VI SA/Wa 1414/09
WyrokWSA w Warszawie2009-11-12
Skład orzekający: Zbigniew Rudnicki, Magdalena Bosakirska, Dorota Wdowiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej zasadnie odmówił odroczenia terminu wykonywania zadań i obowiązków na rzecz obronności państwa oraz bezpieczeństwa i porządku publicznego przedsiębiorcy telekomunikacyjnemu, który nie wykazał niezależnych od siebie trudności organizacyjnych, technicznych lub finansowych uniemożliwiających wykonywanie tych zadań?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ administracji publicznej zasadnie odmówił odroczenia terminu wykonywania zadań i obowiązków na rzecz obronności państwa oraz bezpieczeństwa i porządku publicznego, ponieważ przedsiębiorca telekomunikacyjny nie wykazał wystąpienia niezależnych od niego trudności organizacyjnych, technicznych lub finansowych, które uniemożliwiają wykonywanie tych zadań. Samo ponoszenie kosztów, konieczność budowy systemu czy zatrudnienia pracowników nie stanowi takiej trudności, a przedsiębiorca nie wykazał konkretnych przyczyn, dla których nie mógłby tych trudności pokonać. Odroczenie jest wyjątkiem od zasady wykonywania obowiązków i wymaga ścisłej interpretacji.Stan faktyczny
Spółka G. Sp. z o.o. wniosła o odroczenie terminu wykonywania zadań i obowiązków na rzecz obronności państwa oraz bezpieczeństwa i porządku publicznego. Organ administracji, Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej, odmówił odroczenia, uznając, że spółka nie wykazała niezależnych od niej trudności organizacyjnych, technicznych lub finansowych. Spółka argumentowała, że rodzaj przesyłanych przez nią danych nie uzasadnia wykonywania tych obowiązków, a dostosowanie systemu napotyka na trudności. Po odmowie organu pierwszej instancji, spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Bosakirska (spr.) Sędzia WSA Dorota Wdowiak Protokolant Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 listopada 2009 r. sprawy ze skargi G. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie odroczenia terminu wykonywania zadań i obowiązków na rzecz obronności państwa oraz bezpieczeństwa i porządku publicznego oddala skargę
Decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej (dalej określany jako Prezes UKE) utrzymał w mocy swoją własną decyzję z dnia [...] kwietnia 2009 r. wydaną na wniosek przedsiębiorcy telekomunikacyjnego – G. Sp. z o.o. z siedzibą w W., którą to decyzją odmówił odroczenia terminu wykonania zadań i obowiązków, o których mowa w art. 179 ust. 3 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. Nr 171 z 2004 r. poz. 1800 z późn. zmianami, zwane dalej PT z 2004 r.). Do wydania tej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Wnioskiem z dnia [...] marca 2003 r. G. Sp. z o.o. (po zmianie nazwy od [...] stycznia 2008 r. G. sp. z o.o. dalej w uzasadnieniu niniejszym zwana G.) wystąpiła do Prezesa Urzędu Regulacji Telekomunikacji i Poczty (dalej zwanego Prezesem URTiP) o odroczenie na okres 18 miesięcy wykonania zadań dotyczących współpracy z organami odpowiedzialnymi za obronność, bezpieczeństwo państwa, bezpieczeństwo i porządek publiczny w zakresie określonym w § 2 ustęp 1 pkt. 1 oraz § 3-5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 24 stycznia 2003 r. w sprawie wykonywania przez operatów zadań na rzecz obronności, bezpieczeństwa państwa oraz bezpieczeństwa i porządku publicznego (DZ. U. Nr 19 z 2003 r. poz. 166), które to zadania nałożone były na operatorów telekomunikacyjnych na podstawie art. 40 obowiązującej wówczas ustawy z dnia 21 lipca 2000 r. Prawo Telekomunikacyjne (Dz. U. Nr 73 z 2000 r., poz. 852, dalej zwana "stare PT").
