VI SA/Wa 1438/20
WyrokWSA w Warszawie2020-12-29
Skład orzekający: Aneta Lemiesz, Agnieszka Łąpieś - Rosińska, Joanna Wegner
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przedsiębiorca posiadający licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym musi spełniać warunki przewozu okazjonalnego określone w art. 18 ust. 4a i 4b pkt 2 ustawy o transporcie drogowym, aby uniknąć nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie przewozu pojazdem niespełniającym wymogów konstrukcyjnych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że przewóz okazjonalny samochodem osobowym niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d. wymaga spełnienia dodatkowych warunków określonych w art. 18 ust. 4b pkt 2 u.t.d. Przedsiębiorca posiadający licencję na krajowy transport drogowy w zakresie przewozu osób samochodem osobowym musi spełnić te warunki, a ich niespełnienie uzasadnia nałożenie kary pieniężnej. Zarzuty skarżącej dotyczące błędnej wykładni przepisów oraz ich niezgodności z Konstytucją zostały oddalone jako niezasadne.Stan faktyczny
W dniu września 2019 r. na terenie Warszawy zatrzymano do kontroli pojazd marki [...] o nr rej. [...], którym kierował pracownik spółki C. Sp. z o.o. Podczas kontroli stwierdzono, że pojazd nie był zgłoszony do licencji spółki, a przewóz pasażera odbył się na podstawie aplikacji z opłatą gotówkową. Organy nałożyły na spółkę karę pieniężną za naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym, w tym za wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym wymogów konstrukcyjnych oraz za niewyposażenie kierowcy w wymagane dokumenty.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aneta Lemiesz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś - Rosińska Sędzia WSA Joanna Wegner po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 grudnia 2020 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi C. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2020 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2020 r., Główny Inspektor Transportu Drogowego ("GITD"), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.) - dalej "k.p.a.", art. 4 pkt 11 i 22, art. 5 ust. 1, art. 5b ust. 1, art. 14 ust. 1 pkt 2, ust. 2 i ust. 4,art. 18 ust. 4a i 4b, art. 87 ust. 1 pkt 1, art. 92a ust. 1, 3 i 7 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2019, poz. 2140 ze zm.) - dalej "u.t.d.", lp. 1.5, lp. 1.12 oraz lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d., po rozpatrzeniu odwołania C. Sp. z o.o. w W., utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2020 r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 9.300 zł.
Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym:
W dniu [...] września 2019 r. na ul. [...] - [...]w W. zatrzymano do kontroli drogowej pojazdu marki [...] o nr rej. [...]. Pojazdem kierował Y. D., który wykonywał przewóz osób w imieniu i na rzecz C. Sp. z o.o. ("spółka", "skarżąca"). Kierujący podczas kontroli okazał prawo jazdy i paszport.
Kontrolowanym samochodem osobowym, posiadającym pięć miejsc siedzących, przewożono pasażera, który zamówił przejazd z [...][...]w W. na ul. [...]- [...].
Pasażer - przesłuchany w charakterze świadka - przedstawił sposób korzystania z aplikacji [...], wskazał na okoliczności zamówienia przewozu w dniu [...] września 2019 r. oraz potwierdził gotówkowe rozliczenie opłaty za przewóz. Wyjaśnił, że nie zawierał z kierowcą żadnej umowy na przewóz.
W trakcie kontroli wykonano zdjęcia telefonu pasażera z aplikacją [...], która przedstawia trasę przejazdu oraz wskazuje kwotę 8,00 zł. Ponadto w trakcie kontroli zabezpieczono fakturę nr [...]z dnia [...] września 2019 r. opiewającą na kwotę 8,00 zł do zapłaty gotówką, wystawioną przez C. ul. [...] [...][...] W., NIP [...] .
Stwierdzono także, że spółka posiada licencję nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowy, udzieloną 28 marca 2019 r., do której nie został zgłoszony kontrolowany pojazd.
Ustalenia powyższe stały się podstawą wszczęcia postępowania, zakończonego decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2020 r. nakładającą na skarżącą karę pieniężną za naruszenia określone w lp. 1.5, 1.12 i 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d. w łącznej kwocie 9300 zł (odpowiednio 800 + 500 + 8000 zł).
W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że do wykonywania przewozu okazjonalnego wymagany jest pojazd przeznaczony konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą bądź spełnienie przesłanek wymienionych w art. 18 ust. 4b pkt 2 u.t.d. Organ przyjął, że skarżąca nie zgłosiła pisemnie (w postaci papierowej lub elektronicznej) w wymaganym terminie zmiany danych do posiadanej licencji, o których mowa w art. 7a i art. 8 u.t.d., wykonywała przewóz okazjonalny pojazdem do tego nieprzeznaczonym oraz nie wyposażyła kierowcy w niezbędne dokumenty.
W wyniku wniesionego odwołania GITD decyzją z dnia [...] maja 2020 r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy wskazując, że w tej sprawie ziściły się przesłanki do nałożenia kary, bowiem przewóz wykonywany był w imieniu skarżącej i na jej rzecz, a w ramach tej działalności doszło do naruszeń przepisów ustawy.
W skardze na powyższą decyzję skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji wraz z poprzedzającą ją decyzją organu pierwszej instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Zaskarżonej decyzji strona zarzuciła:
1. rażące naruszenie prawa procesowego, tj.:
- art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 8, art. 7, art. 77 § 1, art. 107, art. 76 § 1,art. 80 oraz 86 k.p.a. polegające na nieuchyleniu decyzji organu I instancji i wydanie zaskarżonej decyzji pomimo tego, że organ pierwszej instancji (a następnie organ odwoławczy) błędnie ustalił, że pojęcie: "krajowy transport drogowy w zakresie przewozu osób samochodem osobowym" - zdefiniowany w art. 4 pkt 1 i art. 5b ust. 1 pkt 1 u.t.d. jest tożsame z pojęciem "przewoź okazjonalny samochodem osobowym" - zdefiniowanym w art. 4 pkt 11 i art. 18 ust. 4b pkt 2 u.t.d., co doprowadziło do wadliwego przyjęcia przez obydwa organy, że skarżąca wykonywała przewóz okazjonalny, podczas gdy wykonywała krajowy transport drogowy w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, na którego podjęcie i wykonywanie posiadała stosowną licencję wydaną na podstawie art. 5 b ust. 1 pkt 1 u.t.d.;
2. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
a) art. 18 ust. 4a i ust. 4b pkt 2 w zw. z art. 4 pkt 11 oraz art. 5b ust. 1pkt 1 u.t.d. poprzez ich błędną̨ wykładnię polegającą na przyjęciu, że przedsiębiorca posiadający licencję na przewoź osób samochodem osobowym w krajowym transporcie drogowym, aby świadczyć́ usługi przewozu osób samochodem osobowym, musi spełniać́ warunki przewozu okazjonalnego określone w art. 18 ust. 4a lub ust. 4b pkt 2 u.t.d., podczas gdy prawidłowa wykładnia ww. przepisów powinna prowadzić́ do wniosku, że przedsiębiorca posiadający licencję na przewoź osób samochodem osobowymi w krajowym transporcie drogowym nie musi spełniać́ tych warunków, podobnie jak, osoby posiadające licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką̨ (wydaną na podstawie art. 5b ust. 1 pkt 3 u.t.d.), co w konsekwencji doprowadziło do bezpodstawnego zastosowania art. 18 ust. 4a i ust. 4b pkt 2 u.t.d. w sytuacji, w której przepisy te nie powinny były znaleźć́ zastosowania;
b) art. 5b ust 1 w zw. z art. 18 ust. 4a i 4b u.t.d. w zw. z art. 20 w zw. z art. 22 i art. 31 ust. 3 oraz art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji RP poprzez ich błędną̨ wykładnię polegającą na uznaniu, że przedsiębiorca posiadający licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, aby świadczyć́ usługi przewozu osób samochodem osobowym musi dodatkowo spełniać́ wymogi określone w art. 18 ust. 4a lub 4b pkt 2 u.t.d., podczas gdy uwzględnienie wskazanych norm konstytucyjnych przy wykładni ww. przepisów u.t.d. doprowadziłoby do uznania, że wymogi wskazane w art. 18 ust. 4a i ust. 4b pkt 2 nie mają w ogolę zastosowania do przedsiębiorców posiadających licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym;
c) ewentualnie, w przypadku nieuwzględnienia zarzutu z pkt 2 b petitum, naruszenie prawa materialnego, tj. art. 20 w zw. z art. 22 i art. 31 ust. 3 oraz art. 32 ust. 1 i 2 i Konstytucji RP - poprzez ich niezastosowanie - oraz art. 18 ust. 4a i 4b pkt 2 w zw. z art. 4 pkt 11 u.t.d. - poprzez ich bezpodstawne zastosowanie - w sytuacji, w której organy obu instancji powinny były odmówić́ zastosowania art 18 ust. 4a i ust 4b pkt 2 w zw. z art 4 pkt 11 u.t.d. ze względu na ich sprzeczność́ ze wskazanymi przepisami Konstytucji, która to sprzeczność́ polega na wprowadzeniu arbitralnych, nieproporcjonalnych i dyskryminujących dodatkowych wymogów, które muszą spełnić́ podmioty świadczące usługi przewozu osób na podstawie licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodami osobowymi, w szczególności w porównaniu do osób świadczących usługi przewozu osób na podstawie licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówkami;
d) ewentualnie, w przypadku uznania przez Sąd, że przepisy o przewozie okazjonalnym mają zastosowanie do skarżącej, naruszenie prawa materialnego, tj. art. 32 ust. 1 i 2 i Konstytucji RP- poprzez ich niezastosowanie - oraz art 18 ust. 4a i ust. 4b pkt 2 w zw. z art. 4 pkt 11 u.t.d. - poprzez ich bezpodstawne zastosowanie - polegające na nieuzasadnionym pominięciu, że określony w art. 18 ust. 4a u.t.d. wymóg, aby przewoź okazjonalny był wykonywany jedynie pojazdami samochodowymi przeznaczonymi konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą, zaś́ przewóz okazjonalny samochodami osobowymi niespełniającymi kryterium konstrukcyjnego określonego w ust 4a jest dopuszczalny wyłącznie w przypadku spełnienia dodatkowych wymogów określonych w art. 18 ust 4b pkt 2 u.t.d., stanowi w rzeczywistości niekonstytucyjne, arbitralne i niczym nieuzasadnione kryterium różnicujące sytuację podmiotów, które świadczą̨ usługi przewozu okazjonalnego za pomocą̨ samochodów osobowych oraz podmiotów, które świadczą̨ takie usługi za pomocą̨ pojazdów samochodowych przeznaczonych konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą, co w konsekwencji powinno było prowadzić́ do odmowy zastosowania wskazanych powyżej przepisów, jako niezgodnych z Konstytucją;
e) błędne przyjęcie, iż art. 5 b ust 1, art 18 ust 4a i 4b w związku z art 4 pkt 11 u.t.d. może być́ zastosowany wobec skarżącej, w sytuacji gdy przedmiotowe przepisy stanowią̨ przepisy techniczne, które nie zostały prawidłowo notyfikowane Komisji Europejskiej w świetle art. 8 ust 1 dyrektywy nr 98/34/ WE Parlamentu Europejskiego i Rady, a wiec zdaniem TSUE - na taki przepis nie można się̨ powoływać́ wobec jednostek.
W sytuacji, gdyby Sąd nie podzielał stanowiska skarżącej, iż cytowane powyżej przepisy u.t.d., a w szczególność́ art 18 ust 4a i 4b oraz art. 5 b ust 1 u.t.d. stanowią̨ przepisy techniczne w rozumieniu dyrektywy nr 98/34 WE Parlamentu Europejskiego i Rady oraz obecnie obowiązującej dyrektywy (UE3 2015/1535 Parlamentu Europejskiego i Rady, pełnomocnik wnosił o zwrócenie się przez Wojewódzki Sąd Administracyjny do:
- Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z prośbą o zbadanie czy art. 18 ust 4a i 4b3 oraz art 5 b ust 1 u.t.d. stanowią̨ przepisy techniczne w rozumieniu dyrektywy 98/34 WE Parlamentu Europejskiego i Rady oraz obecnie obowiązującej dyrektywy (UE3 2015/1535 Parlamentu Europejskiego i Rady, w związku z czym, czy powinny być notyfikowane Komisji Europejskiej oraz, czy są̨ zgodne z prawem i praktyką Unii Europejskiej;
- na podstawie art 193 Konstytucji RP do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym co do zgodności regulacji zawartych w art. 18 ust 4a i 4b pkt 2 u.t.d. z art. 20 w zw. z art 22 i art. 31 ust 3 oraz art. 32 ust 1 i 2 Konstytucji, albowiem w ocenie skarżącej regulacje te są sprzeczne ze wskazanymi przepisami Konstytucji.
W odpowiedzi na skargę GITD wniósł o jej oddalenie, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Z akt sprawy wynika także, że GITD postanowieniem z dnia [...] lipca 2020 r. wstrzymał z urzędu wykonanie zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja, jak i decyzja I instancji, nie naruszają przepisów prawa w sposób uzasadniający ich uchylenie.
W niniejszej sprawie została na skarżącą nałożona kara pieniężna za następujące naruszenia przepisów z zakresu transportu drogowego:
1) niezgłoszenie w formie pisemnej w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa odpowiednio w art. 7a i art. 8 u.t.d., w wymaganym terminie (lp 1.5 załącznika nr 3 do u.t.d.);
2) niewyposażenia kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 u.t.d. (lp 1.12 załącznika nr 3 do u.t.d.);
3) wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d. (lp 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d.). Zgodnie z art. 4 pkt 11 u.t.d., przewóz okazjonalny to przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego.
Sporny w sprawie przewóz nie stanowił publicznego przewozu osób i ich bagażu w określonych odstępach czasu i określonymi trasami (przewóz regularny – art. 4 pkt 7 u.t.d.), niepublicznego przewozu regularnego określonej grupy osób, z wyłączeniem innych osób (przewóz regularny specjalny – art. 4 pkt 9 u.t.d.), ani wielokrotnego przewozu zorganizowanych grup osób tam i z powrotem, między tym samym miejscem początkowym a tym samym miejscem docelowym (przewóz wahadłowy – art. 4 pkt 10 u.t.d.).
Zgodnie z art. 5 ust. 1 u.t.d., podjęcie i wykonywanie transportu drogowego, z zastrzeżeniem art. 5b ust. 1 i 2, wymaga uzyskania zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, na zasadach określonych w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 z dnia 21 października 2009 r. ustanawiającym wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylającym dyrektywę Rady 96/26/WE, zwanym dalej "rozporządzeniem (WE) nr 1071/2009". Jak wynika natomiast z art. 5b ust. 1 u.t.d., uzyskania odpowiedniej licencji wymaga podjęcie i wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób: 1) samochodem osobowym, 2) pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą, 3) taksówką.
W kwestii licencji, ustawodawca dokonał zatem w art. 5b ust. 1 u.t.d., rozróżnienia uprawnień do wykonywania krajowego transportu drogowego osób na trzy rodzaje licencji - na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym (1), pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą (2), taksówką (3).
Na podstawie art. 18 ust. 4a u.t.d., przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Przewozu okazjonalnego dokonywanego tego rodzaju pojazdem samochodowym w ramach krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób dotyczy licencja, o której mowa w art. 5b ust. 1 pkt 2 u.t.d. Natomiast w świetle art. 18 ust. 4b pkt 2 u.t.d., dopuszcza się przewóz okazjonalny samochodami osobowymi niespełniającymi kryterium konstrukcyjnego określonego w ust. 4a i będącymi wyłączną własnością przedsiębiorcy lub stanowiącymi przedmiot leasingu tego przedsiębiorcy: a) prowadzonymi przez przedsiębiorcę świadczącego usługi przewozowe albo zatrudnionego przez niego kierowcę, b) na podstawie umowy zawartej w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa, c) po ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz przed rozpoczęciem tego przewozu; zapłata za przewóz regulowana jest na rzecz przedsiębiorcy w formie bezgotówkowej; dopuszcza się wniesienie opłat gotówką w lokalu przedsiębiorstwa. Przewozu okazjonalnego dokonywanego na tej podstawie w ramach krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym dotyczy licencja, o której mowa w art. 5b ust. 1 pkt 1 u.t.d.
W ocenie Sądu organy obu instancji prawidłowo uznały, że sporny w niniejszej sprawie przewóz stanowił przewóz okazjonalny, co oznacza, że w sprawie zastosowanie mają powyżej przytoczone przepisy. Z okoliczności stany faktycznego ustalonego przez organy w sposób wyczerpujący wynika, że przewóz został wykonany w celach zarobkowych, na zamówienie klienta poprzez aplikację [...], Przejazd miał charakter odpłatny, bo jak wyjaśnił pasażer, zapłacił kierowcy gotówką 8 zł.
Nie budzą również wątpliwości ustalenia faktyczne wskazujące, że skarżąca posiadała licencję nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, nie spełnił jednak wymogów wynikających z art. 18 ust. 4a oraz ust. 4b pkt 2 u.t.d. Samochód osobowy, którym dokonano przewozu pasażera nie spełniał kryteriów konstrukcyjnych przewidzianych w art. 18 ust. 4a u.t.d., nie był bowiem przeznaczony konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą, lecz do przewozu 5 osób wraz z kierowcą, co wynika z zapisów w protokole kontroli oraz w załączniku do protokołu kontroli. Nie zostały również spełnione przesłanki, które umożliwiałyby niespełnienie przez skarżącą wymogów konstrukcyjnych pojazdu z art. 18 ust. 4a u.t.d. Skarżąca bowiem nie zawarła z pasażerem umowy w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa, a także zapłata za przewóz nie została uregulowana na rzecz przedsiębiorcy w formie bezgotówkowej, jak również gotówką w lokalu przedsiębiorstwa. Jak natomiast wynika z treści art. 18 ust. 4a pkt 2 u.t.d., przesłanki wymienione w tym przepisie muszą być spełnione łącznie aby możliwe było zastosowanie uregulowanego w tym przepisie wyjątku od wymogów konstrukcyjnych samochodu, którym dokonywany jest przewóz okazjonalny.
Ponadto, nie budzą wątpliwości ustalenia organów obu instancji, ze skarżąca do dnia wydania decyzji II instancji nie dokonał zgłoszenia spornego samochodu osobowego do licencji [...] , czym nie dopełniła obowiązku wynikającego z art. 14 ust. 1 pkt 2 u.t.d., zgodnie z którym przewoźnik drogowy jest obowiązany zgłaszać w formie pisemnej, w postaci papierowej lub w postaci elektronicznej, organowi, który udzielił licencji, o której mowa w art. 5b ust. 1 i 2, zmiany danych, o których mowa w art. 8 - nie później niż w terminie 28 dni od dnia ich powstania.
Natomiast, co do trzeciego ze stwierdzonych naruszeń wskazać należy, że zgodnie z art. 87 ust.1 pkt.1 u.t.d., podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, kartę kierowcy, wykresówki, zapisy odręczne i wydruki z tachografu oraz zaświadczenie, o którym mowa w art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców, a ponadto wykonując transport drogowy - wypis z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego albo wypis z licencji. W myśl art. 87 ust.3 u.t.d. przedsiębiorca lub podmiot, o którym mowa w art. 3 ust. 2, wykonujący przewozy na potrzeby własne, odpowiedzialni są za wyposażenie kierowcy wykonującego transport drogowy lub przewóz na potrzeby własne w wymagane dokumenty.
Na gruncie ustalonego stanu faktycznego poza sporem pozostaje, że w dacie przeprowadzenia kontroli drogowej, tj. w dniu [...] września 2019 r., kierujący pojazdem Y. D., nie przedstawił wypisu z licencji udzielonej spółce, na rzecz i w imieniu której wykonywał w tym dniu przewóz drogowy osób. Stwierdzone w tym zakresie naruszenie czyniło zasadnym wymierzenie skarżącej kary pieniężnej w wysokości 500 zł (lp 1.12 załącznika nr 3 do u.t.d.).
Organy obu instancji słusznie zatem wskazały, iż skarżąca popełniła trzy naruszenia wymienione w lp. 1.12, lp.1.5 i lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d.
Stosownie do treści lp. 1.12 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, niewyposażeniu kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 ustawy o transporcie drogowym - za każdy dokument sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 500 zł.
Na podstawie lp. 1.5. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym niezgłoszenie w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa odpowiednio w art. 7a i art. 8 ustawy o transporcie drogowym, w wymaganym terminie - za każdą zmianę sankcjonowane jest karą pieniężną w 800 zł.
W myśl lp. 2.11 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a ustawy o transporcie drogowym, z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b tej ustawy sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 8.000 zł.
Zgodnie z art. 92a ust. 1 i ust. 7 u.t.d., w brzmieniu obowiązującym w dniu stwierdzonych naruszeń, podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12.000 złotych za każde naruszenie. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403: 1) popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1-9, 2) popełnionych przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego określa lp. 10 - załącznika nr 3 do u.t.d.
W świetle powyższego bezpodstawne jest stanowisko skarżącej, że organy obu instancji błędnie ustaliły, iż pojęcie: "krajowy transport drogowy w zakresie przewozu osób samochodem osobowym" - zdefiniowany w art. 4 pkt 1 i art. 5b ust. 1 pkt 1 u.t.d., jest tożsame z pojęciem "przewóz okazjonalny samochodem osobowym" - zdefiniowanym w art. 4 pkt 11 i art. 18 ust. 4b pkt 2 u.t.d.
Dla porządku należy wyjaśnić, że w art. 4 pkt 1 u.t.d., nie zostało zdefiniowane pojęcie "krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym", lecz pojęcie "krajowego transportu drogowego". Również art. 5b ust. 1 pkt 1 u.t.d., nie definiuje pojęcia "krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym", lecz określa jakimi pojazdami samochodowymi, wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób, wymaga uzyskania licencji. Należy podkreślić, że w niniejszej sprawie nie miały zastosowania ust. 2 i ust. 3 art. 18 u.t.d., które dotyczą przewozów okazjonalnych w międzynarodowym transporcie drogowym. Pojęcie "międzynarodowego transportu drogowego" zostało zdefiniowane w art. 4 pkt 2 u.t.d., i jak wynika z art. 18 ust. 2 i ust. 3 u.t.d., w jego zakresie mieszczą się również przewozy okazjonalne, w sytuacji gdy są wykonywane w taki sposób, że jazda pojazdu w ramach przewozu okazjonalnego, między miejscem początkowym i docelowym odbywa się z przekroczeniem granicy Rzeczypospolitej Polskiej. Podobnie przewozy okazjonalne wykonywane w taki sposób, że jazda pojazdu zarejestrowanego w kraju w ramach przewozu okazjonalnego, miejsce rozpoczęcia lub zakończenia podróży i przejazdu oraz droga znajdują się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, mieszczą się w ramach krajowego transportu drogowego. Potwierdza to, treść art. 18 ust. 5 u.t.d., który expressis verbis dotyczy przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym. Pojęcie zatem "przewozu okazjonalnego" oraz "krajowego transportu drogowego", są pojęciami, których zakres znaczeniowy krzyżuje się. Może zatem przewóz okazjonalny mieścić się w zakresie krajowego transportu drogowego i nie oznacza to utożsamiania obu pojęć. Taka sytuacja wynika z relacji art. 4 pkt 1, pkt 11, art. 5b ust. 1 pkt 1 i pkt 2 oraz art. 18 ust. 4a i ust. 4b pkt 2 u.t.d., zarzut skargi zatem dotyczący naruszenia przepisów w związku z utożsamieniem przez organy pojęć "krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym" oraz "przewozu okazjonalnego samochodem osobowym", jest niezasadny.
Z tych samych powodów niezasadny jest również zarzut skargi dotyczący naruszenia przez organy art. 18 ust. 4a i ust. 4b pkt 2 w zw. z art. 4 pkt 11 oraz art. 5b ust. 1 pkt 1 u.t.d., poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że przedsiębiorca posiadający licencję na przewóz osób samochodem osobowym w krajowym transporcie drogowym aby świadczyć usługi przewozu osób samochodem osobowym musi spełniać warunki przewozu okazjonalnego określone w art. 18 ust. 4a lub ust. 4b pkt 2 u.t.d. Podkreślenia wymaga, że w niniejszej sprawie, stwierdzone podczas kontroli drogowej naruszenie, dotyczyło przewozu okazjonalnego samochodem osobowym niespełniającym kryterium konstrukcyjnego, o którym mowa w art. 18 ust. 4a u.t.d. W takiej sytuacji przewóz okazjonalny mieszczący się w krajowym transporcie drogowym w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, możliwy jest na podstawie licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym po spełnieniu wymogów określonych w art. 18 ust. 4b pkt 2 u.t.d. Skarżąca jednak nie spełniła tych wymogów, co zostało już wcześniej omówione. Należy podkreślić, że przyjęcie stanowiska skarżącej, z którego wynika, że przedsiębiorca posiadający licencję na przewóz osób samochodem osobowym w krajowym transporcie drogowym nie musi spełniać warunków z art. 18 ust. 4b pkt 2 u.t.d., całkowicie podważałoby sens wyodrębniania krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką oraz licencji na taki przewóz. Licencja taka pozwalałaby bowiem na prowadzenie zarobkowej działalności w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, odpowiadającej przewozom osób taksówką, bez konieczności spełnienia wymogów przewidzianych dla uzyskania licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką.
Powyższe prowadzi również do wniosku, że niezasadne są zarzuty skargi dotyczący naruszenia przez organy art. 5b ust. 1 w zw. z art. 18 ust. 4a i 4b u.t.d. w zw. z art. 20 w zw. z art. 22 i art. 31 ust. 3 oraz art. 32 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji, ewentualnie art. 20 w zw. z art. 22 i art. 31 ust. 3 oraz art. 32 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji, poprzez ich niezastosowanie oraz art. 18 ust. 4a i 4b pkt 2 w zw. z art. 4 pkt 11 u.t.d., poprzez ich bezpodstawne zastosowanie ze względu na ich sprzeczność ze wskazanymi przepisami Konstytucji, która to sprzeczność polega na wprowadzeniu arbitralnych, nieproporcjonalnych dyskryminujących dodatkowych wymogów, które muszą spełnić podmioty świadczące usługi przewozu osób na podstawie licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodami osobowymi, w szczególności w porównaniu do osób świadczących usługi przewozu osób na podstawie licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówkami, ewentualnie art. 32 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji, poprzez ich niezastosowanie oraz art. 18 ust. 4a i ust. 4b pkt 2 w z w. z art. 4 pkt 11 u.t.d., poprzez ich bezpodstawne zastosowanie, polegające na nieuzasadnionym pominięciu, że określony w art. 18 ust. 4b pkt 2 u.t.d. wymóg, stanowi w rzeczywistości niekonstytucyjne, arbitralne i niczym nieuzasadnione kryterium różnicujące sytuację podmiotów, które świadczą usługi przewozu okazjonalnego za pomocą samochodów osobowych oraz podmiotów, które świadczą takie usługi za pomocą pojazdów samochodowych przeznaczonych konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą, co w konsekwencji powinno było prowadzić do odmowy zastosowania wskazanych powyżej przepisów, jako niezgodnych z Konstytucją.
Odnosząc się do powyższych zarzutów, należy podkreślić, że w świetle przytaczanych i omawianych powyżej przepisów u.t.d., oraz przedstawionych już wyjaśnień Sądu, ustawodawca unormował w art. 5b ust. 1 u.t.d., możliwość uzyskania trzech rodzajów licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób: 1) licencji na wykonywanie tego przewozu samochodem osobowym, na podstawie której możliwe jest dokonywanie przewozów okazjonalnych samochodem osobowym niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d., przy spełnieniu wymogów wynikających z art. 18 ust. 4b pkt 2 u.t.d., 2) licencji na wykonywanie tego przewozu pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą, na podstawie której możliwe jest dokonywanie przewozów okazjonalnych samochodem osobowym spełniającym kryterium konstrukcyjne określone w art. 18 ust. 4a u.t.d. oraz 3) licencji na wykonywanie tego przewozu taksówką.
Są to trzy rodzaje licencji na dokonywanie różnego rodzaju krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób, różnymi pojazdami samochodowymi. Skarżąca nie wyjaśniła, dlaczego jej zdaniem, wymogi z art. 18 ust. 4b pkt 2 u.t.d., przewidziane dla wykonywania przewozów okazjonalnych w ramach krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób na podstawie licencji z art. 5b ust 1 pkt 1 u.t.d., są niezgodne z powołanymi przez skarżącą normami konstytucyjnym, podnosząc jako swój argument, że takich wymogów nie muszą spełniać podmioty wykonujące krajowy transport drogowego w zakresie przewozu osób taksówką oraz pojazdem samochodowym spełniającym wymogi konstrukcyjne z art. 18 ust. 4a u.t.d., na podstawie licencji z art. 5b ust 1 pkt 2 i pkt 3 u.t.d. Skarżąca określa wymogi z art. 18 ust. 4b pkt 2 u.t.d., jako niekonstytucyjne, dodatkowe i arbitralne, których nie muszą spełniać podmioty wykonujące krajowy transport drogowy w zakresie przewozu osób na podstawie licencji z art. 5b ust 1 pkt 2 i pkt 3 u.t.d. Tymczasem, są to wymogi, czego nie dostrzega skarżąca, różnicujące ten rodzaj przewozów okazjonalnych od przewozów okazjonalnych wykonywanych pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą i od przewozów osób taksówką. Sąd wyjaśniał już, że brak tych wymogów dla krajowego transport drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, na podstawie licencji z art. 5b ust 1 pkt 1 u.t.d., pozbawiałby sensu wyodrębnienie krajowego transport drogowy w zakresie przewozu osób taksówką.
Z tych względów Sąd stwierdza, że wymogi określone w art. 18 ust. 4b u.t.d., nie są sprzeczne z art. 20 w zw. z art. 22 i art. 31 ust. 3 oraz art. 32 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji RP. Oznacza to również, że brak jest podstaw prawnych do zwrócenie się przez Sąd do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym co do zgodności regulacji zawartych w art. 18 ust. 4a i 4b pkt 2 u.t.d. z art. 20 w zw. z art. 22 i art. 31 ust. 3 oraz art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji RP.
Sąd stwierdza, że niezasadny jest zarzut skargi dotyczący błędnego przyjęcia przez organy, iż art. 5b ust. 1, art. 18 ust 4a i 4b w związku z art. 4 pkt 11 u.t.d., może być zastosowany wobec skarżącej, w sytuacji gdy przedmiotowe przepisy stanowią przepisy techniczne, które nie zostały prawidłowo notyfikowane Komisji Europejskiej w świetle art. 8 ust. 1 dyrektywy nr 98/34/ WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz.U.UE.L.1998.204.37), a więc zdaniem TSUE na taki przepis nie można się powoływać wobec jednostek. Należy podkreślić, że usługi przewozu osób, w tym usługi przewozów okazjonalnych nie są usługami w rozumieniu powyższej dyrektywy nr 98/34/ WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. Jak wynika z art. 1 pkt 2 tej dyrektywy, "usługa" to każda usługa społeczeństwa informacyjnego, to znaczy każda usługa normalnie świadczona za wynagrodzeniem, na odległość, drogą elektroniczną i na indywidualne żądanie odbiorcy usług. Jak dalej stanowi przepis dyrektywy "na odległość" oznacza usługę świadczoną bez równoczesnej obecności stron, "drogą elektroniczną" oznacza, iż usługa jest przesyłana pierwotnie i otrzymywana w miejscu przeznaczenia za pomocą sprzętu elektronicznego do przetwarzania (włącznie z kompresją cyfrową) oraz przechowywania danych, i która jest całkowicie przesyłana, kierowana i otrzymywana za pomocą kabla, odbiornika radiowego, środków optycznych lub innych środków elektromagnetycznych, "na indywidualne żądanie odbiorcy usług" oznacza, że usługa świadczona jest poprzez przesyłanie danych na indywidualne żądanie. Taką samą definicje usługi zawiera obecnie obowiązująca dyrektywy (UE) nr 2015/1535 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 9 września 2015 r. ustanawiająca procedurę udzielania informacji w dziedzinie przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (ujednolicenie) (Dz.U.UE.L.2015.241.1), w art. 1 ust. 1 lit b.
Z powyższego wynika, że do usług przewozu osób, w tym usług przewozów okazjonalnych, nie znajdowała zastosowania dyrektywa nr 98/34/ WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r., co oznacza również, że art. 5b ust. 1, art. 18 ust 4a i 4b w związku z art. 4 pkt 11 u.t.d., nie są przepisami technicznymi w rozumieniu tej dyrektywy i nie podlegały notyfikacji Komisji Europejskiej. W tej sytuacji brak jest również podstaw prawnych do zwrócenia się przez Sąd do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej o zbadanie czy art. 18 ust 4a i 4b oraz art. 5 b ust. 1 u.t.d., stanowią przepisy techniczne w rozumieniu dyrektywy 98/34 WE Parlamentu Europejskiego i Rady.
Sąd uznał, że ustalenia dokonane przez organy Inspekcji Transportu Drogowego, odpowiadają wymogom postępowania administracyjnego uregulowanego w Kodeksie postępowania administracyjnego, w tym normom wynikającym z art. 7, art. 76 § 1 art. 77 § 1 art. 80, art. 86 oraz art. 107 § 3 k.p.a. W ocenie Sądu, materiał dowodowy na którym organy obu instancji oparły swoje rozstrzygnięcie, stanowi wyczerpujący materiał dowodowy pozwalający na dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i załatwienie sprawy. W sprawie zostały ustalone przez organy istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności. Ustalenia te pozwalały na przyjęcie przez organy, że wykonywany przez skarżącą przewóz był przewozem okazjonalnym samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego umożliwiającego dokonywanie takiego rodzaju przewozu, jak również przesłanek z art. 18 ust. 4b u.t.d. oraz bez zgłoszenia tego samochodu do licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, posiadanej przez skarżącą. W oparciu o te ustalenia organy dokonały prawidłowej subsumpcji stanu faktycznego do przepisów prawa materialnego, co skutkowało prawidłowym stwierdzeniem przez organy, opisanych powyżej naruszeń prawa po stronie skarżącej, za które została na skarżącą nałożona kara pieniężna w prawidłowej wysokości. W konsekwencji należy stwierdzić, że GITD, zgodnie z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Niezasadność zarzutów skargi i zgodność z prawem decyzji obu instancji, prowadzi także do wniosku, że organy w niniejszej sprawie nie naruszyły art. 8 k.p.a., gdyż nie prowadziły postępowania w sposób przeczący zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.
Sąd nie stwierdził w niniejszej sprawie naruszenia przez GITD przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ani naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.
W świetle powyższego, nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325), orzekł jak w sentencji wyroku.
Sąd orzekał w składzie trzech sędziów na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniu COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 1842).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło