VI SA/Wa 1421/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Danuta Szydłowska Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka Protokolant Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi F. AG z siedzibą w S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę Zaskarżoną decyzją z [...] czerwca 2009 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego ( GITD ), po rozpatrzeniu odwołania od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2009 r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 3500 zł na F. z siedzbą w S. (skarżący) utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Podstawę prawną decyzji stanowiły przepisy art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 42, art. 87 ust. 1, art. 92 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 ze zm.- dalej u.t.d.), lp. 1.7 i lp. 4.1 załącznika do ustawy o transporcie drogowym, art. 15 ust. 7 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. U. UE L 370 z 31 grudnia 1985 r., ze zm.), art. 31 z ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. z 2004 r., Nr 92, poz. 879 ze zm.), § 3 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 8 sierpnia 2006 r. w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz. U. z 2006 r. nr 151, poz. 1089 ze zm.). Podstawę faktyczną niniejszego rozstrzygnięcia stanowiło wykonywanie transportu drogowego z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty (kara 500 zł) oraz wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych ( kara 3.000 zł). Powyższa kara została nałożona w wyniku kontroli przeprowadzonej w dniu [...] stycznia 2009 r. na drodze krajowej nr [...] pojazdu marki V. o nr rej. [...] wraz z naczepą marki F. o nr rej. [...]. Kontrolowanym pojazdem kierował K. S. w imieniu [...] przedsiębiorstwa F. Powyższe zostało udokumentowane protokołem kontroli nr [...] z dnia [...] stycznia 2009 r. Skarżący w odwołaniu wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania, ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Wyjaśnił, iż nie był w stanie zakupić karty opłaty za przejazd po drogach krajowych z uwagi na brak czynnych punktów sprzedaży. Ponadto wskazał, iż na skutek dezorientacji co do daty wskazanej przez inspektora nie okazał zaświadczenia potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu. Zakwestionował też datę wskazaną przez organ w decyzji z [...] stycznia 2009 r.- "[...]-[...].01. 2008 r." - jako datę określającą okres wymaganego zaświadczenia. W uzasadnieniu GITD, cytując treść przepisów stanowiących podstawę prawną decyzji uznał, iż argumentacja skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie bowiem kierowca winien mieć wymagane zaświadczenie w trakcie wykonywania przewozu, zaś taki dokument w dniu kontroli drogowej niewątpliwie nie został okazany. W związku z tym, zdaniem organu bezspornym jest, iż w dniu kontroli naruszono obowiązki wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty. Podczas kontroli kierowca ma obowiązek udokumentować swój czas pracy w bieżącym dniu oraz okazać wykresówki używane przez niego w ciągu poprzednich 28 dni. Mając na względzie treść art. 31 ustawy o czasie pracy kierowców, K. S. powinien był przedstawić wykresówki albo odpowiedni dokument wskazujący przyczynę nieposiadania wykresówek lub też odpowiedni dokument potwierdzający fakt nieprowadzenia pojazdu za okres od [...] do [...] stycznia 2009 r. Ustosunkowując się do zarzutów strony odnośnie błędu w dacie określającej okres wymaganego zaświadczenia GITD wyjaśnił, iż wskazanie w protokole kontroli oraz w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji określenia daty: ,, [...] - [...].01.2008 r." ma charakter oczywistej omyłki pisarskiej. GITD stwierdził, iż niedopuszczalna jest możliwość późniejszego dostarczenia przez pracodawcę zaświadczenia o nieprowadzeniu pojazdu. Zdaniem organu tylko okazanie zaświadczenia w chwili kontroli daje organowi pewność co do faktu nieprowadzenia pojazdu w okresie wykazanym w zaświadczeniu. Dopuszczenie odmiennej praktyki, mogłoby doprowadzić w efekcie do sytuacji, w której każdy brakujący dzień nieudokumentowany na wykresówce uzupełniony byłby w razie konieczności odpowiednim zaświadczeniem. Jedyne odstępstwo zostało przewidziane w art. 31 ust. 2 ustawy o czasie pracy kierowców w sytuacji, kiedy kierowca znajduje się w zadaniu przewozowym. W niniejszej sprawie takie okoliczności nie wystąpiły. Odnośnie drugiego stwierdzonego naruszenia z lp. 4.1. załącznika do ustawy o transporcie drogowym organ uznał, że w chwili kontroli doszło do naruszenia przepisów prawa w zakresie obowiązku uiszczania opłaty za przejazd po drogach krajowych. Jak wynika z ustaleń kontrolnych w chwili kontroli kierowca nie okazał ważnej na dzień kontroli karty opłaty za przejazd po drogach krajowych, również winieta samoprzylepna nie była umieszczona w sposób trwały na szybie pojazdu. Po analizie akt sprawy organ odwoławczy doszedł do wniosku, iż wyjaśnienia strony zawarte w odwołaniu nie zasługują na uwzględnienie i nie mogą stanowić podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji. GITD nie znalazł także wystarczających podstaw faktycznych i prawnych do skorzystania wobec przedsiębiorcy z dobrodziejstwa art. 93 ust. 7 u.t.d. ponieważ stwierdzone naruszenia nie powstały w wyniku zdarzeń lub okoliczności, których podmiot wykonujący przewozy nie mógł przewidzieć, czyli sytuacji nadzwyczajnych, o incydentalnym charakterze, których przy dołożeniu należytej staranności strona przewidzieć rzeczywiście nie była w stanie. Przedsiębiorca miał wpływ na powstałe naruszenia i mógł w taki sposób zaplanować przejazd, aby do wymienionych naruszeń nie doszło. W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji, zarzucając ; - naruszenie prawa materialnego przez błędne przyjęcie, że zapis w protokole kontroli Inspektora [...] Wojewódzkiego Inspektora Drogowego z dnia [...] stycznia 2009 r.: ,, [...] - [...].01.2008 r." zamiast prawidłowego: ,, [...]-[...].01.2009 r." stanowi zwykłą omyłkę podczas gdy w rzeczywistości spowodowało to nieokazanie karty urlopowej, którą kierowca miał przy sobie, - naruszenie przepisów k.p.a. przez nieuwzględnienie istotnych okoliczności wskazujących na to, że brak winiety drogowej na przejazd nie wynikał z winy strony. Skarżący podtrzymał swoje stanowisko w sprawie wyrażone w odwołaniu podkreślając zupełny brak możliwości zakupu winiety drogowej w dniu [...] stycznia 2009r. (niedziela) po zjechaniu z promu przybyłego z [...]. na godz. [...] rano. Strona wyjaśniła że kierowca chciał kupić winietę w Urzędzie Celnym w [...], w spedycji P. - u, na stacjach C. po drodze do S. lecz takiej możliwości nie było. Okoliczności te zostały opisane w odwołaniu i w tym zakresie organ odwoławczy nie dokonał żadnej oceny dowodów ani się do nich nie ustosunkował, pomijając je całkowicie. W odpowiedzi na skargę GITD wniósł o jej oddalenie popierając argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne sprawują kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem materialnym i procesowym. Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 dalej jako p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi i powołaną podstawą prawną. Rozpoznając sprawę z punktu widzenia wskazanych wyżej kryteriów skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone decyzje nie naruszają prawa. Należy wskazać, iż ustalenia faktyczne poczynione w związku z kontrolą z dnia [...] stycznia 2009 r. co do braku winiety nie były kwestionowane przez stronę. Brak winiety strona tłumaczyła brakiem możliwości jej zakupu na trasie swojego przejazdu ze S. Natomiast nieokazanie karty urlopowej ( kierowca twierdził, iż miał przy sobie ) było spowodowane błędnie podaną przez inspektora transportu drogowego datą dokumentu podlegającego okazaniu podczas kontroli; zamiast roku 2009 z datą [...] - [...] stycznia inspektor wskazał na rok 2008 z taką samą datą [...]-[...] stycznia. Ustosunkowując się do zarzutów strony skarżącej zawartych w skardze należy na wstępie zaznaczyć, iż w dotychczasowym orzecznictwie sądów administracyjnych jednoznacznie przyjmuje się, iż finansowa odpowiedzialność administracyjno-karna co do zasady ma charakter obiektywny i opiera się na samym fakcie naruszenia (tak m.in.: D. Szumiło-Kulczycka, Prawo administracyjno-karne, Zakamycze, Kraków 2004, s. 150 i powołana tam uchwała Sądu Najwyższego z dnia 5 września 1995 r., III AZP 16/95, a także wyrok NSA z dnia 14 października 1998 r., IV SA 1792/96, wyrok NSA z dnia 7 grudnia 1994 r., SA/Lu 49/94, czy też wyrok NSA z dnia 5 czerwca 2001 r., III SA 2661/00). W ocenie Sądu obiektywny fakt naruszenia prawa jest w takim stanie rzeczy podstawą zastosowania sankcji. Z obowiązujących powszechnie unormowań prawa wynika bezspornie, iż organy inspekcji transportu drogowego, w toku postępowania administracyjnego, dokonują jedynie stwierdzenia faktów i jeżeli ustalą naruszenie przepisów prawa – mają obowiązek zastosowania ściśle określonych sankcji. Dlatego też bez znaczenia są okoliczności, skutkiem których przedsiębiorca dopuścił się nieprawidłowości, albowiem organy administracji nie są upoważnione do ustalania i oceny przyczyn powstałych naruszeń prawa, lecz mają za zadanie jedynie stwierdzenie zaistniałych skutków. W rozpatrywanej sprawie kierowca podczas kontroli nie okazał ani wymaganego zaświadczenia ani też karty opłaty drogowej. Dopiero w dniu [...] lutego 2009 r. strona nadesłała kartę urlopową kierowcy opiewającą na czas od [...] do [...] stycznia 2009 r., która została wystawiona [...] stycznia 2009 r. Ustosunkowując się do zarzutów skargi dotyczących braku winy przedsiębiorcy należy zaznaczyć, że to do obowiązku przedsiębiorcy wykonującego transport drogowy należy posiadanie w trakcie kontroli wymaganych prawem dokumentów. Dowodem na okoliczność posiadania tych dokumentów jest ich okazanie. Z punktu widzenia organów dokonujących kontroli najistotniejsze znaczenie mają zatem ustalenia faktyczne dokonane podczas kontroli. Ustalenia te zostają udokumentowane w protokole kontroli. Taki protokół z kontroli drogowej ma cechy dokumentu urzędowego, w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. Obrazuje on bowiem stan faktyczny, który później może być trudny do odtworzenia. Dlatego podpisanie bez zastrzeżeń przez osobę kontrolowaną protokołu kontroli drogowej stanowi dowód w sprawie. Orzecznictwo przywiązuje istotne znaczenie do funkcji dowodowej protokołu z kontroli drogowej (por. wyrok WSA w Warszawie z 8 września 2005 r., VI SA/Wa 1224/04; LEX nr 205475). W tej sytuacji, w ocenie Sądu, późniejsze nadesłanie karty urlopowej kierowcy nie może być uznane za skuteczne uwolnienie się przedsiębiorcy od odpowiedzialności. Natomiast za niewiarygodne Sąd uznał wyjaśnienie strony, iż kierowca był zdezorientowany mylną datą wskazaną przez inspektora i dlatego posiadanej przez siebie karty urlopowej nie okazał podczas kontroli. Natomiast wskazanie roku 2008 w decyzji organu I instancji było oczywistą omyłką tego organu, która podlega sprostowaniu w drodze postanowienia w oparciu o art. 113 § 1 k.p.a. Taka oczywista pomyłka nie powinna wprowadzić w błąd profesjonalnego kierowcy znającego przepisy o czasie pracy. Sąd nie podziela także stanowiska skarżącego co do wyłączenia odpowiedzialności przedsiębiorcy w przypadku braku możliwości zakupu winiety na stacjach benzynowych na części trasy, bowiem kierowca powinien być wyposażony w kartę opłaty drogowej przez przedsiębiorcę przed rozpoczęciem przewozu. W ocenie Sądu słusznie organy transportu drogowego uznały, iż okoliczności wskazywane przez stronę nie dają podstaw do zastosowania art. 93 ust. 7 u.t.d. Należy podzielić stanowisko organu, że sprawą przedsiębiorcy jest takie zorganizowanie wykonywanej działalności, czy też zaplanowanie trasy przewozu by wyeliminować ryzyko naruszenia prawa. W szczególności przedsiębiorca obowiązany jest dochować w tym zakresie należytej staranności. Trudno jest przyjąć, iż skarżącemu nie były znane trudności występujące w zakupie winiet na przejściu granicznym, zatem mógł się zaopatrzyć kierowcę w winiety znacznie wcześniej. Dlatego też tłumaczeń strony w tym zakresie nie można przyjąć za uzasadniające możliwość zastosowania art. 93 ust. 7 u.t.d. Natomiast podnoszone w skardze uchybienie organu, polegające na pominięciu przez GITD oceny dowodów załączonych do odwołania (informacje o braku winiet w punktach sprzedaży w dniu kontroli) nie miało wpływu na ostateczny wynik sprawy. Co prawda organ odwoławczy w uzasadnieniu nie wymienił expressis verbis okoliczności braku możliwości zakupu winiety lecz nie ulega wątpliwości, iż okoliczności te zostały wzięte pod uwagę przy ocenie możliwości zastosowania przepisu art. 93 ust. 7 u.t.d. Świadczy o tym treść całego uzasadnienia decyzji organu odwoławczego. Jednocześnie zdaniem Sądu brak jest jakichkolwiek istotnych uchybień formalnych, które organ poczynił w toku postępowania administracyjnego, a które uniemożliwiłyby Sądowi dokonania prawidłowej oceny zarzutów skargi i wypowiedzenia się co do zasadności podjętego rozstrzygnięcia pod względem materialno-prawnym. Z tych wszystkich względów na mocy art. 151 p.p.s.a. Sąd skargę oddalił bowiem zaskarżone decyzje nie naruszają prawa w stopniu wymagającym ich uchylenia.