Prezes URTiP merytorycznie wniosku nie rozpoznał, natomiast kilkakrotnie zawiadamiał stronę, że rozpozna go w terminie późniejszym. W uzasadnieniu odroczenia rozpoznania wniosku wskazywał na treść art. 88 ust. 4 starego PT, który to przepis przewidywał wydanie rozporządzenia wykonawczego określającego szczegółowe wymagania techniczne i eksploatacyjne dla sieci telekomunikacyjnych i urządzeń telekomunikacyjnych w zakresie przystosowania tych linii i urządzeń do wypełniania przez operatorów obowiązków na rzecz obronności i bezpieczeństwa państwa i porządku publicznego. Organ zaznaczał, że rozporządzenie to nie zostało wydane i wskazywał, że operator ma obowiązek wykonywania zadań na rzecz obronności w sposób możliwy do zrealizowania przy uwzględnieniu techniczno – eksploatacyjnego standardu posiadanej infrastruktury i na zasadach określonych w obowiązujących przepisach prawa.
Dnia 3 września 2004 r. weszło w życie nowe PT z 2004 r., a w wyniku przekształceń wprowadzonych ustawą z dnia 29 grudnia 2005 r. o przekształceniach i zmianach w podziale zadań i kompetencji organów państwowych właściwych w sprawach łączności, radiofonii i telewizji (Dz. U. Nr 267 z 2005 r. poz. 2258, dalej zwane PT z 2004r.) zadania Prezesa URTiP przejął Prezes UKE.
Art. 181 PT z 2004 r. przewidywał wydanie przez Radę Ministrów rozporządzenia wykonawczego określającego wymagania i sposób wypełniania zadań i obowiązków, o których mowa w art. 179 ust. 3 PT z 2004 r. (na rzecz bezpieczeństwa i obronności państwa), a także warunki dla udzielania odroczenia i maksymalny termin odroczenia.
Art. 182 PT z 2004 r. przewidywał wydanie przez Radę Ministrów rozporządzenia wykonawczego określającego wymagania techniczne i eksploatacyjne dla interfejsów umożliwiających wykonywanie zadań z art. 179 ust. 3 PT z 2004 r.
Dnia 13 września 2005 r. Rada Ministrów wydała rozporządzenie wykonawcze na podstawie art. 181 PT z 2004 r. w sprawie wypełniania przez przedsiębiorców telekomunikacyjnych zadań i obowiązków na rzecz obronności, bezpieczeństwa państwa oraz bezpieczeństwa i porządku publicznego (Dz. U. Nr 187 z 2005 r. poz.1568, dalej zwane rozporządzeniem RM z dnia 13 września 2005 r.). Rozporządzenie to weszło w życie 14 października 2005 r.
Na gruncie nowych uregulowań prawnych Prezes UKE nadal przesuwał termin rozpoznania wniosku G., najpierw do dnia [...] grudnia 2006 r., a następnie do [...] czerwca 2007 r. W kolejnych pismach wyjaśniał, że z uwagi na to, iż nie zostało wydane rozporządzenie wykonawcze na podstawie art. 182 PT z 2004 r. (w sprawie interfejsów), nie może rozpoznać wniosku o odroczenie terminu zapewnienia technicznych i organizacyjnych możliwości realizacji zadań na rzecz obronności, bezpieczeństwa państwa oraz bezpieczeństwa i porządku publicznego. Prezes UKE przypominał też o konieczności wykonywania omawianych obowiązków w zakresie posiadanych możliwości technicznych.
Pismem z dnia [...] czerwca 2007 r. organ wezwał G. do niezwłocznego uzupełnienia wniosku przez wskazanie konkretnych trudności organizacyjnych, technicznych lub finansowych niezależnych od przedsiębiorcy, które uniemożliwiają wykonywanie zadań, o których mowa w art. 179 ust. 3 PT z 2004 r. oraz uaktualnionego harmonogramu osiągnięcia przez przedsiębiorcę pełnej zdolności do wykonywania tych zadań. Organ mając na uwadze czas niezbędny do uzupełnienia wniosku wyznaczył nowy termin rozpoznania sprawy do [...] grudnia 2007 r.
