VI SA/Wa 1454/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz (spr.) Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Protokolant Referent Łukasz Kawalec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lutego 2018 r. sprawy ze skargi V., H., Dania na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia patentu na wynalazek oddala skargę VI SA/Wa 1454/17 Uzasadnienie Urząd Patentowy RP decyzją z dnia [...] maja 2017 r. nr [...], na podstawie art. 245 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 z późniejszymi zmianami) utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] grudnia 2015 r. o odmowie udzielenia patentu na wynalazek pt. "[...]" oznaczonego numerem [...] zgłoszonego do ochrony przez V., DANIA (zwaną dalej "skarżącą" lub "zgłaszającą" ). Do wydania niniejszych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym: Urząd Patentowy RP decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r. odmówił udzielenia patentu na rozwiązanie [...] wskazując że skarżąca nie podała jednoznacznych informacji stanowiących wyróżniające cechy rozwiązania, co przesądziło o braku dostatecznego ujawnienia przedmiotu zgłoszenia. Następnie zgłaszająca złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wraz z uzasadnieniem swojego stanowiska, gdzie m.in. zarzuciła Urzędowi Patentowemu naruszenie art. 24, 27 oraz 49 pwp poprzez błędne zastosowanie i błędną interpretację. Zarzuciła również naruszenie: 1) art. 7 w braku podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, 2) art. 8 w podjęciu decyzji bez dogłębnej analizy argumentów zgłaszającej i materiałów zgłoszeniowych, 3) art. 9 w braku należytego wyjaśnienia wątpliwości co do istoty zgłoszonego rozwiązania. 4) art. 11 w braku należytego wyjaśnienia przesłanek leżących u podstaw podjętej decyzji. 5) art. 77 § 1 w pominięciu rozpatrzenia niektórych argumentów podanych przez zgłaszającą poprzez ich odrzucenie bez wskazania przyczyny. 6) art. 107 § 3 w wybiórczym potraktowaniu argumentów zgłaszającej w uzasadnieniu faktycznym decyzji i braku przekonującego wyjaśnienia podstaw na których Urząd oparł tę decyzję. Ponadto zgłaszająca do pisma załączyła nową wersję materiałów zgłoszeniowych (m.in. opisu i zastrzeżeń). Urząd Patentowy RP rozpoznając sprawę ponownie wskazał, że działając w trybie ponownego rozpatrzenia sprawy, pismami z dnia 9.05.2016 r. z dnia 15.09.2016 r. oraz 23.01.2017 r. wyjaśnił zasadność przesłanek, którymi kierował się przy załatwianiu sprawy. Organ podtrzymał swoje stanowisko, że zakres ochrony został ujęty w zgłoszeniu [...] ogólnie (użyte zwroty dotyczą bliżej nieokreślonych segmentów i środków i rozdzielających oraz zaczepów), bez wskazania kształtu i budowy konkretnych elementów (m.in. brak rysunków przekrojowych ilustrujących dokładnie cechy konstrukcyjne tych elementów). Zdaniem organu, w żądanym zakresie ochrony, zastrzegane informacje nie podają jednoznacznie ukształtowania, konstrukcji ani precyzyjnych cech technicznych tak aby można było jednoznacznie odtworzyć zgłaszany element i zespół. Podtrzymał, iż rozwiązanie nie jest dostatecznie ujawnione (art. 33 ust. 1 pwp), gdyż nie podaje jednoznacznych informacji stanowiących wyróżniające cechy rozwiązania, a także przy wymogu art. 37 ust 1. ustawy pwp, zgodnie z którym uzupełnienia i poprawki do zgłoszenia wynalazku nie mogą wykraczać poza to co zostało ujawnione pierwotnie w dniu dokonania zgłoszenia stanowi wadę nieusuwalną zgłoszenia. Organ rozpoznając wniosek nie zgodził się z zarzutami zgłaszającej w zakresie naruszenia art. 24, 27 i 49 pwp i art. 7, 8, 9, 11, 77 § 1 i 107 § 3 kpa. Organ uznał, że zgłaszany wynalazek nie jest ujawniony wystarczająco do jego zrealizowania i jednoznacznego powtarzalnego (z jednakowym rezultatem) wykonania. Zgłaszająca miała czas na wypowiedzenie się w tej sprawie i uzupełnienia dokumentacji. Decyzja została podjęta na podstawie obszernie zgromadzonych materiałów w tym argumentacji i dowodów nadesłanych przez skarżącą. Uzasadnienie decyzji było obszerne i dokładnie odnosiło do zgromadzonych w sprawie dowodów i wszelkich wątpliwości zgłaszającej wysuwanych w czasie postępowania. Urząd Patentowy RP podkreślił, że redakcja zastrzeżeń patentowych określonych w art. 31 ust 1 pkt 3 p.w.p jest niezwykle istotna, ze względu na to, że funkcją zastrzeżenia patentowego jest wyznaczenie zakresu ochrony przez podanie zasadniczych (znamiennych) cech wynalazku, które to cechy mają odróżnić wynalazek od wcześniejszego stanu techniki, jak również powinny odpowiadać technicznemu wkładowi zgłoszonego wynalazku do istniejącego stanu techniki. Ponadto odnosząc się do argumentacji skarżącej w zakresie powoływania się na inne swoje zgłoszenie nr [...], które uzyskało ochronę patentową [...], organ uznał, że nie będzie odnosił się do tego argumentu, bowiem zgłoszenie to nie było przedmiotem niniejszej sprawy. Każde postępowanie przed Urzędem Patentowym RP jest odrębne. Organ wyjaśnił również, że rozwiązanie może nadawać się do stosowania, jeżeli jest rozwiązaniem pozwalającym na osiągniecie rezultatu bez potrzeby przekraczania zwyczajnych zabiegów adaptacyjnych. Zgłoszenie [...] nie ujawnia wszystkich potrzebnych informacji, które pozwoliłyby znawcy dane rozwiązanie stosować. Ujawnione w zgłoszeniu [...] informacje nie podają jednoznacznie cech konstrukcyjnych ani innych konkretnych cech budowy i ich wzajemnych połączeń, tak aby można było jednoznacznie odtworzyć zgłaszany przedmiot. Zgłaszająca wskazała jedynie ogólnie z nazwy poszczególne części (np. segmenty, środki rozdzielające, części brzegowe) elementu obróbki blacharskiej i zespołu obróbki blacharskiej i (segmenty, zaczepy) i bardzo nieprecyzyjnie ich usytuowanie względem siebie i dachu. Organ podtrzymał swoje stanowisko, że na podstawie informacji zawartych w dokumentacji zgłoszenia [...] znawca nie byłby w stanie wynalazku zastosować bez potrzeby dokonywania rozwiązań dodatkowych. Na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] maja 2017 roku zgłaszająca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wskazała, że poprzez jej wydanie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, a mianowicie: 1) art. 24 pwp poprzez jego błędną wykładnię poprzez przeprowadzenie błędnej analizy zdolności patentowej wynalazku 2) art. 27 pwp poprzez jego błędne zastosowanie wyrażające się w przyjęciu braku dostatecznego ujawnienia poprzez niepodanie jednoznacznych informacji stanowiących wyróżniające cechy rozwiązania i odmowę udzielenia patentu na rozwiązanie spełniające ustawowe warunki do uzyskania ochrony patentowej, przy nieuwzględnieniu wszystkich czynników istotnych w sprawie, a także przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy tj. 1) art. 7 w braku podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, pomimo obszernej korespondencji poprzedzającej wydanie zaskarżonej decyzji, 2) art. 8 w podjęciu decyzji bez dogłębnej analizy argumentów, polegające na błędnej ocenie stanu faktycznego i niespójnym uzasadnieniu pomijającym niektóre argumenty skarżącej oraz polegające na podjęciu decyzji bez dogłębnego wyjaśnienia rzeczywistego stanu rzeczy, 3) art. 9 w braku należytego wyjaśnienia wątpliwości co do istoty zgłoszonego rozwiązania, pomimo obszernej korespondencji poprzedzającej wydanie zaskarżanej decyzji, co skutkowało pozbawieniem zgłaszającej możliwości uzyskania patentu na przedmiotowy wynalazek, 4) art. 10 § 1 oraz art. 49 ust. 2 pwp - w powołaniu w decyzji z dnia [...] grudnia 2015 r. nowego zarzutu uniemożliwiając tym samym zgłaszającej na wypowiedzenie się w tej sprawie, a Urząd Patentowy RP działając w trybie ponownego rozpatrzenia nie ustosunkował się do tej kwestii w ogóle, co wiąże się z naruszeniem też art. 9 kpa (zasada czuwania nad interesem stron), 5) art 11 w braku należytego wyjaśnienia przesłanek leżących u podstaw podjętej decyzji, pomimo obszerności uzasadnienia tej decyzji, 6) art. 77 § 1 w pominięciu rozpatrzenia niektórych argumentów podanych przez zgłaszającą, poprzez ich arbitralne odrzucenie bez wskazania przyczyny, 7) art. 80 wydając decyzję z pominięciem okoliczności faktycznych i argumentów wskazywanych przez zgłaszającą, co skutkowało nieuwzględnieniem całokształtu materiału dowodowego, 8) art. 107 § 3 w wybiórczym potraktowaniu argumentów zgłaszającej w uzasadnieniu faktycznym decyzji i braku przekonującego wyjaśnienia podstaw, na których Urząd oparł tę decyzję, W związku z powyższym skarżąca wniosła o: 1) uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Urzędu Patentowego RP z [...] maja 2017 r. oraz poprzedzającej ją decyzji z [...] grudnia 2015 r., 2) zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Organ w odpowiedzi na skargę podtrzymał dotychczasowe stanowisko, wnosząc o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016 r., p. 1066 z pózn. zm.). Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w myśl § 2 tego artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sąd administracyjny oceniając zaskarżoną decyzję, postanowienie, akt lub czynność z zakresu administracji publicznej stosuje kryterium legalności natomiast rozstrzygając sprawę nie bierze pod uwagę zasad słusznościowych ani też zasad współżycia społecznego. Podkreślenia wymaga, że sąd administracyjny sprawuje jedynie funkcje kontrolne natomiast do orzekania co do istoty sprawy powołane są organy administracji publicznej. Poza tym należy wspomnieć, że sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną z zastrzeżeniem art. 57 a (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. P.1369 ze zm. dalej p.p.s.a.). Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja z dnia [...] grudnia 2015 roku nie naruszają prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. Wniesiona skarga wskazuje na naruszenie przez Urząd Patentowy RP zarówno przepisów postepowania jak i przepisów prawa materialnego. W tym stanie rzeczy Sąd w pierwszej kolejności rozpatrzył stawiane zarzuty formalnoprawne, albowiem ocena prawidłowości decyzji pod względem merytorycznym możliwa jest dopiero o prawidłowo ustalonym stanie faktycznym sprawy. Podstawą prawną odmowy udzielenia patentu na zgłoszony przez stronę wynalazek pt. "[...]", przy czym w wersji pierwotnej tytuł brzmiał "[...]" stanowił art. 24 i art. 27 pwp. Z ustawowej definicji wynalazku, zawartej w art. 24 pwp wynika, że warunkiem jego opatentowania jest nowość rozwiązania, posiadanie poziomu wynalazczego, a także przemysłowa stosowalność, przy czym powyższe przesłanki muszą być spełnione łącznie. Brak którejkolwiek z nich skutkuje wydaniem decyzji odmownej na zgłoszone rozwiązanie. W niniejszej sprawie organ uznał, że zgłoszenie dokonane przez stronę za nr [...] nie spełnia warunku stosowalności, o którym mowa w art. 27 pwp. Zgodnie z tym przepisem wynalazek uważany jest za nadający się do przemysłowego stosowania, jeżeli według wynalazku może być uzyskiwany wytwór lub wykorzystywany sposób w rozumieniu technicznym, w jakiejkolwiek działalności przemysłowej, nie wykluczając rolnictwa w świetle art. 27 pwp stosowany jest wynalazek który może być w sposób powtarzalny stosowany z identycznym skutkiem. Powinien zatem spełniać zasadnicze wymogi cząstkowe: 1) wymóg zupełności (kompletności) 2) wymóg nadawania się do użytku 3) wymóg powtarzalności rezultatu stosowanego wynalazku 4) wymóg należytego ujawnienia wynalazku. Innymi słowy, wynalazek musi zawierać ( a zgłoszenie ujawniać) wszystkie środki techniczne niezbędne dla jego zastosowania, aby osiągnąć zamierzony efekt. Z tego względu zgłoszenie wynalazku powinno zawierać składniki, o których mowa w art. 31 i 11 pwp. Sąd nie podzielił słuszności zarzutów skargi odnośnie naruszenia przez organ art. 7,8,9,10 § 1, 11, 77 § 1, 80 i 107 § 3 kpa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem tylko takie naruszenie przepisów postępowania skutkuje w art. 145 § 1 pkt. 1 c p.p.s.a. uchyleniem zaskarżonej decyzji. Wbrew twierdzeniom skarżącej Urząd Patentowy RP rozpatrując zgłoszenie [...] przedsięwziął wszystkie możliwe proceduralne czynności mające na celu wyczerpujące wyjaśnienie przedmiotowej sprawy. Organ, działając w oparciu o art. 49 ust. 2 pwp kilkakrotnie informował i obszernie wyjaśniał skarżącej istniejące przeszkody do uzyskania patentu na zgłoszone rozwiązanie [...]. Strona miała wyznaczone terminy do zajęcia stanowiska. Za każdym razem składała poprawioną wersję materiałów zgłoszeniowych. Wydając zaskarżone decyzje Urząd Patentowy RP miał na uwadze całość zgłoszenia. Należy zgodzić się z organem, że strona ostatecznie nie usunęła wskazanych przez niego braków w zgłoszeniu przez co nie było wszystkich przesłanek do udzielenia patentu na zgłoszone rozwiązanie. Zdaniem Sądu, Urząd Patentowy RP należycie wykazał, że ujawnione w zgłoszeniu [...] informacje nie podają jednoznacznie cech konstrukcyjnych ani innych konkretnych cech budowy i ich wzajemnych połączeń, tak aby można było jednoznacznie odtworzyć zgłaszany przedmiot. Skarżąca podała jedynie ogólne z nazwy poszczególne części takie jak zaczepy, segmenty, środki obróbki blacharskiej oraz nieprecyzyjne ich usytuowanie względem siebie i dachu. Szczegółowe rozważania na ten temat organ zawarł w uzasadnieniu decyzji dnia [...] grudnia 2015 roku, która następnie została wstrzymana kolejną decyzją z dnia [...] maja 2017 roku. Mając na uwadze dokładne wyjaśnienia organu, Sąd w całości zgodził się ze stanowiskiem, iż przedstawione przez skarżącą rozwiązanie nie jest zupełne albowiem nie pozwala na osiągnięcie rezultatu bez potrzeby dokonywania rozwiązań dodatkowych, przekraczających zwyczajne zabiegi adaptacyjne. W tym stanie rzeczy organ nie naruszył art. 24 i 27 pwp albowiem przekonywująco wykazał, że ze względu na brak spełnienia przesłanki stosowalności należy odmówić ochrony samej koncepcji rozwiązania w sytuacji, gdy zamierzonego celu nie można osiągnąć bez dalszej działalności twórczej. Ochrona patentowa może być bowiem nadana tylko na konkretne, ujawnione rozwiązania scharakteryzowane cechami technicznymi tj. usytuowaniem poszczególnych części i ich wzajemnym powiązaniem (w kategorii "urządzenie") oraz czynnościami oddziaływującymi na materie (w kategorii "sposób"). W tym stanie rzeczy uznając zarzuty skargi za niezasadne Sąd orzekł o jej oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.