VI SA/Wa 1450/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Szydłowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jakub Linkowski Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Protokolant ref. staż. Łukasz Kawalec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi P. z siedzibą w L. i M. O. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu pobierania stypendium sportowego oddala skargę Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia decyzją z dnia [...] maja 2016 r., nr [...], na podstawie art. 102 ust. 5 pkt 24 w związku z art. 109 ust. 5 i 6 oraz art. 66 ust. 1 pkt 23 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2015 r., poz. 581, z późn. zm.), zwanej dalej "ustawą o świadczeniach" oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23) zwanej dalej "kpa", utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia stwierdzającą, iż M. O., w okresie od 1 stycznia 2007 r. do 30 czerwca 2007 r. podlegała obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu pobierania stypendium sportowego po ukończeniu 15 roku życia u płatnika składek P.. Do wydania niniejszych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym: Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] pismem z dnia [...] kwietnia 2011 r. wystąpił do Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z wnioskiem o ustalenie obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego M. O. z tytułu pobierania stypendium sportowego. Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia poinformował skarżącą o wszczętym, na wniosek ZUS-u, postępowaniu oraz wskazał siedmiodniowy termin na zgłoszenie uwag, wniosków oraz wypowiedzenie się co do zebranych materiałów i dowodów. Rozpatrując ww. wniosek Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. stwierdził, że M. O. podlegała w okresie od 1 stycznia 2007 r. do 30 czerwca 2007 r. obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu pobierania stypendium sportowego po ukończeniu 15 roku życia. M. O. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 30 stycznia 2012 r., sygn. akt VI SA/Wa 1923/11, uchylił decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia nr [...] z dnia [...] lipca 2011 r. oraz decyzję z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] Dyrektora [...] OWNFZ. W uzasadnieniu ww. wyroku Sąd stwierdził że, osoba pobierająca stypendium sportowe podlega ubezpieczeniu zdrowotnemu, chyba, że podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z innego tytułu. Stwierdzenie w drodze decyzji administracyjnej podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu powoduje jednocześnie, iż podmiot wypłacający stypendium uzyskuje status płatnika składek na ubezpieczenie zdrowotne osoby pobierającej stypendium. Rozstrzygnięcie o podleganiu obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu pobierania stypendium sportowego wpływa zatem wprost na sferę prawną wypłacającego te stypendium, gdyż nakłada na niego obowiązki płatnika składek za okres objęty wypłacanym stypendium. Natomiast okoliczność, że wysokość zaległości zostanie określona później odrębną decyzją, wydaną w odrębnym postępowaniu prowadzonym przez ZUS, z udziałem wypłacającego, nie zmienia faktu, że to w postępowaniu decydującym o statusie ubezpieczonego rozstrzyga się jednocześnie status płatnika. Płatnik, ma więc własny, bezpośredni i aktualny interes prawny do uczestnictwa w tym postępowaniu. Sąd wskazał, że tylko w postępowaniu o objęcie ubezpieczeniem zdrowotnym badane jest, czy podmiot podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu, czy też, z uwagi na podleganie ubezpieczeniu zdrowotnemu z innego tytułu, nie będzie podlegał ubezpieczeniu z tytułu pobierania stypendium sportowego. Później ta kwestia jest już przesądzona konsekwencją ustaleń poczynionych w postępowaniu o ustalenie podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu. Ustalenie zatem w drodze decyzji podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu wpływa na sfery prawne dwóch podmiotów: wypłacającego stypendium, jako płatnika składek i pobierającego stypendium, jako ubezpieczonego. Zatem obie strony umowy mają interes prawny i w konsekwencji pełne prawo uczestnictwa w postępowaniu rozstrzygającym o podleganiu obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu. Z tych względów w ponownie prowadzonym postępowaniu, zarówno Dyrektor Oddziału Wojewódzkiego NFZ, jak i Prezes NFZ rozpoznają merytorycznie sprawę, mając na uwadze, że P. jako uczestnikowi postępowania, powinien przysługiwać status strony w postępowaniu w sprawie dotyczącej ustalenia podlegania przez M. O. obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu pobierania przez tą osobę stypendium sportowego. W tej sytuacji, organy zobowiązane będą umożliwić temu podmiotowi zarówno udział we wszystkich istotnych czynnościach prowadzonego postępowania, jak również realizację prawa do wypowiedzenia się co do wszelkich zgromadzonych dowodów przed wydaniem stosownej decyzji. Jednocześnie od decyzji dyrektora [...] OW NFZ nr [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. P. wniósł odwołanie wraz z wnioskiem o dopuszczenie do udziału w sprawie w dniu [...] lipca 2011 r. Rozpatrując odwołanie Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia wydał w dniu [...] lipca 2011 r., decyzję nr [...] umarzającą postępowanie odwoławcze. Od ww. decyzji P. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 30 stycznia 2012 r., sygn. akt VI SA/Wa 1865/11 uchylił decyzję nr [...] z dnia [...] lipca 2011 r. Prezes NFZ nie rozpatrywał ponownie odwołania P. od decyzji Dyrektora [...] OW NFZ nr [...], z uwagi na uchylenie jej wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 30 stycznia 2012 r. sygn. akt VI SA/Wa 1923/11. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2014 r. stwierdził, że M. O. w okresie od 1 stycznia 2007 r. do 30 czerwca 2007 r. podlegała obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu pobierania stypendium sportowego po ukończeniu 15 roku życia u płatnika składek P.. Od powyższej decyzji P. oraz M. O. wnieśli odwołanie. Rozpatrując odwołanie Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia powołał się na przepisy ustawy o świadczeniach wskazujące na obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego w szczególności na art. 66 ust. 1 pkt 23, art. 66 ust. 1 pkt 20 i art. 66 ust. 2 ustawy. Organ wskazał, że w okresie od 23 sierpnia 2010 r. do 4 listopada 2010 r. przeprowadzono u płatnika składek P. kontrolę okresową, między innymi w zakresie prawidłowości i rzetelności obliczania, potrącania i opłacania składek na ubezpieczenie społeczne oraz innych składek i wpłat, do których pobierania zobowiązany jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych oraz zgłaszania do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego. W trakcie postępowania kontrolnego ustalono, że M. O. w okresie od 1 stycznia 2007 r. do 30 czerwca 2007 r. miała przyznane stypendium sportowe i jednocześnie była studentką w Zamiejscowym Wydziale [...] w [...]. Pismem z dnia [...] maja 2011 r. M. O. poinformowała, że w okresie od 1 stycznia 2007 r. do 30 czerwca 2007 r. pobierała stypendium sportowe oraz przedstawiła zaświadczenie wystawione przez Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej w [...], stwierdzające, że była zgłoszona do ubezpieczenia zdrowotnego w ZUS w okresie od 1 stycznia 1999 r. do 19 listopada 2009 r. jako członek rodziny osoby ubezpieczonej. Organ nie zgodził się z argumentacją, że skoro M. O. w okresie od 1 stycznia 2007 r. do 30 czerwca 2007 r. była studentką w Zamiejscowym Wydziale [...] w [...], to nie mogła podlegać obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu pobierania stypendium sportowego. W katalogu osób wymienionych w art. 66 ust. 2, którzy są zwolnieni z obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego z powodu posiadania statusu członka rodziny osoby ubezpieczonej bądź statusu członka rodziny będącego osobą uprawnioną do świadczeń opieki zdrowotnej nie ma osoby, która pobiera stypendium sportowe. Posiadanie statusu studenta i zgłoszenie do ubezpieczenia zdrowotnego jako członka rodziny, nie ma wpływu na obowiązek podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu pobierania stypendium sportowego. Dlatego też w ocenie organu, M. O. podlegała obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu pobierania stypendium sportowego w okresie od 1 stycznia 2007 r. do 30 czerwca 2007 r. M. O. oraz P., reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której zarzucili naruszenie art. 66 ust. 1 pkt 20, pkt 23 oraz art. 66 ust. 2 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, przez ich błędną wykładnię, która spowodowała przyjęcie, że M. O. w okresie od 1 stycznia 2007 r. do 30 czerwca 2007 r. podlegała obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu pobierania stypendium sportowego po ukończeniu 15 roku życia u płatnika składek P.. Mając na względzie powyższy zarzut skarżący wnieśli o uchylenie w całości decyzji wydanych przez organy obu instancji oraz zasądzenie od Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia w Warszawie na rzecz strony skarżącej kosztów procesu według przepisanych prawem norm. W uzasadnieniu skargi strona skarżąca rozwinęła powyższe zarzuty. W odpowiedzi na skargę organ wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie podlega uwzględnieniu. Podkreślenia wymaga, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej p.p.s.a.). Mając powyższe kryteria na uwadze Sąd uznał, że skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 23 ustawy o świadczeniach obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby pobierające stypendium sportowe po ukończeniu 15. roku życia niepodlegające obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z innego tytułu. W myśl art. 66 ust. 1 pkt 20 ustawy o świadczeniach obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają studenci i uczestnicy studiów doktoranckich niepodlegający obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z innego tytułu, z wyłączeniem osób, o których mowa w art. 3 ust. 2 pkt 1. Ponadto zgodnie z art. 66 ust. 2 ustawy o świadczeniach, status członka rodziny osoby ubezpieczonej oraz status członka rodziny będącego osobą uprawnioną do świadczeń opieki zdrowotnej na podstawie przepisów o koordynacji zwalnia z obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego osoby, o których mowa w ust. 1 pkt 17-20, 26-28, 30 i 33.  Z ustaleń organu wynika, że skarżąca M. O. w okresie od 1 stycznia 2007 r. do 30 czerwca 2007 r. miała przyznane stypendium sportowe i jednocześnie była studentką w Zamiejscowym Wydziale [...] w [...] Nie można zgodzić się z zarzutem pełnomocnika stron podniesionym w skardze, że skoro w okresie od 1 stycznia 2007 r. do 30 czerwca 2007 r. M. O. była studentką, to nie mogła podlegać obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu pobierania stypendium sportowego. Zgodnie bowiem z art. 73 pkt 4 ustawy o świadczeniach obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego osób, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 20 i 22 ww. ustawy, powstaje z dniem immatrykulacji lub przyjęcia na studia doktoranckie i złożenia oświadczenia o niepodleganiu obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z innego tytułu, a wygasa z dniem ukończenia szkoły wyższej lub studiów doktoranckich albo skreślenia z listy studentów lub skreślenia z listy uczestników studiów doktoranckich. Natomiast obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego osób, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 23 ustawy o świadczeniach, powstaje z dniem przyznania stypendium, a wygasa z dniem utraty prawa do jego pobierania. Obowiązek, skarżącego P. wynikał z przepisu art. 75 pkt. 8 ustawy o świadczeniach, który wskazuje, że osoby, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 23, zgłasza do ubezpieczenia zdrowotnego podmiot wypłacający stypendium. Ponadto art. 85 pkt. 13 ustawy o świadczeniach wskazuje, że za stypendystę sportowego składkę jako płatnik oblicza, pobiera z dochodu ubezpieczonego i odprowadza podmiot wypłacający stypendium. Skarżąca była zgłoszona do ubezpieczenia zdrowotnego jako członek rodziny. Okoliczność ta podobnie jak status studenta w świetle art. 66 ust. 2 ustawy o świadczeniach nie zwalnia jej od podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu pobierania stypendium sportowego. Analogiczne stanowisko w sprawie zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 listopada 2013 r., sygn. akt VISA/Wa 1426/13. Kompetencja organu wynika z art. 109 ust. 1 ustawy o świadczeniach, który stanowi, że dyrektor oddziału wojewódzkiego Funduszu rozpatruje indywidualne sprawy z zakresu ubezpieczenia zdrowotnego. Do indywidualnych spraw z zakresu ubezpieczenia zdrowotnego zalicza się sprawy dotyczące objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym i ustalenia prawa do świadczeń. Wniosek o rozpatrzenie sprawy w zakresie objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym może zgłosić Zakład Ubezpieczeń Społecznych (art. 109 ust. 3 ww. ustawy), co miało miejsce na gruncie niniejszej sprawy. W tym stanie rzeczy wbrew twierdzeniom skargi nie doszło do naruszenia wskazanych w skardze przepisów prawa materialnego. Wobec bezskuteczności zarzutów skargi Sąd orzekł o jej oddaleniu na mocy art. 151 p.p.s.a.