Pismem z dnia [...] listopada 2007 r. skarżąca spółka wniosła o odroczenie obowiązku na okres 2 lat wskazując, iż będąc przedsiębiorcą telekomunikacyjnym i dostarczając sieć telekomunikacyjną służącą do transmisji danych nie świadczy usług telekomunikacyjnych. Przedmiotem działalności telekomunikacyjnej skarżącej jest obecnie dostarczanie niepublicznej sieci telekomunikacyjnej. Aktualnie z tej sieci korzysta wyłącznie skarżąca w celu przesyłania danych związanych z obsługą transakcji w zakresie gier losowych. Trudności z realizacją zadań na rzecz obronności, bezpieczeństwa państwa oraz bezpieczeństwa i porządku publicznego są związane z brakiem komunikatów i danych w stosunku, do których stosuje się obowiązki określone w art. 179 ust. 3 PT z 2004 r. Skarżąca aktualnie nie przesyła i nie przetwarza komunikatów tego rodzaju, ponieważ jest jedynym użytkownikiem sieci transmisji danych. W sieci tej nie są świadczone publicznie dostępne usługi telekomunikacyjne, ani nie występują inni użytkownicy. Nie występuję żaden "podmiot kontrolowany", który byłby odrębny od dysponenta sieci. Skarżąca nie ma więc przesłanek prawnych, ani faktycznych możliwości, aby zapewnić system służący do kontroli korespondencji telekomunikacyjnej na rzecz uprawnionych podmiotów w stosunku do korespondencji własnej.
Prezes UKE ze względu na złożoność sprawy oraz konieczność dokonania dodatkowych wyjaśnień dotyczących przedmiotowego wniosku wyznaczał nowe terminy rozpoznania sprawy: do dnia [...] lipca 2008 r., do dnia [...] grudnia 2008 r. i następnie do dnia [...] marca 2009 r.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] Prezes UKE powołując się na art. 179 ust. 6 PT z 2004 r. oraz § 8 ust.1 rozporządzenia RM z dnia 13 września 2005 r. odmówił przedsiębiorcy telekomunikacyjnemu G. odroczenia terminu wykonywania zadań i obowiązków, o których mowa w art. 179 ust. 3 PT z 2004 r.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że przedsiębiorca telekomunikacyjny jest zobowiązany do zapewnienia na swój koszt technicznych i organizacyjnych warunków wykonywania zadań i obowiązków w zakresie zapewnienia uprawnionym jednostkom warunków jednoczesnego i wzajemnie niezależnego dostępu do treści przekazów telekomunikacyjnych i danych, o których mowa w art. 179 ust. 9, 159 ust. 1 i 161 PT z 2004 r. oraz danych związanych ze świadczoną usługą i zapewnienia warunków do utrwalania tych danych. Zapewnienie warunków polega na przygotowaniu, uruchomieniu i utrzymaniu w gotowości eksploatacyjnej zestawu współdziałających urządzeń technicznych określonych w § 2 rozporządzenia RM z 13 września 2005 r. Szczegółowe warunki, jakie muszą być spełnione do odroczenia obowiązków określa § 8 ust. 1 Rozporządzenia RM z 13 września 2005 r. Są to niezależne od przedsiębiorcy trudności organizacyjne, techniczne i finansowe uniemożliwiające wykonanie zadań oraz złożenie wraz z wnioskiem harmonogramu osiągnięcia przez przedsiębiorcę pełnej zdolności do wykonywania zadań. Przedsiębiorca złożył harmonogram, ale nie przedstawił żadnych niezależnych od niego trudności organizacyjnych, technicznych lub finansowych. Nie można bowiem uznać za takie trudności niewydanie przez ministra właściwego do spraw łączności przepisów wykonawczych do ustawy, a także argumentów, że usługi nie są świadczone innym podmiotom i nie jest uzasadnione przeznaczanie jakichkolwiek środków w instalowanie i użytkowanie systemu, który nie służy jakiemukolwiek celowi. Rozporządzenie, o którym mowa w art. 182 odnosić się będzie tylko do tych przedsiębiorców, którzy na podstawie porozumień przewidzianych w art. 179 ust. 4 PT zapewnią uprawnionym podmiotom dostęp do treści i danych za pomocą interfejsów.
Dostęp do treści i danych za pomocą interfejsu nie jest jedynym, prawnie dopuszczalnym sposobem realizacji obowiązku, o którym mowa wart. 179 ust. 3 PT z 2004 r. Stanowi on tylko dodatkową opcję sposobu realizacji przedmiotowych zadań. Dostęp do treści i danych jest możliwy w infrastrukturze telekomunikacyjnej przedsiębiorcy i przy użyciu jego urządzeń, w sposób spełniający podstawowe wymogi określone w przepisach rozporządzenia RM z 13 września 2005 r.
Wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy złożyła G. Wskazała, że przekazuje w sieci wyłącznie informacje dotyczące zawartych zakładów i dane wynikające z ich przetworzenia i tym samym brak jest komunikatów i danych w stosunku, do których stosuje się obowiązki określone w art. 179 ust. 3 PT z 2004 r. Dodatkowa obiektywna trudność jest związana z rodzajem przekazywanych danych, które muszą być chronione przed możliwością zakłócenia transmisji ze względu na wymagania związane z bezpieczeństwem zawierania zakładów w ramach gier losowych. Nie występuje żaden racjonalny cel, który należałoby realizować w zakresie przechwytywania danych o zawartych zakładach Totalizatora Sportowego. Przepisy dotyczące realizacji zadań określonych w art. 179 ust. 3 PT z 2004 r. dostosowane są do typowych form komunikacji głosowej transmisji danych, a nie uwzględniają działalności transmisyjnej o szczególnym charakterze, co jest niezależną od przedsiębiorcy, obiektywną trudnością o charakterze technicznym lub organizacyjnym. Skarżąca wskazała dodatkowo, że za odroczeniem obowiązków przemawia fakt prowadzenia prac nad uchwaleniem zmian do ustawy PT z 2004 r., które w szerszym zakresie uwzględniają specyfikę prowadzonej przez przedsiębiorstwo działalności.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. Prezes UKE utrzymał w mocy swoją pierwszą decyzję. W uzasadnieniu wskazał, że świadczenie usług przy braku przygotowania do wykonywania zadań na rzecz obronności, bezpieczeństwa oraz bezpieczeństwa i porządku publicznego jest niezgodne z prawem. Organ podkreślił, że okoliczności przedstawiane przez skarżąca związane z charakterem prowadzonej przez nią działalności telekomunikacyjnej nie stanowią niezależnych od niej trudności organizacyjnych, technicznych lub finansowych uniemożliwiających wykonywanie zadań wynikających z art. 179 § 3 PT z 2004 r. Organ wskazał także, iż przy okazji rozpoznawania wniosku firmy D. uzyskał od niej informację, że firma ta świadczy usługi satelitarnej transmisji danych korzystając z satelitarnej sieci transmisji danych firmy G. Jednym ze wspólników D. jest G.. Nie jest zatem zgodne z prawdą oświadczenie G., że jest jedynym użytkownikiem sieci transmisji danych.
Odroczenie jest instrumentem, który służy przesunięciu terminu wykonywania obowiązków, a nie zwolnieniu z ich wykonywania. Nie jest to środek do uzyskania rozstrzygnięcia wskazującego, że przedsiębiorca nie musi wykonywać powyższych obowiązków. Ponadto odroczenie może być zastosowane w sytuacji, gdy przedsiębiorca podjął już pewne działania zmierzające do wykonania obowiązków nałożonych na niego przepisami prawa, a nie w przypadku, gdy uchyla się od ich wykonania.
Prezes UKE uznał, że przyczyny niewykonywania zadań i obowiązków na rzecz obronności podane przez skarżącą we wniosku z dnia [...] marca 2003 r., a także okoliczności wskazane we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, w obecnym stanie faktycznym i prawnym, nie stanowią niezależnych trudności organizacyjnych, technicznych lub finansowych, uniemożliwiających wykonywanie tych zadań. Nie został zatem spełniony warunek wskazany w § 8 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia RM z 13 września 2005 r. i tym samym udzielenie odroczenia, o którym mowa w art. 179 ust. 6 PT z 2004 r., jest nieuzasadnione.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła na powyższą decyzję G. wnosząc o jej uchylenie i zarzucając jej:
naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 kpa poprzez niedokładne wyjaśnienie i rozpatrzenie stanu faktycznego oraz nieuwzględnienie słusznego interesu strony,
naruszenie art. 179 ust. 6 Prawa telekomunikacyjnego oraz przepisu § 8 ust. 1 rozporządzenia RM z dnia 13 września 2005 r. w sprawie wypełniania przez przedsiębiorców telekomunikacyjnych zadań i obowiązków na rzecz obronności, bezpieczeństwa państwa oraz bezpieczeństwa i porządku publicznego poprzez zawężającą interpretację niezależnych od przedsiębiorcy trudności organizacyjnych, technicznych lub finansowych uniemożliwiających wykonywanie zadań.
Skarżąca ubiegała się o odroczenie wykonywania obowiązków określonych w art. 179 ust. 3 PT z 2004 r. ze względu na to, że rodzaj danych przesyłanych do sieci nie uzasadnia wykonywania tych obowiązków, a próba dostosowania systemu telekomunikacyjnego do ich wykonania napotyka na trudne do przezwyciężenia przeszkody. G. w swojej sieci nie przesyła komunikatów i danych, do których miałby zastosowanie art. 179 ust 3 PT z 2004 r.
Prezes UKE nie odniósł się w uzasadnieniu decyzji do okoliczności dotyczących instalowania systemu, który nie ma przeznaczenia, a musi spełniać szczególne wymagania w zakresie ochrony danych. Organ odmawiając odroczenia wykonania obowiązku naruszył granice uznania administracyjnego. Wykonanie obowiązków określonych w art. 179 ust. 3 PT z 2004 r. stanowi dla G. trudność finansową - bowiem musi przeznaczyć środki na zakup urządzeń i oprogramowania, trudność techniczną - polegającą na konieczności zbudowania systemu do "legalnego podsłuchu", trudność organizacyjną - polegającą na zaangażowaniu do tego celu pracowników. Prezes UKE nie odniósł się do tych kwestii i tym samym naruszył zasady postępowania administracyjnego.
W odpowiedzi na skargę Prezes UKE wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że skarżąca nie powołała konkretnych naruszonych przepisów prawa, powtórzył opis przebiegu sprawy i wskazał, że w myśl § 8 ust. 1 Rozporządzenia RM z 13 września 2005r. warunkiem udzielenia odroczenia, o którym mowa w art. 179 ust. 6 Ustawy, jest wystąpienie niezależnych od przedsiębiorcy trudności organizacyjnych, technicznych lub finansowych uniemożliwiających wykonywanie zadań oraz złożenie wraz z pisemnym wnioskiem o odroczenie terminu wykonania zadań i obowiązków, o których mowa w art. 179 ust. 3 PT z 2004 r., harmonogramu osiągania przez przedsiębiorcę pełnej zdolności do wykonywania zadań. Organ podkreślił, że ustawodawca nie przewidział dla Prezesa UKE uprawnienia do zwalniania przedsiębiorców, w części lub całości, z wykonywania obowiązków określonych w dziale VIII ustawy - Prawo telekomunikacyjne. Takiego uprawnienia nie określono także w przepisach wykonawczych do tej ustawy. Prezes UKE posiada uprawnienia jedynie do zawieszania, na czas określony, i to pod określonymi warunkami, obowiązku wykonywania zadań i obowiązków na rzecz obronności państwa oraz bezpieczeństwa i porządku publicznego. Podstawowym argumentem skarżącej jest wskazanie na bezcelowy i nieekonomiczny proces spełniania wymogów nałożonych ustawą PT z 2004 r., a w opinii organu proces ten powinien zostać rozpoczęty przez skarżącą dużo wcześniej niż w dniu wydania zaskarżonej decyzji, gdyż wymagały tego przepisy prawa.
Przy piśmie procesowym z dnia [...] listopada 2009 r. G. złożyła odpis nieprawomocnego wyroku tutejszego sądu z dnia 22 października 2009 r. sygn. akt VI SA/Wa 1415/09, wydanego w stosunku do spółki D. i wskazała, że chodzi o sprawę o identycznym stanie faktycznym i prawnym. Wyrokiem tym uchylona została decyzja o odmowie odroczenia wykonywania zadań na rzecz obronności. W uzasadnieniu omawianego wyroku, jako przyczynę uchylenia decyzji, Sąd wskazał naruszenie prawa materialnego tj. art. 222 PT z 2004 r. i błędne zastosowanie przez organ przepisów PT z 2004 r. zamiast przepisów starego PT z 2000 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. nr 153 z 2002 r. poz.1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie z art.134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 z 2002 r. poz.1270/, dalej zwanej p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami skargi ani jej wnioskami.
Kontrolując w ten sposób zaskarżone decyzję Sąd nie stwierdził naruszenia prawa, skarga jest więc nieuzasadniona.
Na wstępie wskazać należy, że Sąd w składzie niniejszym nie podzielił poglądu wyrażonego w wyroku z dnia 22 września 2009 r. odnośnie wykładni art. 222 PT z 2004 r.
Art. 222 stanowi tzw. przepis przejściowy i zawiera regulacje, co do stosowania starego i nowego prawa telekomunikacyjnego. Art. 222 ust. 1 ustanawia zasadę: Z zastrzeżeniem art. 226 (który dotyczy wniosków o wydanie zezwolenia telekomunikacyjnego) do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy (3 września 2004 r.) stosuje się przepisy dotychczasowe. Oznacza to, że do spraw w toku stosuje się przepisy starego PT z 2000 r.
Art. 222 ust. 2 ustanawia wyjątek od powyższej zasady: Do spraw wszczętych na podstawie art. 40 ust. 2 starego PT z 2000 r. niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy tej ustawy.
Art. 40 ust. 2 starego PT precyzuje obowiązki na rzecz obronności państwa, określa podmioty zobowiązane do ponoszenia kosztów związanych z tymi obowiązkami, a także moment początkowy powstania obowiązków i możliwość określenia, na wniosek zainteresowanego operatora późniejszego terminu, przez Prezesa URTiP.
Dodać należy, że art. 40 ust. 3 starego PT ustanawiał delegację dla ministra właściwego do spraw łączności do wydania rozporządzenia wykonawczego w sprawie wykonywania obowiązków na rzecz obronności i na tej podstawie wydane zostało rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 24 stycznia 2003 r. w sprawie wykonywania przez operatorów zadań na rzecz obronności, bezpieczeństwa państwa oraz bezpieczeństwa i porządku publicznego Dz. U. nr 19 z 2003 r. poz. 166.
Jak wynika z powyższego, wniosek złożony [...] marca 2003 r. o odroczenie terminu wykonywania zadań na rzecz obronności, bezpieczeństwa państwa oraz bezpieczeństwa i porządku publicznego, jest wnioskiem z art. 40 ust. 2 starego PT. Zgodnie z powołanym wyżej przepisem przejściowym tj. art. 222 ust. 2 PT z 2004 r., do spraw wszczętych na podstawie art. 40 ust. 2 starego PT, czyli wszczętych na wniosek operatora o ustalenie późniejszego terminu powstania obowiązku na rzecz obronności i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy (czyli przed dniem wejścia w życie PT z 2004 r. tj. przed dniem 3 września 2004 r.) stosuje się przepisy tej ustawy (czyli ustawy PT z 2004 r.).
Zasadnie zatem organ działając na podstawie art. 222 ust. 2 PT z 2004 r. w sprawie niezakończonej przed dniem 3 września 2004 r., a toczącej się z wniosku złożonego w trybie art. 40 ust. 2 starego PT, stosował przepisy ustawy nowej tj. PT z 2004 r.
Przechodząc do rozpatrywania zarzutów skargi przypomnieć należy, że sprawa dotyczy wniosku o odroczenie na dwa lata terminu wykonywania zadań i obowiązków na rzecz obronności, bezpieczeństwa państwa oraz bezpieczeństwa i porządku publicznego (dalej dla uproszczenia określane jako obowiązki na rzecz obronności).
Zasadą jest, że zgodnie z art. 179 ust. 1 PT z 2004 r. obowiązki na rzecz obronności spoczywają na wszystkich przedsiębiorcach telekomunikacyjnych z mocy ustawy.
Zgodnie z definicją ustawową zawartą w art. 2 pkt 27 PT z 2004 r. przedsiębiorcą telekomunikacyjnym jest przedsiębiorca lub inny podmiot uprawniony do wykonywania działalności gospodarczej na podstawie odrębnych przepisów, który wykonuje działalność gospodarczą polegającą na dostarczaniu sieci telekomunikacyjnych, udogodnień towarzyszących lub świadczeniu usług telekomunikacyjnych.
Zgodnie z art. 179 ust. 5 przedsiębiorcy telekomunikacyjni zapewniają wykonanie zadań i obowiązków na rzecz obronności począwszy od dnia rozpoczęcia działalności telekomunikacyjnej. Zgodnie z art. 179 ust. 6 PT z 2004 r. Prezes UKE w szczególnie uzasadnionych wypadkach może odroczyć termin wykonywania omawianych zadań i obowiązków.
Wymagania i sposób wykonywania obowiązków oraz warunki, jakie muszą być spełnione dla udzielenia ewentualnego odroczenia i maksymalny termin odroczenia reguluje rozporządzenie wykonawcze wydane na podstawie art.181 PT z 2004 r., cytowane wyżej, jako rozporządzenie RM z 13 września 2005 r.
Omawiane rozporządzenie precyzuje przewidzianą ustawą możliwość odroczenia terminu wykonywania obowiązków na rzecz obronności i określa przesłanki odroczenia. Zgodnie z § 8 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia RM z 13 września 2005 r., te przesłanki to wystąpienie niezależnych od przedsiębiorcy trudności organizacyjnych, technicznych lub finansowych uniemożliwiających wykonywanie zadań. Do wniosku powinien być dołączony harmonogram osiągnięcia przez przedsiębiorcę pełnej zdolności do wykonywania zadań (§ 8 ust. 1 pkt 2). Wniosek o odroczenie powinien złożyć przedsiębiorca najpóźniej w terminie 14 dni od powstania trudności (§ 8 ust. 2), a maksymalny okres odroczenia wynosi 6 miesięcy (§ 8 ust.4). Niezależnie od wniosku o odroczenie, przedsiębiorca jest zobowiązany do wykonywania zadań na rzecz obronności w zakresie posiadanych możliwości organizacyjnych, technicznych i finansowych (§ 8 ust.3).
Jak wynika z przytoczonych uregulowań odroczenie terminu wykonywania obowiązków na rzecz obronności jest wyjątkiem od zasady ich wykonywania i jako wyjątek musi być interpretowane ściśle. Odroczenie może być udzielone na krótki czas (6 miesięcy) i tylko w razie wystąpienia niezależnych od przedsiębiorcy trudności organizacyjnych, technicznych lub finansowych. Nie ma możliwości całkowitego zwolnienia z wykonywania obowiązków na rzecz obronności.
Rozporządzenia RM z 13 września 2005 r. zawiera także wyłączenie przedmiotowe określonych rodzajów działalności spod obciążenia obowiązkiem na rzecz obronności. Zgodnie z § 9 rozporządzenia obowiązkowi wykonywania zadań na rzecz obronności nie podlega wykonywanie działalności telekomunikacyjnej polegającej na 1/ dostarczaniu udogodnień towarzyszących, 2/ rozpowszechnianiu lub rozprowadzaniu programów radiofonicznych lub telewizyjnych.
Wobec treści powyższych uregulowań organ powinien ustalić, czy wnioskodawca jest przedsiębiorcą telekomunikacyjnym oraz czy wykazał wystąpienie niezależnych od przedsiębiorcy trudności organizacyjnych, technicznych lub finansowych. W ocenie Sądu organ te okoliczności ustalił i przy ich ustalaniu nie doszło do naruszenia art. 7 i 77 k.p.a.
Za trafne uznać należy ustalenie, że G. jest przedsiębiorcą telekomunikacyjnym w rozumieniu ustawy, bowiem świadczy usługi telekomunikacyjne (na rzecz totalizatora) jak też dostarcza sieci telekomunikacyjnej (na rzecz D.), zatem podlega obowiązkom z art. 179 ust.1 i 3 PT z 2004 r.
Rodzaj danych przesyłanych do sieci nie uzasadnia ani zwolnienia G. z wykonywania obowiązków na rzecz obronności ani też odroczenia wykonywania tych obowiązków, bowiem ustawa nie zawiera żadnych szczególnych uregulowań związanych z treścią przesyłanych danych.
Podstawą odroczenia obowiązku i to jedynie na 6 miesięcy, może być tylko wykazanie istnienia przesłanek z § 8 rozporządzenia tj. wykazanie niezależnych od przedsiębiorcy trudności organizacyjnych, technicznych lub finansowych uniemożliwiających wykonywanie zadań. W ocenie Sądu organ trafnie uznał, że G. takich okoliczności nie wykazał. Nie wystarczy bowiem wskazanie w piśmie do organu, że wnioskodawca ma trudność finansową – polegającą na konieczności przeznaczenia środków na zakup urządzeń i oprogramowania, trudność techniczną - polegającą na konieczności zbudowania systemu do "legalnego podsłuchu", trudność organizacyjną - polegająca na zaangażowaniu do tego celu pracowników. To, że z wykonywaniem obowiązków na rzecz obronności wiążą się wydatki, konieczność zbudowania systemu oraz zatrudnienia pracowników, jest oczywiste i nie stanowi niezależnych od przedsiębiorcy trudności. Przedsiębiorca musiałby wykazać, że z niezależnych od niego przyczyn nie może tych trudności pokonać. Takich konkretnych przyczyn ani we wniosku, ani w pismach późniejszych przedsiębiorca nie wskazał, ograniczając się właściwie do stwierdzenia, że w jego ocenie, nakładanie na spółkę obowiązków na rzecz obronności nie ma sensu i jest kosztowne. Okoliczności te nie mogą stanowić uzasadnienia dla odroczenia terminu wykonania obowiązków, gdyż nie mieszczą się w katalogu określonym w rozporządzeniu RM.
Należy podkreślić, że rozporządzenie RM z 13 września 2005 r. weszło w życie 14 października 2005 r. Od tej daty znane są i obowiązują wszystkich przedsiębiorców telekomunikacyjnych wymagania i sposób wykonywania zadań na rzecz obronności. Wobec faktu, że do wykonywania omawianych zadań, zgodnie z wymogami rozporządzenia, przedsiębiorcy musieli się przygotować, rozporządzenie w § 10 pkt 1 przewidziało 12 miesięczny okres na dostosowanie. Po upływie tego okresu tj. od dnia 14 października 2006 r. przedsiębiorca powinien wykonywać spoczywające na nim zadania zgodnie z wymogami rozporządzenia.
Wskazać też należy, że mimo treści ustawy PT z 2004 r. ustanawiającej obowiązki na rzecz obronności oraz mimo treści rozporządzenia RM z dnia 13 września 2005 r. określającego wymogi, co do sposobu wypełniania tych obowiązków, przedsiębiorca nie uczynił nic, aby dostosować się do wykonywania obowiązków zgodnie z wymogami rozporządzenia. Omieszkał zatem roczny okres dostosowawczy (do dnia [...] października 2006 r.) i nie podjął żadnych starań dla sprostania spoczywającym na nim obowiązkom. Tymczasem chodzi o obowiązki na rzecz obronności, które z przyczyn oczywistych, bezwzględnie muszą być wykonywane.
Można wskazać, że takie całkowicie wadliwe, zachowanie przedsiębiorcy spowodowane było także wadliwym działaniem organu, który bez powodu przewlekając ponad wszelką miarę postępowanie administracyjne, w kolejnych pismach, przez kolejne lata utwierdzał przedsiębiorcę w błędnym przekonaniu, że brak rozporządzenia o interfejsach ma znaczenie dla możliwości wykonywania obowiązków na rzecz obronności oraz dla kwestii ich odroczenia, podczas gdy po wydaniu rozporządzenia RM z 13 września 2005 r. w kwestii tej nie powinno już być żadnej wątpliwości. Okoliczności te nie zmieniają faktu, że spółka nie wykazała żadnych wskazanych przez prawo powodów do odroczenia, nie mogła więc odroczenia uzyskać.
W tym stanie rzeczy uznać należy za nieuzasadniony zarzut naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niedokładne wyjaśnienie i rozpatrzenie stanu faktycznego oraz nieuwzględnienie słusznego interesu strony, bowiem wszystkie podniesione przez stronę okoliczności zostały przez organ rozważone i ocenione, w ramach możliwości stworzonych przez przepisy prawa materialnego. To treść prawa materialnego zadecydowała o nieuwzględnieniu wniosku skarżącej, która wywodziła, iż z uwagi na charakter i zakres prowadzonej działalności telekomunikacyjnej domaganie się od niej wykonywania obowiązków na rzecz obronności nie jest uzasadnione i nie wykazała określonych w rozporządzeniu przesłanek warunkujących odroczenie.
Wobec braku przesłanek przewidzianych przepisami prawa, odmowa odroczenia była zasadna, a zaskarżone decyzje nie naruszają prawa.
Zważywszy powyższe Sąd uznał zarzuty skargi za nieuzasadnione i działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło