VI SA/Wa 1426/08

WyrokWSA w Warszawie2008-10-22

Skład orzekający: Jolanta Królikowska-Przewłoka, Grażyna Śliwińska, Zbigniew Rudnicki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej prawidłowo odmówiły wydania zezwolenia na zajęcie pasa drogowego w celu lokalizacji reklamy, opierając się na ogólnym powołaniu się na zasady bezpieczeństwa ruchu drogowego, bez szczegółowego wykazania konkretnych zagrożeń i naruszeń?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania administracyjnego przez organy obu instancji. Organy nie ustaliły prawidłowo stanu faktycznego sprawy, w szczególności nie wezwały strony do sprecyzowania wniosku dotyczącego okresu zajęcia pasa drogowego, co narusza zasady praworządności, prawdy obiektywnej i dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji przez organ odwoławczy również stanowi naruszenie przepisów.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi E. S.A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta odmawiającą zezwolenia na zajęcie pasa drogowego w celu lokalizacji reklamy. Organy odmówiły zezwolenia, powołując się na przepisy ustawy o drogach publicznych i ogólne zasady bezpieczeństwa ruchu drogowego, wskazując na potencjalne rozpraszanie uwagi kierowców w rejonie skrzyżowania. Skarżąca kwestionowała brak konkretnych dowodów na negatywny wpływ reklam oraz dowolność w stosowaniu zasady 50 metrów od skrzyżowania.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji, stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu, oraz zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Protokolant Monika Staniszewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 października 2008 r. sprawy ze skargi E. S.A. z siedzibą w P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego w celu lokalizacji reklam 1. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję z dnia [...] marca 2008 r., 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącej E. S.A. z siedzibą w P. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2008 r. nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], po rozpatrzeniu odwołania skarżącej spółki E. S. A. z siedzibą w P., dalej zwana skarżącą, od decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] marca 2008 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zezwolenia na zajęcie pasa drogowego w celu lokalizacji reklamy - działając na podstawie przepisu art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 39 ust. 1 i ust. 3, art. 40 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tj. Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 ze zm.) – utrzymało w mocy w/w decyzję organu I instancji. Z akt sprawy wynika, iż pismem z dnia 14 sierpnia 2007 r. do Miejskiego Zarządu Dróg w [...] (dalej także MZD) wpłynął wniosek skarżącej spółki, w którym strona wystąpiła o wyrażenie zgody na umieszczenie reklamy na słupie oświetlenia ulicznego w P., przy ul. P.. Do wniosku dołączono plan sytuacyjny, na którym zaznaczono miejsce osadzenia reklamy. Decyzją z dnia [...] października 2007 r. nr [...] Prezydent Miasta P. nie zezwolił skarżącej na zlokalizowanie w pasie drogowym AL. M. J. P. w P., reklamy o treści [...] W uzasadnieniu organ powołując się na treść art. 39 ust. 1 pkt 1 oraz 39 ust. 3 ustawy o drogach publicznych wywodził, iż ustawodawca jednoznacznie wprowadził zakaz lokalizowania w pasie drogowym urządzeń i obiektów niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego. Umieszczenie takich urządzeń możliwe jest jedynie w szczególnie uzasadnionych przypadkach. W ocenie organu skarżąca nie wykazała, iż w sprawie zachodzą przesłanki, które pozwalałyby przyjąć rozpatrywany przypadek za szczególnie uzasadniony. Decyzją z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] po rozpatrzeniu odwołania skarżącej uchyliło powyższą decyzję w całości i sprawę przekazało do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W ocenie organu odwoławczego uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie odpowiadało wymogom określonym w art. 107 k.p.a. Ponadto w zaskarżonej decyzji nie określono dokładnie wniosku skarżącej, który wszczął postępowanie w wyniku, którego wydano zaskarżoną decyzję. Rozpatrując sprawę ponownie organ dołączył do akt protokół oględzin miejsca proponowanej lokalizacji reklamy, z którego wynika, iż słup energetyczny, na którym miałaby znajdować się wnioskowana reklama znajduje się w pasie drogowym ulicy w odległości 1,30 m. od krawędzi jezdni, w obrębie skrzyżowania ulic: W., Al. M. J. P.., opinię inż. J. F. dotyczącą oceny stanu i wpływu reklam na istnienie zagrożenia bezpieczeństwa ruchu drogowego, raport Komendy Głównej Policji "Wypadki Drogowe w Polsce w roku 2007". Decyzją z dnia [...] marca 2008 r. nr [...], po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Prezydent Miasta P. działając na zasadzie art. 39 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 ustawy o drogach publicznych, art. 104 k.p.a. nie zezwolił skarżącej na zlokalizowanie w pasie drogowym AL. M. J. P. w P., reklamy o treści [...] W uzasadnieniu organ wskazał, iż odmowa wydania zezwolenia na zlokalizowanie reklamy, która nie jest związana z gospodarką drogową lub potrzebami ruchu drogowego wynika wprost ze wskazanych przepisów w podstawie prawnej decyzji. Powodem odmowy jest negatywna opinia zarządcy drogi, dotycząca usytuowania tych reklam w obszarze skrzyżowania ulic wskazanych przez wnioskodawcę, ze względu na ochronę zasady bezpieczeństwa pasa drogowego na straży, którego stoi zarządca drogi. Fundamentalną z punktu widzenia ochrony pasa drogowego jest zasada jego ochrony wyrażona w art. 39 ust. 1 ustawy o drogach publicznych. Zgodnie z nią zabrania się dokonywania w pasie drogowym czynności, które mogłyby powodować zagrożenie bezpieczeństwa ruchu drogowego. Jedynie w drodze wyjątku czyli w szczególnie uzasadnionych przypadkach lokalizowanie w pasie drogowym obiektów budowlanych lub urządzeń niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego może nastąpić wyłącznie za zezwoleniem właściwego zarządcy drogi. W ocenie organu strona skarżąca w toku prowadzonego postępowania nie wypowiedziała się co do okoliczności szczególnie uzasadnionego przypadku lokalizacji reklam w miejscach wskazanych we wniosku. Brak zatem argumentu do uznania wniosku strony jako mającego szczególny charakter. Powołując się na pismo z dnia 9 maja 2007 r. Komendy Wojewódzkiej Policji z siedzibą w [...] organ wywodził, że reklamy umieszczone w pasie drogowym ulic w obszarze skrzyżowań mogą mieć negatywny wpływ na bezpieczeństwo ruchu drogowego. W obszarze skrzyżowania uwaga kierującego pojazdem nie powinna być rozpraszana poprzez masowy napływ informacji reklamowych. Tym samym umieszczenie reklam w miejscach wskazanych przez wnioskodawcę, zdaniem zarządcy drogi, mogłoby niekorzystnie wpłynąć na koncentrację kierujących pojazdami i w konsekwencji doprowadzić do rozpraszania uwagi kierowców. Organ podniósł ponadto, że przy podejmowaniu wszelkich czynności dotyczących pasa drogowego zarządca drogi winien mieć na względzie przede wszystkim kwestie bezpieczeństwa użytkowników dróg, wykorzystując przy tym także posiadaną wiedzę i praktykę w zarządzaniu drogami. Kierując się przede wszystkim bezpieczeństwem ruchu zarządca upoważniony do zarządzania drogami publicznymi i zarządzający ruchem, od lat przyjął zasadę, że reklamy można umieszczać w odległości, nie mniejszej niż 50 m od obszaru skrzyżowań lub zjazdów. Reklamy umiejscowione w pasach drogowych w obrębie skrzyżowań nie mogą stwarzać zagrożenia dla ruchu kołowego i pieszego, nie mogą zasłaniać znaków drogowych, nie mogą być umieszczone przed przejściem dla pieszych, w odległościach od siebie zapewniających widoczność pozostałych, poza wewnętrzną stroną łuków poziomych, nie można ich umieszczać także na barierach ochronnych i tablicach prowadzących oraz w ich pobliżu. W odwołaniu od powyższego rozstrzygnięcia skarżąca zarzuciła naruszenie art. 39 ustawy o drogach publicznych oraz art. 7, 8, 12, a także art. 107 k.p.a. w uzasadnieniu podniesiono, że pojęcie zasad bezpieczeństwa jest terminem o charakterze wysoce generalnym. Wykazanie i zastosowanie zaś tych zasad winno odbywać się ze szczególnym uwzględnieniem okoliczności konkretnego przypadku, albowiem samo pojęcie "zasady bezpieczeństwa" jest w istocie pojęciem "martwym". Dopiero odniesienie i praktyczne zastosowanie tychże zasad do skonkretyzowanego stanu faktycznego, objętego wnioskiem strony, nabiera rzeczywistego znaczenia w indywidualnie wszczętym i prowadzonym postępowaniu administracyjnym, zgodnie z wymogami k.p.a. Aby można było mówić o tym, że dany stan faktyczny zagraża bezpieczeństwu w ruchu drogowym (łamie zasady bezpieczeństwa) należy ten stan faktyczny opisać i wskazać, w szczególności poprzez podanie, jakie zasady, w jakim konkretnie zakresie zostały zagrożone lub naruszone. Dopiero konkretyzacja stanu faktycznego, jego szczegółowego wpływu na bezpieczeństwo i wskazanie naruszenia danej zasady wraz z zakresem naruszenia może prowadzić do kategorycznego stwierdzenia o negatywnym wpływie danego stanu faktycznego na bezpieczeństwo w ruchu drogowym. Skarżąca podniosłą, iż MZD jako profesjonalny zarządca dróg nie dysponuje jakimikolwiek badaniami, wyliczeniami, czy też statystykami dotyczącymi wpływu reklam zlokalizowanych na latarniach na stan bezpieczeństwa ruchu drogowego, zaś przekonanie swoje o bezpieczeństwie opiera w przedmiotowej sprawie wyłącznie na subiektywnych ocenach. Tym samym stanowisko tego organu nie posiada jakiegokolwiek oparcia w przepisach k.p.a., które nakładają na organy administracji kierowania się udowodnionymi przesłankami przy wydawaniu decyzji administracyjnych w celu dochodzenia prawdy obiektywnej. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych skarżąca wywodziła, iż organ ten powinien w sposób precyzyjny i jednoznaczny wykazać, dlaczego odmawiając Odwołującej wydania odpowiedniego zezwolenia uznał, że interes społeczny jest w przedmiotowej sytuacji na tyle ważny i znaczący, że wymaga wydania decyzji odmownej i ograniczenia tym samym uprawnień właścicielskich skarżącej. Decyzją z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 1 ust. 1, art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r., Nr 79, poz. 856 z późn. zm.), art. 39 ust. 1 pkt 1 i ust. 3, art. 40 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 ustawy o drogach publicznych, utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ podniósł, iż zgodnie z treści art. 39 ust. 1 i ust. 3 ustawy o drogach publicznych ustawodawca dopuścił możliwość wydawania zezwoleń na zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego tylko w "szczególnie uzasadnionych przypadkach". Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych wywodził, iż do utrwalonych należy pogląd, że zarządca drogi rozpatrując sprawę wydania zezwolenia na zajęcie pasa drogowego działa - z wyjątkiem ustalania opłat - na zasadzie tzw. uznania administracyjnego. Wskazał na fakt, że art. 7 kodeksu postępowania administracyjnego nie może być podstawą nabycia przez wnioskodawcę uprawnień materialnoprawnych tj. m. in. uprawnień do zajęcia pasa drogowego w celu umieszczenia reklam. Zarządca drogi nie może być bowiem pozbawiony prawa do odmowy wydania zezwolenia na zajęcie pasa drogowego. W ocenie organu zarządca drogi ma obowiązek rozpoznać wniosek o wydanie zezwolenia m. in. pod kątem bezpieczeństwa ruchu drogowego. Leży to w interesie społecznym, który jest interesem znacznie ważniejszym od interesu skarżącej tj. możliwości czerpania zysków z działalności polegającej na świadczeniu usług dla reklamodawców. Zdaniem organu rozpatrując wniosek skarżącej zarządca drogi nie przekroczył granic uznania administracyjnego. Odmowa uwzględnienia wniosku o zezwolenie na umieszczenie reklam jest uzasadniona względami bezpieczeństwa. Obowiązek szczególnej ostrożności łączyć się musi ze szczególną koncentracją kierowcy na okolicznościach związanych z ruchem drogowym. Niedopuszczalnym jest więc powodowanie rozproszenia uwagi kierowcy w miejscach, w których jest on zobowiązany do szczególnej ostrożności. Reklamy znajdujące się w polu widzenia użytkowników dróg - w tym kierujących pojazdami zbliżającymi się do skrzyżowań - służą właśnie zwracaniu uwagi na ich treść tj. odwracaniu uwagi kierujących pojazdami od okoliczności związanych bezpośrednio z ruchem drogowym. Już sama lokalizacja reklam - szczegółowo określona w zaskarżonej decyzji na podstawie oględzin stanowi ujemną przesłankę do wydania wnioskowanego zezwolenia. W skardze na powyższą decyzję E. S. A. z siedzibą w P., zarzuciła naruszenie art. 39 ust. 3 oraz art. 40 ust. 1, ust. 2 pkt 3 Ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tj. - Dz. U. z 2007, nr 19, poz. 115) poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe ich zastosowanie i w konsekwencji przyjęcie, że lokalizowanie reklam w odległości do 50 m od środka skrzyżowań narusza w każdym przypadku zasady bezpieczeństwa w ruchu drogowym bez podania jakiegokolwiek uzasadnienia, jak również poprzez przyjęcie, że organ I instancji w prawidłowy sposób ocenił stan faktyczny, co w efekcie doprowadziło do utrzymania wadliwej decyzji organu I instancji w mocy; a nadto naruszenie art. 6, art. 7, art. 8, art. 12 oraz art. 104 i 107 k.p.a. poprzez naruszenie przepisów prawa i nierówne traktowanie uczestników postępowania, naruszenie zasad praworządności oraz niepodanie motywów, jakimi kierowały się organy obu instancji przy wydawaniu zaskarżonej decyzji, a także przekroczenie granic uznania administracyjnego przy wydawaniu decyzji i uznanie, że interes społeczny jest ważniejszy niż interes Skarżącej bez podania jakiegokolwiek uzasadnienia w tym zakresie, czym Samorządowe Kolegium Odwoławcze naruszyło zasadę zaufania obywatela do Państwa i wskazane przepisy k.p.a. W uzasadnieniu skarżąca podniosła, iż zarządca drogi ma obowiązek wydania pozytywnej decyzji lokalizacyjnej pod kątem bezpieczeństwa ruchu drogowego, jak również to, że bezpieczeństwo powinno być przesłanka priorytetową, co leży w interesie społecznym. Organy obu instancji nie wyjaśniają jednak, w podawanych motywach swoich decyzji, dlaczego lokalizowanie reklam właśnie w odległości 50 m i mniejszej od środka skrzyżowań jest niebezpieczne. Z uzasadnień wydanych decyzji nie sposób bowiem, zdaniem skarżącej, wysnuć jakichkolwiek merytorycznych wniosków na ich poparcie. Organ II instancji w żaden sposób nie odniósł się też do powyżej wskazywanych wad zaskarżonej decyzji zarządcy drogi. Strona podniosła przy tym, iż organ nie przeprowadził odpowiednich dowodów w zakresie obrazującym ogólny wpływ danych reklam w danych lokalizacjach na bezpieczeństwo w ruchu drogowym (z jednej strony bezkrytycznie przyjął nie popartą żadnymi badaniami opinię L. K., z drugiej zaś strony - nie uznał rzetelnej opinii złożonej przez skarżącą). Strona skarżąca wskazała, że organ przyjął praktykę umieszczania reklam w odległości 50 m od skrzyżowania bez poparcia tego jakimikolwiek rzeczowymi argumentami, w szczególności choćby w postaci stosownych wyliczeń, badań czy też analiz. Organy obu instancji, nie wyjaśniły, dlaczego akurat odległość 50 m od środka skrzyżowania jest wyznacznikiem bezpieczeństwa. Czym różni się wpływ na bezpieczeństwo reklamy posadowionej na słupie w odległości 49 m. od środka skrzyżowania, a czym - reklamy posadowionej 51 m od skrzyżowania. Zdaniem zaś skarżącej stosowanie tej praktyki bez podania jakichkolwiek rzeczowych argumentów, mogących przekonać stronę do prawidłowości wydanego rozstrzygnięcia stanowi o dowolnym i instrumentalnym stosowaniu prawa. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko prezentowane w trakcie postępowania administracyjnego. Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w dniu 22 października 2008 r. pełnomocnik skarżącej złożył pismo, w którym podtrzymał zarzuty naruszenia, przez zaskarżoną decyzję, przepisów procedury w tym art. 107 k.p.a. Zarzucił rozstrzygnięciu pominięcie art. 40 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 ustawy o drogach publicznych, który w jego ocenie powinien stanowić równorzędną podstawę decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej zwanej p.p.s.a.). W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga E. S.A. z siedzibą w P. zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] oraz decyzja organu I instancji naruszyły przepisy postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podkreślić należy, iż kluczowym dla właściwie przeprowadzonego postępowania administracyjnego jest należyte ustalenie stanu faktycznego sprawy umożliwiające prawidłowe określenie zakresu praw i obowiązków strony tego postępowania. Sądowa kontrola (merytoryczna) zaskarżonej decyzji możliwa jest dopiero w warunkach wyczerpujących istotę zagadnienia ustaleń faktycznych i prawnych dokonanych przez organ administracyjny rozpatrujący sprawę oraz odpowiedniego - zgodnego z art. 107 § 3 k.p.a. – jej uzasadnienia. W rozpatrywanej sprawie organ pierwszej instancji nie ustalił poprawnie stanu faktycznego sprawy, a zatem nie można przyjąć, iż dokonał prawidłowej subsumcji tego stanu pod określoną normę prawną. Dodatkowo organ odwoławczy utrzymując w mocy decyzję organu I instancji nie dostrzegł niedokładności, jakie miały miejsce w toku postępowania pierwszoinstancyjnego. Zgodnie z treścią z art. 61 § 1 k.p.a. postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. W sytuacji wszczęcia postępowania na żądanie strony, rodzaj sprawy będącej przedmiotem postępowania, określa treść zgłoszonego żądania. Żądanie to wyznacza stosowną normę prawa materialnego lub procesowego, która ma znaczenie dla ustalenia zakresu podmiotowego i przedmiotowego postępowania. Organ administracji jest związany żądaniem strony, gdyż tylko i wyłącznie składający podanie określa przedmiot swojego żądania. Inaczej mówiąc, to żądanie strony, wyznacza granice sprawy administracyjnej, której załatwienie wyznacza cel postępowania administracyjnego. Zgodnie z § 1 ust. 2 pkt 4 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 1 czerwca 2004 r. w sprawie określenia warunków udzielenia zezwoleń na zajęcie pasa drogowego (Dz. U. Nr 140, poz. 1481) wniosek o zajęcie pasa drogowego winien zawierać między innymi "planowany okres zajęcia pasa drogowego". Jak wynika z akt niniejszej sprawy wniosek strony złożony w dniu 14 sierpnia 2007 r., nie wskazywał okresu zajęcia pasa drogowego. Skoro zatem wniosek skarżącej mógł budzić wątpliwości, co do tego jaki jest faktycznie przedmiot żądania, organ winien w trybie art. 62 § 2 k.p.a. w zw. z § 1 ust. 2 pkt 4 ww. Rozporządzenia Rady Ministrów wezwać skarżącą do sprecyzowania żądania w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Powyższe nie miało miejsca w niniejszej sprawie. Organ I instancji nie zastosował się do wyżej przytoczonych przepisów i wydał merytoryczne rozstrzygnięcie, bez wskazania okresu, jakiego dotyczy decyzja odmawiająca udzielenia zezwolenia. Nie wykazał zatem należytej staranności w dokładnym wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy poprzez ustalenie treści rzeczywistego żądania strony, jak wymaga tego przepis art. 7 Kpa w sytuacji gdy ogólne dyrektywy postępowania administracyjnego nakładają na organy administracji przede wszystkim obowiązek działania na podstawie przepisów prawa (art. 6 k.p.a.). Zasada praworządności powiązana jest zaś ściśle z dyrektywą czuwania przez organy administracji nad interesem strony i innych osób biorących udział w postępowaniu. W toku postępowania organy stoją więc na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywatela. Zgodnie natomiast z wyrażoną w art. 7 k.p.a. zasadą prawdy obiektywnej organ prowadzący postępowanie ma obowiązek podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy zgodnie z rzeczywistością. Z kolei art. 77 § 1 k.p.a. stanowi, że jest on zobowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Omówionych nieprawidłowości nie dostrzegł również organ II instancji, pomimo, że zgodnie z zasadą dwuinstancyjności zobowiązany jest do rozstrzygnięcia sprawy w jej całokształcie. W rezultacie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] nie podjęło żadnych kroków dla ich wyeliminowania pomimo, że na organie II instancji ciążą w postępowaniu nie mniejsze obowiązki niż na organie I instancji. Organ odwoławczy nie może tylko ograniczyć się do kontroli decyzji organu pierwszej instancji ale obowiązany jest ponownie rozstrzygnąć sprawę, co wynika z istoty administracyjnego toku instancji. Przepis art. 138 k.p.a. przyznaje organowi odwoławczemu kompetencje do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, a wyjątkowo - w ograniczonym zakresie - kompetencje kasacyjne. Zgodnie z art. 140 k.p.a. w postępowaniu odwoławczym - poza sprawami uregulowanymi w art. 136-139 k.p.a. - odpowiednie zastosowanie znajdują przepisy o postępowaniu przed organami pierwszej instancji. Powyższe odnieść należy przede wszystkim do przepisów zawierających ogólne zasady postępowania administracyjnego jak również przepisy o dowodach czy sytuacji strony w postępowaniu dowodowym. Stwierdzone naruszenia prawa procesowego niewątpliwie mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to oznacza, że już tylko z podanych przyczyn konieczne jest wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Mając na uwadze powyższe odnoszenie się przez Sąd do zarzutów merytorycznych skargi uznać należy za przedwczesne. Przystępując do ponownego rozpoznania sprawy organy obu instancji winny mieć na względzie wytyczne Sądu zawarte w niniejszym wyroku pamiętając, iż warunkiem wstępnym formowania wniosków na tle prawa materialnego jest – co do zasady – brak uchybień w stosowaniu prawa procesowego. Wydanie prawidłowej decyzji w każdym przypadku powinno poprzedzać dokładne ustalenie i rozważenie stanu faktycznego sprawy stosownie do art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Dopiero, bowiem pewność, że ustalenia faktyczne zostały poczynione niewadliwie, zezwala na formułowanie przesądzających ocen, co do zaistnienia w konkretnym przypadku przesłanek uregulowanych przez prawo materialne. Przesłanki te w każdym przypadku muszą być zindywidualizowane. Przyjęte stanowisko organ winien uzasadnić zgodnie z wymogami art. 107 § 3 k.p.a. Ponadto, organ zobowiązany jest wydać rozstrzygnięcie, zgodnie z żądaniem strony zawartym we wniosku, biorąc przy tym pod uwagę wszystkie merytoryczne argumenty i zarzuty podnoszone w toku postępowania przez skarżącą spółkę. Biorąc powyższe pod rozwagę na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Sąd orzekł, jak w pkt 1 sentencji, w pkt 2 na podstawie art. 152 p.p.s.a., zaś o kosztach orzeczono po myśli art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło