VI SA/Wa 1456/07

WyrokWSA w Warszawie2008-02-07

Skład orzekający: Zbigniew Rudnicki, Magdalena Bosakirska, Piotr Borowiecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy, złożony po wejściu w życie ustawy Prawo własności przemysłowej (pwp), podlega ocenie według przepisów tej ustawy, nawet jeśli prawo ochronne zostało uzyskane na podstawie wcześniejszej ustawy o znakach towarowych (uzt)?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że wniosek o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy, złożony po wejściu w życie ustawy Prawo własności przemysłowej (pwp), podlega ocenie według przepisów tej ustawy, niezależnie od tego, na podstawie jakiej ustawy prawo ochronne zostało pierwotnie uzyskane. Kluczowa dla określenia stosowanych przepisów jest data złożenia wniosku. W przypadku wniosku złożonego pod rządami pwp, wymagany jest 5-letni okres nieużywania znaku, a decyzja o wygaśnięciu ma charakter konstytutywny.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku D. mbH o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy CARDINAL R-91768 z powodu jego nieużywania. Urząd Patentowy RP oddalił wniosek, uznając, że znak był używany w okresie poprzedzającym 5 lat od daty złożenia wniosku, zgodnie z przepisami ustawy Prawo własności przemysłowej (pwp). Wnioskodawca zaskarżył tę decyzję, argumentując, że powinny być stosowane przepisy wcześniejszej ustawy o znakach towarowych (uzt), zgodnie z którymi wymagany jest 3-letni okres nieużywania, a decyzja o wygaśnięciu ma charakter deklaratoryjny.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Bosakirska (spr.) Asesor WSA Piotr Borowiecki Protokolant Patrycja Wrońska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lutego 2008 r. sprawy ze skargi D. mbH z siedzibą w M., Niemcy na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] marca 2007 r. nr Sp. [...] w przedmiocie wygaśnięcia prawa do znaku towarowego CARDINAL nr R-91768 oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2007 r. Urząd Patentowy RP działając w postępowaniu spornym oddalił wniosek D. mbH, M., Niemcy o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego służącego firmie "Ś. I." spółka z o.o. z siedzibą w Ś. na znak towarowy CARDINAL R-91768 i zasądził na rzecz uprawnionej koszty postępowania. Do wydania tej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym. Decyzją z dnia [...] sierpnia 1996 r. "Ś." S.A. w Ś. uzyskały rejestrację znaku towarowego słowno-graficznego CARDINAL R-91768 dla towarów w klasie 30 – cukierki czekoladowe, z pierwszeństwem od 8 lipca 1994 r. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2003 r. /sygn. akt VI U 43/03/ Sąd Rejonowy w Wałbrzychu Wydział VI Gospodarczy ogłosił upadłość "Ś." i wyznaczył syndyka masy upadłości. Dnia 20 listopada 2003 r. syndyk masy upadłości "Ś." zawarł ze "Ś.I." spółka z o.o. umowę licencyjną do używania w pełnym zakresie w sposób zarobkowy oraz zawodowy na całym obszarze Rzeczypospolitej m.in. znaku towarowego CARDINAL R- 91768. Wpis o tej umowie, na mocy decyzji z dnia [...] czerwca 2004 r., został dokonany w Rejestrze znaków towarowych. Umową z dnia 15 września 2005 r. syndyk sprzedał przedsiębiorstwo upadłego "Ś.I." spółce z o.o. W skład przedsiębiorstwa wchodziły m.in. wartości niematerialne i prawne, w tym prawo do znaku towarowego CARDINAL R-91768. Decyzją z dnia [...] grudnia 2005r. Urząd Patentowy dokonał wpisu "Ś.I." spółka z o.o. jako uprawnionej do znaku towarowego CARDINAL R-91768 w Rejestrze znaków towarowych. Wnioskiem z dnia 3 listopada 2005 r. D., M., Niemcy /zwana dalej wnioskodawcą/ wystąpił o stwierdzenie wygaśnięcia z powodu nieużywania prawa ochronnego na znak towarowy CARDINAL R-91768. W uzasadnieniu swego interesu prawnego podał, że istnienie tego prawa ochronnego Urząd Patentowy wskazał jako podstawę tymczasowej odmowy uznania w Polsce rejestracji międzynarodowej dla znaku IR 829643 LA CARDINALE, o którą wystąpił wnioskodawca. Podał, że wedle jego wiedzy znak CARDINAL nie jest używany. Uprawniona do znaku CARDINAL "Ś.I." spółka z o.o., zwana dalej uprawnioną, w odpowiedzi na wniosek zażądała jego oddalenia. Wskazała, że wniosek nie jest poparty żadnym materiałem dowodowym i podniosła, że znak był używany nieprzerwanie do połowy 2003 r. przez poprzedniczkę prawną uprawnionej tj. "Ś." S.A. i "Ś." S.A. w upadłości poprzez umieszczanie go na "owijkach", w które pakowany był jednostkowy wyrób /chodzi o papierki od cukierków z napisem CARDINAL/, a także na torebkach, w które pakowane były cukierki. Dołączyła plik faktur z okresu od grudnia 1999 r. do 23 maja 2003 r. na sprzedaż cukierków CARDINAL, kopie zamówień na foliowe opakowania /papierki do cukierków/ i torebki do cukierków CARDINAL z lat 1998 i 2000, zamówienia na nadruki na tych opakowaniach, kopie opakowań do cukierków CARDINAL /torebek i papierków-"owijek"/, kopie kart reklamowych dotyczące m.in. cukierków CARDINAL, oświadczenie prezesa zarządu o wielkości sprzedaży cukierków CARDINAL w latach 1999-2003. Wskazała, że znak był rzeczywiście używany w rozumieniu art. 169 ust. 1 p. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej /Dz. U. Nr 49 z 2001 r. poz. 508 z późn. zmianami dalej zwanej pwp/ do połowy 2003 r. Potem z uwagi na upadłość uprawnionego i przejście praw na obecnie uprawnioną nastąpiła przerwa w używaniu znaku, która to przerwa jednak nie obejmuje okresu 5 letniego. W toku postępowania uprawniona złożyła umowę z dnia 18 września 2000r. przeniesienia autorskich praw majątkowych do dysponowania znakiem graficznym CARDINAL. Wyjaśniła, że wznowiła używanie znaku CARDINAL od połowy września 2006r. i przedłożyła faktury na sprzedaż cukierków CARDINAL z okresu 14 wrzesień 2006 r.-14 listopad 2006 r. Wywodziła, że w przypadku złożenia wniosku o wygaszenie po wejściu w życie pwp, postępowanie prowadzone jest w oparciu o przepisy tej ustawy, zatem do wniosku o wygaszenie znaku złożonego w czasie obowiązywania pwp stosuje się przepisy pwp i wynikający z nich 5 letni okres nieużywania znaku. Przywołała linię orzecznictwa UP prezentującą taki pogląd. Wskazała, że decyzja o wygaszeniu ma charakter konstytutywny i nie stanowi tylko potwierdzenia wygaśnięcia znaku w wyniku nieużywania. Powołała orzecznictwo sądowe prezentujące taki pogląd. W jej ocenie upadłość jest ważną przyczyną czasowego zaniechania używania znaku. Wnioskodawca w toku postępowania wskazał, że swoje żądanie opiera na przepisach ustawy z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych /Dz. U. Nr 5 z 1985 r. poz. 17 z późn. zmianami zwana dalej uzt/, a w szczególności na art. 28 uzt, nie zaś na przepisach pwp. Powołał się na art. 315 ust. 1 pwp i wywiódł, że do praw istniejących w dniu wejścia w życie ustawy pwp stosuje się przepisy dotychczasowe. Podniósł, że zgodnie z art. 28 uzt decyzja o wygaśnięciu prawa do znaku ma jedynie charakter deklaratoryjny, a prawo to wygasa po upływie trzech lat nieprzerwanego nieużywania znaku. Wniosek o wygaśnięcie znaku jest oświadczeniem woli, do którego stosuje się art. 65 kc. Wnioskodawcy chodzi o stwierdzenie wygaśnięcia znaku wskutek trzyletniego nieużywania, a nie o stwierdzenie wygaśnięcia w dacie wniesienia wniosku. Data wniesienia wniosku nie ma znaczenia dla żądania wygaszenia, istotny jest okres nieużywania. To, że uprawniony nie używał znaku z przyczyn leżących po jego stronie tj. z powodu upadłości nie stanowi żadnego usprawiedliwienia dla nieużywania znaku i nie stanowi przesłanki wyłączającej wygaśnięcie znaku, o której mowa w art. 28 ust. 3 uzt. Art. 315 ust. 2 pwp dotyczy stosunków prawnych tj. zdarzeń z udziałem co najmniej dwóch podmiotów i nie dotyczy wygaśnięcia prawa do znaku. Do znaków zarejestrowanych na podstawie uzt stosuje się nadal przepisy uzt i trzyletni termin nieużywania znaku skutkujący wygaszeniem, mimo wejścia w życie pwp. Brak jest podstawy prawnej do stosowania w sprawie art. 169 pwp i 5 letniego terminu nieużywania. Strony wyjaśniły, że wnioskodawca przed złożeniem wniosku o wygaszenie zwrócił się do uprawnionej o pozwolenie na zarejestrowanie przeciwstawionego znaku towarowego LA CARDINALE poprzez podpisanie tzw. "listu zgody". Wówczas uprawniona zaproponowała sprzedaż licencji, a wnioskodawca wystąpił do UP o stwierdzenie wygaśnięcia znaku. Decyzją z dnia [...] marca 2007 r. nr Sp. [...] Urząd Patentowy RP powołując się na art. 169 ust. 1 p. 1, ust. 2 pwp w związku z art. 315 ust. 1 i 2 pwp oraz art. 98 KPC w związku z art. 256 ust. 2 pwp oddalił wniosek o stwierdzenie wygaśnięcie prawa ochronnego udzielonego na znak towarowy CARDINAL R-91768. W uzasadnieniu wskazał, że udzielenie ochrony na znak towarowy wiąże się z obowiązkiem jego używania, zaś celem instytucji stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego jest eliminowanie praw ochronnych udzielonych na te oznaczenia, które nie są faktycznie używane w obrocie gospodarczym. Wnioskodawca musi wykazać swój interes prawny w stwierdzeniu wygaśnięcia praw do znaku towarowego, który polega na wskazaniu takiej normy prawa materialnego, która z uwagi na prawa lub obowiązki wnioskodawcy, bądź sytuację, w której się znalazł, stanowi podstawę do wystąpienia z wnioskiem. Organ uznał, że wnioskodawca ma interes prawny w żądaniu wygaszenia znaku bowiem pomiędzy jego sytuacją prawną a rozstrzygnięciem istnieje realny związek. Zasada wolności gospodarczej wynikająca z art. 20 i art. 22 Konstytucji oraz z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej /Dz. U. Nr 173 poz. 1807 z późn. zmianami/ zawiera w sobie uprawnienie do swobodnego dostępu do oznaczeń, które nie są faktycznie używane w obrocie. Organ rozważył, które przepisy znajdują zastosowanie w sprawie i uznał, że zgodnie z art. 315 ust. 1 zd. 2 pwp do oceny skutków zdarzeń prawnych mających miejsce po wejściu w życie pwp tj. po 22 sierpnia 2001 r. stosuje się przepisy pwp także wówczas gdy dotyczą praw już istniejących. Zatem do oceny skutków upływu okresu wymaganego do uznania za skuteczny wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego należy stosować przepisy pwp, jeżeli wniosek był złożony po 22 sierpnia 2001 r. Taka interpretacja jest zgodna z zasadami prawa międzyczasowego, w świetle których skutki zdarzeń prawnych należy oceniać na podstawie tych przepisów, które obowiązywały w czasie, gdy dane zdarzenie nastąpiło. W sprawie stosuje się zatem przepisy pwp, które wiążą skutek wygaśnięcia z 5 letnim nieużywaniem znaku. Termin 5 lat nieużywania znaku należy w ocenie organu liczyć wstecz od daty złożenia wniosku. Zgodnie z art. 172 pwp prawo ochronne wygasa w dniu, w którym nastąpiło zdarzenie, z którym ustawa wiąże skutek wygaśnięcia prawa ochronnego. Tym zdarzeniem jest nieużywanie prawa, zatem data złożenia wniosku wyznacza okres, od którego należy liczyć nieużywanie znaku. Organ powołał na poparcie tego poglądu orzecznictwo NSA, literaturę oraz orzecznictwo OHIM. Organ wskazał, że zgodnie z art. 169 ust. 6 pwp obowiązek wykazania używania spornego znaku spoczywa na uprawnionej. W ocenie organu uprawniona wykazała, że używała spornego znaku w okresie 5 lat tj. od 7 listopada 2000 r. do 7 listopada 2005 r. /data wpłynięcia wniosku o wygaszenie do UP/, bowiem z przedłożonych dokumentów wynika, że znak był używany w sposób rzeczywisty do połowy 2003 r., zatem w okresie poprzedzającym 5 lat od daty złożenia wniosku uprawniona używała znaku. Organ wyraził też pogląd, że samo zawarcie umowy licencyjnej nie dowodzi używania znaku. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję wniósł wnioskodawca. Wnosił o uchylenie decyzji i zasądzenie kosztów. Zarzucił: - naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 315, art. 169, art. 172 pwp oraz niezastosowanie art. 28 i 30 uzt. Wskazał, że zgodnie z art. 315 pwp w sprawie należało zastosować art. 28 uzt. Okres niestosowania znaku prowadzący do wygaśnięcia powinien być 3 letni zgodnie z art. 28 ust. 1 uzt. Znak był używany symbolicznie w rozumieniu zarówno uzt jak i pwp. Organ powinien wziąć pod uwagę okres nieużywania do dnia rozprawy, a nie do daty złożenia wniosku. W uzasadnieniu skargi skarżący ponownie zaprezentował pogląd, że zgodnie z art. 315 pwp do stwierdzenia wygaśnięcia praw powstałych pod rządami uzt należy stosować przepisy uzt. Wygaśnięcie znaku zgodnie z art. 28 uzt nastąpiło po kolejnych 3 latach nieużywania znaku. Okres ten zawarty jest między ostatnią fakturą z dnia 23 maja 2003 r. i dniem 24 maja 2006 r., w której to dacie znak wygasł. Używanie znaku miało charakter symboliczny, gdyż trzy faktury dotyczą sprzedaży średnio około 100 kg cukierków. Wygaśnięcie następuje wskutek nieużywania znaku, a decyzja ma charakter deklaratywny tj. jedynie potwierdza, że wygaśnięcie znaku nastąpiło w jakimś dniu z powodu nieużywania znaku. Wniosek o stwierdzenie wygaśnięcia znaku wszczyna postępowanie, ale nie stanowi dla Urzędu Patentowego żadnego ograniczenia, co do daty wygaśnięcia. Organ może stwierdzić wygaśnięcie z datą wcześniejszą niż data wniesienia wniosku. W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy potwierdził swoje dotychczasowe stanowisko i wskazał, że do momentu podjęcia decyzji prawo ochronne trwa, chociażby spełnione były warunki do stwierdzenia jego wygaśnięcia, zatem decyzja o wygaśnięciu ma charakter konstytutywny. Data złożenia wniosku wyznacza liczenie okresu nieużywania znaku. Gdy wniosek złożony jest pod rządami pwp do wygaśnięcia stosuje się przepisy pwp. Rzeczywiste używanie znaku oznacza używanie zgodne z podstawową funkcją znaku tj. zagwarantowanie określenia pochodzenia towarów i usług, dla których został on zarejestrowany. Z dowodów przedstawionych w sprawie /faktur/ wynika, że towary oznaczone znakiem CARDINAL były w latach 1999-2003 produkowane i wprowadzane na rynek w łącznej ilości ponad 166 ton, która to ilość nie była przez skarżącego kwestionowana. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. Nr 153 z 2002 r. poz. 1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne sprawują więc kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności z obowiązującym w dacie ich wydania prawem materialnym i przepisami procesowymi. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – /Dz. U. Nr 153, poz. 1270, dalej zwanej p.p.s.a./ Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Badając w ten sposób zaskarżoną decyzję Sąd nie stwierdził naruszenia prawa, skarga nie jest więc uzasadniona. Na wstępie rozważyć należy zarzut naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 315 pwp i poprzez spowodowane tą błędną wykładnią wadliwe zastosowanie w sprawie art. 169 pwp zamiast art. 28 uzt, czyli zastosowania prawa nowego zamiast dawnego. W ocenie Sądu zarzut ten jest nietrafny. W sprawie znajdują zastosowanie przepisy materialne i procesowe ustawy Prawo własności przemysłowej - pwp, gdyż choć sporny znak uzyskał ochronę w dacie obowiązywania uzt i na podstawie przepisów uzt /wniosek o rejestrację z dnia 8 sierpnia 1994 r., decyzja z dnia 1 sierpnia 1996 r. /, to wniosek o stwierdzenie wygaśnięcia prawa wpłynął do Urzędu Patentowego dnia 7 listopada 2005 r. tj. pod rządami pwp i ta data ma znaczenie decydujące dla oceny, które przepisy znajdują zastosowanie w sprawie. Wykładnia art. 315 pwp regulującego kwestie intertemporalne nastręcza trudności. Dla prawidłowej jego interpretacji konieczne jest sięgnięcie oprócz wykładni językowej do wykładni systemowej i celowościowej z uwzględnieniem reguł prawa intertemporalnego. Podstawową zasadą tego prawa jest konstytucyjna zasada niedziałania prawa wstecz oraz reguła, że nowe prawo odnosi się do stosunków prawnych zaistniałych po jego wejściu w życie. Mając na względzie powyższe należy ocenić niejasne sformułowania art. 315 ust. 1 zd. 2, że do praw istniejących w dniu wejścia w życie pwp /22 sierpnia 2001 r./ stosuje się przepisy dotychczasowe, o ile ustawa pwp nie stanowi inaczej. W ocenie Sądu powołany przepis nie może być interpretowany jako zdanie wyrwane z kontekstu, bowiem art. 315 pwp stanowi całość i tylko całościowe jego odczytywanie pozwala na interpretację zgodną z regułami prawa intertemporalnego i zasadami Państwa prawa. Art. 315 pwp stanowi, że: 1/ prawa istniejące w dniu wejścia w życie pwp pozostają w mocy i do praw tych stosuje się przepisy dotychczasowe /art. 315 ust. 1 zd. 1 i 2 pwp/, 2/ do stosunków prawnych powstałych przed dniem wejścia w życie pwp stosuje się przepisy dotychczasowe /art. 315 ust. 2 pwp/, 3/ ustawowe warunki do uzyskania prawa ocenia się według przepisów obowiązujących w dniu zgłoszenia /art. 315 ust. 3 pwp/. W ocenie Sądu art. 315 ust. 1 zd. 2 pwp oznacza, że prawidłowość uzyskania praw, które powstały w czasie obowiązywania ustawy dawnej /uzt/, albo powstały później, w czasie obowiązywania pwp, ale przy zastosowaniu ustawy dawnej, obowiązującej w dacie zgłoszenia /z uwagi na treść art. 315 ust. 3 pwp/ podlega zawsze ocenie przy zastosowaniu ustawy dawnej - uzt. Jest bowiem oczywiste, że do oceny, czy prawo dawne /uzt/ było zastosowane właściwie należy stosować przepisy tego właśnie prawa. Również stosunki prawne powstałe pod rządami uzt zgodnie z art. 315 ust. 2 pwp muszą być oceniane wg reguł tego prawa, pod którego rządami powstały np. udzielenie licencji, przeniesienie prawa do znaku towarowego dokonane przed 22 sierpnia 2001 r. muszą być oceniane wg przepisów uzt. Brak jednak jakiegokolwiek uzasadnienia prawnego, aby reguły te rozciągać na skutki zdarzeń prawnych, które miały miejsce pod rządami ustawy nowej. Ustawodawca wprowadzając nowe uregulowania prawne i ustanawiając datę wejścia ich w życie zakłada wprowadzenie zmian w prawie. To nowe prawo ma być stosowane przy zachowaniu wskazanych wyżej reguł prawa międzyczasowego, ale nie przy ich rozszerzającej interpretacji. Nie do przyjęcia w szczególności jest taka interpretacja art. 315 pwp, która prowadzi do powstania dwóch reżymów prawnych dla praw powstałych na podstawie uzt i pwp. Nie jest możliwy do akceptacji pogląd, że dla stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego udzielonego przy zastosowaniu przepisów uzt wystarczy 3 letni okres nieużywania znaku, a dla stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego udzielonego przy zastosowaniu pwp - potrzeba 5 lat. Tak oczywiście nie jest. Art. 315 ust. 1 zd. 2 pwp nie może być rozumiany w ten sposób, że do praw z rejestracji istniejących w dniu wejścia w życie pwp nadal mają zastosowanie przepisy uzt, niezależnie od tego, kiedy zdarzenie prawne, wywołujące określone skutki, nastąpiło i niezależnie od typu wchodzących w grę przepisów /por. Irena Wiszniewska "Znaki towarowe w prawie własności przemysłowej "PPH grudzień 2001 s. 17/. Od wejścia w życie pwp obowiązują nowe ustanowione przez tę ustawę reguły wygaśnięcia praw do znaku towarowego. Okres nieużywania znaku, który musi upłynąć, aby można skutecznie zabiegać o stwierdzenie wygaśnięcia prawa - po dniu 22 sierpnia 2001 r. - wynosi 5 lat. Wskazać też należy, że wbrew niefortunnemu sformułowaniu z art. 168 i 169 pwp prawo ochronne nie wygasa samoistnie z upływem okresu nieużywania znaku. Do wygaśnięcia prawa, oprócz upływu czasu, konieczny jest skutecznie wniesiony wniosek uprawnionego podmiotu i wydanie decyzji przez Urząd Patentowy. Bez wniosku uprawnionego i bez decyzji organu, prawo ochronne, nawet nieużywane, jest chronione i ciągle funkcjonuje w obrocie, a podjęcie jego używania, nawet po dłuższym niż 5 lat okresie nieużywania, powoduje, że niekorzystny dla uprawnionego skutek upływu czasu, ustaje. Należy więc uznać, że decyzja organu o stwierdzeniu wygaśnięcia prawa ma charakter konstytutywny. Pogląd taki wraził również NSA w wyroku z dnia 20 marca 2007 r. /II GSK 364/06/. Biorąc pod uwagę powyższe należy uznać, że zdarzeniem prawnym od którego zależy stwierdzenie wygaśnięcia znaku towarowego jest właśnie wniesienie wniosku. Dopiero od tej daty zaczyna się postępowanie przed organem, które w razie spełnienia warunków ustawowych może zakończyć się decyzją stwierdzającą wygaśnięcie prawa. Bez wniesienia wniosku do wydania tej decyzji nie dojdzie, choćby znak nie był używany przez okres wymagany do wygaśnięcia i choćby istniał podmiot uprawniony do wniesienia wniosku. Zatem wniesienie wniosku jest koniecznym zdarzeniem prawnym, które może po spełnieniu pozostałych warunków doprowadzić do stwierdzenia wygaśnięcia znaku. Data tego zdarzenia jest istotna zarówno dla ustalenia, które przepisy prawa będą stosowane, jak też dla ustalenia, od której daty należy liczyć okres nieużywania znaku. Jeżeli wniosek o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego został złożony po 22 sierpnia 2001 r. tj. pod rządami ustawy nowej /pwp/, do jego oceny należy stosować przepisy nowe. Organ ocenia wniosek, a nie prawo ochronne i bada, czy spełnione zostały warunki, aby wniosek uwzględnić. Zgodnie z art. 169 ust. 1 p. 1 pwp wnioskodawca musi wykazać swój interes prawny do złożenia wniosku /lub dla niektórych podmiotów wynikającą z ustawy legitymację do jego wniesienia/ i wskazać 5 letni okres nieużywania znaku licząc wstecz od daty wniesienia wniosku, a uprawniony zgodnie z art. 169 ust. 6 pwp dla obrony swego prawa ma obowiązek wykazania używania znaku w tym okresie. Sąd podziela pogląd wyrażony w wyżej powołanym wyroku NSA z dnia 20 marca 2007 r., że granice sprawy wyznacza zgłoszone do organu żądanie strony. NSA wyjaśnił, że "/.../ podmiot zwracający się z określonym wnioskiem do Urzędu Patentowego przedkłada temu organowi żądanie, którego zasadność lub niezasadność ma być stała i konkretna. Oznacza to, że w zakresie żądania wnioskodawcy nie może się kryć ekspektatywa, której zasadność (skuteczność) będzie zmienna w czasie i będzie zależała od tempa rozpoznania danej sprawy". W ocenie Sądu data wniosku wyznacza granice czasowe badania używania znaku. Granice te nie mogą przesuwać się na okres prowadzonego postępowania spornego. To w dacie wniosku mają być spełnione warunki do skutecznego żądania wygaszenia prawa do znaku i nie jest zasadne stanowisko, że przewlekanie postępowania może mieć korzystny wpływ na skuteczność wniosku, przy założeniu, że używania znaku nie podjęto. Przenosząc rozważania powyższe na grunt sprawy niniejszej należy wskazać, że wniosek wpłynął do Urzędu Patentowego dnia 7 listopada 2005 r., zatem w sprawie znajdują zastosowanie przepisy obowiązujące w dacie tego zdarzenia prawnego, czyli pwp. Przed podjęciem dalszych rozważań przypomnieć należy i stale mieć w pamięci jako wskazówkę interpretacyjną wszelkich przepisów dotyczących znaków towarowych, że istota znaku towarowego polega na możliwości odróżniania oznaczonych nim towarów i usług jednego przedsiębiorstwa od towarów i usług innego przedsiębiorstwa. Uprawniony, który uzyskał prawo ochronne, nabywa prawo wyłącznego używania znaku w sposób zarobkowy lub zawodowy na całym obszarze Rzeczypospolitej. Służące uprawnionemu prawo wyłącznego używania znaku stanowi także jego obowiązek, bowiem nieużywanie znaku powoduje, że otwiera się możliwość dla innych podmiotów, mających w tym interes prawny, żądania stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego. Celem znaku towarowego jest bowiem odróżnianie towarów wedle ich pochodzenia, a cel ten może być realizowany tylko wtedy, gdy znak nakładany jest na towary, a towary trafiają do klienteli. Zgodnie z art. 154 pwp używanie znaku polega w szczególności na umieszczaniu znaku na towarach objętych prawem ochronnym lub ich opakowaniach, oferowaniu i niewprowadzaniu tych towarów do obrotu, ich imporcie lub eksporcie, składowaniu w celu oferowania i wprowadzania do obrotu, umieszczaniu znaku na dokumentach związanych z wprowadzaniem towarów do obrotu, posługiwała się nim w celu reklamy. Ugruntował się pogląd, że używanie znaku musi charakteryzować się łącznym występowaniem trzech cech: 1/ jego celem ma być odróżnianie towarów, 2/ ma odbywać się z zamiarem wywołania u klienteli i konkurentów reakcji kojarzenia znaku z towarem, 3/ znak ma być stosowany dla towarów zarejestrowanych /por. Urszula Promińska "Ustawa o znakach towarowych" Komentarz Wyd. Pr. PWN Warszawa 1998 str. 55/ . Wskazanie w art. 154 pwp sposobów używania znaku nie jest wyczerpujące, jednak niewątpliwie przepis wymienia najważniejsze sposoby używania znaku. Zasadniczo chodzi o wprowadzanie do obrotu towarów ze znakiem. Znak jest obecny w obrocie gospodarczym i używany w rozumieniu ustawy wówczas, gdy dochodzi do rzeczywistego kontaktu znaku z klientelą /U. Promińska tamże s. 57/. Jak wynika z powyższego, w istocie rzeczy znak towarowy "adresowany jest" do klienteli i spełnia swoją rolę wtedy, gdy towar opatrzony znakiem zostaje wprowadzony do obrotu. W doktrynie przyjmuje się, że używanie znaku prowadzić ma do tego, aby odbiorca na rynku mógł łączyć określony towar z oznaczeniem /por. R. Skubisz "Prawo znaków towarowych. Komentarz" WP Sp. z o.o. Warszawa 1997 s. 211/. Takie rozumienie pojęcia "używanie znaku" będzie wskazówką interpretacyjną do wszelkich dalszych rozważań. Art. 169 ust. 1 pwp stanowi, że prawo ochronne na znak towarowy wygasa na skutek nieużywania zarejestrowanego znaku w sposób rzeczywisty dla towarów objętych rejestracją w ciągu nieprzerwanego okresu 5 lat, chyba że istnieją ważne powody jego nieużywania. W sprawie niniejszej okres ujęty między datami: 7 listopad 2005 r.-7 listopad 2000 r. podlegał badaniu pod kątem używania znaku. W ocenie Sądu mając do dyspozycji dowody zgromadzone w aktach sprawy organ prawidłowo ustalił, że do dnia 23 maja 2003 r. znak był używany w sposób określony w art. 154 pwp tj. w sposób rzeczywisty. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że cukierki czekoladowe CARDINAL pakowane w papierki ze znakiem towarowym słowno-graficznym CARDLINAL i torebki ze znakiem CARDINAL były sprzedawane /wprowadzane do obrotu/ aż do 23 maja 2003 r. W ocenie Sądu wielkość sprzedaży cukierków CARDINAL uwidoczniona na poszczególnych fakturach nie ma istotnego znaczenia w sprawie, bowiem z załączonych faktur wynika stała sprzedaż produktu oznaczonego spornym znakiem, zatem uznać należy, że znak towarowy był wykorzystywany w sposób rzeczywisty, zgodnie ze swoją funkcją polegającą na nakładaniu go na towar i wprowadzaniu do obrotu. Od daty sprzedaży ostatniej partii cukierków tj. od dnia 23 maja 2003 r. do dnia wpływu wniosku do organu tj. do dnia 7 listopada 2005 r. nie upłynął okres 5 lat nieużywania znaku, którego to okresu 5 letniego nieużywania ustawa wymaga do stwierdzenia wygaszenia prawa. W tym stanie rzeczy należy uznać, że nie została spełniona podstawowa przesłanka skutecznego zgłoszenia żądania wygaszenia prawa do znaku towarowego tj. przesłanka 5 letniego nieużywania znaku. Wobec niespełnienia tej podstawowej przesłanki wygaszenia znaku nie są konieczne żadne dalsze rozważania na temat skutków samego udzielenia licencji dla oceny używania znaku, czy też oceny upadłości przedsiębiorstwa jako przyczyny nieużywania znaku, bowiem niezależnie od tych ocen, brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku. W tym stanie rzeczy uznać należy, że decyzja o oddaleniu wniosku była prawidłowa. Zważywszy powyższe Sąd uznał zaskarżoną decyzję za zgodną z prawem, a zarzuty skargi za nieuzasadnione, zatem działając na podstawie art. 151 p.p.s.a.- skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło