VI SA/Wa 1421/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Sędziowie : Sędzia Andrzej Czarnecki WSA Protokolant: Agata Majewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 października 2005 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2005 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wydania pozwolenia na broń palną bojową oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2005 r., Nr [...], Komendant Główny Policji – działając na podstawie przepisu art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz.U. z 1999 r. Nr 53, poz. 549 ze zm.) – po rozpatrzeniu odwołania skarżącego M. K. od decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] kwietnia 2005 r., Nr [...] w sprawie odmowy wydania pozwolenia na broń palną bojową do celów ochrony osobistej - utrzymał w mocy w/w decyzję organu I instancji. Z akt sprawy wynika, iż w dniu [...] stycznia 2005 r. skarżący M. K. zwrócił się do Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z wnioskiem o wydanie pozwolenia na broń palną bojową do ochrony osobistej. Uzasadniając swój wniosek skarżący wskazał, iż od jedenastu lat posiada pozwolenie na broń palną gazową oraz, że przestrzega przepisów ustawy o broni i amunicji. Dodał ponadto, iż jest abstynentem i posiada wyższe wykształcenie. Uzupełniając wniosek pismem z dnia [...] marca 2005 r. skarżący poinformował, iż żądanie wydania pozwolenia na broń palną bojową uzasadnione jest wyłącznie realnym zagrożeniem utraty życia. Stwierdził, że pomimo, iż jest dyskretny, nieufny do otoczenia, ostrożny w swym postępowaniu i unika sytuacji mogących stwarzać zagrożenie, to znalazł się w kręgu osób narażonych na zamach. Skarżący wyraził jednocześnie pogląd, iż posiadana przez niego broń palna gazowa nie jest skutecznym środkiem obrony w przypadku zamachu, w którym bierze udział kilka osób. W dniu [...] marca 2005 r. skarżący M. K. został przesłuchany w charakterze strony. W trakcie tej czynności opisał trzy zdarzenia (z sierpnia 2002 r., stycznia 2004 r. oraz z przełomu września i października 2004 r.), w trakcie których miało dojść do napadu na jego osobę w czasie jazdy samochodem. Następnie strona zapoznała się z zebranym w sprawie materiałem dowodowym, nie zgłaszając żadnych uwag (vide: protokół z czynności w postępowaniu administracyjnym – k. 45 akt administracyjnych). W wyniku rozpoznania sprawy Komendant Wojewódzki Policji w [...], jako organ I instancji właściwy dla rozstrzygnięcia sprawy - wydał w dniu [...] kwietnia 2005 r. decyzję Nr [...], na podstawie której – działając w oparciu o przepis art. 10 ust. 1 i ust. 3 pkt 1 ustawy o broni i amunicji oraz art. 104 k.p.a. - odmówił wydania skarżącemu pozwolenia na broń palną bojową z uwagi na niewykazanie przez wnioskodawcę przesłanek świadczących o szczególnym, realnym zagrożeniu dla bezpieczeństwa osobistego strony. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji stwierdził, iż okoliczności powołane w uzasadnieniu wniosku, a więc próby zatrzymania i obserwacji samochodu skarżącego nie zawierają w swej istocie zagrożenia życia ani zdrowia. Organ wskazał, iż skarżący nie zgłosił tych zdarzeń Policji, a zatem nie czuł się z tego tytułu zagrożony. W ocenie organu I instancji subiektywne poczucie zagrożenia nie może przesądzać o wydaniu przedmiotowego pozwolenia na broń. Według organu pozwolenie na broń palną bojową może być wydane tylko w przypadkach wykazania przez wnioskodawcę oraz udokumentowania istnienia realnego, szczególnego zagrożenia życia bądź zdrowia. Organ dodał ponadto, iż fakt posiadania broni palnej gazowej również nie może automatycznie przesądzać o wydaniu pozwolenia na broń palną bojową. Od decyzji organu I instancji skarżący odwołał się do Komendanta Głównego Policji. W uzasadnieniu odwołania skarżący podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko, uznając, iż jego wniosek uzasadniony jest realnym zagrożeniem utraty życia. Strona skarżąca wskazała, iż o ile pierwsze podane przez nią zdarzenie z 2002 r. mogło mieć charakter przypadkowy, to dwa pozostałe z 2004 r. już nie były przypadkowe i świadczą o realnym zagrożeniu jej zdrowia lub życia, a zatem skarżący uznał, iż znajduje się w sytuacji wymagającej posiadania broni palnej bojowej. W toku postępowania odwoławczego skarżący został ponownie przesłuchany w dniu 30 maja 2005 r. (protokół przesłuchania – k. 7 akt administracyjnych). W wyniku rozpatrzenia odwołania Komendant Główny Policji wydał w dniu [...] czerwca 2005 r. decyzję nr [...], na podstawie której utrzymał w mocy w/w decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] kwietnia 2005 r. odmawiającą wydania skarżącemu pozwolenia na broń palną bojową. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji – powołując się na zebrany w toku postępowania materiał dowodowy oraz na dyspozycję przepisu art. 10 ust. 1 ustawy o broni i amunicji – uznał, iż skarżący M. K. nie wykazał, by opisane przez niego zagrożenie jego osoby faktycznie miało miejsce. Zdaniem organu odwoławczego skarżący swoją obawę oparł jedynie na domniemaniu, że w czasie podróży samochodem osobowym może stać się ofiarą przestępstwa, np. napadu. W ocenie organu argumentacja strony nie poparta została konkretnymi dowodami i nie przekonuje o konieczności posiadania przez skarżącego broni palnej bojowej do ochrony osobistej. Organ dodał również, że o żadnym ze zdarzeń nie była informowana Policja, a żadnego z nich strona nie zgłosiła jako przestępstwa, pomimo, iż osoba czująca się naprawdę zagrożona szuka pomocy Policji. Zdaniem organu z akt postępowania wynika, iż strona nie wykazała również, aby posiadana przez nią broń gazowa okazała się kiedykolwiek środkiem niewystarczającym do ochrony osobistej, a ponadto strona nigdy nie użyła tej broni w obronie własnej. W dniu [...] lipca 2005 r. skarżący – działając za pośrednictwem organu - wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na w/w decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2005 r., zarzucając organowi naruszenie przepisu art. 10 § 1 k.p.a. W uzasadnieniu skarżący podniósł, iż będąc stroną postępowania nie został zaznajomiony z całym materiałem zgromadzonym w aktach sprawy. Ponadto skarżący uznał, iż organ II instancji uniemożliwił mu zajęcie stanowiska w sprawie przed wydaniem decyzji. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Ustosunkowując się do zarzutów stawianych w skardze - organ odwoławczy podniósł, iż informował stronę skarżącą o jej prawach wynikających z art. 10 § 1 k.p.a., zaś strona ze swych praw skorzystała, o czym świadczy protokół z czynności w postępowaniu administracyjnym z dnia 15 marca 2005 r. (k. 45 akt administracyjnych). Organ uznał ponadto, że skarżący korzystał z prawa do zapoznania się z materiałem dowodowym również po wydaniu decyzji przez organ I instancji. Komendant Główny Policji wskazał także na czynności świadczące o czynnym udziale strony skarżącej w całym postępowaniu odwoławczym. W piśmie procesowym z dnia [...] września 2005 r. skarżący podtrzymał swoje zarzuty zawarte w skardze oraz stwierdził, iż organ II instancji uniemożliwiając stronie złożenie oświadczenia końcowego pozbawił skarżącego przysługującego mu prawa do obrony. Skarżący zarzucił również organowi odwoławczemu, iż ten potraktował sprawę w sposób instrumentalny. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Sąd administracyjny nie ocenia decyzji organu pod kątem jej słuszności, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga Pana M. K. nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu, albowiem zaskarżona decyzja Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2005 r. nie narusza prawa. Przedmiotowa decyzja organu II instancji, jak również utrzymana nią w mocy decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] kwietnia 2005 r., nie naruszają zarówno przepisów prawa materialnego wskazanych w ustawie z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji, jak również przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., oraz art. 107 § 3 k.p.a., w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zdaniem Sądu organy obu instancji nie naruszyły również prawa strony skarżącej do obrony jej uprawnień, wynikających z przepisu art. 10 § 1 k.p.a. Materialnoprawną podstawą zaskarżonych decyzji były przepisy art. 10 ust. 1 i ust. 3 pkt 1 ustawy o broni i amunicji. Zgodnie z przepisem art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji właściwy organ Policji wydaje pozwolenie na broń, jeżeli okoliczności, na które powołuje się osoba ubiegająca się o pozwolenie, uzasadniają jego wydanie. Przepis ustępu 3 pkt 1 art. 10 cyt. ustawy stanowi, iż pozwolenie na broń może być wydane w szczególności w celu ochrony osobistej lub ochrony bezpieczeństwa innych osób oraz mienia. Z brzmienia dyspozycji przepisu art. 10 ust. 1 w/w aktu normatywnego wynika, iż organy Policji mają obowiązek (vide: "organ Policji wydaje") wydać pozwolenie na broń, jeżeli okoliczności faktyczne, na które powołuje się w/w osoba, uzasadniają jego wydanie. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego organy Policji nie mogą więc kierować się swobodnym uznaniem przy wydawaniu przedmiotowych pozwoleń, mają natomiast prawo swobodnej oceny materiały dowodowego (art. 80 k.p.a.), przy ustalaniu, czy sytuacja faktyczna ubiegającego się o pozwolenie uzasadnia jego wydanie (tak również /w:/ uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 lipca 2003 r., sygn. akt III SA 2534/01, nie publik.). Jak słusznie zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym orzeczeniu, z obowiązujących przepisów prawa, w tym również z przepisów Konstytucji RP oraz unormowań prawa międzynarodowego, nie można wywodzić prawa obywateli do posiadania broni. Wydanie pozwolenia na posiadanie broni palnej musi być więc w każdym indywidualnym przypadku uzasadnione szczególnymi okolicznościami faktycznymi, przy czym nie mogą to być okoliczności subiektywne, lecz obiektywnie istniejące. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie należy w pełni podzielić pogląd zawarty w uzasadnieniu decyzji wydanych w niniejszej sprawie, iż okolicznością faktyczną uzasadniającą wydanie pozwolenia na broń palną bojową jest szczególne zagrożenie życia lub zdrowia wnioskodawcy. W ocenie Sądu bezspornie ocena, czy w konkretnym przypadku takie szczególne zagrożenie występuje, należy do organów Policji. Należy przyjąć również, iż organy Policji mogą w tym zakresie prowadzić bardziej lub mniej rygorystyczną politykę, a jej zasady nie podlegają kontroli sądu administracyjnego, albowiem sąd ten kontroluje wyłącznie, czy ocena ta nie ma cech dowolności oraz, czy przy wydawaniu decyzji nie zostały naruszone przepisy materialnoprawne oraz normy postępowania administracyjnego. W rozpatrywanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie stwierdził naruszenia przepisów prawa przez organy obu instancji w takim stopniu, aby uzasadniało to uchylenie zaskarżonych decyzji. W ocenie Sądu organy Policji ustosunkowały się do istotnych argumentów przedstawionych przez skarżącego, oceniły całokształt zebranego w toku postępowania administracyjnego materiału dowodowego i uzasadniły dlaczego uważają, że skarżący M. K. nie znajduje się w sytuacji szczególnego zagrożenia jego życia i zdrowia, usprawiedliwiającej wydanie mu pozwolenia na posiadanie broni palnej bojowej. Za uzasadnioną należy uznać ocenę organów obu instancji, zgodnie z którą z samego faktu podjętych przez nieznanych sprawców prób zatrzymania pojazdu samochodowego prowadzonego przez skarżącego nie wynika, aby ze względu na stopień zagrożenia skarżący należał do osób narażonych na stałe, realne i ponadprzeciętne niebezpieczeństwo. Zdaniem Sądu skarżący w toku postępowania administracyjnego nie przedstawił obiektywnie przekonywujących dowodów pozwalających Komendantowi Wojewódzkiemu Policji w Katowicach, a następnie Komendantowi Głównemu Policji, stwierdzić, iż faktycznie strona skarżąca charakteryzuje się wyraźnie ponadprzeciętnym zagrożeniem działaniem przestępczym, co uzasadniałoby posiadanie środka samoobrony w postaci broni palnej bojowej. Nie bez znaczenia – w ocenie Sądu – pozostaje fakt, iż skarżący o żadnym ze zdarzeń, których rzekomo miał być ofiarą – nie powiadomił stosownych organów Policji. Należy stanowczo podnieść, iż organy uprawnione do wydawania pozwoleń na broń muszą brać pod uwagę nie tylko subiektywnie pojmowany interes konkretnego obywatela, ale także mieć wzgląd na interes bezpieczeństwa i porządku publicznego. Ten wzgląd zaś dyktuje konieczność ścisłej reglamentacji pozwoleń na broń (zwłaszcza broń palną, której użycie w każdym przypadku zagraża zdrowiu lub życiu innych osób), tj. wydawanie ich tylko w sytuacjach uznanych za szczególne. Mając to na uwadze Sąd doszedł do przekonania, iż w rozpatrywanej sprawie brak jest uzasadnionych podstaw, aby skutecznie zarzucić organom obu instancji, że w sposób dowolny i nie poparty dowodami odmówiły skarżącemu wydania pozwolenia na broń palną bojową. Ponadto należy podkreślić, iż kontrola sądu administracyjnego ograniczona jest do kontroli legalności – zgodności decyzji z prawem, nie obejmuje zaś kwestii jej celowości, czy też słuszności. Sąd zobowiązany jest więc do zbadania decyzji pod względem formalnoprawnym, jak również do zbadania, czy sprawę rozpatrzono w świetle całokształtu przepisów dotyczących danej sprawy, opierając się przy tym na aktach sprawy i uzasadnieniu decyzji. Mając to na uwadze należy uznać, iż Komendant Główny Policji wydając w dniu [...] czerwca 2005 r. zaskarżoną decyzję nie naruszył wspomnianych zasad, a wydane przez niego rozstrzygnięcie znajduje oparcie zarówno w przepisach ustawy o broni i amunicji, jak i również pozostaje w zgodzie z podstawowymi celami ustawy nałożonymi przez ustawodawcę, a więc celem bezpieczeństwa i porządku publicznego. Zdaniem Sądu działanie organów Policji było nie tylko legalne, ale również rzetelne, tj. wolne od arbitralności, dające się racjonalnie wyjaśnić okolicznościami faktycznymi konkretnej sprawy. Organy administracji dokonując oceny przepisów i oceny stanu faktycznego muszą realizować swe zadania w sposób odpowiadający uzasadnionemu interesowi obywatela, chyba że wchodzi on w konflikt z interesem ogólnym. Z takim właśnie przypadkiem organy obu instancji miały do czynienia w niniejszej sprawie i dokonując oceny materiału dowodowego podjęły decyzje kierując się celami wynikającymi z ustawy o broni i amunicji, przedkładając interes społeczny nad interesem strony skarżącej. W opinii Sądu, poczynione przez organ zarówno I, jak i II instancji ustalenia wynikają z zebranego w sprawie materiału dowodowego, zaś dokonana przez te organy ocena tego materiału, w kontekście zastosowanych przepisów ustawy, nie budzi zastrzeżeń. Zdaniem Sądu organy obu instancji wyczerpująco zbadały wszystkie okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a. i art. 77 k.p.a.) oraz zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa (art. 8 k.p.a.). Ponadto Komendant Główny Policji, a wcześniej Komendant Wojewódzkie Policji, nie dopuścił się – w ocenie Sądu – obrazy zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.), albowiem oparł się na materiale otrzymanym zarówno z właściwych komend Policji, jak również na dowodach przedłożonych przez stronę skarżącą, dokonując jego wszechstronnej oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, oraz dokonując oceny znaczenia i wartości dowodów dla toczącej się sprawy. Ponadto należy uznać, iż stanowisko wyrażone w zaskarżonych decyzjach, organy obu instancji uzasadniły w sposób wymagany przez normę prawa określoną w przepisie art. 107 § 3 k.p.a. Ustosunkowując się do zarzutu naruszenia przepisu art. 10 § 1 k.p.a. należy – zdaniem Sądu – stanowczo podkreślić, iż naruszenie przez organ administracji wspomnianego przepisu jest naruszeniem norm postępowania, które może doprowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji, tylko w przypadku, gdy wspomniane naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (podobnie /w:/ uchwale /7 sędziów/ Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 kwietnia 2005 r., sygn. akt FPS 6/04, ONSAiWSA 2005/4/66). Komendant Główny Policji wydając zaskarżoną decyzję odmawiającą skarżącemu udzielenia pozwolenia na posiadanie broni palnej bojowej, w sposób całkowicie prawidłowy - zdaniem Sądu – umożliwił stronie wzięcie czynnego udziału w postępowaniu oraz przedstawienie swoich argumentów. Również organ I instancji umożliwił stronie realizację wszelkich uprawnień wynikających z przepisu art. 10 § 1 k.p.a., czego dowodem jest m.in. pismo organu wystosowane do strony w dniu 2 marca 2005 r. (k. 41 akt administracyjnych), czy też protokół z czynności w postępowaniu administracyjnym z dnia [...] marca 2005 r. (k. 45 akt administracyjnych). Ponadto należy podnieść, iż niewątpliwie skarżący w sposób faktyczny realizował swoje prawo do obrony, czego przykładem są protokoły przesłuchań, w trakcie których strona przedstawiała swoje argumenty, jak również pisma wyjaśniające składane przez skarżącego w toku całego postępowania administracyjnego. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku, działając na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.