VI SA/Wa 143/18
WyrokWSA w Warszawie2018-05-30
Skład orzekający: Danuta Szydłowska, Pamela Kuraś-Dębecka, Aneta Lemiesz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Urząd Patentowy prawidłowo odmówił udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy "Zircon" w klasie 42 (opracowanie projektów technicznych linii wysokiego napięcia) z uwagi na podobieństwo do wcześniejszego znaku "ZIRCON GLASS WIRE" i ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że Urząd Patentowy nie wyjaśnił w sposób wystarczający kluczowych kwestii dla oceny ryzyka wprowadzenia w błąd, takich jak podobieństwo usług, podobieństwo oznaczeń oraz właściwy krąg odbiorców. W szczególności, organ nie wykazał przekonująco, czy usługi są jednorodzajowe lub konkurencyjne, nie ocenił całościowo podobieństwa znaków w warstwie wizualnej i fonetycznej, a także nie ustalił prawidłowo kręgu odbiorców, przypisując im zbyt niski poziom uwagi w kontekście specyfiki usług.Stan faktyczny
Spółka Z. Sp. z o.o. złożyła wniosek o udzielenie prawa ochronnego na znak towarowy "Zircon" dla usług z klasy 42 (opracowanie projektów technicznych linii wysokiego napięcia). Urząd Patentowy odmówił udzielenia prawa ochronnego, uznając znak za podobny do wcześniejszego znaku "ZIRCON GLASS WIRE" i stwierdzając ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając organowi naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w szczególności błędne ustalenie podobieństwa usług, znaków oraz kręgu odbiorców.Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Szydłowska Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędzia WSA Aneta Lemiesz (spr.) Protokolant sekr. sąd. Katarzyna Zielińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 maja 2018 r. sprawy ze skargi Z. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie prawa ochronnego na znak towarowy 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz skarżącej Z. Sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 2 217 zł (słownie: dwa tysiące dwieście siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej, w decyzji z dnia [...] grudnia 2017 r., [...], na podstawie art. 245 ust. 1 i art. 132 ust 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (Dz.U. z 2013 poz. 1410), dalej "p.w.p.", po rozpoznaniu odwołania Z. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...] - utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] czerwca 2017 r., wydaną na podstawie art. 145 ust. 3 w związku z art. 132 ust 2 pkt 2 p.w.p. oraz art. 2 ust. 1 ustawy z 11 września 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo własności przemysłowej (Dz.U. z 2015 r., poz.1615) o odmowie udzielenia prawa ochronnego na oznaczenie słowno - graficzne Zircon nr [...] w części usług z klasy 42, tj. opracowanie projektów technicznych linii wysokiego napięcia.
Z ww. decyzji wynika, że w dniu 29 lipca 2014 r. spółka Z. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...] ("zgłaszający", "spółka", "skarżąca") zgłosiła do Urzędu Patentowego RP w celu udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy oznaczenie słowno-graficzne Zircon pod numerem [...], przeznaczone, zgodnie z wykazem towarów i usług przedłożonym przez zgłaszającego w piśmie z dnia 20 września 2016 r., do oznaczania towarów z klasy 9, 17 i 42, a mianowicie w klasie 9: kable optyczne [światłowody], kable elektryczne, przewody elektryczne, zaciski przewodów [elektryczność], złącza do przewodów elektrycznych - wszystkie wymienione towary służące do przesyłu energii elektrycznej o wysokiej mocy; w klasie 17: izolatory do przewodów elektrycznych służące do przesyłu energii elektrycznej o wysokiej mocy; w klasie 42: opracowanie projektów technicznych linii wysokiego napięcia.
Urząd Patentowy po przeprowadzeniu badań z uwzględnieniem wykazu towarów i usług wskazanych pierwotnie w podaniu stwierdził, że ww. oznaczenie jest podobne w rozumieniu art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. do następujących znaków towarowych:
- w zakresie klasy 6 i 42 do unijnego znaku towarowego słowno-graficznego ZIRCON GLASS WIRE zarejestrowanego pod numerem [...] z pierwszeństwem od dnia 18 maja 2012 r. na rzecz ARDEA PROGETTI E SlSTEMl S.R.L., [...], Włochy, i przeznaczonego do oznaczania towarów i usług z klasy 6, 19 i 42 w zakresie klasy 42 obejmującej (tłumaczenie EUIPO): Naukowe i techniczne usługi i badania oraz ich projektowanie; Przemysłowe analizy i usługi badawcze; Projektowanie i rozwój komputerowego sprzętu i oprogramowania;
- w zakresie klasy 9 do unijnego znaku towarowego ZIRCON, zarejestrowanego pod numerem [...] na rzecz Baxi Heating UK Limited T/A Elsy & Gibbons Baxi Heating UK Limited T/A Elsy & Gibbons, Wielka Brytania z pierwszeństwem od dnia 12 maja 2011 r., przeznaczonego do oznaczania towarów z klasy 09; podobieństwo występuje w zakresie towarów z klasy 9: urządzenia słoneczne do wytwarzania energii elektrycznej z energii promieniowania słońca oraz ich komponenty; jednostki i pojedyncze komponenty do instalacji fotowoltaicznych, moduły instalacji fotowoltaicznych z krzemu lub innych półprzewodników; panele słoneczne; programowalne czasomierze do uruchamiania i wyłączania urządzeń elektrycznych o zaprogramowanych porach, wszystkie do kontroli systemów grzewczych, systemów klimatyzacyjnych lub systemów wentylacyjnych; elektryczne elementy elektrooporowe; elektryczne i elektroniczne urządzenia i przyrządy kontrolne do użytku w systemach grzewczych, klimatyzacyjnych lub wentylacyjnych; aparatura do kontrolowania temperatury; termostaty do użytku z grzałkami zanurzeniowymi; urządzenia i przyrządy do regulacji ciśnienia do systemów wodociągowych i instalacji grzewczych; elektryczne urządzenia i przyrządy pomiarowe do monitoringu i kontroli instalacjami ogrzewania, wentylacji i klimatyzacji; termometry; przyrządy do wskazywania temperatury; elektryczne elementy elektrooporowe; części, akcesoria oraz dodatkowe wyposażenie do wszystkich wyżej wymienionych towarów; żadne z wyżej wymienionych towarów nie stanowią czujników śrub, wykrywaczy śrub, wykrywaczy metali, poziomnic wodnych, czujników wody, elektronicznych urządzeń pomiarowych i skanujących ani narzędzi do lokalizowania ukrytych elementów za stałymi powierzchniami.
- unijnego znaku towarowego ZIRCON, zarejestrowanego pod numerem [...] na rzecz Zircon Corporation Zircon Corporation z siedzibą w [...], Stany Zjednoczone Ameryki, z pierwszeństwem od dnia 24 lipca 2013 r., przeznaczonego do oznaczania towarów z klasy 9; podobieństwo występuje w zakresie towarów z klasy 9: elektrotechniczne i elektroniczne urządzenia i przyrządy (w tym bezprzewodowe), w szczególności narzędzia pomiarowe i instrumenty pomiarowe, elektryczne urządzenia pomiarowe, mierniki, narzędzia czujnikowe do wykrywania gwoździ w ścianie za tynkiem, detektory, detektory metalu, urządzenia poziomujące, ciężarki do obciążania sond, ciężarki, o ile ujęte w klasie; Części do uprzednio wymienionych towarów; Wszystkie wyżej wymienione towary, z wyjątkiem urządzeń do przetwarzania danych, instrumentów do przetwarzania danych i programów do przetwarzania danych; Narzędzia elektryczne i na baterie, w szczególności narzędzia do mierzenia, wyczuwania i wykrywania, mianowicie mierniki, czujniki wody, urządzenia do wykrywania gwoździ i poziomnice; Narzędzia do lokalizowania obiektów ukrytych pod powierzchniami stałymi.
Urząd Patentowy poinformował zgłaszającego o zachodzącym podobieństwie znaków w piśmie z dnia 16 czerwca 2016r. i wezwał w terminie jednego miesiąca do zajęcia stanowiska w sprawie.
Zgłaszający w odpowiedzi na ww. pismo poinformował na wstępie, że spółka działa w sektorze elektroenergetyki i telekomunikacji, specjalizuje się w kablach i przewodach elektroenergetycznych oraz świadczy usługi projektowe i konsultingowe w dziedzinie napowietrznych linii wysokich napięć. Mając na uwadze tak wąską specjalizację, w oparciu o art. 140 ust. 1 p.w.p. zgłaszający dokonał poprawki zgłoszenia z dnia 29 lipca 2014 r. poprzez zawężenie zawartego w nim wykazu towarów w następujący sposób:
1) wnioskodawca zrezygnował z rejestracji znaku dla towarów z klasy 6;
2.) w zakresie klasy 9 doprecyzował, iż wszystkie wymienione towary służą do przesyłu energii elektrycznej o wysokiej mocy;
3) w zakresie klasy 17 doprecyzował, iż towary te służą do przesyłu energii elektrycznej o wysokiej mocy:
4) w zakresie klasy 42 doprecyzował, iż chodzi o projekty opracowania linii wysokiego napięcia.
Po dokonaniu zawężenia, wykaz towarów przedstawiał się więc następująco:
Klasa 9: kable optyczne (światłowody), kable elektryczne, przewody elektryczne, zaciski przewodów [elektryczność], złącza do przewodów elektrycznych - wszystkie wymienione towary służące do przesyłu energii elektrycznej o wysokiej mocy.
Klasa 17: izolatory do elektrycznych przewodów służące do przesyłu energii elektrycznej o wysokiej mocy.
Klasa 42: opracowanie projektów technicznych linii wysokiego napięcia.
Dodatkowo zgłaszający podniósł, iż przy rejestracji znaku ZlRCON GLASS WIRE w wykazie towarów w klasie 42 użyto nagłówka klasy [z niewielkimi modyfikacjami]. Zgodnie zaś z § 7 ust. 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 8 lipca 2002 r. w sprawie dokonywania i rozpatrywania zgłoszeń znaków towarowych "w celu wskazania towarów zgłaszający może używać ogólnych określeń nagłówków klasyfikacyjnych Porozumienia nicejskiego, pod warunkiem że te wskazania są wystarczająco jasne i precyzyjne. W tym przypadku uważa się, że wykaz towarów obejmuje wyłącznie towary objęte dosłownym znaczeniem danego określenia lub terminu".
Z dosłownego brzmienia wykazu towarów dla znaku ZlRCON GLASS WIRE w klasie 42 wynika, iż projektowanie dotyczy naukowych i technicznych usług i badań, oraz komputerowego sprzętu i oprogramowania. Wskazanie więc w zmodyfikowanym wniosku, iż w klasie 42 dotyczy on projektów technicznych (opracowania) linii wysokiego napięcia nie pozostawia wątpliwości, iż zakresy te są różne.
Podnosząc zastrzeżenia dotyczące braku spełnienia przesłanki z art. 132 ust 2 pkt. 2 p.w.p. spółka wskazał, że w odniesieniu do znaku towarowego ZlRCON GLASS WIRE nie zachodzi podobieństwo: wizualne, znaczeniowe ani fonetyczne. Znak ten pisany jest w całości wielkimi literami, podczas gdy znak Zircon wykorzystuje jedną wielką i pięć małych liter. Ponadto, jest to pojedynczy wyraz, gdy tymczasem zarejestrowany znak to aż 3 wyrazy.
W decyzji z dnia [...] czerwca 2017 r. Urząd Patentowy RP odmówił udzielenia prawa ochronnego na sporne oznaczenie w części dotyczącej usług z klasy 42, tj. opracowanie projektów technicznych linii wysokiego napięcia.
W ocenie Urzędu Patentowego usługi z klasy 42, tj. "naukowe i techniczne usługi i badania oraz "ich projektowanie" chronione wcześniejszym znakiem towarowym ZlRCON GLASS WlRE [...] zawierają w swym znaczeniu usługi objęte wnioskiem o udzielenie prawa ochronnego na znak towarowy Zircon nr [...] w klasie 42 według ograniczonej wersji wykazu, tj. opracowywanie projektów technicznych linii wysokiego napięcia".
Organ przyznał, że w termin "naukowe i techniczne usługi i badania oraz ich projektowanie" jest w swej strukturze gramatycznej dosyć skomplikowany, a przez to trudny do prawidłowego zrozumienia zakresu, do którego się odnosi. Dlatego też dla ułatwienia organ dokonał jego przekształcenia i podziału na dwa sformułowania, tj. usługi naukowe i techniczne oraz ich projektowanie oraz badania naukowe i techniczne oraz ich projektowanie.
Zdaniem Urzędu istota podobieństwa zgłoszonych w tej klasie usług według zmodyfikowanej wersji, która obejmuje opracowywanie projektów technicznych linii wysokiego napięcia, odnosi się do terminu usługi techniczne oraz ich projektowanie, jaki między innymi określa zakres ochrony w tej klasie wcześniejszego znaku towarowego ZlRCON GLASS WIRE.
Organ zgodził się ze zgłaszającym, że termin stanowiący nagłówek klasy należy interpretować dosłownie, co w niniejszym przypadku oznacza, że wskazany termin, tj. projektowanie usług technicznych, należy interpretować jako usługi w zakresie projektowania technicznego. Termin ten obejmuje i odnosi się do usług w zakresie projektowania technicznego, czyli usług, które w rzeczywistości sprowadzają się do sporządzania (dokonywania, opracowywania) projektów technicznych. A zatem - zdaniem organu - usługi w zakresie opracowywania projektów technicznych linii wysokiego napięcia zawierają się w terminie projektowanie usług technicznych.
Następnie organ w decyzji z dnia [...] czerwca 2017 r. wskazał, że w Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług w dziale 71 zostały wymienione Usługi Architektoniczne i Inżynierskie; Usługi w Zakresie Badań i Analiz Technicznych. Usługi w zakresie badań i analiz technicznych obejmują również usługi w zakresie projektowania technicznego. Nie ma zatem wątpliwości, że zgłoszone usługi, tj. opracowywanie projektów technicznych linii wysokiego napięcia, pojęciowo zawierają się w ogólnym terminie usługi techniczne oraz ich projektowanie, czyli po jego gramatycznym przekształceniu - projektowanie usług technicznych. Opracowywanie bowiem projektów technicznych jako takich jest usługą czysto techniczną bezpośrednio związaną z projektowaniem technicznym. Dlatego też Urząd uznał, że pomimo zmodyfikowania wniosku, poprzez sprecyzowanie dziedziny [branży], do której odnosi się opracowywanie projektów technicznych, w rzeczywistości nie znosi podobieństwa do usług chronionych przez znak wcześniejszy.
Zdaniem Urzędu Patentowego podobieństwo usług z klasy 42 nie wynika więc wyłącznie z faktu, że w wykazie usług znaku zarejestrowanego występują słowa "techniczne" oraz "projektowanie". W istocie bowiem prawidłowa interpretacja całego terminu "usługi techniczne oraz ich projektowanie", pozwala na wyciągnięcie wniosku, iż zakres usług jaki wynika z tego właśnie terminu rozciąga się również na usługi w zakresie opracowywania projektów technicznych linii wysokiego napięcia.
W ocenie Urzędu - z uwagi na rodzaj, charakter oraz przeznaczenie omawianych usług - usług z klasy 42, które miałyby być sygnowane spornym znakiem przez zgłaszającego, są konkurencyjne wobec usług chronionych przez wcześniejszy znak towarowy ZlRCON GLASS WIRE nr [...]
Wobec uznania tożsamości rodzajowej zgłoszonych usług Urząd dokonał następnie porównania oznaczenia skarżącej oraz znaku towarowego włoskiej spółki, biorąc pod uwagę ich podobieństwo na płaszczyźnie fonetycznej, wizualnej i koncepcyjnej [znaczeniowej].
Wskazał, że zgłoszone oznaczenie, stanowi znak jednowyrazowy wykorzystujący w warstwie słownej słowo Zircon. Natomiast znak wcześniejszy jest znakiem trzywyrazowym, złożonym ze słów ZIRCON, GLASS i WIRE, w którym elementem najlepiej wyeksponowanym i pierwszoplanowym jest słowo "zircon". Wynika to z dwóch przyczyn. Po pierwsze element "zircon" jest usytuowany na pierwszym miejscu w znaku, a po drugie jest to element najlepiej widoczny, co jest konsekwencją pogrubienia liter w tym słowie i zastosowania kontrastowego tła wobec koloru liter użytych w słowie "zircon". Postać przedstawieniowa znaku wcześniej zarejestrowanego polega na optycznym oddzieleniu zawartych w nim elementów słownych. W warstwie wizualnej znak ten przedstawia dwa zespolone, lekko pochylone w prawą stronę prostokąty, w które wpisane zostały słowa ZIRCON oraz GLASS i WIRE. W lewym prostokącie wypełnionym kolorem czarnym znajduje się pogrubione słowo ZIRCON, a pod nim fragment pogrubionej linii w kolorze pomarańczowym. Obok niego z prawej strony znajduje się drugi prostokąt wypełniony jednolitą płaszczyzną przypominającą drobną siateczkę w kolorze błękitnym, na której centralnie jest usytuowane pogrubione słowo GLASS w kolorze pomarańczowym, pod którym kontynuowana jest pomarańczowa linia, na której końcu znajduje się o wiele mniejszych rozmiarów słowo WIRE w kolorze czarnym.
Całościowy odbiór wizualny w sposób wyraźny eksponuje więc słowo "zircon", czyniąc - zdaniem organu - pozostałe elementy słowne w percepcji przeciętnego odbiorcy mniej widocznymi i mniej znaczącymi.
Bez wątpienia - w ocenie organu - elementy słowne GLASS i WIRE należy uznać jedynie za elementy dodatkowe wobec dominującego w znaku słowa ZIRCON.
Porównywane oznaczenia zostały więc zbudowane na identycznym słowie "zircon", które jest fantazyjnym elementem obu znaków. Nie można tego samego powiedzieć o słowach GLASS i WIRE, które oznaczają w języku angielskim szkło i drut, chociaż z punktu widzenia rozpatrywanych usług również te elementy słowne należy uznać za fantazyjne.
Organ uznał, że w tej sprawie łączący znaki element słowny ZlRCON jest identyczny, tymczasem w zgłoszonym oznaczeniu, jako jedyny ma identyfikować pochodzenie usług, które są rodzajowo zbieżne z usługami chronionymi znakiem wcześniej zarejestrowanym, w którym właśnie ten element przykuwa największą uwagę odbiorcy. Bez wątpienia jest to okoliczność, która przekłada się na podobny odbiór wizualny i znaczeniowy tych znaków.
Organ wskazał, że w doktrynie przyjmuje się, że imitacja części słownej w znaku słowno - graficznym przy zmianie części grafiki, np. przez zastosowanie odmiennej czcionki lub kolorystyki, może wprowadzać odbiorców w błąd, co do pochodzenia towarów lub usług. Prawdą jest, że w znakach kombinowanych konieczne jest rozważenie podobieństwa wszystkich elementów porównywanych oznaczeń. Wydaje się jednak, że elementy słowne mają charakter decydujący. Organ zaznaczył także, że zgodnie z utrwalonym w doktrynie poglądem przy ocenie podobieństwa znaków słowno-graficznych zasadnicze znaczenie mają z reguły elementy słowne.
Dlatego też Urząd uznał, że zgłoszone oznaczenie, pomimo że jest znakiem jednowyrazowym, to ze względu na zbieżność z najbardziej istotnym słownym elementem wcześniejszego znaku towarowego ZIRCON GLASS WIRE jest do niego myląca podobne.
Urząd uznał, że w niniejszej sprawie podobieństwo znaków wynikające ze zbieżności zawartego w nich elementu słownego przeważa nad różnicami wynikającymi z warstwy graficznej porównywanych znaków.
Organ uwzględnił także zasadę, że im mniejszy stopień podobieństwa między towarami może być zrównoważony przez większy stopień podobieństwa między oznaczeniami, jak również odwrotnie, mniejszy stopień podobieństwa między oznaczeniami może być zrównoważony przez większy stopień podobieństwa między towarami.
W niniejszej sprawie - jak wskazał organ - mamy do czynienia z identycznością usług z klasy 42. W istocie bowiem, z punktu widzenia oceny podobieństwa znaków towarowych mamy do czynienia z sytuacją, w której zgłoszony znak w warstwie słownej jest tożsamy ze znakiem wcześniejszym, natomiast nastąpiła tylko zmiana jego stylizacji graficznej i kolorystyki. Dlatego też należało uznać, że pojawienie się w obrocie zgłoszonego oznaczenia, może generować realne ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd, co do pochodzenia oznaczanych nim towarów. W okolicznościach przedmiotowej sprawy, ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd jest na tyle duże, że zachodzi realne ryzyko pomyłki, co do pochodzenia oznaczanych nim towarów, zwłaszcza, co jest bezsporne, że są to usługi rodzajowo tożsame.
W zaskarżonej decyzji z dnia [...] grudnia 2017 r. podtrzymano ww. decyzję z dnia [...] czerwca 2017 r. i zawartą w nim argumentację.
Uzupełniająco wskazano, że usługi z wykazu obu znaków są kierowane do specjalistów, jak i do ogółu odbiorców. Właściwym kręgiem odbiorców będą więc obie grupy, jednak większe znaczenie w danej sprawie będzie miała opinia odbiorców, którzy wykazują się niższym poziomem uwagi, gdyż łatwiej mogą być oni wprowadzeni w błąd. Organ zauważył, że w przypadku rzadko kupowanych towarów i usług, przeciętny nabywca (nie-profesjonalista), nie ma wysokiej świadomości istniejących dotychczas marek na rynku i może mieć problem w zidentyfikowaniu towarów i usług z różnych źródeł komercyjnego pochodzenia. Nie można na odbiorcy znaku wymuszać, by interesował się w sposób szczególny branżą, z którą nie ma na co dzień styku i śledził nowe znaki towarowe porównując poszczególnych przedsiębiorców, nawet gdy jest konsumentem w miarę dobrze poinformowanym. Poszczególne projekty techniczne mogą nabywać także ci odbiorcy, którzy we własnym zakresie dokonują przeróbek. Mogą też zostać poproszeni przez zatrudnionego przez siebie fachowca o zamówienie pewnego projektu na własną rękę. Wówczas nie mając w pamięci dokładnego obrazu znaku towarowego, a tylko przewodnią jego nazwę mogą przez pomyłkę skorzystać z usługi, oznaczonej bardzo podobnym oznaczeniem.
Ponadto - jak wskazał Urząd - jednym z kryteriów oceny komplementarności towarów i usług jest ich przeznaczenie. Zgłoszone w klasie 42 usługi mają to samo przeznaczenie. W konsekwencji porównanie zakresu ochrony przeciwstawionych znaków pozwala na stwierdzenie, że wymienione usługi znaku zgłoszonego będą miały charakter jednorodzajowy i komplementarny w stosunku do usług wskazanych w znaku przeciwstawionym.
Następnie organ wskazał, że analizowane znaki towarowe zawierają identyczne słowo: "ZIRCON", a identyczność tego elementu słownego jest istotną cechą dla oceny podobieństwa przedmiotowych par znaków w każdej płaszczyźnie porównania.
Porównując znaki [...] i [...] w warstwie brzmieniowej organ w zaskarżonej decyzji zauważył, że słyszymy podobieństwo fonetyczne znaków, z uwagi na identyczność pierwszego z elementów słownych zawartych w oznaczeniach. Konsument zaś często skupia swoją uwagę na pierwszym elemencie słownym zawartym w znaku i dokonując zakupu towaru i usługi, ogranicza się do wypowiadania tylko pierwszej części znaku, szczególnie. gdy ma ona charakter bardziej wyróżniający w znaku. W tym przypadku w warstwie słownej dominuje określenie "ZlRCON", natomiast określenie "GLASS WIRE" (drut, przewód, kabel szklany) stanowi jedynie uzupełnienie. Wpływa to tym samym na płaszczyznę fonetyczną znaków, gdzie intonacja skupia się także na pierwszym elemencie, a dopiero w dalszej kolejności na pozostałych elementach. W obu znakach jedynie słowo "ZIRCON" jest określeniem fantazyjnym.
Porównując z kolei warstwę wizualną organ wskazał, że przedmiotowe znaki są oznaczeniami słowno-graficznymi. Ich warstwa graficzna składa się głównie z zapisanego stylizowaną czcionką słowa "ZlRCON" i dodatkowych dopisków oraz wprowadzeniu kolorów w znaku [...]. Tym jednak co jest najbardziej charakterystyczne w całej kompozycji, jest właśnie napis "ZlRCON". W konsekwencji, w ocenie organu uzasadniony jest wniosek, iż cechą dominującą znaków jest wyraz "ZlRCON" i znaki te są rozpoznawalne jedynie przez to wyrażenie, grafika zaś jest cechą drugorzędną i nie zmienia odbioru całego znaku. Elementy graficzne są tu bowiem neutralne i pełnią jedynie rolę ozdobną. Nie posiadają silnie fantazyjnego charakteru. Zatem ma miejsce sytuacja, w której znak zgłoszony odpowiada w głównej części znakowi zarejestrowanemu z wcześniejszym pierwszeństwem.
Odnosząc się zaś do wniosku zgłaszającego, Urząd wskazał, iż nie jest możliwe powołanie biegłego w celu sporządzenia opinii, czy zgłaszany znak towarowy jest podobny do przeciwstawionych mu znaków towarowych. Dokonanie bowiem ustaleń w powyższym zakresie mieści się w kompetencji Urzędu Patentowego i jest ustaleniem w zakresie prawa nie podlegającym ocenie w trybie opinii wydanej przez biegłego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. decyzję zarzucono:
1) naruszenie przepisów postępowania które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., poprzez ich niezastosowanie, wyrażające się w niezebraniu i nierozpatrzeniu materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, co przełożyło się na niewyjaśnienie stanu faktycznego w sposób wyczerpujący, w szczególności poprzez pominięcie faktu, że znak towarowy słowno-graficzny Zircon zgłoszony dnia 29 lipca 2014 r. za numerem [...] był już znakiem prawnie chronionym w Rzeczypospolitej Polskiej w latach 2001-2011, co mogło mieć wpływ na ocenę ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd,
2) naruszenie przepisów prawa procesowego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, 77 § 1 k.p.a., poprzez ich niezastosowanie, wyrażające się w niezebraniu i nierozpatrzeniu materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, co przełożyło się na niewyjaśnienie stanu faktycznego w sposób wyczerpujący, w szczególności poprzez pominięcie w ustaleniach kwestii związanych z określeniem, na jakim rynku działa skarżący i A.SRL [dalej: A.],
3) naruszenie przepisów postępowania które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a., poprzez ich niezastosowanie, wyrażające się w niezebraniu i nierozpatrzeniu materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, co przełożyło się na niewyjaśnienie stanu faktycznego w sposób wyczerpujący, jak również na niewskazanie w uzasadnieniu na jakich dowodach organ oparł swoje ustalenia - co do faktu ustalenia kręgu odbiorców usług oferowanych przez skarżącego jak również przez spółkę A. na rzecz której zarejestrowany jest znak towarowy słowno-graficzny ZlRCON GLASS WIRE, zarejestrowany pod numerem [...],
4) naruszenie przepisów prawa procesowego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 7, 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a., poprzez ich niezastosowanie, wyrażające się w niezebraniu i nierozpatrzeniu materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, co przełożyło się na niewyjaśnienie stanu faktycznego w sposób wyczerpujący oraz wskazanie w uzasadnieniu decyzji stanu faktycznego niezgodnego z rzeczywistym, w szczególności poprzez błędne ustalenie zakresu towarów, dla których zgłoszony został znak ZIRCON GLASS WIRE w klasie 42,
5) naruszenie przepisów prawa procesowego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, 77 § 1 i art.107 § 3 k.p.a., poprzez ich niezastosowanie, wyrażające się w niezebraniu i nierozpatrzeniu materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, co przełożyło się na niewyjaśnienie stanu faktycznego w sposób wyczerpujący oraz wskazanie w uzasadnieniu decyzji stanu faktycznego niezgodnego z rzeczywistym, w szczególności poprzez niedokonanie oceny rozpoznawalności znaku Zircon i znaku ZIRCON GLASS WIRE na rynku,
6) naruszenie przepisów prawa procesowego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a., poprzez ich niezastosowanie, wyrażające się w niezebraniu i nierozpatrzeniu materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, co przełożyło się na niewyjaśnienie stanu faktycznego w sposób wyczerpujący oraz wskazanie w uzasadnieniu decyzji stanu faktycznego niezgodnego z rzeczywistym, w szczególności poprzez błędne ustalenie, że posiadanie wspólnego elementu pozbawionego cech odróżniający jest jednoznaczne z graniczącym z identycznością podobieństwem znaków,
7) naruszenie przepisów postępowania które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj. art 8 k.p.a., poprzez prowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej, co wyraziło się w szczególności w niezastosowaniu się do wytycznych wyrażonych w dokumencie "Wspólny komunikat dotyczący wspólnej praktyki w zakresie względnych podstaw odmowy - prawdopodobieństwo wprowadzenia w błąd [wpływ elementów pozbawionych charakteru odróżniającego /o charakterze mało odróżniającym] podczas gdy organ na swoich strona internetowych wskazuje, że stosuje te wytyczne w prowadzonych postępowaniach,
8) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i nieudzielenie prawa ochronnego na znak towarowy, podczas gdy nie zachodziły przesłanki wymienione w tym przepisie, w szczególności nie zachodziło ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd.
Mając na uwadze powyższe zarzuty w skardze wniesiono o:
1) uchylenie zaskarżonej decyzji w całości w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a.,
2) zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania w oparciu o art. 200 p.p.s.a.
Odnosząc się do przeprowadzonej przez organ oceny podobieństwa usług z wykazu porównywanych znaków wskazano, że w przypadku znaku Zircon jest to "opracowanie projektow technicznych linii wysokiego napięcia", zaś w przypadku znaku ZlRCON GLASS WIRE są to "naukowe i techniczne usługi i badania oraz ich projektowanie; Przemysłowe analizy i usługi badawcze; Projektowanie i rozwój komputerowego sprzętu i oprogramowania". Nie bez znaczenia w tej sprawie - zdaniem skarżącej - pozostaje fakt, iż dla oznaczenia towarów dla których ochrony zarejestrowano znak ZIRCON GLASS WIRE użyto nagłówka klasy 42 klasyfikacji nicejskiej. W skardze powtórzono w ww. zakresie argumentację prezentowaną już w trakcie postępowania przez Urzędem, tj., że zgodnie z § 7 ust 1b rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 8 lipca 2002 r. w sprawie dokonywania i rozpatrywania zgłoszeń znaków towarowych w celu wskazania towarów zgłaszający może używać ogólnych określeń nagłówków klasyfikacyjnych Porozumienia nicejskiego, pod warunkiem, że te wskazania są wystarczająco jasne i precyzyjne. W tym przypadku uważa się, że wykaz towarów obejmuje wyłącznie towary objęte dosłownym znaczeniem danego określenia lub terminu". Jak wskazała skarżąca, użyte w zacytowanym powyżej przepisie słowo "dosłowny" oznacza, zgodnie z powszechnym jego rozumieniem "zgodny co do słowa, słowo w słowo, dokładnie odtworzony, dokładny, literalny".
W ocenie skarżącej, przedstawiona przez Urząd Patentowy interpretacja, zawierająca wielokrotne modyfikacje nie odpowiada kryteriom interpretacyjnym przewiedzianym we wskazanym przepisie. Jakkolwiek zgodzić się można z pierwszym twierdzeniem, ze słowo "projektowanie" należy odnieść w badanym przypadku do usług technicznych, otrzymując w ten sposób "projektowanie usług technicznych", to dalsza modyfikacja tego sformułowania jest nie tylko zbędna, ale wręcz niedopuszczalna na gruncie § 7 ust. 1b wskazanego rozporządzenia.
Skarżąca dokonała w skardze analizy terminu "projektowanie usług technicznych".
Otóż, zdaniem spółki, sformułowanie to rozpoczyna się od rzeczownika odczasownikowego w mianowniku (kto? co?) "projektowanie". Tenże rzeczownik odczasownikowy dopełniony zostaje rzeczownikiem w liczbie mnogiej w dopełniaczu (kogo? czego?): "usług". Całość zakończona jest przymiotnikiem "technicznych", który odnieść należy do rzeczownika "usług". Przedmiotem ochrony jest więc w tym przypadku samo "projektowanie". Nie każde jednak, a jedynie projektowanie "usług", a i to wyłącznie usług "technicznych".
W związku z tym, nie sposób zgodzić się z organem, by sformułowanie "projektowanie usług technicznych" należało interpretować jako "usługi w zakresie projektowania technicznego", ponieważ w interpretacji organu przymiotnik "techniczne" odniesiony został do "projektowania". Tym samym termin ten nie odpowiada już na pytanie o projektowanie czego chodzi, ale o jakie projektowanie chodzi. Zmiana ta powoduje, że pojedynczy desygnat "projektowania", jakim były "usługi", zastąpiono desygnatem w postaci całej kategorii wskazując jedynie na rodzaj projektowania ("projektowanie techniczne"), pomijając zaś jego przedmiot.
W świetle dokonanego rozbioru terminu "projektowanie usług technicznych" - tym bardziej nieuzasadniony jest wniosek końcowy organu, jakoby miał on w istocie sprowadzać się do "sporządzania projektów technicznych". W tym kontekście należy dodać, że rzeczownik "usługi" jest powszechnie rozumiany jako "działalność służąca do zaspokajania potrzeb ludzkich, a nie wytwarzania nowych dóbr materialnych.
W wyniku projektowania usług technicznych powstanie projekt niematerialnej usługi. W wyniku zaś opracowania projektu linii wysokiego napięcia powstanie projekt materialnego, fizycznego elementu sieci elektroenergetycznej. Projektowanie usług przeznaczone jest co do zasady na wewnętrzny użytek przedsiębiorcy, który tak zaprojektowane usługi będzie wykonywał. Projekt techniczny linii wysokiego napięcia służył zaś będzie w procesie budowy takiej linii. Oferowane usługi nie są wobec siebie konkurencyjne, lecz mogą być komplementarne. Przykładowo, skarżący może zamówić w spółce A. zaprojektowanie procesu wykonania usługi, jaką jest opracowaniem projektów technicznych linii wysokiego napięcia, tak by w ramach działalności swojego przedsiębiorstwa dostarczać klientom usługi jakich oczekują, w jak najprostszy możliwy sposób. Właściwym kręgiem odbiorców będą w obu przypadkach odbiorcy profesjonalni, przy czym w przypadku projektowania usług będą to przedsiębiorcy poszukujący sposobu na usprawnienie procesów we własnym przedsiębiorstwie, zaś w przypadku opracowania projektów linii wysokiego napięcia będą to przedsiębiorcy wykonujący elementy sieci elektroenergetycznej na własny lub czyjś użytek.
W skardze zakwestionowano także dokonaną przez organ ocenę podobieństwa samych oznaczeń. Jak wskazała skarżąca argumentacja organu w tym zakresie została oparta na ogólnych regułach interpretacyjnych (m.in., że w znaku słowno - graficznym odbiorca zwykle skupia swą uwagę na elemencie słownym) bez odniesienia ich do konkretnego przypadku badanego w niniejszej sprawie.
Ponadto odwołano się do zamieszczonego na stronie organu komunikatu dotyczącego wspólnej praktyki, gdzie wskazano, że w przypadku gdy znaki mają wspólny element pozbawiony charakteru odróżniającego, ocena prawdopodobieństwa wprowadzenia w błąd skupia się na wpływie elementów niepokrywających się na całościowe wrażenie wywierane przez znaki. Uwzględnia ona podobieństwa/różnice oraz charakter odróżniający elementów niepokrywających się. Organ w zaskarżonej decyzji przeczy przyjętym przez siebie zasadom skupiając się wyłącznie na elemencie wspólnym, z całkowitym pominięciem elementów odróżniających. Wywód organu - prócz lakonicznego stwierdzenia, że elementy graficzne w przypadku znaku ZIRCON GLASS WIRE są neutralne i pełnią jedynie rolę ozdobną - nie zawiera oceny innych niż wyraz "ZIRCON" elementów obu znaków.
W skardze zakwestionowano także stanowisko organu, co do oceny czy zachodzi ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd. W przedmiotowej sprawie spółka uważa, że istotne jest to, że badania prawdopodobieństwa wprowadzenia w błąd należy dokonywać jedynie z perspektywy odbiorców usługi "opracowania projektów technicznych linii wysokiego napięcia".
Ustalając właściwy krąg odbiorców organ również dopuścił się uchybień. Urząd Patentowy stwierdził bowiem, że "usługi obu znaków są kierowane do specjalistów jak i ogółu odbiorców". Tymczasem odbiorcą projektu usługi technicznej będzie mógł być tylko podmiot profesjonalny, przedsiębiorca dążący do usprawnienia świadczonych przez siebie usług. Projektu linii wysokiego napięcia, wbrew twierdzeniom organu, nie nabywają zaś "odbiorcy, którzy we własnym zakresie dokonują przeróbek". Linie wysokiego napięcia to linie służące do przesyłania energii elektrycznej o napięciu rzędu 110 kV, gdy tymczasem prąd dla indywidualnych odbiorców dostarczany jest liniami niskiego napięcia, gdzie napięcie prądu nie przekracza 1 kV. Koszt projektu linii wysokiego napięcia waha się od kilkudziesięciu do kilkuset tysięcy złotych. Takich projektów nie nabywają konsumenci, w celu dokonania jakichkolwiek przeróbek we własnym zakresie, ale poważni przedsiębiorcy zajmujący się rozwojem sieci elektroenergetycznej. Mając powyższe na uwadze nie sposób zgodzić się z organem, by usługi obu znaków kierowane były do ogółu odbiorców.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga jest uzasadniona.
Na podstawie art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p., ustawodawca wyłącza możliwość udzielania prawa ochronnego na znak towarowy identyczny ze znakiem lub podobny do znaku, na który udzielono prawa ochronnego lub zgłoszonego w celu uzyskania prawa ochronnego (o ile na znak taki zostanie udzielone prawo ochronne) z wcześniejszym pierwszeństwem na rzecz innej osoby dla towarów identycznych lub podobnych, jeżeli zachodzi ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd, które obejmuje w szczególności ryzyko skojarzenia znaku ze znakiem wcześniejszym. Celem powołanego przepisu jest ochrona odbiorców przed ryzykiem pomyłki co do źródła pochodzenia towarów.
Z art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. wynika, że w celu dokonania oceny występowania ryzyka wprowadzenia w błąd należy zbadać następujące kwestie:
1) podobieństwo towarów (usług),
2) podobieństwo oznaczeń,
3) właściwy krąg odbiorców.
Oceniając niebezpieczeństwo wprowadzenia w błąd, należy uwzględnić współzależność wymienionych czynników, występującą w szczególności między podobieństwem znaków towarowych a podobieństwem oznaczonych nimi towarów lub usług. Niski stopień podobieństwa towarów lub usług może być kompensowany wysokim stopniem podobieństwa znaków towarowych i odwrotnie, co tym samym może spowodować ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd co do pochodzenia towarów (zob. m.in. wyrok ETS z dnia 29 września 1998 r. w sprawie Canon Kabushiki Kaisha przeciwko Metro-Goldwyn-Mayer Inc., uprzednio Pathe Communications Corporation, C-39/97, EU:C:1998:442, pkt 17; wyrok ETS z dnia 13 września 2007 r. w sprawie Il Ponte Finanziaria SpA przeciwko Urzędowi Harmonizacji w ramach Rynku Wewnętrznego (znaki towarowe i wzory) (OHIM), C-234/06, EU:C:2007:514, pkt 48) - por. J. Sitko, Komentarz do art. 132 ustawy - Prawo własności przemysłowej, stan prawny na dzień 1 maja 2015 r., wyd. LEX.
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję uznając, że organ niedostatecznie wyjaśnił ww. kwestie istotne na gruncie art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p.
W ramach dokonywanej przez organ oceny występowania ryzyka wprowadzenia w błąd w związku z ww. przepisem w pierwszej kolejności analizie poddaje się towary/usługi z wykazów porównywanych znaków pod kątem ustalenia ich podobieństwa. Ustawa p.w.p. nie definiuje przy tym pojęcia podobieństwa towarów/usług. Definicji takiej nie zawierają również przepisy prawa unijnego. Dlatego też ocena podobieństwa powinna być dokonywana z uwzględnieniem kryteriów wypracowanych w orzecznictwie i doktrynie. Podstawowe znaczenie w tym zakresie ma orzecznictwo TSUE (poprzednio ETS), a zwłaszcza wyrok z dnia 29 września 1998 r. w sprawie Canon (C-39/97). Wyrok ten odnosi się do szczegółowych kryteriów oceny podobieństwa towarów/usług.
I tak, według Trybunału dokonując oceny podobieństwa towarów/usług należy uwzględnić wszystkie istotne czynniki, które określają relacje między tymi towarami lub usługami, tj. charakter, przeznaczenie, sposób używania oraz to, czy dane towary są wobec siebie konkurencyjne czy uzupełniające (komplementarne). Wyliczenie tych kryteriów nie jest wyczerpujące, lecz ma charakter przykładowy.
W konkretnej zatem sprawie, dla ustalenia podobieństwa, mogą mieć zastosowanie również inne czynniki, takie jak, np. kanały dystrybucji towarów lub usług, charakter właściwego kręgu odbiorców czy też typowe pochodzenie towarów/usług. Przydatność każdego z kryteriów zależy od charakteru porównywanych towarów lub usług. Poszczególne kryteria nie mają zatem wartości standardowej. Dla stwierdzenia podobieństwa towarów/usług w konkretnej sprawie nie jest konieczne łączne wystąpienie wszystkich wyżej wymienionych czynników. Wystarczające jest by elementy podobne porównywanych towarów/usług przeważały nad ich elementami odmiennymi, w sposób sugerujący pochodzenie tych towarów/usług z tego samego przedsiębiorstwa lub przedsiębiorstw powiązanych. Nie ma podstaw, aby twierdzić, że w każdej sprawie wszystkie czynniki, o których mowa w wyroku w sprawie Canon, powinny być brane pod uwagę.
Odnosząc się do kwestii podobieństwa towarów/usług podkreslić również należy, że klasyfikacja nicejska służy wyłącznie celom administracyjnym. Jako jednolity system klasyfikacji ma wartość praktyczną ułatwia bowiem rejestrację znaków dla wybranych towarów i usług. Okoliczność, że dane towary/usługi należą do tej samej klasy klasyfikacji nicejskiej nie przesądza sama w sobie o uznaniu tych towarów/usług za podobne. Nie ma bowiem przeszkód w stwierdzeniu braku podobieństwa pomiędzy towarami należącymi do tej samej klasy lub odwrotnie - podobieństwa towarów należących do różnych klas.
W ww. kontekście warunków oceny podobieństwa towarów/usług wskazać należy, że organ nie niedostatecznie rozpoznał istotę usług z wykazu znaku przeciwstawionego. Na tym etapie wyjaśnienia sprawy nie przekonują formułowane w ww. zakresie wnioski organu o jednorodzajowości, konkurencyjności czy komplementarności usług skarżącej i tych świadczonych przez włoska spółkę.
Analiza semantyczna nazwy usługi z wykazu znaku spółki z Włoch niedostatecznie wyjaśnia sens tej usługi.
Organ dla przeprowadzania koniecznego w sprawie wywodu rozłożył nazwę ww. usługi na części w celu zrozumienia jej zakresu, i wskazał, że sporna usługa z klasy 42 oznacza usługi naukowe i techniczne oraz ich projektowanie oraz badania naukowe i techniczne oraz ich projektowanie.
Z kolei usługi skarżącej polegać mają na opracowywaniu projektów technicznych linii wysokiego napięcia.
Argumenty skarżącej przedstawione w skardze uzasadniają podnoszone w niej wątpliwości.
Nawet jeżeli organ chciałby poprzestać na wyjaśnieniu istoty usługi spółki włoskiej poprzestając tylko na analizie językowej nazwy usługi, powinien ocenić, czy ma znaczenie okoliczność, że użyty w nazwach usług obu spółek termin techniczny - w przypadku polskiej spółki odnosi się do projektów (linii wysokiego napięcia), a w spółce włoskiej odnosi się do usług, tj. wskazuje, że są to usługi techniczne.
Pojęcie projekt techniczny związany jest z budownictwem i ma swoją ustaloną treść. Pojęcie to wyjaśnia internetowy słownik języka polskiego wydawnictwa PWN wskazując, że projekt techniczny to zespół dokumentów (rysunki, obliczenia, opisy, kosztorysy) dotyczących wykonania danego urządzenia lub obiektu.
Organ nie przybliżył zaś, czym są (lub czym mogą być) usługi techniczne w praktyce oraz dlaczego uznaje opracowywanie projektów technicznych linii wysokiego napięcia za projektowanie usług technicznych (por. decyzja z dnia 22 czerwca 2017 r., str. 8/14).
Co więcej, w zaskarżonej decyzji mowa jest o konkurencyjności ww. usług, a w decyzji z dnia 22 czerwca 2017 r. o ich jednorodzajowości i komplementarności. Także powyższe świadczy o tym, że ww. kwestia nie została jednoznacznie rozpoznana, organ sam nie jest pewien charakteru usług świadczonych przez spółkę włoską w związku z czym ww. kwestia wymaga dodatkowego wyjaśnienia.
Wątpliwości budzi to, czy o jednorodzajowości usług w decyzji Urzędu nie przesądziło użycie w ich nazwach - co podnosiła już spółka - podobnych określeń, tj. projektów (projektowanie) i technicznych. W ocenie bowiem Sądu - wobec podniesionych w sprawie przez skarżąca wątpliwości - nie byłby to przekonywujący argument o podobieństwie porównywanych usług. W przypadku skarżącej projekt (techniczny) jest efektem usługi, a w przypadku spółki włoskiej chodzi o projekt samej usługi (technicznej). W stanowisku organu brak - jak na razie - przekonywujących argumentów za tym, że zakresy ww. usług mogą się pokrywać.
Należy również podzielić zarzut skarżącej, iż Urząd nie dokonał prawidłowego ustalenia kręgu odbiorców z punktu widzenia towarów, dla których miało zostać zarejestrowane sporne oznaczenie.
Mimo bowiem ww. braków w argumentacji w zaskarżonej decyzji, organ ocenił, że krąg odbiorców obu usług pokrywa się. Są nimi odbiorcy indywidualni oraz profesjonaliści. Nie wyjaśnił jednak dostatecznie z jakiej dziedziny byliby to profesjonaliści oraz jakie potrzeby odbiorców indywidualnych usługi te zaspokajałyby. W ww. zakresie organ w decyzji dnia [...] grudnia 2017 r. wskazał jedynie ogólnie, że ww. profesjonaliści to inżynier projektant. Nie wyjaśniono jednak jakie jest powiązanie pomiędzy wspomnianym inżynierem projektantem a projektowaniem usług technicznych. Z kolei odbiorca indywidualny w tej sprawie to odbiorca, który we własnym zakresie dokonują przeróbek. Organ nie wyjaśnił jednak o jakie (czego?) przeróbki chodzi. Stąd Sąd nie ma możliwości zweryfikowania stanowiska organu wobec podniesienia przez stronę w skardze racjonalnie brzmiących argumentów o tym, że projektu linii wysokiego napięcia, wbrew twierdzeniom organu, nie nabywają "odbiorcy, którzy we własnym zakresie dokonują przeróbek". Linie wysokiego napięcia to linie służące do przesyłania energii elektrycznej o napięciu rzędu 110 kV, gdy tymczasem prąd dla indywidualnych odbiorców dostarczany jest liniami niskiego napięcia, gdzie napięcie prądu nie przekracza 1 kV. Koszt projektu linii wysokiego napięcia waha się od kilkudziesięciu do kilkuset tysięcy złotych.
Mając powyższe na uwadze trudno zatem zweryfikować stanowisko organu, że usługi obu znaków kierowane są do ogółu odbiorców.
Analizowana kwestia podobieństwa porównywanych usług ma istotne znacznie dla oceny ryzyka wprowadzenia w błąd na gruncie art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. Stwierdzenie bowiem braku podobieństwa towarów/usług sygnowanych spornymi znakami jest co do zasady równoznaczne z brakiem ryzyka wprowadzenia w błąd (zob. tak R. Skubisz (w:) System Prawa Prywatnego, t. 14B, s. 680-681). Jeżeli natomiast stwierdzone zostanie podobieństwo towarów/usług, to należy ocenić jego stopień, gdyż - jak była już o tym mowa - badając niebezpieczeństwo wprowadzenia w błąd, należy uwzględnić współzależność kilku czynników i przykładowo niski stopień podobieństwa towarów lub usług może być kompensowany wysokim stopniem podobieństwa znaków towarowych i odwrotnie Wysoki zaś stopień podobieństwa zachodzący pomiędzy towarami może zwiększyć ryzyko wprowadzenia w błąd, ale nie może go wykreować - por. J. Sitko, w powoływanym już wyżej komentarzu do art. 132 ustawy - Prawo własności przemysłowej).
Sąd ma również zastrzeżenia co do oceny organu - w ramach całościowej analizy - znaku w warstwie fonetycznej i wizualnej. Sąd podkreśla, że przeciwstawione znaki porównuje się w ujęciu całościowym tj. z uwzględnieniem wszystkich elementów znaków w trzech płaszczyznach: wizualnej, fonetycznej i znaczeniowej (zob. wyrok TS z 11 listopada 1997 r. w sprawie C-251/95, SABEL przeciwko Puma AG Rudolf Dassler Sport, pkt 23; [tekst wyroku w j. polskim w: R. Skubisz (red.), Własność przemysłowa..., Warszawa 2006, poz. 1). Nie jest zatem dopuszczalne pominięcie (potraktowanie jako nieistniejącego) żadnego z elementów znaków. W szczególności, nie jest dopuszczalne uwzględnienie tylko jednego rodzaju elementów znaków (np. tylko słownych z pominięciem elementów graficznych). Wskazał, że organ rozstrzygający sprawę może zróżnicować w razie potrzeby znaczenie poszczególnych płaszczyzn oceny, mając na względzie rodzaj oznaczanych towarów/usług oraz warunki towarzyszące ich sprzedaży (por. powoływany wyrok TS w sprawie Lloyd Schuhfabrik Meyer & Co. GmbH przeciwko Klijsen Handel BV, pkt 27). Przy ocenie podobieństwa znaków, szczególne znaczenie mają takie elementy oznaczeń, które z uwagi na swoją specyfikę silnie oddziaływają na konsumenta (zob. wyrok Sądu z 22 marca 2013 r. w sprawie T-571/10, Fabryka [...] przeciwko OHIM-I., pkt 36; tekst wyroku w j. polskim na stronie: curia.europa.eu). W rachubę wchodzi np. charakterystyczna litera, czy charakterystyczny symbol. Zbieżność w zakresie takiego niezwykłego - z punktu widzenia przeciętnego konsumenta - elementu, należy rozważyć jako istotny argument na rzecz uznania podobieństwa oznaczeń. I odwrotnie, fakt, że nietypowy element występuje tylko w jednym znaku, stanowi argument na rzecz zaprzeczenia podobieństwa oznaczeń. Podkreślił, że należy zawsze uwzględniać stopień zdolności odróżniającej przeciwstawionych znaków i ich elementów, w szczególności, gdy elementy wspólne w znakach (lub elementy zbliżone w znakach) są pozbawione zdolności odróżniającej (ewentualnie mają bardzo słabą zdolność odróżniającą) względem oznaczanych towarów/usług, istnieją podstawy do zaprzeczenia ich kolizji. Wskazał, że powyższa zasada znalazła odzwierciedlenie zarówno w orzecznictwie sądów unijnych, jak i sądów administracyjnych. Punktem odniesienia oceny niebezpieczeństwa wprowadzenia w błąd jest zawsze model unijnego odbiorcy (konsumenta). Jest to osoba należycie poinformowana, uważna i racjonalna (wyrok TS z 16 lipca 1998 r. w sprawie C-210/96, Gut Springenheide, pkt 31; tekst wyroku w j. polskim w: R. Skubisz (red.), Własność przemysłowa..., poz. 34).
Pomimo bowiem, że organ dokonał analizy porównywanych znaków na trzech płaszczyznach nie dokonał ich całościowej oceny, przypisując szczególną moc odróżniającą elementowi słownemu zircon, który powtarza się w obu tych znakach.
Wbrew jednak twierdzeniom organu zgodnie z orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości nie istnieje żadna zasada, zgodnie z którą część słowną znaku należałoby uznać za wyróżniającą i fantazyjną i by element słowny złożonego znaku towarowego był zawsze elementem dominującym w całościowym wrażeniu wywoływanym przez ten znak. (por. wyrok TS z dnia 17 lipca 2008 r. w sprawie C-488/06 L&D SA v. OHIM, pkt. 84).
Analizując warstwę słowną znaków organ niedostatecznie uzasadnił, dlaczego uznaje za podobny znak jednowyrazowy i znak, który tworzą trzy wyrazy. Wskazanie, że intonacja skupia się na słowie Zirkon, jako na pierwszym, nie powoduje, że w wymowie pomija się dwa następne słowa. Poza tym organ wypowiadając pogląd o podobieństwie znaków w ww. zakresie powinien ocenić jego stopień mając na względzie okoliczność występowania dwu dodatkowych słów w znaku włoskiej spółki.
W warstwie wizualnej organ nie ocenił zaś znaczenia elementów graficznych oznaczenia włoskiej spółki. Elementy te uznał za neutralne i pełniące jedynie funkcje ozdobną. Nie wiadomo dlaczego wyeliminował w tym zakresie funkcję odróżniającą wobec spójnej koncepcji graficzno-kolorystycznej oznaczenia włoskiej spółki, tj., że kolor niebieski z liter w słowie zircon jest powtórzony w tle drugiego (glass) i trzeciego słowa (wire). Z kolei pomarańczowy kolor liter w słowie glass (pisanych taką samą czcionką co do kroju, jak i wielkości, jak użytą w słowie zircon - a przynajmniej takie jest wrażenie) powtórzono na grubej linii przebiegającej przez długość ok. 4/5 oznaczenia. Linia niejako spaja całe oznaczenie. Słowo wire napisane jest zaś czarną barwa na niebieskim tle, przez co jest bardzo dobrze widoczne, bo zdecydowanie (najmocniej w całym oznaczeniu) odcina się od tła.
Zdaniem Sądu jeśli organ w ponownym postępowaniu podtrzyma swoje dotychczasowe stanowisko co do odbioru wizualnego porównywanych znaków (tj. znaku trzywyrazowego z konkretną grafiką oraz jednowyrazowego znaku bez szczególnej formy graficznej, z wyjątkiem charakterystycznej litery "Z"), powinien odnieść się także do kwestii, czy wskazana wyżej oryginalność, spójność i konsekwencja koncepcji znaku przeciwstawionego pozwala na wydzielenie i ocenę jego poszczególnych elementów. Ponadto należy podnieść, iż oceniając podobieństwo oznaczeń należy nie tylko oceniać oznaczenia jako całość, ale również winno się określić stopień podobieństwa znaków przeciwstawionych, albowiem ma to podstawowe znaczenie przy całościowej ocenie niebezpieczeństwa wprowadzenia w błąd. Mało bowiem w sprawie o odmowie zarejestrowania znaku towarowego na podstawie art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. powiedzieć, że przeciwstawione oznaczenia są podobne. Organ wydając decyzję w tym zakresie powinien określić, czy znaki towarowe są podobne w stopniu grożącym pomyłką, tj. czy w zwykłych warunkach obrotu gospodarczego istnieje ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem prawdopodobieństwo wprowadzenia w błąd istnieje zaś wtedy, gdy krąg odbiorców może uznać, że dane towary lub usługi pochodzą z tego samego przedsiębiorstwa lub ewentualnie z przedsiębiorstw powiązanych gospodarczo. Na potrzeby całościowej oceny prawdopodobieństwa wprowadzenia w błąd przeciętnego konsumenta danej kategorii towarów uważa się za właściwie poinformowanego, dostatecznie uważnego i rozsądnego. Należy również pamiętać, że poziom uwagi przeciętnego konsumenta może różnić się w zależności od kategorii danych towarów lub usług. Właściwy krąg odbiorców stanowią konsumenci zainteresowani spornymi towarami. Z uwagi na specyficzny charakter usług w istotnej w sprawie klasie 42 nie można na potrzeby dokonywanej oceny przyjąć - tak jak to zrobił organ - że krąg odbiorców tych urządzeń jest potencjalnie szeroki, i każdy niejako może być takim modelowym odbiorcą.
Skoro uznał, że odbiorcami są także profesjonaliści to powinien założyć podwyższony poziom ich uwagi przy dokonywaniu przy nich wyboru usług.
Organ powinien także uwzględnić w swojej ocenie to, że towar ten zaspokaja określone, specjalistyczne - a nie powszechnie występujące - potrzeby, a to oznacza, że uwaga nabywców - nawet tych nie związanych z obrotem profesjonalnym obrotem gospodarczym - przy zakupie takich towarów jest wysoka, nabywane są one rzadko, bardzo rozważnie i ze szczególną uwagą. Ustaliwszy zaś prawidłowo modelowego odbiorcę towarów, organ powinien ocenić, czy towary oznaczane przeciwstawionymi znakami zaspokajają potrzeby tej samej grupy odbiorców i dopiero na tej podstawie sformułować stanowisko w zakresie ryzyka wprowadzenia w błąd w rozumieniu art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p.
Mając na uwadze, że sąd administracyjny nie czyni własnych ustaleń w sprawie, a jedynie ocenia zaskarżony akt pod względem jego zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, a taka kontrola jest jednak możliwa tylko w warunkach wyczerpujących istotę zagadnień ustaleń faktycznych i prawnych dokonanych przez organ administracyjny rozstrzygający sprawę, za niezbędne Sąd uznał uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy Urzędowi Patentowemu.
W ponownie przeprowadzonym postępowaniu organ uwzględni wyrażone powyżej stanowisko Sądu oraz odniesie się do argumentów skarżącej podniesionych w skardze, w szczególności tych związanych z kręgiem potencjalnych odbiorców obu rodzaju usług.
Dlatego też Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku. W oparciu o art. 200 i art. 205 § 2 ww. ustawy Sąd zasądził od Urzędu Patentowego RP na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania w wysokości 2217 zł, w tym kwotę 1000 zł stanowiącą wartość uiszczonego wpisu od skargi i kwotę 1200 zł tytułem wynagrodzenia pełnomocnika ustaloną zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.) oraz kwotę 17 zł poniesioną tytułem opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło