VI SA/Wa 1425/13

WyrokWSA w Warszawie2013-08-22

Skład orzekający: Dorota Wdowiak, Pamela Kuraś-Dębecka, Zbigniew Rudnicki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba pobierająca emeryturę i jednocześnie prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu tej działalności, nawet jeśli okresowo korzystała z urlopów, ale formalnie nie zgłosiła zawieszenia lub zaprzestania działalności?
Ratio decidendi
Osoba pobierająca emeryturę i jednocześnie prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu tej działalności. Obowiązek ten powstaje od dnia rozpoczęcia działalności do dnia jej zaprzestania, a formalne zgłoszenie zawieszenia lub zaprzestania działalności jest kluczowe dla ustania tego obowiązku. Okresowe przerwy, takie jak urlopy, nie powodują automatycznego ustania obowiązku ubezpieczenia, jeśli nie zostały formalnie zgłoszone.
Stan faktyczny
Skarżący kwestionował decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji, która ustaliła, że od 1 stycznia 1999 r. do 30 listopada 2011 r. podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Skarżący argumentował, że w ciągu ostatnich dziesięciu lat miał urlopy trwające 15-17 miesięcy i że pojęcie 'przychodu' jest kluczowe dla obowiązku opłacenia składki. Organy administracji oraz sąd uznały, że formalne zgłoszenie działalności i brak zgłoszenia jej zawieszenia lub zaprzestania skutkują obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego, niezależnie od okresowych przerw czy pobierania emerytury.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Wdowiak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 sierpnia 2013 r. sprawy ze skargi S. J. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej oddala skargę Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia (w skrócie: Prezes NFZ) decyzją z dnia [...] marca 2013 r. nr [...], na podstawie art. 102 ust. 5 pkt 24 w związku z art. 109 ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027, z późn. zm., nazywanej dalej: ustawa o świadczeniach) oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania [...] (dalej skarżący) utrzymał w całości w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia (w skrócie: Dyrektor [...]OW NFZ) z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...], ustalającej, że [...] od 1 stycznia 1999 r. do dnia 30 listopada 2011 r. podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Zakład Ubezpieczeń Społecznych (w skrócie: ZUS) [...] Oddział w [...] pismem z dnia [...] kwietnia 2012 r. wystąpił do Dyrektora [...]OW NFZ z wnioskiem o wydanie decyzji stwierdzającej okres podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu przez skarżącego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej, informując, że [...] legitymował się wpisem do ewidencji działalności gospodarczej – [...] – od [...] stycznia 1997 r. Wpis został wykreślony z dniem 1 grudnia 2011 r. Wskazał ponadto, że ZUS nie prowadził postępowania dotyczącego spełnienia przez [...] warunków podlegania ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej z uwagi na ustalone prawo do emerytury. Prezydent [...] pismem z dnia [...] kwietnia 2012 r. poinformował [...]OW NFZ, że skarżący prowadził działalność gospodarczą pod nr [...] od dnia [...] stycznia 1997 r. w zakresie usług [...]. Dnia [...] września 2006 r. na wniosek przedsiębiorcy sklasyfikowano zakres działalności zgodnie z PKD: [...]–[...]. Dopisano nazwę firmy: [...] Skarżący nie zgłaszał zawieszenia działalności gospodarczej. W dniu [...] października 2011 r. zawiadomił o zaprzestaniu wykonywania działalności gospodarczej od dnia 1 grudnia 2011 r. Skarżący poinformował [...]OW NFZ pismem z [...] kwietnia 2012 r., że nie zatrudniał żadnej [...] nadto na przestrzeni ostatnich 10 lat miał urlopy w ilości 15-17 miesięcy, o czym nawet nie zawiadamiał urzędu skarbowego ze względu na niewielkie przychody. Dołączył kopie dokumentów: pisma ZUS [...] Oddział w [...] z dnia [...] grudnia 2011 r., pisma skarżącego z dnia [...] grudnia 2011 r. kierowanego do ZUS [...] Oddział w [...], decyzję ZUS [...]Oddział w [...] z dnia [...] listopada 1998 r., z której wynika, że skarżący nie podlegał od dnia [...] stycznia 1997 r. ubezpieczeniu społecznemu normowanemu ustawą z dnia 18 grudnia 1976 r. o ubezpieczeniu społecznemu osób prowadzących działalność gospodarczą oraz ich rodzin (Dz. U. z 1989 r., nr 46, poz. 250 ze zm.). Z jej uzasadnienia wynika, że jest uprawniony do emerytury i nie wnosi o objecie ubezpieczeniem społecznym z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej. Skarżący dołączył ponadto kopię swojego pisma z dnia [...] grudnia 2011 r. kierowaną do ZUS, kopię pisma ZUS [...] Oddział w [...], pismo ZUS [...] Oddział w [...], z którego wynika, że z informacji zaewidencjonowanych w Kompleksowym Systemie Informacyjnym ZUS skarżący nie dokonał zgłoszenia do obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności od 1 stycznia 1999 r. Wskazano, że skarżący pobiera świadczenie emerytalne od dnia [...] kwietnia 1997 r. Udzielono informacji, że z informacji uzyskanych z Urzędu Skarbowego [...] wynika, że od [...] stycznia 1997 r. prowadził on działalność gospodarczą: [...]. Odnotowano zaznania podatkowe z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej PIT-36 2000-2010 – działalność gospodarcza opodatkowana na zasadach ogólnych. Zgodnie z decyzją Naczelnika Urzędu Skarbowego [...]z dnia [...] listopada 2009 r., w okresie od 1999 r. do 2010 r. skarżący korzystał ze zwolnienia z obowiązku prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów. Z decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z dnia [...] listopada 2009 r. zwalniającej z obowiązku prowadzenia księgi przychodów i rozchodów wynika, że skarżący prowadził działalność gospodarczą w zakresie usług [...], opodatkowana na zasadach ogólnych. W latach 1998-2008 uzyskał zwolnienie z prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów. Za lata 2005-2008 uzyskał przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej. Prezes NFZ w swojej decyzji zauważył, że w okresie objętym decyzją organu I instancji miały zastosowanie przepisy trzech kolejnych ustaw: art. 8 pkt 1 lit. c) i art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym, obowiązującej do dnia 31 marca 2003 r. (Dz. U. Nr 28, poz. 153 z późn. zm., nazywanej dalej ustawą o ubezpieczeniu zdrowotnym), art. 9 ust. 1 pkt 1 lit. c) i art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia, obowiązującej do dnia 30 września 2004 r. (Dz. U. Nr 45, poz. 391 ze zm., nazywanej dalej ustawą o ubezpieczeniu w NFZ), zgodnie, z którymi obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi oraz art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c) ustawy o świadczeniach w brzmieniu obowiązującym do dnia 20 września 2008 r., zgodnie, z którym obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi, a także art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c) ustawy o świadczeniach, w brzmieniu obowiązującym od dnia 20 września 2008 r., zgodnie, z którym obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi, z wyłączeniem osób, które zawiesiły wykonywanie działalności gospodarczej na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej. Obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego tych osób, stosownie do art. 69 ust. 1 ustawy o świadczeniach oraz art. 12 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu w NFZ a także art. 11 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu zdrowotnym - powstaje i wygasa w terminach określonych w przepisach o ubezpieczeniach społecznych. Zgodnie z art. 13 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585, z późn. zm., nazywanej dalej ustawą o systemie) obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu, chorobowemu i wypadkowemu podlegają osoby prowadzące działalność gospodarczą od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności, natomiast w brzmieniu obowiązującym od dnia 20 września 2008 r. obowiązkowemu ubezpieczeniu emerytalnemu, rentowemu, chorobowemu i wypadkowemu podlegają osoby prowadzące działalność gospodarczą od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności zostało zawieszone na podstawie przepisów ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2010 r., nr 220, poz. 1447 ze zm.) Zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. - Prawo działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 101, poz. 117, z późn. zm.) uchylonym z dniem 31 marca 2009 r. przez art. 66 ust. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2004 r. Nr 173, poz. 1808 ze zm.), przedsiębiorca będący osobą fizyczną mógł podjąć działalność gospodarczą po uzyskaniu wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. Natomiast stosownie do treści art. 7e ust. 1 pkt 1 ww. ustawy, który jest odpowiednikiem uchylonego z dniem 1 stycznia 2004 r. art. 88e tej ustawy, zawiadomienie o zaprzestaniu wykonywania działalności gospodarczej przez przedsiębiorcę - osobę fizyczną - powodowało wykreślenie powyższego wpisu z ewidencji działalności gospodarczej. Jednocześnie zgodnie z treścią art. 14 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności w brzmieniu obowiązującym do 30 czerwca 2011 r. przedsiębiorca mógł podjąć działalność gospodarczą w dniu złożenia wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej albo po uzyskaniu wpisu do rejestru przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym. Obecna treść art. 14 ust. 1 ustawy stanowi, że przedsiębiorca może podjąć działalność gospodarczą w dniu złożenia wniosku o wpis do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej albo po uzyskaniu wpisu do rejestru przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym. Zatem, w świetle obowiązujących przepisów prawa, obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego od dnia 1 stycznia 1999 r. powstał w związku wejściem w życie ustawy o ubezpieczeniu zdrowotnym. Osoba pobierająca świadczenie emerytalne i jednocześnie prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą podlega ubezpieczeniu zdrowotnemu z każdego z tych tytułów odrębnie, o czym wprost stanowi art. 82 ustawy o świadczeniach. Natomiast kwestia składek na ubezpieczenie zdrowotne nie należy do Narodowego Funduszu Zdrowia, lecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Zdaniem Prezesa NFZ, zgromadzony materiał dowodowy i przedstawione dokumenty potwierdzały, że skarżący w okresie objętym zaskarżoną decyzją prowadził działalność gospodarczą. Brak jest zatem podstaw do uchylenia decyzji Dyrektora [...]OW NFZ z dnia [...] stycznia 2013 r. Powyższa decyzja ustala jedynie, że skarżący od dnia 1 stycznia 1999 r. do dnia 30 listopada 2011 r. podlegał ubezpieczeniu zdrowotnemu jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą. Zaznaczył, że działalność gospodarcza jest działalnością, z którą związana jest konieczność ponoszenia przez przedsiębiorcę ryzyka gospodarczego. [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Prezesa NFZ dnia [...] marca 2013 r. nr [...], wnosząc o jej uchylenie wraz z decyzją organu I instancji. Zaskarżonej decyzji zarzucił: I. naruszenie prawa materialnego tj. - art. 8 pkt 1 ppkt c) i pkt 10, art. 11 ust. 1 i art. 22 ustawy o ubezpieczeniu zdrowotnym, polegające na ich błędnej wykładni i niewłaściwym zastosowaniu, - art. 9 ust. 1 pkt 1 ppkt c) i pkt 15, art. 12 ust. 1 i art. 24 ust. 1 ustawy o powszechnym ubezpieczeniu w NFZ, polegające na ich błędnej wykładni i niewłaściwym zastosowaniu, - art. 66 ust. 1 ppkt c) i pkt 16, art. 69 ust. 1 i art. 82 ust. 1 ustawy o świadczeniach, polegające na ich błędnej wykładni i niewłaściwym zastosowaniu, II. naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy tj. art. 7, art. 77 i art. 80 kpa polegające na braku wszechstronnego rozważenia zebranego materiału dowodowego w postaci wyjaśnień skarżącego, że nadprzestrzeni ostatnich dziesięciu lat miał urlopy w ilości 15-17 miesięcy, tym bardziej, że faktem powszechnie znanym jest, że każdy człowiek w okresie 10 lat co najmniej przez liczący 17 miesięcy przebywa na urlopie. Uzasadniając powyższe zarzuty, skarżący przywołał treść art. 82 ust. 1 ustawy o świadczeniach i art. 24 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu w NFZ oraz art. 22 ust. 1 ustawy o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym, wskazując