
Zdaniem Sądu nie ulega wątpliwości, że z akt rozpoznawanej sprawy w sposób jednoznaczny wynika, że stroną postępowania zakończonego decyzją Organu Nr [...] z dnia [...] lutego 2018 r. jest świadczeniodawca tj. C., który zgodnie z treścią art. 47e ust. 1 ustawy o świadczeniach mógł wystąpić z wnioskiem w sprawie wyrażenia zgody na pokrycie kosztów leku [...], w ramach ratunkowego dostępu do technologii lekowej dla A. S.
Art. 47e ust. 1 ustawy o świadczeniach wskazuje, że zgoda, o której mowa w art. 47d ust. 1 lub 2 w/w ustawy tj. zgoda na pokrycie kosztów leku w ramach ratunkowego dostępu do technologii lekowej, jest wydawana na wniosek świadczeniodawcy posiadającego w dniu złożenia wniosku, zawartą umowę o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w zakresie, o którym mowa w art. 15 ust. 2 pkt 3, tj, podmiot leczniczy udzielający świadczeń w ramach leczenia szpitalnego. W tych okolicznościach to wyłącznie Szpital jako świadczeniodawca, a nie pacjent był uprawniony do wystąpienia z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej wydaniem decyzji w przedmiocie wyrażenia zgody na pokrycie kosztów leku [...], w ramach ratunkowego dostępu do technologii lekowej.
Powyższe wynika jednoznacznie z przepisów ustawy o świadczeniach. Skarżąca będąc niewątpliwie zainteresowana rozstrzygnięciem organu naczelnego miała w sprawie interes faktyczny nie zaś interes prawny, o którym stanowi art. 28 k.p.a.
W tej sytuacji Minister Zdrowia zasadnie zastosował art. 134 k.p.a. stwierdzając niedopuszczalność złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przez skarżącą, która nie miała w sprawie interesu prawnego.
Prawidłowości rozstrzygnięcia Ministra Zdrowia nie przekreślają dostrzeżone przez Sąd uchybienia choćby takie jak nazwanie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy odwołaniem.
Z kolei fakt, że strona skarżąca nie zgadza się ze stanowiskiem organu administracji, nie przesądza o tym, iż w sprawie doszło do naruszenia obowiązujących przepisów.
Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę należało oddalić.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia, 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło