VI SA/Wa 1448/06
WyrokWSA w Warszawie2006-09-28
Skład orzekający: Jolanta Królikowska-Przewłoka, Magdalena Bosakirska, Andrzej Kuna
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna nałożona za wykonywanie transportu drogowego na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia i bez zainstalowanego tachografu jest zasadna, pomimo niewiedzy strony o obowiązujących przepisach i trudnej sytuacji materialnej?Ratio decidendi
Kara pieniężna nałożona za brak wymaganego zaświadczenia o przewozach na potrzeby własne oraz za brak zainstalowanego tachografu jest zasadna, nawet jeśli strona twierdzi, że nie posiadała wiedzy o obowiązujących przepisach. Obowiązkiem przedsiębiorcy jest orientacja w przepisach prawnych regulujących prowadzoną działalność. Ponadto, sąd nie ma możliwości miarkowania kar, jeśli ich stawki są sztywno określone w ustawie.Stan faktyczny
Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na J. W. karę pieniężną za nieokazanie do kontroli zaświadczenia o wykonywaniu przewozów na potrzeby własne, za wykonywanie transportu drogowego pojazdem bez urządzenia rejestrującego (tachografu) oraz za wykonywanie transportu drogowego z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty. Główny Inspektor Transportu Drogowego uchylił decyzję w części dotyczącej kary za brak dokumentów i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, a w pozostałej części utrzymał decyzję w mocy. Skarżący wniósł skargę do WSA, podnosząc brak wiedzy o konieczności posiadania dokumentów i sporadyczne wykorzystywanie pojazdu, a także trudną sytuację materialną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Bosakirska Asesor WSA Andrzej Kuna (spr.) Protokolant Michał Syta po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 września 2006 r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2006 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę
UZASANIENIE
W wyniku przeprowadzonej w dniu [...] grudnia 2005 r. kontroli [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w G. decyzją z dnia [...] marca 2006 r. nałożył karę pieniężną w wysokości 5.500 zł na J. W. prowadzącego "S" z siedzibą w Z., zwanym dalej skarżącym. Kara 2.000 zł została nałożona za nieokazanie do kontroli zaświadczenia o wykonywaniu przewozów na potrzeby własne, kara 3.000 zł za wykonywanie transportu drogowego pojazdem niewyposażonym w urządzenie rejestrujące, a kara 500 zł za wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty.
W odwołaniu skarżący zaskarżył decyzję w części dotyczącej wymiaru nałożonych kar.
Podniósł, że uznaje zasadność zarzutów dotyczących przekroczenia norm prawa o transporcie drogowym. Wskazywał wielokrotnie w trakcie postępowania wyjaśniającego, iż nie miał świadomości konieczności posiadania wymaganych dokumentów. Przekroczenia przepisów prawa dopuścił się nie tyle z powodu złej woli czy chęci obejścia przepisów prawa, ale ze zwykłej niewiedzy. Nigdy nie korzystał z pomocy osób i podmiotów mających wiedzę profesjonalną w dziedzinie prawa o transporcie drogowym. W dalszej części uzasadnienia wskazuje na swoją bardzo trudną sytuację materialną.
Na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i § 2 k.p.a., art. 4 pkt 4. art. 33 ust. 1, art. 87 ust. 1 i 2, art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o transporcie drogowym (Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2088 ze zm.) i lp. 1.4, 11.1.1 a, 1.7 załącznika do ustawy, art. 3, art. 13, art. 14 ust. 1, 15. ust. 7 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE L370 z 31 grudnia1985), art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. z 2004r., Nr 92, poz. 879), Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] maja 2006 roku:
1) uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej nałożenia kary pieniężnej w wysokości 500 złotych za wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty i w tym zakresie przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji;
2) utrzymał zaskarżoną decyzję w pozostałej części w mocy.
W uzasadnieniu organ wskazał, że bezspornym jest, iż pomimo wykonywania przewozu na potrzeby własne skarżący nie posiadał wymaganego zezwolenia co stanowiło naruszenie dyspozycji art. 33 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym. Brak zainstalowanego tachografu w kontrolowanym pojeździe stanowi naruszenie art. 3 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/05 z 20 grudnia 1985 roku. Zdaniem organu kary za naruszenie powyższych przepisów są sztywno określone w załączniku do ustawy i organ nie ma możliwości swobodnego obniżania kar, bądź ich anulowania.
Ponadto Główny Inspektor Transportu Drogowego uznał, że w niniejszej sprawie nie sposób prawidłowo orzec w przedmiocie naruszenia polegającego na wykonywaniu transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty. Z decyzji organu I instancji nie wynika bowiem wyraźnie za nieokazanie jakich dokumentów nałożono karę pieniężną. Uniemożliwia to dokonanie kontroli instancyjnej wydanego rozstrzygnięcia,
Skarżący pismem z dnia [...] czerwca 2006 roku skierował skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego w części nałożenia kary pieniężnej w wysokości 5.000 zł i wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji.
Skarżący wywodzi, że w przedmiotowej decyzji organ uznał, iż zgodnie z art. 87 ust. 2 ww. ustawy podczas dokonywania transportu drogowego na własne potrzeby (pojęcie to zostało zdefiniowane w art. 4 pkt 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym) kontrolowany zobowiązany jest mieć przy sobie i okazywać na żądnie uprawnionego organu kontroli wypis z zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie przez przedsiębiorcę przewozów drogowych jako działalności pomocniczej w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej. Przyznał, że takiego zaświadczenia nie posiadał i nie ubiegał się o nie, ponieważ nie miał wiedzy na temat konieczności posiadania takiego zaświadczenia. Nigdy nie korzystał z pomocy osób i podmiotów mających wiedzę profesjonalną w dziedzinie prawa o transporcie drogowym. Podał, iż posiadany pojazd wykorzystywał tylko sporadycznie, co wynikało z wieku pojazdu i nie wykonywał samochodem tym regularnego transportu na potrzeby własne. Potrzeba posiadania zaświadczenia nie była zatem oczywista.
Te same okoliczności odnoszą się do kwestii posiadania urządzenia rejestrującego - tachografu. Podniósł, iż nie wykonywał działalności w zakresie transportu drogowego, tak aby rejestrować czas pracy kierowców. Samochód był wykorzystywany wyłącznie sporadycznie na potrzeby własne, a częściej nawet do prywatnego użytku. Z tą działalnością w myśl art. 4 rozporządzenia Rady EWG z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym nie wiąże się obowiązek posiadania takiego urządzenia. W ocenie skarżącego był on uprawniony do korzystania z przedmiotowego wyłączenia w tej mierze.
W dalszej części uzasadnienia przytacza fakty świadczące o trudnej sytuacji materialnej.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym w świetle przepisu § 2 powołanego artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi zatem o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej, która jest dokonywana w kontekście zgodności z prawem materialnym i procesowym, a nie według kryteriów celowościowych.
Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną
(art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270, określanej dalej skrótem p.p.s.a.)
Skarga analizowana stosownie do wymienionych założeń kontroli sądowej decyzji administracyjnych podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja pierwszoinstancyjna nie naruszają prawa. Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości w działaniu organów, tak gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i prawną jego ocenę w świetle mających zastosowanie przepisów.
W niniejszej sprawie stan faktyczny jest bezsporny.
W kontrolowanym pojeździe marki [...] nie był zainstalowany tachograf. Zgodnie z dyspozycją art. 3 ust.1 rozporządzenia Rady (EWG) NR 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym stanowi, że urządzenie rejestrujące jest zainstalowane i używane w tych pojazdach, które są zarejestrowane w Państwach Członkowskich i są wykorzystywane do transportu drogowego osób lub rzeczy, z wyłączeniem pojazdów, o których mowa w art. 4 i art. 14 ust. 1 rozporządzenia (EWG) nr 3820/85.
Natomiast art. 4 rozporządzenia Rady (EWG) 3820/85 w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego rozporządzenie to nie ma zastosowania do przewozów dokonywanych:
1. pojazdami przeznaczonymi do przewozu rzeczy, gdy dozwolona maksymalna masa pojazdu, łącznie z przyczepami lub naczepami, nie przekracza 3,5 ton;
2. pojazdami przeznaczonymi do przewozu osób, które ze względu na typ konstrukcyjny i wyposażenie nadają się do przewozu nie więcej niż dziewięciu osób łącznie z kierowcą i są do tego przeznaczone;
3. pojazdami przeznaczonymi do przewozu osób wykonywanego w ramach usług regularnych, których droga przebiegu nie przekracza 50 km;
4. pojazdami, których maksymalna dopuszczalna prędkości nie przekracza 30 kilometrów na godzinę;
5. pojazdami przeznaczonymi dla służb zbrojnych, służb obrony cywilnej, służb przeciwpożarowych i sił odpowiedzialnych za utrzymanie porządku publicznego lub podlegającymi ich kontroli;
6. pojazdami przeznaczonymi dla usług kanalizacyjnych, ochrony przeciwpowodziowej, wodociągowych, gazowniczych i energetycznych, zarządów dróg, usług oczyszczania, telegraficznych, przewozu artykułów pocztowych, transmisji radiowej, usług telewizyjnych oraz związanych z wykrywaniem nadajników lub odbiorników radiowych lub telewizyjnych;
7. pojazdami używanymi w stanach nadzwyczajnych lub przeznaczonymi do zadań ratownictwa;
8. wyspecjalizowanymi pojazdami przeznaczonymi do zadań medycznych;
9. pojazdami przewożącymi wyposażenie cyrków i wesołych miasteczek;
10. wyspecjalizowanymi pojazdami pomocy technicznej;
11. pojazdami przechodzącymi próby drogowe w celu ulepszeń technicznych, naprawczych lub utrzymania oraz pojazdami nowymi bądź przebudowanymi, które jeszcze nie weszły do ruchu;
12. pojazdami używanymi do niehandlowych przewozów towarów w celach prywatnych;
13. pojazdami używanymi do odbioru mleka w gospodarstwach rolnych lub odwożące do tych gospodarstw pojemniki na mleko bądź produkty mleczne przeznaczone do karmienia bydła.
Jak wynika z powyższej regulacji pojazd skarżącego nie był wyłączony spod rygoru instalacji tachografu. Konsekwencją powyższych ustaleń jest nałożenie kary pieniężnej w wysokości 3.000 zł w oparciu o art. 92 ust.1 pkt 2 i 8 i ust.4 oraz lp. 11.1 ust.1 lit.a) ustawy o transporcie drogowym.
Skarżący również nie kwestionował faktu, że nie dysponował zaświadczeniem niezbędnym przy wykonywaniu przewozów drogowych na potrzeby własne. Stosownie do art. 33 ust.1 ustawy o transporcie drogowym, przewozy drogowe na potrzeby własne mogą być wykonywane po uzyskaniu zaświadczenia stwierdzającego zgłoszenie przez przedsiębiorcę prowadzenia przewozów drogowych jako działalności pomocniczej w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej. Niedopełnienie tego obowiązku skutkuje wymierzenie kary pieniężnej w wysokości 2.000 zł.
Argument skarżącego, że nie miał wiedzy na temat konieczności posiadania takiego zaświadczenia jest nie do przyjęcia. Zdaniem Sądu istnieje po stronie obywateli powinność co najmniej podstawowej orientacji w przepisach prawnych regulujących niektóre sfery życia gospodarczego. Tak więc osoba przystępująca do prowadzenia działalności gospodarczej powinna być zorientowana w tych przepisach prawnych w stopniu wystarczającym do poprawnego prowadzenia tej działalności.
Ponadto Sąd podzielił stanowisko organu, że nie ma on prawnych możliwości miarkowania wymierzanych kar pieniężnych z uwagi na obowiązywanie sztywnych stawek określonych w załączniku do ustawy o transporcie drogowym.
Biorąc pod uwagę, że ani zaskarżona decyzja, ani utrzymana przez nią w mocy decyzja organu I instancji nie naruszają prawa, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku w oparciu o art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło