VI SA/Wa 1444/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Sałek Sędziowie Sędzia WSA Urszula Wilk Asesor WSA Łukasz Jarocki (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 stycznia 2024 r sprawy ze skargi J. L. na postanowienie Ministra Sprawiedliwości z dnia 1 grudnia 2022 r. nr DZP-I.602.20.2022 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę J. L. (dalej: "skarżący" lub "strona") w dniu [...] września 2022 r. przystąpił do egzaminu wstępnego na aplikacje adwokacką przed Komisją Egzaminacyjną do spraw aplikacji adwokackiej przy Ministrze Sprawiedliwości z siedzibą w [...] (dalej: "komisja kwalifikacyjna"). Uchwałą z dnia [...] września 2022 r. nr [...] (dalej: "uchwała komisji kwalifikacyjnej"), na postawie art. 75a ust. 1, art. 75i ust. 3 i art. 75j ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2020 r. poz. 1651 i 2320; dalej: "ustawa Prawo o adwokaturze"), komisja kwalifikacyjna ustaliła negatywny wynik egzaminu wstępnego na aplikację adwokacką skarżącego. Z uzasadnienia uchwały wynika, że skarżący uzyskał z testu 73 punkty. Komisja kwalifikacyjna podniosła, że zgodnie z treścią art. 75i ust. 3 ustawy Prawo o adwokaturze pozytywny wynik z egzaminu wstępnego uzyskuje kandydat, który otrzymał z testu co najmniej 100 punktów, a zatem uzyskana przez stronę liczba punktów przesądziła o negatywnym wyniku egzaminu. Pismem z 27 września 2022 r. (nadanym 30 września 2022 r.) skarżący wniósł do Ministerstwa Sprawiedliwości "Protest wobec zaporowej polityki ustalenia pytań testowych na egzaminie wstępnym na aplikację adwokacką w 2022 r." jednocześnie wnosząc o zwrot kwoty 1125 zł (opłaty za egzamin) dla każdego uczestnika egzaminu, który nie uzyskał liczby punktów premiujących do zdania egzaminu. Odpis uchwały komisji kwalifikacyjnej został doręczony skarżącemu 6 października 2022 roku. W dniu 21 października 2021 r. (data stempla pocztowego) skarżący wniósł bezpośrednio do Ministra Sprawiedliwości (dalej: "organ" lub "MS") odwołanie od uchwały komisji kwalifikacyjnej. Jednocześnie skarżący wniósł drugie odwołanie za pośrednictwem Komisji egzaminacyjnej do spraw aplikacji adwokackiej przy Ministrze Sprawiedliwości z siedzibą w [...]. Z systemu śledzenia przesyłek wynika, że list polecony nadano 21 października 2022 r. (przesyła o numerze [...]). Ze stempla [...] Izby Adwokackiej wskazującego datę wpływu pisma wynika, że wpłynęło ono 25 października 2022 r. Z kolei data stempla pocztowego na kopercie, wskazuje dzień nadania – 30 października 2022 r. Postanowieniem z [...] grudnia 2022 r. nr [...] (dalej: "postanowienie MS"), Minister Sprawiedliwości, działając na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000; dalej: "k.p.a.") w zw. z art. 75j ust. 3 ustawy Prawo o adwokaturze, stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Pismem z 1 stycznia 2023 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie MS zaskarżając je w całości. W skardze zarzucił niezgodność wydanego postanowienia MS z prawem. Ponadto podniósł, że odwołanie w formie protestu przesłał w dniu 30 września 2022 r. za pośrednictwem Poczty Polskiej do Ministerstwa Sprawiedliwości oraz [...] Izby Adwokackiej, czyli z zachowaniem 14-dniowego terminu, o którym mowa w art. 75j ust. 3 ustawy Prawo o adwokaturze. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2023 poz. 1615), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy – ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U z 2023 r. poz. 1705; dalej jako "p.p.s.a."). Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Podkreślić należy, że na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a., sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, gdyż przedmiotem skargi było postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym kończące postępowanie. Zgodnie z art. 75j ust. 3 ustawy Prawo o adwokaturze w terminie 14 dni od dnia doręczenia uchwały komisji kwalifikacyjnej ustalającej wynik egzaminu wstępnego, kandydatowi służy odwołanie do Ministra Sprawiedliwości. MS rozstrzyga odwołanie w drodze decyzji administracyjnej. Z kolei zgodnie z art. 134 k.p.a., organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Przedmiotem oceny Sądu jest postanowienie o uchybieniu przez skarżącego terminu do wniesienia odwołania, wydane na podstawie art. 134 k.p.a. Skarżący bowiem po upływie 14 dni od daty otrzymania uchwały, złożył od niej odwołanie. Z materiału dowodowego zebranego w sprawie jednoznacznie wynika, że odpis uchwały został doręczony skarżącemu w dniu 6 października 2022 r., co potwierdził własnoręcznym podpisem na zwrotnym potwierdzeniu odbioru. Termin do wniesienia odwołania upływał zatem 20 października 2022 r. (czwartek). Skarżący wniósł bezpośrednio odwołanie do Ministra Sprawiedliwości 21 października 2021 r. (data stempla pocztowego), zatem jeden dzień po terminie. Ponadto skarżący wniósł drugie odwołanie za pośrednictwem Komisji egzaminacyjnej do spraw aplikacji adwokackiej przy Ministrze Sprawiedliwości z siedzibą w [...]. Zdaniem Sądu organ prawidłowo wskazał, że datą nadania drugiego odwołania jest 21 października 2022 r., pomimo tego, że data stempla pocztowego wskazuje na 30 października 2022 r. Konfrontacja daty stempla pocztowego z datą nadania z systemu śledzenia przesyłek (21 października 2022 r.) oraz daty wpływu pisma do [...] Izby Adwokackiej wskazuje na błąd daty stempla pocztowego. Nie zmienia to jednak faktu, że w każdej sytuacji tj. przyjętej za prawdziwą daty 21 października 2022 r. lub daty stempla pocztowego 30 października 2022 r., odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu. Odnosząc się do treści skargi strony, należy wskazać, że nadany 30 września 2022 r. [...] Izby Adwokackiej "Protest wobec zaporowej polityki ustalania pytań testowych na egzaminie wstępnym na aplikację adwokacką w 2022 r." nie może być uznany za odwołanie od uchwały komisji kwalifikacyjnej. Z treści protestu nie wynika, że strona miała zamiar odwołać się od uchwały z dnia [...] września 2022 r. nr [...]. Zarzuty w nim podniesione dotyczyły "zaporowej polityki ustalania pytań testowych", która zdaniem skarżącego miała na celu ograniczyć dostęp do zawodów prawniczych. Ze złożonego protestu nie wynikało, że skarżący miał zamiar odwołać się od uchwały komisji kwalifikacyjnej. Ponadto w skardze, strona sama przyznaje, że Ministerstwo Sprawiedliwości odpowiedziało na protest pismem z 7 października 2022 r. Sąd nie podziela twierdzenia skarżącego, zgodnie z którym data 6 października 2022 r. na zwrotnym potwierdzeniu odbioru (dalej: "zpo") uchwały komisji kwalifikacyjnej jest datą fałszywą. Należy podkreślić, że zwrotne potwierdzenie odbioru pisma ma moc dokumentu urzędowego, a zatem stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone (por. postanowienie NSA z 19 lipca 2017 r., sygn. akt II GZ NSA 557/17, opubl.: orzeczenia.nsa.gov.pl). Zatem zpo korzystało z domniemania, że uchwała komisji kwalifikacyjnej została doręczona w miejscu zamieszkania skarżącego do rąk własnych, co zostało potwierdzone jego własnoręcznym podpisem i datą. Termin do wniesienia odwołania jest terminem zawitym, a jego upływ organ odwoławczy uwzględnia z urzędu. Uchybienie terminu do wniesienia odwołania ma miejsce wówczas, gdy przy uwzględnieniu zasad określonych w k.p.a. zostanie ono złożone po upływie terminu czternastodniowego, przewidzianego w art. 75j ust. 1 ustawy Prawo o adwokaturze. Każde, nawet nieznaczne przekroczenie tego terminu, stanowi jego uchybienie. W sytuacji więc, gdy uchybienie terminu nastąpiło, to przy braku istnienia prośby o przywrócenie terminu, organ nie miał innej możliwości, niż wydać na podstawie art. 134 k.p.a. postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Fakt stwierdzenia tej okoliczności wiąże organ administracji, co jednoznacznie wynika z treści bezwzględnie obowiązującego przepisu art. 134 k.p.a. Każde więc uchybienie terminu do wniesienia odwołania powoduje, że organ odwoławczy ma obowiązek wydać postanowienie, o którym mowa w art. 134 k.p.a. W tej sytuacji, skargę jako bezzasadną na mocy art. 151 p.p.s.a. należało oddalić.