VI SA/Wa 1459/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Urszula Wilk (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 października 2012 r. sprawy ze skargi E. P. na decyzję Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie opłaty za używanie niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych oddala skargę Zaskarżoną decyzją z [...] czerwca 2012 r. nr [...] Minister Administracji i Cyfryzacji, na podstawie art. 5 ust. 1 i 3 oraz art. 7 ust. 7 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz. U. nr 85, poz. 728 ze zm.) dalej jako "u.o.a." oraz art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. po rozpatrzeniu odwołania E. P. od decyzji Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej [...] S.A. z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] nakazującej rejestrację dwudziestu trzech niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych oraz ustalającej opłatę za używanie dwudziestu trzech niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych w kwocie 12 765,00 zł - uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej nakazania rejestracji używanych dwudziestu trzech odbiorników telewizyjnych i w tym zakresie umorzył postępowanie. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Minister podał, że w dniu [...] lutego 2012 r., na podstawie art. 7 ust. 1 u.o.a. przeprowadzona została w obiekcie przy ul. [...] w W., zajmowanym na potrzeby prowadzonej przez E. P. działalności gospodarczej pod nazwą [...], kontrola wykonania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych. W kontroli uczestniczył pracownik właściciela kontrolowanego obiektu –J.G., a jej wyniki zostały utrwalone w formie protokołu. Kontrola ujawniła w lokalu 24 sztuki odbiorników telewizyjnych, w tym jeden w barze marki [...], a 23 w pokojach, których marek nie można było ustalić. Zgodnie z załączonym do protokołu kontroli oświadczeniem J. G. wszystkie te odbiorniki były w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, a ich używanie rozpoczęło się w dacie [...] stycznia 2012 r. na podstawie umowa zawartej z telewizją [...]. W trakcie kontroli nie przedstawiono dowodu zarejestrowania odbiorników. Wobec zajęcia pokoi przez gości hotelowych, uruchomienie odbiorników podczas kontroli, w celu stwierdzenia technicznej możliwości dostosowania do odbioru programu nie było możliwe. W piśmie z dnia [...] lutego 2012 r. organ I instancji zawiadomił E. P. o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia używania niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych, załączając jednocześnie do niego potwierdzoną za zgodność z oryginałem kopię protokołu z przeprowadzonej kontroli oraz kopię oświadczenia J.G. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r. Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej [...]S.A. w pkt 1 decyzji nakazał E. P. rejestrację dwudziestu trzech niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych, a w pkt 2 ustalił opłatę za używanie dwudziestu trzech niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych w kwocie 12 765,00 zł. W odwołaniu od decyzji organu I instancji strona podniosła, że J.G., na której oświadczenie powołuje się organ w skarżonej decyzji nie jest jej pracownikiem, a w dniu kontroli jedynie zastępowała nieobecnego pracownika, w związku z czym nie miała pełnych informacji dotyczących kontrolowanej nieruchomości. E. P. wyjaśnił, że ujawnione 23 odbiorniki telewizyjne nie są jego własnością, a były własnością poprzedniego właściciela hotelu i aktualnie zostały już zdemontowane. Odwołujący zakwestionował prawo do przeprowadzenia kontroli w obecności osoby, która już na wstępie kontroli oświadczyła, że nie jest upoważniona do udzielania informacji. Rozpatrując na skutek wniesionego odwołania sprawę - organ II instancji na wstępie wskazał na brzmienie art. 2 ust. 1 i 2 u.o.a. oraz stwierdził, że regulacje te stawiają znak równości pomiędzy zdolnością do natychmiastowego odbioru programu przez odbiornik, a jego używaniem, co w konsekwencji, w ocenie organu odwoławczego prowadzi do wniosku, że posiadacz jest obowiązany do wniesienia opłaty abonamentowej za jego używanie. Dodał, że opłatę uiszcza się za każdy odbiornik - z wyjątkiem przypadków określonych w art. 2 ust. 5 u.o.o.a., który dotyczy m.in. osób fizycznych, a z którego wynika, że niezależnie od liczby odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych używanych przez osoby fizyczne, w tym samym gospodarstwie domowym lub samochodzie stanowiącym ich własność uiszcza się tylko jedną opłatę abonamentową. Wyjaśnił również, że opłacenie abonamentu w ramach gospodarstwa domowego nie obejmuje używania odbiorników w lokalu o charakterze handlowym, usługowym czy produkcyjnym mieszczącym się poza lokalem mieszkalnym, jako że strona będąca przedsiębiorcą ma obowiązek wnoszenia opłaty abonamentowej od każdego z używanych odbiorników. Ustosunkowując się do zarzutów odwołania organ stwierdził, że bezsporna jest okoliczność ujawnienia w kontrolowanym lokalu 24 odbiorników telewizyjnych, objętych na podstawie art. 2 ust. 2 u.o.a. domniemaniem ich używania, w sytuacji, gdy, tak jak w rozpoznawanej sprawie, znajdują się w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu. Podkreślił, że posiadanie w rozumieniu powołanej ustawy zostało określone jako stan faktyczny rozpatrywany w oderwaniu od prawa własności, a dla nałożenia stosownych obowiązków określonych w art. 7 ust. 6 tej ustawy wystarczające jest wykazanie, że odbiorniki będące w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu znajdowały się w lokalu użytkowanym przez przedsiębiorcę. Wobec tego, jak dalej wywodził organ odwoławczy brak było po stronie organów obowiązku ustalania - właściciela znajdujących się w lokalu odbiorników oraz podstawy ich władania przez stronę. Organ odwoławczy wskazał również na § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. nr 187 poz. 1342) określający 14 dniowy termin rejestracji odbiorników począwszy od dnia wejścia w ich posiadanie. Stwierdził także, że okres używania niezarejestrowanych odbiorników został ustalony na podstawie informacji i oświadczenia uzyskanego od osoby uczestniczącej w czynności kontroli, która w tym czasie wykonywała pracę w charakterze recepcjonistki i była obecna przy sporządzaniu protokołu. W sytuacji zaś, gdyby nie miała ona wiedzy na temat okresu, w którym odbiorniki były używane lub wskazany okres nie odpowiadał prawdzie, to strona z chwilą powiadomienia jej o wszczęciu postępowania miała możliwość wykazania wszelkimi środkami dowodowymi, iż ustalenia protokołu są nieprawdziwe. Ponadto organ wyjaśnił, że wysokość nałożonej opłaty wynika wprost z treści art. 5 ust. 3 u.o.a., która ma charakter stały i stanowi trzydziestokrotność miesięcznej opłaty abonamentowej obowiązującej w dniu stwierdzenia używania niezarejestrowanego odbiornika. Ustalona ona została za 23 niezarejestrowane odbiorniki telewizyjne, gdyż w stosunku do jednego odbiornika strona zrealizowała obowiązek rejestracji, przed przeprowadzoną kontrolą. Wobec zawartego w odwołaniu, oświadczenia strony o usunięciu i zdemontowaniu, ujawnionych w czasie kontroli odbiorników telewizyjnych, organ II instancji uznał, że decyzja w części dotyczącej nakazu rejestracji używanych odbiorników stała się bezprzedmiotowa i w tym zakresie umorzył postępowanie. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia [...] czerwca 2012 r. w części dotyczącej konieczności zapłaty kwoty 12 765,00 zł wniósł E. P. zwany dalej skarżącym. Zarzucił decyzji organu I instancji brak logicznej całości, który w jego ocenie wpływa w znaczący sposób na istotę całości prowadzonego postępowania. Stwierdził, że ustalenia, jakoby odbiorniki były w stanie natychmiastowego odbioru sygnału nie znajdują potwierdzenia w postaci bezspornego ustalenia podłączenia telewizyjnego. Ponadto skarżący podniósł, że zarówno z protokołu kontroli jak i załączonego do niego oświadczenia wyraźnie wynika, że nie jest możliwe stwierdzenie technicznej możliwości dostosowania odbiorników do odbioru programu. Za krzywdzące uznał stwierdzenie o niepodejmowaniu żadnych działań zmierzających do usunięcia i zwrotu spornych odbiorników telewizyjnych. Raz jeszcze podkreślił, że J. G., w której obecności przeprowadzono kontrolę oraz od której odebrano oświadczenie nie jest pracownikiem [...] i wobec tego ani nie miała pełnych informacji na temat kontrolowanego lokalu, ani też nie posiadała upoważnienia do udzielania jakichkolwiek informacji na jego temat. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada akty lub czynności z zakresu administracji publicznej pod kątem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, a nie według przesłanek celowości czy słuszności. Ponadto w świetle art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 dalej jako "p.p.s.a.") sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, że nie zasługuje ona na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja oraz decyzja organu I instancji nie naruszają prawa w stopniu mającym wpływ na prawidłowość wydanego rozstrzygnięcia. W ocenie Sądu, w stanie faktycznym ustalonym w niniejszej sprawie organ miał w pełni uzasadnione podstawy do tego, aby nałożyć na skarżącego opłatę za używanie niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych. Zgodnie z art. 2 ust. 1 i 2 u.o.a. za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe. Domniemywa się, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika. Co do zasady opłatę abonamentową uiszcza się za każdy odbiornik radiofoniczny i telewizyjny (ust. 4 art. 2 u.o.a.). Modyfikację tej zasady ustawodawca wprowadza w ust. 5 art. 2 u.o.a określając krąg podmiotów, które niezależnie od liczby używanych odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych zobowiązane są do uiszczania tylko jednej z opłat abonamentowych. Z językowej wykładni powołanych przepisów wynika, że ich adresatem jest posiadacz odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego, który w sytuacji jego używania, zobowiązany jest do uiszczania opłaty abonamentowej. Przy czym "używanie" objęte jest domniemaniem zakładającym, że w sytuacji, gdy odbiornik znajduje się on w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, to jest on używany przez jego posiadacza. W myśl art. 7 ust. 1 i 2 u.o.a. kontrolę wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej prowadzi operator publiczny, o którym mowa w art. 5 ust. 1, a nadzór nad wykonywaniem kontroli obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz obowiązku pobierania opłaty abonamentowej sprawuje minister właściwy do spraw łączności. W przypadku stwierdzenia używania niezarejestrowanego odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego kierownik jednostki operatora publicznego, o którym mowa w art. 5 ust. 1, przeprowadzający kontrolę, wydaje decyzję, w której nakazuje rejestrację odbiornika oraz ustala opłatę za używanie niezarejestrowanego odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego, o której mowa w art. 5 ust. 3. Od decyzji służy odwołanie do ministra właściwego do spraw łączności, (ust. 6 i 7 art. 7 u.o.a.). W toku przeprowadzonej przez operatora publicznego kontroli w dniu [...] lutego 2012 r. ustalono, że w [...] w W. prowadzonym przez skarżącego znajduje się 24 sprawnych odbiorników telewizyjnych, posiadających podłączone złącza telewizji cyfrowej, w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu. Ustaleń tych organ dokonał na podstawie oświadczenia wiedzy złożonego przez J. G., którą zastano w rzeczonych obiekcie, w dniu kontroli na stanowisku recepcjonistki oraz która posługiwała się pieczęcią firmy skarżącego. Sąd podziela stanowisko organów, że brak jest podstaw do kwestionowania wiarygodności złożonych przez nią oświadczeń, co czyni konsekwentnie skarżący zarówno w postępowaniu przed organami, jak i w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Podkreślić należy, że powoływana osoba w dniu kontroli wykonywała pracę w kontrolowanym obiekcie, złożone na piśmie oświadczenie opatrzyła własnoręcznym podpisem, wskazała konkretną liczbę odbiorników (a nie np. szacunkową), podała, że jest recepcjonistką, a także odmówiła kontrolerom dostępu do pokoi ze względu na obecność gości. Wszystko to wskazuje, że stanowi ona wiarygodne źródło dowodowe, którego wartości dowodowej nie można zakwestionować. Zgodnie z art. 75 § 1 k.p.a. – jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Zatem ustalenia kontroli oparte na oświadczeniach p. G. organ prawidłowo przyjął za wiarygodne. Skoro skarżący kwestionował wiarygodność oświadczeń osoby, która w dniu kontroli pozostawała na stanowisku recepcjonistki, to przecież w toku postępowania, mając zapewniony czynny udział w każdym z jego stadiów miał możliwość przedstawienia przeciwdowodów na okoliczności objęte oświadczeniem J. G. Niczego takiego jednak nie uczynił, a co więcej nie zaprzeczył, że w obiekcie znajdowały się 24 odbiorniki. Zdaniem Sądu bezsporne jest, że w dacie kontroli w kontrolowanym obiekcie znajdowały się 24 odbiorniki, przy czym jeden w barze, a 23 w pokojach gościnnych. Ponownie podnieść należy, że ustaleń tych skarżący w toku postępowania nie kwestionował, a co więcej, w odwołaniu od decyzji organu I instancji wyraźne oświadczył, że zdementował 23 sztuki odbiorników, co znalazło wyraz zarówno w sentencji skarżonej decyzji jak i jej uzasadnieniu. Skoro zatem w dacie kontroli, w pokojach znajdowały się odbiorniki, to w ocenie Sądu nie można uznać za dowolne ustalenia organów, że odbiorniki te znajdowały się w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu. Z zasad logicznego rozumowania, popartych doświadczeniem życiowym wynika przecież, że jeśli w wyposażeniu pokoju hotelowego znajduje się odbiornik telewizyjny, czy radiowy to nie w celach dekoracyjnych, lecz po to, by mógł być używany przez jego gościa. Zważyć przy tym należy, że przepis art. 80 K.p.a. wprowadza zasadę swobodnej oceny dowodów, zgodnie z którą organ prowadzący postępowanie ocenia według swojej wiedzy, doświadczenia oraz wewnętrznego przekonania wartość dowodową poszczególnych środków dowodowych i nie jest skrępowany żadnymi formalnymi regułami dotyczącymi wskazania jak ma dowody oceniać. Jednocześnie zasada ta nie oznacza, iż organ jest uprawniony do oceny dowodów dowolnie, lecz musi oprzeć swoją ocenę na przekonujących podstawach i dać temu wyraz w uzasadnieniu decyzji (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Wydanie 7, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2005, s. 410). W ocenie Sądu, należy w konsekwencji uznać, że organy w toku postępowania wyczerpująco zbadały wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 k.p.a.), oparły swoje rozstrzygnięcia na materiale dowodowym prawidłowo zebranym w toku kontroli, dokonując jego wszechstronnej oceny oraz uzasadniły swoje stanowisko wyrażone w spornych decyzjach, w sposób wymagany przez normę prawa zawartą w przepisie art. 107 § 3 k.p.a. Wobec powyższego Sąd uznał zaskarżoną decyzję wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. za prawidłową, co znajduje też oparcie w aktualnym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (vide: wyrok NSA z dnia 7 lutego 2012 r. sygn. akt II GSK 1531/10) oraz poglądach doktryny (Małgorzata Jaśkowska, Andrzej Wróbel "Kodeks postępowania administracyjnego", Komentarz, Wydanie II, Zakamycze 2005 str. 802, "Kodeks postępowania administracyjnego" - Komentarz pod red. prof. Marka Wierzbowskiego oraz prof. Aleksandry Wiktorowskiej, str. 772). Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.