VI SA/Wa 1437/17
WyrokWSA w Warszawie2017-12-19
Skład orzekający: Pamela Kuraś-Dębecka, Joanna Kruszewska-Grońska, Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna nałożona za nieuiszczenie opłaty elektronicznej za przejazd drogą krajową jest zasadna, gdy skarżący twierdzi, że posiadał środki na koncie, a opłata nie została pobrana z powodu braku środków w momencie przejazdu?Ratio decidendi
Kara pieniężna za nieuiszczenie opłaty elektronicznej jest zasadna, nawet jeśli skarżący posiadał środki na koncie, które zostały wyczerpane przed przejazdem, a konto zostało doładowane po zarejestrowaniu naruszenia. System poboru opłat działa prawidłowo, a doładowanie konta po przejeździe nie anuluje naruszenia. Obowiązek uiszczenia opłaty spoczywa na użytkowniku systemu przed rozpoczęciem przejazdu.Stan faktyczny
Skarżąca Z. S. wniosła skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (GITD) nakładającą na nią karę pieniężną w wysokości 1500 zł za nieuiszczenie opłaty elektronicznej za przejazd pojazdem ciężarowym po płatnym odcinku autostrady A4. Skarżąca argumentowała, że zawsze posiadała środki na koncie, a saldo było dodatnie w dniu kontroli. GITD utrzymał w mocy decyzję, wskazując, że w momencie przejazdu środki na koncie były wyczerpane, a opłata nie została pobrana. Skarżąca zarzuciła organowi naruszenie prawa materialnego i procesowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędziowie Asesor WSA Joanna Kruszewska-Grońska Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz (spr.) Protokolant sekr. sąd. Katarzyna Zielińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi Z. S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę
Z. S. (dalej: strona, skarżąca) złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (w skrócie: GITD) z [...] kwietnia 2017 r., nr [...]Zaskarżoną decyzją GITD, po rozpoznaniu wniosku strony o ponowne rozpatrzenie sprawy utrzymał w mocy własną decyzję z [...] grudnia 2016 r., nr [...]o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 1.500 zł za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej.
Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowił: art. 127 § 3 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23, dalej: k.p.a.), art. 13 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 13k ust. 1 pkt 2, art. 13k ust. 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1440, dalej: u.d.p.) oraz załącznika nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (Dz. U. z 2013 r., poz. 1263 z późn. zm.), art. 50 pkt 1 lit. j, art. 51 ust. 6 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2016 r.,
poz. 1907 ze zm., dalej "utd").
Do wydania powyższych decyzji doszło w oparciu o następujące ustalenia:
Główny Inspektor Transportu Drogowego powołaną decyzją z [...] grudnia 2016r. nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 1 500 zł za wykonywanie przejazdu po drodze krajowej wymienionej w załączniku do ww. rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej z naruszeniem obowiązku uiszczenia opłaty, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, strona wniosła o "umorzenie kary grzywny", wskazując, że zawsze posiada na koncie użytkownika systemu środki pieniężne pozwalające na uiszczenie opłaty elektronicznej, co więcej, konto jest przypisane do wszystkich pojazdów skarżącej. Ponadto, w dniu kontroli mobilnej saldo konta użytkownika (skarżącej) również było dodatnie.
Główny Inspektor Transportu Drogowego, po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, ww. decyzją z [...] kwietnia 2017 r. utrzymał w mocy swoje wcześniejsze rozstrzygnięcie. Podtrzymał dotychczasowe ustalenia faktyczne. Wskazał równocześnie, że [...] października 2016 r. na parkingu znajdującym się na odcinku autostrady A1 (Gliwice 21 km+100 m), w ramach prowadzonej przez GITD kontroli mobilnej obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej został zatrzymany do kontroli mobilnej samochód marki [...] (betoniarka) o nr rejestracyjnym [...] i dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 3,5 tony. W ramach prowadzonej kontroli, udokumentowanej protokołem kontroli nr [...] z [...] października 2016 r., stwierdzono przejazd ww. samochodu w dniu [...] sierpnia 2016 r. o godzinie 19:15:15 zarejestrowany przez urządzenie kontrolne zainstalowane na bramownicy nr [...] znajdującej się w pasie drogowym płatnego odcinka autostrady A4 Zgorzelec (granica państwowa) - węzeł Murckowska (odcinek Kleszczów-Sośnica) i zapisany pod numerem ewidencyjnym [...] o treści: "Brak środków na koncie". Ustalono, że w chwili powstania tego naruszenia kierującym pojazdem samochodowym był [...], a właścicielem pojazdu jest Z. S.
Pismem z [...] października 2016 r. organ z urzędu wezwał Kapsch Telematic Services Sp. z o.o. - podmiot odpowiedzialny za obsługę krajowego systemu poboru opłat działającego w imieniu i na rzecz Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych
i Autostrad - do złożenia wyjaśnień związanych z kontrolowanym przejazdem,
w szczególności do wskazania, czy w chwili zarejestrowania naruszenia w dniu [...] sierpnia 2016 r. o godzinie 19:15:15 została pobrana opłata elektroniczna z konta przypisanego do pojazdu o numerze rejestracyjnym [...].
Na podstawie odpowiedzi Kapsch Telematic Services Sp. z o.o. z 7 listopada 2016 r. organ ustalił, że w dniu [...] sierpnia 2016 r. o godzinie 19:15:15 na wskazanym odcinku drogi za przejazd pojazdem samochodowym o nr rej. [...] nie została uiszczona oplata elektroniczna, z uwagi na brak środków na koncie pre-pay. Do pisma z [...] listopada 2016 r. został dołączony szczegółowy wykaz operacji zarejestrowanych na koncie użytkownika z uwzględnieniem odcinków pomiędzy poszczególnymi bramownicami z oznaczeniem dokładnej daty i godziny zarejestrowanej operacji oraz wykonanych doładowań konta użytkownika z jednoczesnym wskazaniem kształtowania się salda konta tego użytkownika po zarejestrowaniu każdej z operacji oraz wskazaniem, przy każdej z zarejestrowanych operacji, czy opłata elektroniczna za przejazd została lub nie została uiszczona. Wykaz dotyczy wszystkich pojazdów zarejestrowanych na umowie, które poruszały się po płatnych odcinkach dróg krajowych w okresie zarejestrowania incydentu. Kwota należna w zestawieniu, to kwota za przejazd danym odcinkiem drogi płatnej skalkulowana w oparciu o dane rejestracyjne pojazdu zarejestrowane w danym momencie w systemie oraz o aktualne ustawienia urządzenia Viabox. Dodatkowo operator systemu wskazał, że w dniu zarejestrowania naruszenia nie stwierdzono nieprawidłowości w funkcjonowaniu elektronicznego systemu poboru opłat oraz, że użytkownik systemu nie zgłaszał reklamacji w związku z wadliwie działającym urządzeniem do poboru opłat.
Strona została zawiadomiona przez GITD o uzupełnieniu materiału dowodowego.
Organ powołał się na obowiązek wynikający z art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p. nałożony na korzystającego z dróg publicznych do ponoszenia opłat za przejazdy po drogach krajowych pojazdów samochodowych, w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy
z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2017 r., poz. 128 z późn. zm., dalej: p.r.d.). W myśl ostatniego powołanego przepisu, za pojazdy samochodwe uważa się także zespół pojazdów składający się z pojazdu samochodowego oraz przyczepy lub naczepy o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony. Stosownie do art. 13k ust. 1 u.d.p. wysokość kary pieniężnej za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej uzależniona jest od rodzaju pojazdu, za przejazd którego nie została uiszczona opłata elektroniczna. Na podstawie danych z Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców ustalono, że kontrolowany pojazd został zarejestrowany jako samochód ciężarowy. Dlatego jego właścicielowi została wymierzona kara pieniężna na podstawie art. 13k ust. 1 pkt 2 u.d.p., tj. w wysokości 1 500 zł.
Główny Inspektor Transportu Drogowego, ponownie rozpoznając sprawę, stwierdził, iż w zaskarżonej decyzji prawidłowo ustalono stan faktyczny na podstawie: protokołu kontroli [...] z [...] października 2016 r., dowodu rejestracyjnego skontrolowanego samochodu ciężarowego, pisma [...] oraz pisma GDDKiA z [...] listopada 2015 r. i wyjaśnień strony, zawartych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Dowody te potwierdziły w sposób niebudzący wątpliwości, że w dniu zarejestrowania przedmiotowego naruszenia – [...] sierpnia 2016 r. o godzinie 19:15:15 - kontrolowany pojazd poruszał się po płatnym odcinku drogi krajowej z naruszeniem obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej. Wskazał, że uiszczenie opłaty elektronicznej może nastąpić jedynie przy wykorzystaniu urządzenia tzw. jednostki pokładowej Viabox, będącym urządzeniem w rozumieniu art. 13i ust. 3 u.d.p. W piśmie Kapsch Telematic Services Sp. z o.o. wskazano, że do kontrolowanego pojazdu zostało przypisane konto typu przedpłaconego, co oznacza, że konieczna jest wpłata przed skorzystaniem z systemu Viatoll - to jest przed rozpoczęciem przejazdu. Wynika z tego konieczność sprawdzania ilości środków na koncie jak również ich uzupełniania. Stwierdził, że w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 27 sierpnia 2015 r. w sprawie wnoszenia i rozliczania opłat elektronicznych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1406) określono warunki, jakie należy spełnić przed rozpoczęciem wykonywania przejazdu po drodze płatnej, jak i procedurę wnoszenia i rozliczania opłaty związanej z uiszczaniem opłaty elektronicznej. Pismo Kapsch Telematic Services Sp. z o.o. potwierdza, że opłata elektroniczna za przejazd pojazdu o numerze rejestracyjnym [...] w dniu [...] sierpnia 2016 r. po autostradzie A4 o godz. 19:15:15 nie została uiszczona z uwagi na brak środków na koncie użytkownika. Stan salda umowy użytkownika w systemie w tym dniu o godz. 19:15:15 wynosił 0 zł, a dostępne środki zostały wyczerpane w ww. dniu o godzinie 18:23:49. Użytkownik doładował saldo konta po ww. incydencie, tj. w dniu [...] sierpnia 2016 r. o godzinie 19:50:52 (gotówką w punkcie dystrybucji kwotą 1.000 zł.) Przy czym umowa zawarta z użytkownikiem nie przewidywała możliwości uiszczenia opłaty elektronicznej po dokonaniu przejazdu - umowa do konta w trybie przedpłaconym. Ustalono także, że użytkownik konta nie składał reklamacji w związku z nieprawidłowym działaniem urządzenia Viabox, ani nie dokonywał jego wymiany. Nie odnotowano nieprawidłowości w działaniu elektronicznego systemu poboru opłat.
Organ ocenił, że wniesienie przedpłaty (doładowanie konta) po zarejestrowaniu naruszenia w systemie nie prowadzi do jego konwalidacji. To korzystająca z dróg publicznych strona winna wnieść przedpłatę w wysokości zapewniającej uiszczenie opłaty elektronicznej na całej przestrzeni dokonywanego przejazdu. Skarżąca, która jest użytkownikiem systemu Viatoll, ma możliwość bezpośredniego śledzenia wysokości stanu konta - przez logowanie, infolinię, za pomocą wiadomości SMS, nie musi zatem pobierać tych informacji od kierowców.
Odnosząc się do argumentów strony zawartych w piśmie z [...] lutego 2017 r., organ wskazał, że ustawodawca nie przewidział okoliczności pozwalających na odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej w przypadku nieuiszczenia opłaty elektronicznej. Podawane przyczyny, z powodu których opłata nie została uiszczona, nie są okolicznościami istotnymi dla rozpoznania sprawy administracyjnej. Kary pieniężne wynikające z naruszenia przepisów ustawy o drogach publicznych są nakładane na podstawie obiektywnie stwierdzonych naruszeń bez badania i uwzględniania motywacji, którymi kierował się skarżący, wjeżdżając na płatny odcinek drogi krajowej. Nie ma znaczenia w jakim celu był wykonywany kontrolowany przejazd, w szczególności czy przejazd był wykonywany w celu prywatnym, osobistym czy w związku z prowadzona dzielnością gospodarczą.
Odnosząc się do zarzutów związanych z funkcjonowaniem elektronicznego systemu poboru opłat, GITD wyjaśnił, że nie jest organem właściwym w tym zakresie oraz wskazał, że na podstawie § 11 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Rozwoju w sprawie wnoszenia i rozliczania opłat elektronicznych użytkownik systemu może złożyć reklamację, w której należy podnieść zastrzeżenia co do poboru opłaty elektronicznej.
Z. S. wniosła skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonej decyzji zarzuciła:
a/ rażące naruszenie prawa materialnego o drogach publicznych poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, co miało istotny wpływ na ostateczną treść decyzji oraz wynikającego z art. 2, art. 31, art. 32, art. 42 ust. 3, art. 87 ust. 1 Konstytucji RP nakazu urzeczywistniania zasad sprawiedliwości społecznej, zasady domniemania niewinności, zasady uzasadnionych oczekiwań, zakazu niedyskryminacji i zakazu nierównego traktowania,
b/ zaniechanie przeprowadzenia postępowania dowodowego, skutkiem czego jest nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego, co miało istotny wpływ na treść orzeczenia,
c/ w sposób niezrozumiały, niezgodny z obowiązującymi przepisami przedstawienie uzasadnienia decyzji, któremu mimo jego obszerności nie można przyznać przymiotu uzasadnienia faktycznego i prawnego, bowiem poza przytoczeniem przepisów organ nie przedstawił żadnych okoliczności stanowiących podstawę zaskarżonych orzeczeń.
Wskazując na powyższe wniosła o: uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji GITD, wstrzymanie jej wykonalności, nakazanie organom administracji państwowej prowadzenia postępowania zgodnie z podstawowymi zasadami obowiązującymi w RP i UE sytemu prawa oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi rozbudowała podniesione zarzuty.
W odpowiedzi na skargę GITD podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2017 r., poz. 2188 z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c p.p.s.a.), czy też stwierdzenie, że akt ten dotknięty jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca nie naruszają prawa w sposób uzasadniający ich uchylenie. Przesłanek takich Sąd nie dopatrzył się zarówno w świetle argumentacji skargi, jak i z urzędu.
Przedmiotowa sprawa dotyczy kary pieniężnej nałożonej na Z. S. w związku z nieuiszczeniem opłaty elektronicznej za przejazd w dniu [...] sierpnia 2016 r. o godz. 19:15:15 płatnym – dla pojazdów powyżej 3,5 tony - odcinkiem drogi krajowej nr A4 na odcinku Zgorzelec (granica państwa) – węzeł Murckowska (odcinek Kleszczów-Sośnica) pojazdem ciężarowym o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 3,5 tony.
Materialnoprawną podstawę wydanych w sprawie decyzji stanowiły przepisy art. 13 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 13k ust. 1 pkt 2 oraz art. 13k ust. 4 udp.
Z przepisu art. 13 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy wynika dla korzystających z dróg publicznych obowiązek ponoszenia opłat za przejazdy po drogach krajowych pojazdów samochodowych, za które uważa się także zespół pojazdów składający się z pojazdu samochodowego oraz przyczepy lub naczepy o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony, w tym autobusów niezależnie od ich dopuszczalnej masy całkowitej. Opłata ta, w myśl art. 13ha ust. 1 ww. ustawy, jest pobierana za przejazd po drogach krajowych lub ich odcinkach, określonych w przepisach wydanych na podstawie ust. 6 tego przepisu, tj. w rozporządzeniu Rady Ministrów
z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej.
Należy podkreślić, że przepisy ww. ustawy o drogach publicznych przewidują możliwość uiszczenia opłaty elektronicznej jedynie w systemie elektronicznego poboru opłat, zgodnie z art. 13i udp (art. 13hc ust. 1). Zasadą jest, że uiszczenie opłaty następuje poprzez urządzenie służące do poboru tych opłat (Viabox), instalowane w pojeździe samochodowym.
Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 2 lipca 2015 r. w sprawie kontroli prawidłowości uiszczenia opłaty elektronicznej (Dz. U.
z 2015 r., poz. 1030), kontrola prawidłowości uiszczenia opłaty elektronicznej jest przeprowadzana jako kontrola stacjonarna lub kontrola mobilna i polega na sprawdzeniu czy kontrolowany nie naruszył obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej. Kontrola stacjonarna polega na kontroli prawidłowości uiszczenia opłaty elektronicznej za pomocą stacjonarnych lub przenośnych przyrządów automatycznych ujawniających i rejestrujących informacje o naruszeniu obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej (§ 2 pkt 2 ww. rozporządzenia).
W systemie elektronicznego poboru opłat wykorzystywana jest technologia mikrofalowa DSRC (Dedicated Short Rangę Communication - dedykowana komunikacja krótkiego zasięgu). Technologia DSRC działa w oparciu o dwa rodzaje współpracujących urządzeń: czujniki rejestrujące fale, umieszczone na bramownicach wzniesionych nad drogą objętą obowiązkiem uiszczenia opłaty elektronicznej oraz transponder (tzw. Viabox) wysyłający dane o pojeździe do czujników.
Zauważyć należy, że w chwili, gdy kierujący pojazdem przejeżdża pod bramownicą lub do pojazdu zbliży się Mobilna Jednostka Kontrolna Inspekcji Transportu Drogowego, nawiązywana jest łączność między bramownicą (lub Mobilną Jednostką Kontrolną) a jednostką pokładową (Viabox) zainstalowaną w pojeździe. Dane o pojeździe przekazywane są do operatora, a następnie centrum rozliczeniowego. Na bramownicach zainstalowane są również urządzenia pozwalające na ujawnienie oraz rejestrację pojazdów, które nie uiściły opłaty elektronicznej.
Kierujący pojazdem samochodowym, wyposażonym w urządzenie służące do poboru opłat elektronicznych, z mocy art. 13i ust. 4a u.d.p., jest obowiązany do: włączenia urządzenia podczas przejazdu po drodze, na której pobiera się opłatę
(pkt 1); wprowadzenia do urządzenia prawidłowych danych o rodzaju pojazdu (pkt 2); używania urządzenia zgodnie z przeznaczeniem (pkt 3).
Zgodnie z treścią art. 13k ust. 1 pkt 1 u.d.p., za przejazd po drodze krajowej właścicielowi pojazdu samochodowego, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3, za który pobiera się opłatę elektroniczną, bez uiszczenia tej opłaty – wymierza się karę pieniężną w wysokości.
1) 500 zł - w przypadku zespołu pojazdów o łącznej dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony złożonego z samochodu osobowego o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony oraz przyczepy;
2) 1 500 zł - w pozostałych przypadkach.
Kary pieniężne, o których mowa w ust. 1 i 2, nakładają, w drodze decyzji administracyjnej, uprawnieni do kontroli, o których mowa w art. 13l ust. 1 u.d.p.
(art. 13k ust. 4). W myśl art. 13l ust. 1 pkt 2 u.d.p., do kontroli prawidłowości uiszczenia opłaty elektronicznej, w tym kontroli używanego w pojeździe urządzenia, o którym mowa w art. 13i ust. 3, jeżeli jest ono wymagane, oraz nałożenia i pobierania kar pieniężnych, o których mowa w art. 13k, są uprawnieni inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego.
Przeprowadzone postępowanie administracyjne wykazało, że należącym do skarżącej pojazdem, którego dopuszczalna masa całkowita przekraczała 3,5 tony, dokonano przejazdu w dniu [...] sierpnia 2016 r. po odcinku autostrady A4 Zgorzelec (granica państwa) – węzeł Murckowska (odcinek Kleszczów-Sośnica), objętych obowiązkiem uiszczenia opłaty elektronicznej, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p., czyli pojazdem samochodowym, w rozumieniu art. 2 pkt 33 prd, bez uiszczenia opłaty elektronicznej. Przyczyną nieuiszczenia opłaty był brak środków na koncie. Materiał dowodowy nie wskazuje, by ujawnione przez organ naruszenie było konsekwencją nieprawidłowego działania systemu elektronicznego poboru opłat. Natomiast skarżąca nie przedstawiła dowodów, które zaprzeczałyby ustaleniom poczynionym przez organ. Z analizy pisma Kapsch Telematic Services Sp. z o.o. z [...] listopada 2016 r. w sposób niebudzący wątpliwości wynika, że opłata elektroniczna za przejazd po drogach krajowych pojazdu o numerze rejestracyjnym [...], należącym do skarżącej w dniu [...] sierpnia 2016 r. o godzinie 19:15:15 nie została uiszczona. Za przejazd kontrolowanym pojazdem w dniu [...] sierpnia 2016 r. już o godz. 17:37:47 na odcinku drogi Sośnica – Kleszczów nie została uiszczona w całości opłata elektroniczna, gdyż należność wynosiła 8,87 zł, a zostało uiszczone (ściągnięte z konta) jedynie 4,77 zł. Od tej pory nie było środków na koncie do doładowania doń o godz. 19:50:52. Nie była to zresztą jedyna opłata, której skarżąca nie uiściła w tym dniu. Skarżąca nie składała reklamacji w związku z nieprawidłowym działaniem urządzenia Viabox. Jak zaznaczono, z nadesłanych wyjaśnień operatora systemu wynika też, że konto użytkownika zostało doładowane w dniu [...] sierpnia 2016 r. o godzinie 19:50:52, a więc już po zarejestrowanym naruszeniu. Bramownica i system Viatoll działały prawidłowo. Należy podkreślić, że doładowanie konta użytkownika po zarejestrowaniu naruszenia w systemie nie prowadzi do jego anulowania.
Z kolei co do wątpliwości, w których miejscach były pobierane opłaty i w których nie można było ich pobrać, jak wynika z cytowanego pisma Kapsch Telematic Services Sp. z o.o., pojazd skarżącej o nr rej [...]i inne pojazdy (jak podnosiła strona – także betoniarki) poruszały się po odcinku autostrady A4 Zgorzelec (granica państwa) – węzeł Murckowska (odcinek Kleszczów-Sośnica), ale nie po całym odcinku, tylko w rejonie wskazanego Węzła.
Z jednoznacznych ustaleń kontroli mobilnej przeprowadzonej przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego wynika, że kara pieniężna w wysokości 1 500 zł prawidłowo została nałożona na skarżącą, jako właściciela pojazdu, poruszającego się po drogach krajowych bez uiszczenia stosownej opłaty elektronicznej.
W świetle przepisu art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p., korzystający z dróg publicznych zobowiązani są do uiszczania opłat elektronicznych, jeżeli poruszają się po nich pojazdem lub zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5t. Istotą kary administracyjnej jest przymuszenie do respektowania nakazów i zakazów. Konieczność zastosowania prawem przewidzianych dolegliwości wobec podmiotów wykonujących przejazd po drogach publicznych bez dopełnienia stosownego obowiązku opłat, które nakładają na nich przepisy ww. ustawy o drogach publicznych, jest konsekwencją samego faktu naruszenia obowiązującego prawa. Obiektywny fakt naruszenia prawa jest w takim stanie rzeczy podstawą zastosowania sankcji i wina nie ma tu znaczenia. Organy Inspekcji Transportu Drogowego, w toku postępowania administracyjnego, dokonują jedynie stwierdzenia faktów i jeżeli ustalą naruszenie przepisów prawa, mają obowiązek zastosowania ściśle określonych sankcji, przy uwzględnieniu tych okoliczności, które mogą znosić odpowiedzialność za powstałe naruszenia, jednakże w niniejszej sprawie takie nie występują.
Ustosunkowując się do podnoszonych przez skarżącą de facto zarzutów naruszenia przepisów postępowania (ppkt b/ i c/ zarzutów skargi), należy uznać, że GITD, wydając obie sporne decyzje administracyjne w przedmiocie nałożenia na skarżącą kary pieniężnej, działał zgodnie z wszelkimi rygorami procedury administracyjnej, określającej jego obowiązki w zakresie prowadzenia postępowania i rozstrzygania. Związanie rygorami procedury administracyjnej oznacza, że organ zobowiązany był m.in. do przestrzegania zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa, o czym stanowi art. 8 k.p.a. Z zasady tej wynika przede wszystkim wymóg praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy, co w niniejszej sprawie uczyniono. Podstawa prawna rozstrzygnięcia wynika z obowiązującego prawa materialnego, nie została więc naruszona zasada praworządności, określona w art. 6 k.p.a. Nie można też organowi zarzucić nierespektowania wyrażonej w art. 7 k.p.a. zasady prawdy obiektywnej. Sprawę rozstrzygnięto bowiem po zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego, w zgodzie z art. 77 i art. 80 k.p.a. Uzasadnienie decyzji odpowiada wymogom
art. 107 § 3 k.p.a. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona przez organ argumentacja w tym zakresie jest wyczerpująca. Zaskarżona decyzja zawiera wszystkie elementy wymagane art. 107 § 1 k.p.a., w szczególności decyzja zawiera uzasadnienie prawne i faktyczne skonstruowane zgodnie z przepisem art. 107 § 3 k.p.a. Stan faktyczny opisany w decyzji nie wymagał czynienia dodatkowych ustaleń, w tym ponownej - z uwagi na nieprawdziwe zdaniem skarżącej zapisy – weryfikacji pisma Kapsch Telematic Services Sp. z o.o. z [...] listopada 2016 r., które w sposób bezsporny zdaniem Sądu potwierdza, że opłata elektroniczna za przejazd pojazdu o numerze rejestracyjnym [...] w dniu [...] sierpnia 2016 r. po autostradzie A4 o godzinie 19:15:15 nie została uiszczona z uwagi na brak środków na koncie użytkownika. Stan salda umowy użytkownika (skarżącej) w systemie w tym dniu o godzinie 19:15:15 wynosił 0 zł, a dostępne środki zostały wyczerpane w ww. dniu o godzinie 18:23:49. Użytkownik doładował saldo konta po ww. incydencie, tj. w dniu [...] sierpnia 2016 r. o godzinie 19:50:52 (gotówką w punkcie dystrybucji kwotą 1.000 zł.), przy czym umowa zawarta z użytkownikiem nie przewidywała możliwości uiszczenia opłaty elektronicznej po dokonaniu przejazdu - umowa do konta w trybie przedpłaconym. Zatem stwierdzone we wskazanym powyżej piśmie naruszenia w istocie zaistniały, gdyż na koncie nie było dostępnych środków. Z kolei w uzasadnieniu prawnym zaskarżonej decyzji przytoczono przepisy prawa i wyjaśniono jej podstawy prawne. Natomiast sam fakt, że skarżąca nie zgadza się ze stanowiskiem Głównego Inspektora Transportu Drogowego, nie przesądza o tym, iż w sprawie doszło do naruszenia obowiązujących przepisów.
Sąd uznał tym samym, że poczynione przez organ administracji ustalenia
w zakresie stwierdzonych podstaw do nałożenia wspomnianej kary pieniężnej wynikają z prawidłowo zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, zaś dokonana przez organ ocena tego materiału, w kontekście zastosowanych przepisów prawa materialnego, nie budzi jakichkolwiek zastrzeżeń.
W takim stanie rzeczy, wydane w sprawie decyzje należy uznać za prawidłowe, zaś zarzuty podniesione w skardze za nieuzasadnione, mające jedynie charakter polemiczny. Uzasadnienie skargi zmierza natomiast w kierunku przedstawienia postulatów dotyczących zmiany sytemu poboru opłat na terenie Rzeczpospolitej Polskiej.
Sąd nie stwierdził takich naruszeń prawa materialnego i procesowego, które miałyby wpływ na wynik sprawy i skutkowałyby koniecznością uwzględnienia skargi.
W konsekwencji Sąd nie dopatrzył się również naruszenia wskazanych
w skardze przepisów Konstytucji RP w tym art. 2, zgodnie z którym Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. Organy działały bowiem na podstawie właściwych przepisów prawa powszechnie obowiązującego, których nie naruszyły, co zostało wyżej wykazane (art. 87 Konstytucji RP). Sąd nie znalazł również podstaw do uwzględnienia zarzutów dotyczących obrazy naruszenia konstytucyjnego porządku prawnego poprzez naruszenie zasady proporcjonalności i równego traktowania podmiotów (art. 31 i art. 32 Konstytucji RP).
Z tych wszystkich powodów Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło