VI SA/Wa 1419/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Linkowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Piotr Borowiecki Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Pr, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 18 października 2016 r. sprawy ze skargi M. P. na postanowienie Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie objęcia obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym uchyla zaskarżone postanowienie Zaskarżonym postanowieniem z [...] maja 2016 r. nr [...] Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej: Prezes NFZ), po rozpatrzeniu wniosku M. P. (dalej ubezpieczony, skarżący) o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy postanowienie własne z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] odmawiające wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...] września 2014 r. [...]. Postanowienie Prezesa NFZ zostało wydane w oparciu o art. 102 ust. 5 pkt 24 w zw. z art. 109 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2015 r. poz. 581 ze zm., zwanej dalej ustawą o świadczeniach) oraz art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, zwanej dalej k.p.a) Powyższe postanowienia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. W czerwcu 2012 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. (dalej ZUS) wystąpił do [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z wnioskiem o wydanie decyzji dotyczącej objęcia obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym skarżącego. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r. Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej Dyrektor NFZ) stwierdził, że skarżący jest objęty obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej od [...] stycznia 1999 r. do [...] maja 2011 r. W wyniku rozpatrzenia odwołania, Prezes NFZ decyzją z dnia [...] października 2012 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Dyrektora NFZ. Dnia [...] września 2014 r. Prezes NFZ po przeprowadzeniu wznowionego postępowania wydał decyzję nr [...] uchylającą w całości decyzję z dnia [...] października 2016 r. oraz stwierdził, że skarżący podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej w okresie od [...] stycznia 1999 r. do [...] grudnia 2002 r. oraz od [...] grudnia 2004 r. do [...] grudnia 2004 r. W dniu [...] lutego 2015 r. skarżący wniósł o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną Prezesa NFZ z dnia [...] września 2014 r. Rozpoznając przedmiotowy wniosek organ postanowieniem z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] odmówił wznowienia postępowania, wskazując, iż dokumenty dołączone do wniosku odnoszą się do okoliczności znanych skarżącemu przed wydaniem wspomnianej wyżej decyzji. Niniejsze postanowienie zostało podpisane z upoważnienia Prezesa NFZ przez Zastępcę Dyrektora Departamentu Spraw Świadczeniobiorców K. F. Po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Prezes NFZ utrzymał w mocy postanowienie odmawiające wznowienia postępowania, wyjaśniając, iż okoliczności, na które powołuje się skarżący tj. ujawnienie nowych dowodów nie uwzględnionych w dotychczasowym rozstrzygnięciu, nie stanowią przesłanki do wznowienia postępowania, gdyż były one znane ubezpieczonemu przed wydaniem decyzji Prezesa NFZ i istniały przez cały okres postępowania prowadzonego przez organ I jak i II instancji. Organ stwierdził, iż ubezpieczony we wcześniejszych pismach informował o zaprzestaniu prowadzenia działalności gospodarczej, z uwagi na liczne włamania, zabór mienia z placu budowy, jak również załączał na potwierdzenie powyższego korespondencję prowadzoną z Prokuraturą Rejonową oraz Sądem Rejonowym w O. Niniejsze postanowienie zostało podpisane z upoważnienia Prezesa NFZ przez p.o. Dyrektora Departamentu Spraw Świadczeniobiorców Narodowego Funduszu Zdrowia K. F. Skargę na powyższe postanowienie wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący, domagając się aby dokumenty nieuwzględnione w dotychczasowym rozstrzygnięciu zostały uznane jako nowe dowody w sprawie, które potwierdzają, że podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w okresie od [...] listopada 1999 r. do [...] maja 2001 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną z zastrzeżeniem art. 57a (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., zwaną dalej p.p.s.a.). Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że zasługuje ona na uwzględnienie, jednakże z innych przyczyn niż podniesione w skardze. Przepis art. 109 ust. 6 w związku z art. 109 ust. 1 ustawy o świadczeniach wskazuje, że w sprawach dotyczących objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym w zakresie nieuregulowanym tą ustawą stosuje się przepisy k.p.a. Wobec powyższego w niniejszej sprawie dotyczącej wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną dotyczącą podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego, mają zastosowanie przepisy k.p.a., w tym także art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. Zgodnie z art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie, w której brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji. Niniejszy przepis nie ma zastosowania jedynie do osoby piastującej funkcję ministra, w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 4 k.p.a., w postępowaniu, o jakim mowa w art. 127 § 3 k.p.a. (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 maja 2010 r. o sygn. akt I OPS 13/09 (publ. LEX nr 579940). Należy zatem a contrario przyjąć na podstawie rozważań zawartych w przedmiotowej uchwale, że przepis art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. ma zastosowanie w postępowaniu, o jakim mowa w art. 127 § 3 k.p.a., w przypadku, gdy funkcję organu wykonuje upoważniony pracownik organu, który wydał decyzję objętą wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. W ocenie Sądu przepis art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. ma zastosowanie również do postanowień, wydawanych po ponownym rozpoznaniu sprawy. Nie sposób bowiem uznać za bezstronnego pracownika, który na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy – w niniejszej sprawie dotyczącej wznowienia postępowania, ponownie rozpoznaje sprawę zakończoną wydanym przez siebie postanowieniem. Podobne stanowisko zostało wyrażone w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 sierpnia 2016 r. sygn. akt VI SA/Wa 3260/15. Wobec powyższego zaskarżone postanowienie narusza art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. albowiem zarówno postanowienie z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną z dnia [...] września 2014 r. nr [...], jak również postanowienie wydane na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] zostały podpisane przez K. F. – osobę upoważnioną do działania w imieniu Prezesa NFZ. W rozpoznawanej sprawie tylko Prezes NFZ, jako piastun funkcji organu, nie podlega wyłączeniu przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Nie dotyczy to jednak pracownika organu, upoważnionego do działania w imieniu Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia, gdyż nie może być uznany za osobę piastującą funkcję, która przy ponownym rozpatrzeniu sprawy w trybie art. 127 § 3 k.p.a. nie podlegałaby wyłączeniu na podstawie art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. Rozpoznając raz jeszcze wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia winien uwzględnić poczynione przez Sąd wskazania, biorąc pod uwagę, że K. F. na tym etapie postępowania podlega wyłączeniu od udziału w sprawie. Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, stosując art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a.