VI SA/Wa 1431/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Waldemar Śledzik Sędziowie Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.) Sędzia WSA Dorota Wdowiak Protokolant st. sekr. sąd. Paulina Paczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 listopada 2011 r. sprawy ze skargi J. W. na postanowienie Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. stwierdza, że uchylone postanowienie nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia na rzecz skarżącej J. W. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pani J. W. pismem z dnia [...] listopada 2010 r., zwróciła się do Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z wnioskiem o objęcie jej ubezpieczeniem zdrowotnym w okresie od [...] sierpnia 2007 r. do nadal, jako członka rodziny Pana J. W. Wniosek ten został złożony w związku z wcześniejszym wnioskiem o zwrot kosztów leczenia poniesionych w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej. Dyrektor Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia pismem z dnia [...] listopada 2010 r., znak: [...] poinformował Panią J. W. o wszczętym, na jej wniosek, postępowaniu w sprawie objęcia jej ubezpieczeniem zdrowotnym jako członka rodziny Pana J. W. w okresie od [...] sierpnia 2007 r. do nadal, oraz wskazał siedmiodniowy termin na zgłoszenie uwag, wniosków oraz wypowiedzenie się co do zebranych materiałów i dowodów. Rozpatrując ww. wniosek dyrektor Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w dniu [...] stycznia 2011 r., wydał decyzję Nr [...] odmawiającą objęcia Pani J. W. ubezpieczeniem zdrowotnym w okresie od [...] sierpnia 2007 r. do [...] października 2010 r. jako członka rodziny Pana J. W. oraz stwierdzającą, że Pani J. W. podlega ubezpieczeniu zdrowotnemu w okresie od [...] października 2010 r. do nadal jako członek rodziny Pana J. W. Powyższa decyzja została odebrana przez dorosłego domownika Panią D. S. w dniu 10 stycznia 2011 r. Od powyższej decyzji Pani J. W. wniosła odwołanie w dniu 16 lutego 2011 r. Dyrektor OW NFZ pismem z dnia [...] lutego 2011 r. znak: [...], poinformował Panią J. W., iż decyzja Nr [...] z dnia [...] stycznia 2011 r. stała się ostateczna oraz, że Pani J. W. pismem z dnia [...] lutego 2011 r. została poinformowana o wszczęciu postępowania windykacyjnego. Pani J. W. pismem z dnia [...] marca 2011 r., (złożonym osobiście w siedzibie O W NFZ dnia 11 marca 2011 r.) wniosła ponownie odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania do Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia od decyzji dyrektora Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia Nr [...] z dnia [...] stycznia 2011 r. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Nr [...] z [...] stycznia 2011 r. wydanej przez Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego NFZ. W uzasadnieniu organ wskazał, że art. 58 § 1 i § 2 k.p.a. określa warunki, których spełnienie jest konieczne do wydania postanowienia przywracającego termin do wniesienia odwołania. Stosownie do powołanego przepisu organ administracji publicznej obowiązany jest przywrócić termin, gdy spełnione zostaną łącznie następujące przesłanki: uchybienie terminu nastąpiło bez winy zainteresowanego i brak winy zostanie uprawdopodobniony, zainteresowany złożył wniosek o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminu, zainteresowany dopełnił czynności dla której określony był termin, jednocześnie ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu. Jak przyjmuje się w doktrynie postępowania administracyjnego przy ocenie braku winy organ powinien przyjąć "obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy" (M. Jędrzejewska (w:) komentarz do k.p.c, 1999, s. 274). Wiąże się to z takimi sytuacjami, kiedy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przeszkody powodujące uchybienie terminu powinny mieć charakter obiektywny, niezależny od zainteresowanego oraz trwać przez cały bieg terminu przewidzianego dla dokonania czynności procesowej. Istnienie choćby winy nieumyślnej, niedbalstwa po stronie zobowiązanego do dokonania czynności stanowi negatywną przesłankę do przywrócenia terminu na zasadzie art. 58 § 1 Kpa. Taki pogląd podzielił Naczelny Sąd Administracyjny w Szczecinie w wyroku z dnia 22 maja 1997 r. (sygn. akt. SA/Sz 630/96). Również nieznajomość prawa nie może być uznana za okoliczność usprawiedliwiającą uchybienie terminu do wniesienia odwołania, tym bardziej gdy decyzja zawiera wyraźne i prawidłowe pouczenie o prawie i terminie wniesienia odwołania (wyrok NSA w Warszawie z dnia 29 sierpnia 1997 r., sygn. akt. III SA 101/96). Pani J. W. w uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania z dnia [...] marca 2011 r. wskazała, iż z uwagi na zły stan zdrowia nie była w stanie złożyć w terminie odwołania od decyzji Dyrektora OW NFZ Nr [...] z dnia [...] stycznia 2011 r. W uwagi na powyższe, Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia pismem z dnia [...] marca 2011 r., znak: [...] zwrócił się do Pani J. W. z prośbą o przesłanie dowodu świadczącego o tym, iż nie mogła wnieść odwołania w ustawowym terminie z uwagi na zły stan zdrowia (np. zaświadczenie o pobycie w sanatorium, w szpitalu. Pani J. W. pismem z dnia [...] kwietnia 2011 r. udzieliła odpowiedzi, iż była obłożnie chora i opóźnienie w złożeniu odwołania nastąpiło bez jej winy, niemniej jednak nie przedstawiła żadnej dokumentacji, mogącej uwiarygodnić niemożność złożenia odwołania w terminie. Prezes NFZ podkreślił, że decyzja Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia została skutecznie doręczona (jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru w dniu 10 stycznia 2011 r.) w trybie art. 43 k.p.a., zgodnie z którym w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania. Należy zauważyć, iż przedstawione przez Panią J. W. uzasadnienie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, nie stanowi podstawy do jego przywrócenia. W związku z powyższym wobec niespełnienia przesłanek, o których mowa w art. 58 k.p.a., organ odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. J. W. pismem z dnia [...] maja 2011 r. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia, wnosząc o jego uchylenie. Skarżąca zwróciła uwagę, że od dnia [...] czerwca 2002 r. jest zgłoszona przez męża do ubezpieczenia zdrowotnego jako członek rodziny i nigdy nie została wyrejestrowana. Do momentu złożenia przez skarżącą wniosku o zwrot poniesionych kosztów leczenia w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej ten fakt nie budził wątpliwości. Zdaniem skarżącej jej drobne spóźnienie, 37 dni zamiast 7, spowodowane chorobą, nie stanowi przesłanki do odmówienia przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W odpowiedzi na skargę Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując wcześniejszą argumentacje. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Sprawy należące do właściwości sądów administracyjnych rozpoznają, w pierwszej instancji, wojewódzkie sądy administracyjne (art. 3 § 1 ww. ustawy). Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, iż jest ona zasadna aczkolwiek z innych przyczyn niż w niej wskazano. Zgodnie z art. 109 § 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164 poz. 1027 ze zm.) w indywidualnych sprawach z zakresu ubezpieczenia zdrowotnego, o których mowa w ust 1, w zakresie nieuregulowanym niniejszą ustawą stosuje się przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Jak słusznie zauważył organ w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia decyzja Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] stycznia 2011 r., którą to decyzją organ odmówił objęcia ubezpieczeniem Pani J. W. – skarżącej w okresie od [...] sierpnia 2007 r. do [...] października 2010 r. jako członka rodziny Pana J. W. i stwierdził, że Pani J. W. podlega ubezpieczeniu zdrowotnemu w okresie od [...] października 2010 r. do nadal jako członek rodziny Pana J. W., została odebrana przez dorosłego domownika Panią D. S. w dniu 10 stycznia 2011 r. Odwołanie od powyższej decyzji skarżąca wniosła w dniu 16 lutego 2011 r. Z załączonych do sprawy akt administracyjnych nie wynika aby organ podjął jakiekolwiek czynności związane z powyższym odwołaniem. Pismo skarżącej z dnia [...] lutego 2011 r. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia potraktował jako odwołanie od decyzji z dnia [...] stycznia 2011 r. (uzasadnienie zaskarżonego postanowienia). Organ pierwszej instancji, jak wynika z załączonych akt administracyjnych nie pochylił się w ogóle nad powyższym odwołaniem. Sąd zauważa, że odwołanie z dnia [...] lutego 2011 r. jest co najmniej mało precyzyjne jednak w jego główce podany jest numer [...], który to numer widnieje również na decyzji z dnia [...] stycznia 2011 r. co może sugerować, że jest to odwołanie od powyższej decyzji, zwłaszcza, że pisma nie sporządził profesjonalista. W związku z niejasnościami powyższego pisma organ winien zwrócić się do skarżącej z zapytaniem czego pismo dotyczy. Sąd nie był w stanie w sposób prawidłowy zweryfikować treści tego "odwołania", gdyż w aktach sprawy brak jest pisma z dnia [...] lutego 2011 r., na które powołano się również w odwołaniu z dnia [...] lutego 2011 r. W wypadku zaistnienia wątpliwości czego dotyczy odwołanie z dnia [...] lutego 2011 r. organ winien w trybie art. 64 § 2 kpa zwrócić się do skarżącej o wskazanie w terminie 7 dni czego dotyczy powyższe odwołanie i pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Dopiero po wyjaśnieniu tej kwestii w wypadku jeżeli odwołanie z dnia [...] lutego 2011 r. nie dotyczy decyzji z dnia [...] stycznia 2011 r. organ mógł rozpatrzeć wniosek skarżącej z dnia [...] marca 2011 r. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Rozpatrzenie tego wniosku na obecnym etapie jest przedwczesne. Sad uchylił zaskarżone postanowienie, gdyż nie jest dopuszczalna sytuacja, gdy od jednej decyzji ta sama osoba we własnym imieniu składa dwa odwołania, z których pierwsze nie jest rozpoznane. Art. 127 § 1 kpa wyraźnie wskazuje, że od jednej decyzji stronie przysługuje tylko jedno odwołanie. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia, wyjaśni kwestie związane z odwołaniem z dnia [...] lutego 2011 r., a następnie podejmie stosowne rozstrzygnięcie mając na względzie zarówno treść art. 134 kpa jak i art. 58 i 59 kpa. Biorąc powyższe pod rozwagę na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit c orzeczono jak w sentencji o niewykonalności orzeczono w oparciu o art. 152 p.p.s.a., a o kosztach w oparciu o art. 200 p.p.s.a.