na pojęcie "przychodu", którym posłużył się ustawodawca dla określenia obowiązku opłacenia składki z kilku tytułów. Zatem dopiero osiągnięcie przychodu wywołuje skutek w postaci obowiązku zapłaty składki. Organy obu instancji pominęły tę okoliczność, odnoszą przychód jedynie do okresu 2005-2008. Organy nie uwzględniły także przerwy w prowadzeniu działalności gospodarczej związanej z urlopami skarżącego. W odpowiedzi na skargę Prezes NFZ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, w grę wchodzi tutaj kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, w myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2012 r., poz. 270 z późn. zm., dalej nazywanej: "p.p.s.a."). Badając skargę wg powyższych kryteriów Sąd uznał, iż nie zasługuje ona na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja i decyzja utrzymana nią w mocy nie naruszają prawa w sposób uzasadniający ich uchylenie. Przedmiotem kontroli sądowej jest w niniejszej sprawie ww. decyzja Prezesa NFZ z dnia [...] marca 2013 r., której podstawą materialnoprawną były przepisy ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. 2008, nr 164, poz. 1027 tekst jednolity). Sąd badając legalność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającego ją rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji był obowiązany do dokonania tego pod względem zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi Kodeksu postępowania administracyjnego. Powszechny obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego na przestrzeni ostatnich lat - obejmujący również okres, którego dotyczy rozpoznawana sprawa, wynikał z różnych aktów normatywnych, mianowicie: 1. do 31 marca 2003 r. z art. 8 pkt 1 lit. c ustawy z 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym (Dz. U. 1997, nr 28, poz. 153), w myśl którego obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegały osoby prowadzące pozarolniczą działalność lub osoby z nimi współpracujące; 2. do 30 września 2004 r. z art. 9 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy z 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia (Dz. U. 2003, nr 45, poz. 391), w myśl którego obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegały osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniem społecznym lub ubezpieczeniem społecznym rolników (...), które były osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi; 3. do 19 września 2008 r. z art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach (Dz. U. 2004 r., nr 210 poz. 2135), w myśl którego obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegały osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które były osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi; 4. z dniem 20 września 2008 r. zaczął obowiązywać ww. przepis art. 66 ust. 1 pkt 1 lit c ustawy o świadczeniach, w brzmieniu zmienionym art. 12 ustawy z 10 lipca 2008 r. o zmianie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2008 r., nr 141, poz. 888), dalej ustawa o zmianie, w myśl którego obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi, z wyłączeniem osób, które zawiesiły wykonywanie działalności gospodarczej na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. 2008, nr 164, poz. 1027 tekst jednolity). Obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego, o którym mowa w ww. przepisach powstaje i wygasa - w myśl art. 69 ust. 1 ustawy o świadczeniach - zarówno w brzmieniu sprzed, jak i po nowelizacji, w terminach określonych w przepisach o ubezpieczeniach społecznych. Podobnie kwestię tą regulowały także ww. ustawy wcześniejsze, odpowiednio w art. 11 ust. 1 i art. 12 ust. 1. Zgodnie z art. 13 pkt 4 ustawa z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. 2007, nr 11, poz. 74), dalej jako ustawa o systemie ubezpieczeń -obowiązującym do 19 września 2008 r., obowiązek ubezpieczenia dla osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą, powstawał od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności. Po nowelizacji - dokonanej art. 7 ustawy o zmianie, tj. od 20 września 2008 r. przepis art. 13 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń stanowi, że obowiązek ubezpieczenia dla osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą, powstaje od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności zostało zawieszone na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. 2009, nr 205 poz. 1585 tekst jednolity). Podobnie jak ww. ustawy: o świadczeniach oraz o systemie ubezpieczeń społecznych, także ustawa o swobodzie działalności gospodarczej została znowelizowana ustawą o zmianie. Artykuł 1 ustawy o zmianie wprowadził do ustawy z 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej sprzed nowelizacji (Dz. U. 2007, nr 155, poz. 1095 tekst jednolity), dalej jako ustawa o swobodzie art. 14a ust. 1, w myśl którego przedsiębiorca niezatrudniający pracowników może zawiesić wykonywanie działalności gospodarczej na okres od 1 miesiąca do 24 miesięcy. Stosownie do ust. 3 cytowanego przepisu, w okresie zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej przedsiębiorca nie może wykonywać działalności gospodarczej i osiągać bieżących przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej. Nadto ust. 5 wskazuje, że zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej oraz wznowienie wykonywania działalności gospodarczej następuje na wniosek przedsiębiorcy i okres zawieszenia rozpoczyna się od dnia wskazanego we wniosku o wpis informacji o zawieszeniu wykonywania działalności gospodarczej, nie wcześniej niż w dniu złożenia wniosku, i trwa do dnia złożenia wniosku o wpis informacji o wznowieniu wykonywania działalności gospodarczej. Z powyższych regulacji wynika więc, że dopiero z dniem 20 września 2008 r. ustawodawca wprowadził dla osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą możliwość wyłączenia się spod obowiązku podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu w związku z prawem zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej na podstawie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Na kanwie niniejszej sprawy należy także wskazać czym jest działalność gospodarcza. W myśl art. 2 ustawy o swobodzie działalnością gospodarczą jest zarobkowa działalność wytwórcza, budowlana, handlowa, usługowa oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze złóż, a także działalność zarobkowa wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły. Mając wszystkie powyższe regulacje ustawowe na uwadze Sąd zauważa, że czas objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego jest tożsamy z czasem prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Okresy podlegania obowiązkowi ubezpieczenia wyznaczone zostały, co do zasady, przez formalne, a nie faktyczne wykonywanie działalności, która stanowi tytuł ubezpieczenia. Na przedsiębiorcy oprócz obowiązku zgłoszenia chęci podjęcia prowadzenia działalności gospodarczej w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (dalej jako ewidencja), ciąży również obowiązek zgłaszania w niej wszelkich zmian - nie tylko prawnych, ale i faktycznych. Skoro tak, to okresowe zaprzestanie prowadzenia działalności z różnych przyczyn powinno być do ewidencji zawsze zgłoszone i wpisane. Objęcie obowiązkiem ubezpieczenia osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą uzależnione jest bowiem - na co już wskazano, od jej prowadzenia na podstawie wpisu do ewidencji. Istotą działalności gospodarczej jest jej prowadzenie w sposób ciągły i zorganizowany, na własny rachunek i ryzyko. Jej prowadzenie występuje zarówno w okresach faktycznego wykonywania usług, jak też w czasie podejmowania innych czynności związanych z tą działalnością. Specyfika prowadzenia działalności gospodarczej sprawia, że przedsiębiorca sam dysponuje swoim czasem i może go przeznaczyć na jej bezpośrednie wykonywanie albo na sprawy prywatne, rodzinne, leczenie lub wypoczynek. Zatem o prowadzeniu działalności gospodarczej stanowią wszelkie działania podejmowane przez przedsiębiorcę w celu zaistnienia czynności dających przychód - w tym także okres oczekiwania na klienta, zamówienia czy zlecenia. Przesłanka wykonywania działalności gospodarczej w sposób ciągły nie może być zatem rozumiana jako konieczność jej wykonywania bez przerwy (przez cały rok, miesiąc, tydzień lub dzień), lecz jako zamiar powtarzalności określonych czynności w odróżnieniu od ich przypadkowości, jednorazowości, sporadyczności lub okazjonalności. Przyjmuje się więc, że działalność gospodarcza z założenia ma być działalnością wykonywaną w sposób zorganizowany i nastawioną na nieokreślony z góry okres czasu, a ponadto związana jest z nią konieczność ponoszenia przez przedsiębiorcę ryzyka gospodarczego. Zatem przedsiębiorca powinien liczyć się z takim ryzykiem obejmującym okresy faktycznego przestoju w wykonywaniu działalności, np. z powodu braku koniunktury, przebranżowienia itp. (po. wyrok WSA w Warszawie z 20 września 2010 r. VI SA/Wa 1223/10) Jak wskazano powyżej zarejestrowana działalność gospodarcza wiąże się z przymusem podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego. Jedynie wykreślenie wpisu pozarolniczej działalności gospodarczej z ewidencji lub odnotowanie przerwy w jej prowadzeniu powoduje zawsze - na stałe lub okresowo - ustanie obowiązku ubezpieczenia. Ocena, czy działalność gospodarcza rzeczywiście jest wykonywana (a więc także czy zaistniała przerwa w jej prowadzeniu) należy do sfery ustaleń faktycznych, a istnienie wpisu do ewidencji nie przesądza o faktycznym prowadzeniu działalności gospodarczej, jednakże wpis ten prowadzi do domniemania prawnego, według którego osoba wpisana do ewidencji, która nie zgłosiła zawiadomienia o zaprzestaniu prowadzenia działalności gospodarczej, jest traktowana jako prowadząca taką działalność. W konsekwencji domniemywa się, że skoro nie nastąpiło wykreślenie działalności gospodarczej z ewidencji, to działalność ta była faktycznie prowadzona i w związku z tym istniał obowiązek zapłaty składek na ubezpieczenie społeczne (por. wyroki Sądu Najwyższego: z 11 stycznia 2005 r., I UK 105/04, OSNP 2005 nr 13, poz. 198, z 25 listopada 2005 r., I UK 80/05, OSNP 2006 nr 19-20, poz. 309 oraz z 30 listopada 2005 r., I UK 95/05, OSNP 2006 nr 19-20, poz. 311) . Domniemanie to może być obalone w drodze przeprowadzenia przeciwdowodu, który obciąża stronę twierdzącą o faktach przeciwnych twierdzeniom wynikającym z domniemania. Ciężar dowodu wystąpienia przesłanek uzasadniających ustanie obowiązku ubezpieczenia (rzeczywistego zaistnienia przerwy w prowadzeniu działalności) obciąża tę stronę, która z faktu tego wywodzi skutki prawne w zakresie ustania obowiązku ubezpieczenia. Nadto zaistnienie przerwy w prowadzeniu działalności gospodarczej musi być rzeczywiste, co oznacza, że ubezpieczonego obciąża obowiązek wykazania wystąpienia okoliczności niezwiązanych z warunkami wykonywania działalności gospodarczej. W rezultacie okoliczności takie, jak brak koniunktury i związany z nim przestój, brak zamówień (klientów) i ich poszukiwanie, przerwy związane z wypoczynkiem nie stanowią przesłanki uzasadniającej uznanie istnienia przerwy w prowadzeniu działalności gospodarczej. Oznacza to, że przerwa w prowadzeniu działalności gospodarczej powodująca ustanie obowiązku ubezpieczenia musi być usprawiedliwiona i udokumentowana (wykazana), a nieuzależniona wyłącznie od woli ubezpieczonego, sprowadzającej się do zamiaru czasowego wyłączenia ciążącego na nim obowiązku ubezpieczenia. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy Sąd stwierdza, że dla oceny ustalenia okresu podlegania przez skarżącego obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego ma znaczenie fakt zarejestrowania przez niego działalności gospodarczej. Jak wynika z akt sprawy - co jest okolicznością niesporną skarżący we wskazanym okresie w przedmiotowej decyzji miał zarejestrowaną pozarolniczą działalność gospodarczą Zarówno przepisy obowiązujące w dacie rozpoczęcia prowadzenia działalności gospodarczej przez skarżącego – [...] stycznia 1997 r. ustawa o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym, a następnie ustawa o ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia, jak i obecnie obowiązująca ustawa o świadczeniach, wiążą obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego z ubezpieczeniem społecznym. Temu drugiemu, osoby prowadzące działalność gospodarczą podlegają od dnia jej rozpoczęcia do dnia jej zaprzestania. W tym samym okresie osoby te objęte są także obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym. Zatem bezsporne jest, że od dnia wpisania do ewidencji ww. działalności gospodarczej skarżący zaczął podlegać obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu jej prowadzenia. Jak już wskazano powyżej, czas objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego jest tożsamy z czasem prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej, przy czym od 20 września 2008 r. wyłączeniu od tego obowiązku podlegają osoby, które zawiesiły wykonywanie działalności gospodarczej na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej. Do tej daty - 20 września 2008 r., ustawa o swobodzie działalności gospodarczej nie przewidywała możliwości zawieszania prowadzenia działalności, wobec tego również ustawy z zakresu ubezpieczeń społecznych, nie miały takich zapisów gdyż regulacje te są spójne - kompatybilne. Zdaniem Sądu obowiązek wykazania istnienia przerw w prowadzeniu działalności gospodarczej obciążał skarżącego, który jednakże w żaden sposób nie dowiódł, że w okresie wskazanym w zaskarżonej decyzji nie podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego. Takim dowodem nie są i być nie mogą, wykazywane przez skarżącego przerwy w wykonywaniu działalności gospodarczej, związane z przerwa urlopową. Urlop nie zawiesza automatycznie prowadzenia działalności, jeżeli formalnie nie zgłoszono przerwy w prowadzeniu działalności lub nie zawieszono jej wykonywania. W toku postępowania - w ocenie Sądu - nie doszło także do naruszenia przepisów proceduralnych w sposób, który mógłby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stan faktyczny sprawy został ustalony w sposób prawidłowy. Organ przeprowadził właściwe postępowanie dowodowe i uznał wszystkie dowody przedłożone przez skarżącego, czemu dał wyraz w zaskarżonej decyzji. Prezes NFZ nie naruszył przepisu art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. Sąd stwierdza nadto, że także posiadanie przez skarżącego statusu uprawnionego do emerytury, nie wyłączyło po jego stronie obowiązku podlegania przez niego ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Zgodnie bowiem z obecnie obowiązującym - również obowiązującym przed 20 września 2008 r. w tym samym brzmieniu, art. 82 ust. 1 ustawy o świadczeniach w przypadku, gdy ubezpieczony uzyskuje przychody z więcej niż jednego tytułu do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego, o którym mowa w art. 66 ust. 1 ustawy o świadczeniach, składka na ubezpieczenie zdrowotne opłacana jest z każdego z tych tytułów odrębnie. Podobnie kwestię tą regulowały wcześniejsze przepisy, odpowiednio: art. 22 ust. 2 ustawy o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym i art. 24 ust. 2 ustawy o ubezpieczeniu w NFZ. Podnoszony przez skarżącego "przychód" ma znaczenie w kontekście płacenia składek. Czynności Narodowego Funduszu Zdrowia sprowadzają się jedynie do ustalenia podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu. Czym innym jest kwestia objęcia obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym, a zupełnie czym innym kwestia płacenia składek na ubezpieczenie zdrowotne. Narodowy Fundusz Zdrowia nie jest instytucją władną do orzekania w przedmiocie składek. Przedmiotowa decyzja stanowi jedyni potwierdzenie obowiązku wynikającego z ustawy. Odpowiada prawu. Nie jest sporne, że skarżący legitymował się wpisem do ewidencji działalności gospodarczej od dnia [...] stycznia 1997 r. Wpis został wykreślony z dniem 1 grudnia 2011 r. Zawieszenia działalności gospodarczej nie zgłaszał. Zatem w okresie od 1 stycznia 1999 r. do dnia 30 listopada 2011 r. podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej. W tym stanie rzeczy Sąd stwierdza, iż zaskarżonej decyzji nie można postawić zarzutu naruszenia prawa. Dlatego też, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę, jako bezzasadną należało oddalić.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło