VI SA/Wa 1460/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas Sędziowie Sędzia WSA Piotr Borowiecki (spr.) Sędzia WSA Leszek Kobylski Protokolant st. sekr. sąd. Iwona Sumikowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 października 2012 r. sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rejestracji odbiornika radiofonicznego oraz ustalenia opłaty za używanie niezarejestrowanego odbiornika radiofonicznego oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2012 r., nr [...], Minister Administracji i Cyfryzacji, działając na podstawie art. 5 ust. 1 i 3 oraz art. 7 ust. 7 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz. U. Nr 85, poz. 728 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania z dnia [...] kwietnia 2012 r. wniesionego przez A. Sp. z o.o. z siedzibą w B. (dalej także: "skarżąca spółka" lub "strona skarżąca") od decyzji z dnia [...] marca 2012 r., nr [...] wydanej przez Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. nakazującej stronie skarżącej rejestrację używanego odbiornika radiofonicznego oraz ustalającej opłatę za używanie niezarejestrowanego odbiornika radiofonicznego w kwocie 165,00 (sto sześćdziesiąt pięć) złotych, utrzymał w mocy w/w decyzję organu I instancji. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym. W dniu [...] stycznia 2012 r. Poczta Polska S.A. - działając na podstawie art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych - przeprowadziła kontrolę wykonania obowiązku rejestracji odbiorników radiowych i telewizyjnych w lokalu użytkowym przy ul. [...] w B., zajmowanym przez skarżącą spółkę A. Sp. z o.o. z siedzibą w B.. W toku przedmiotowej kontroli ujawniono jeden odbiornik radiowy marki PHILIPS. Kontrola została przeprowadzona w obecności pracownika skarżącej – B. K.. Ujawniony podczas kontroli odbiornik był uruchomiony (nadawał audycje "Radia B."). Pracownik strony skarżącej stwierdził, że nie ma wiedzy na temat, czy odbiornik radiowy został przez skarżącą spółkę zarejestrowany. Z protokołu wynika także, że okres użytkowania odbiornika radiofonicznego wynosi 24 miesiące. Pismem z dnia [...] lutego 2012 r. skarżąca spółka została zawiadomiona o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie używania niezarejestrowanego odbiornika radiofonicznego w ww. lokalu. W piśmie strona skarżąca została pouczona m.in. o treści przepisu art. 10 k.p.a. W wyniku dokonanych ustaleń, Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A., działając na podstawie art. 5 ust. 1 i ust. 3 oraz art. 7 ust. 6 ustawy o opłatach abonamentowych w związku z § 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 7 lipca 2005 r. w sprawie określenia jednostek operatora publicznego przeprowadzających kontrolę wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych i uiszczania opłat abonamentowych za ich używanie, wzoru upoważnienia do wykonywania czynności kontrolnych oraz zasad i trybu wydawania tych upoważnień (Dz. U. Nr 132, poz. 1116 ze zm.) - decyzją z dnia [...] marca 2012 r., nr [...] – stwierdził, że skarżąca spółka nie wykonała obowiązku wynikającego z § 1 oraz § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 187, poz. 342) i w konsekwencji nakazał rejestrację używanego odbiornika radiofonicznego (pkt 1) oraz ustalił opłatę za używanie niezarejestrowanego odbiornika radiofonicznego w kwocie 165,00 złotych (pkt 2). W uzasadnieniu organ stwierdził, że w wyniku kontroli wykonania obowiązku rejestracji odbiornika radiofonicznego w lokalu zajmowanym przez skarżącą spółkę prowadzącą Sklep Medyczny, znajdował się jeden odbiornik radiowy, który był uruchomiony oraz był użytkowany w lokalu przez 24 miesiące. Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o opłatach abonamentowych oraz zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, w celu wykonania obowiązku wnoszenia opłat abonamentowych odbiorniki podlegają zarejestrowaniu w placówce operatora publicznego w ciągu 14 dni od dnia wejścia w ich posiadanie. Organ nadmienił, że w wyniku przeprowadzonej kontroli obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych w lokalu użytkowym zajmowanym przez stronę skarżącą ustalono, że nie dopełniła ona obowiązku rejestracji odbiornika radiowego. Organ wyjaśnił, że zgodnie z treścią art. 2 ust. 1 cyt. ustawy, za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe. Organ wyjaśnił także, że art. 2 ust. 2 przedmiotowej ustawy określa domniemanie, polegające na przypuszczeniu, że osoba, która posiada odbiornik w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika. Organ zauważył, że art. 5 ust. 1 ustawy o opłatach abonamentowych oraz § 1 i § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, określają obowiązek zarejestrowania odbiorników w placówkach operatora publicznego, w terminie 14 dni od dnia wejścia w ich posiadanie. Organ, powołując się na przepis art. 5 ust. 3 cyt. ustawy, określił opłatę w wysokości stanowiącej trzydziestokrotność miesięcznej opłaty abonamentowej obowiązującej w dniu stwierdzenia używania niezarejestrowanego odbiornika. Organ wyjaśnił jednocześnie, że miesięczna opłata abonamentowa została określona w rozporządzeniu Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z dnia 13 kwietnia 2011 r. w sprawie wysokości opłat abonamentowych za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz zniżek za ich uiszczanie z góry za okres dłuższy niż jeden miesiąc w 2012 r. (Dz. U. Nr 93, poz. 548 ze zm.) i zgodnie z brzmieniem § 1 pkt 1 cyt. rozporządzenia wynosi 5,50 złotych za jeden miesiąc. Reasumując, organ I instancji uznał, że kontrolowany podmiot w dniu kontroli posiadał i użytkował odbiornik radiofoniczny, który nie był zarejestrowany i w tej sytuacji zachodziła podstawa do wydania przedmiotowej decyzji administracyjnej. Pismem z dnia [...] kwietnia 2012 r. skarżąca spółka wniosła odwołanie od powyższej decyzji organu I instancji. Wnosząc o zmianę spornej decyzji poprzez uchylenie obowiązku rejestracji używanego odbiornika radiofonicznego oraz uchylenie obowiązku opłaty za używanie niezarejestrowanego odbiornika i umorzenie postępowania wobec, strona skarżąca zarzuciła organowi I instancji błąd w ustaleniach stanu faktycznego. W uzasadnieniu odwołania skarżąca spółka wyjaśniła, że nie posiada i nigdy nie posiadała radioodbiornika. Zdaniem strony skarżącej, odbiornik radiowy, który znajdował się w dniu [...] stycznia 2012 r. w kontrolowanym lokalu użytkowym należał do pracownicy strony skarżącej – W. J., która była nieobecna podczas przeprowadzanej kontroli. Skarżąca spółka wyjaśniła, że pracownica przyniosła ten odbiornik na teren zakładu pracy w celach prywatnych, bez wiedzy i zgody strony skarżącej. Zdaniem skarżącej spółki, nie może ona być zobowiązana do zarejestrowania odbiornika radiofonicznego, który nie jest jej własnością. W związku z powyższym skarżąca wyjaśniła, że nie może być ona zobowiązana do ponoszenia jakichkolwiek opłat za używanie tego odbiornika radiowego. Strona skarżąca stwierdziła, że okres używania odbiornika radiofonicznego określony w protokole kontroli (24 miesiące) nie został poparty żadnym dowodem. Skarżąca spółka nie załączyła do odwołania żadnego oświadczenia pracownika W. J. z dnia [...] marca 2012 r., na które powoływała się w treści odwołania. Pismem z dnia [...] kwietnia 2012 r. Minister Administracji i Cyfryzacji wezwał skarżącą spółkę do uzupełnienia odwołania poprzez nadesłanie oświadczenia pracownika W. J. z dnia [...] marca 2012 r., o którym mowa w odwołaniu, a które - wbrew twierdzeniom strony - nie zostało do niego dołączone. Strona skarżąca nie ustosunkowała się do powyższego wezwania i nie przesłała żądanego oświadczenia pracownika spółki. W wyniku rozpatrzenia odwołania Minister Administracji i Cyfryzacji, działając na podstawie art. 5 ust. 1 i 3 oraz art. 7 ust. 7 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. - decyzją z dnia [...] maja 2012 r. nr [...], utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. z dnia [...] marca 2012 r. nr [...]. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał na domniemanie wynikające z treści art. 2 ust. 2 ustawy o opłatach abonamentowych, z którego wynika, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny używa tego odbiornika, jeżeli znajduje się on w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu. Organ wyjaśnił także, iż posiadanie w rozumieniu w/w ustawy zostało określone, jako stan faktyczny rozpatrywany w oderwaniu od prawa własności, zaś dla nałożenia obowiązków określonych w art. 7 ust. 6 cyt. ustawy wystarczające jest wskazanie, iż odbiornik będący w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu znajduje się w lokalu użytkowanym przez przedsiębiorcę. Organ odwoławczy wyjaśnił ponadto, że w świetle obowiązujących przepisów nie miał on obowiązku ustalać, kto jest właścicielem znajdującego się w kontrolowanym lokalu odbiornika radiofonicznego oraz na jakiej podstawie znajduje się on w posiadaniu strony skarżącej. Organ II instancji wskazał na obowiązki strony będącej jednocześnie pracodawcą w zakresie obowiązku zarejestrowania wszystkich używanych w zajmowanym lokalu odbiorników bądź też zakazania pracownikom używania niezarejestrowanych odbiorników, ewentualnie zobowiązania ich do rejestracji we własnym zakresie prywatnych odbiorników używanych w miejscu pracy. Minister Administracji i Cyfryzacji odniósł się także do zarzutu strony skarżącej, co do błędnego ustalenia dotyczącego okresu używania odbiornika, który w protokole kontroli określony został na 24 miesiące, podczas gdy działalność pod wskazanym adresem skarżąca prowadzi od [...] marca 2010 r. Organ odwoławczy stwierdził, iż wiedza kontrolerów na temat okresu używania odbiornika pochodzi od pracownika kontrolowanego podmiotu. W opinii organu odwoławczego, gdyby przyjąć, iż w kontrolowanym lokalu odbiornik jest używany od dnia [...] marca 2010 r., to należałoby i tak uznać, że nie został zachowany 14 dniowy termin na jego rejestrację. Organ odwoławczy wyjaśnił bowiem, że zgodnie z zapisami § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych odbiornik podlega zarejestrowaniu w terminie 14 dni od dnia wejścia w jego posiadanie. Pismem z dnia [...] czerwca 2012 r. skarżąca spółka, działając za pośrednictwem organu odwoławczego, wniosła do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie skargę na w/w decyzję Ministra Administracji i Cyfryzacji. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i stwierdzenie nieważności poprzedzającej decyzji organu I instancji, ewentualnie o uchylenie obu spornych decyzji, a także o zasądzenie na rzecz skarżącej spółki kosztów postępowania sądowego, strona zarzuciła naruszenie: 1) przepisów prawa procesowego, tj. art. 77 § 1 k.p.a. - poprzez naruszenie obowiązku zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w wyczerpujący sposób; 2) przepisów prawa materialnego, tj. art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych - poprzez uznanie, iż skarżąca spółka jest posiadaczem radioodbiornika, za który pobiera się opłaty abonamentowe. W uzasadnieniu skargi strona wskazała, że organy obu instancji naruszyły art. 77 § 1 k.p.a. Zdaniem strony skarżącej, organ II instancji, wydając zaskarżane rozstrzygnięcie, naruszył przede wszystkim zasadę prawdy obiektywnej, zobowiązującej organ do zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego. Strona skarżąca wskazała, iż nawet w przypadku niezupełnego przedstawienia materiału dowodowego przez stronę, to organ ma obowiązek z własnej inicjatywy go uzupełnić. Skarżąca spółka podniosła, że w niniejszej sprawie organ nie uzyskał w toku postępowania informacji, kto jest posiadaczem znajdującego się w lokalu spółki odbiornika radiofonicznego, pomimo, że strona zaprzeczała, aby była posiadaczem tego radioodbiornika. Strona skarżąca wyjaśniła, że w rzeczywistości posiadaczem radioodbiornika był i jest pracownik spółki, który przyniósł radioodbiornik do pracy, nie występując o uzyskanie na to zgody pracodawcy. Zdaniem skarżącej spółki, powyższe potwierdza oświadczenie złożone przez pracownika – W. J., do której należał wspomniany odbiornik (oświadczenie pracownika z dnia [...] marca 2012 r. zostało załączone do skargi – k. 6 akt sądowych) Zdaniem strony skarżącej, skoro nie była ona posiadaczem spornego odbiornika radiofonicznego - nie miała obowiązku rejestrowania tegoż odbiornika, a co za tym idzie, nie miała również obowiązku uiszczenia opłaty abonamentowej. W konsekwencji strona zarzuciła, że organ, nie zważając na zasadę prawdy obiektywnej, pominął fakt ustalenia stanu posiadania odbiornika radiofonicznego. Zdaniem skarżącej spółki, organ przyjmując, że posiadaczem odbiornika jest skarżąca, naruszył tym samym art. 2 ust. 2 ustawy o opłatach abonamentowych. Skarżąca spółka stanowczo podkreśliła, że nie jest ani właścicielem, ani posiadaczem spornego odbiornika radiofonicznego, a zatem - zdaniem strony skarżącej - bezpodstawne było nałożenie na spółkę obowiązku rejestracji odbiornika oraz uiszczenia opłaty abonamentowej w kwocie 165,00 złotych. W odpowiedzi na skargę Minister Administracji i Cyfryzacji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanych przepisów cyt. ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. Nr 270 ze zm. – dalej także: "p.p.s.a."). W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, analizowana pod tym kątem skarga spółki [...] Sp. z o.o. z siedzibą w B. nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zarówno zaskarżona decyzja Ministra Administracji i Cyfryzacji, jak i poprzedzająca ją decyzja Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. z dnia [...] marca 2012 r. – nie naruszają przepisów prawa. Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A., jako organ właściwy rzeczowo, został na mocy art. 5 ust. 1 w związku z art. 7 ust. 1 i ust. 2 cyt. ustawy zobowiązany do kontroli obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych i w przypadku stwierdzenia używania niezarejestrowanego odbiornika, do wydania - na podstawie art. art. 7 ust. 6 ustawy o opłatach abonamentowych - decyzji, w której nakaże rejestrację odbiornika i ustali, zgodnie z zasadami określonymi w art. 5 ust. 3 ustawy, opłatę za jego używanie. Zgodnie z art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych domniemywa się, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika. Posiadanie w rozumieniu ustawy o opłatach abonamentowych zostało określone, jako stan faktyczny rozpatrywany w oderwaniu od prawa własności, przy czym dla nałożenia stosownych obowiązków na pracodawcę określonych w art. 7 ust. 6 cyt. ustawy wystarczające jest wykazanie, że odbiornik będący w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu znajduje się w lokalu użytkowym zajmowanym przez jego firmę. W sprawie niniejszej ustalono, iż w skontrolowanym Sklepie [...] użytkowanym przez skarżącą spółkę znajdował się niezarejestrowany odbiornik radiofoniczny, który był w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, a zatem organ, na podstawie art. 2 ust. 2 ustawy – zasadnie przyjął, że odbiornik był używany w miejscu kontroli. Zdaniem Sądu, strona skarżąca nie przedstawiła w toku postępowania jakichkolwiek jednoznacznych dowodów, które świadczyłyby, iż sporny odbiornik ten był zarejestrowany. Skarżąca spółka nie wykazała również, że uiszczony został abonament z tytułu użytkowania odbiornika. Zdaniem Sądu, organ dokonujący kontroli, wbrew twierdzeniom strony skarżącej - nie ma obowiązku czynienia ustaleń, do kogo należał sporny odbiornik w ujęciu cywilnoprawnym, zaś obowiązkiem strony skarżącej było jednoznaczne wykazanie w toku postępowania, że strona skarżąca (ewentualnie jej pracownik) dokonał stosownej rejestracji odbiornika w celu używania w miejscu pracy. W opinii Sądu, odpowiedzialność za sprawy organizacyjne związane z miejscem pracy ponosi pracodawca - w tym przypadku skarżąca spółka - i na nim spoczywa obowiązek zarejestrowania wszystkich używanych w tym miejscu odbiorników, albo zakazania pracownikom używania niezarejestrowanych odbiorników i bezwzględnego egzekwowania tego zakazu. Wszelkie nieprawidłowości w tym zakresie są ryzykiem pracodawcy. Jeżeli jednak radioodbiornik jest własnością pracownika i został zarejestrowany, jako odbiornik używany w miejscu pracy, to w tym zakresie ciężar dowodu spoczywa na pracodawcy. Skarżąca spółka żadnych dowodów w tym zakresie w postępowaniu przed organami nie przedstawiła, informując jedynie, że radioodbiornik był własnością pracownika i na tym poprzestając. W tym celu skarżąca spółka załączyła (i to dopiero na etapie skargi) oświadczenie pracownika informujące, iż odbiornik radiowy (znajdujący się w dniu kontroli w Sklepie Medycznym należącym do strony skarżącej) należy do niego. Pracownik zaznaczył także, że odbiornika nie użyczał skarżącej. Podnieść przy tym należy, iż ustaleń kontroli co do używania przedmiotowego odbiornika i braku dowodu rejestracji skarżąca spółka nie podważa. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd uznał, iż - wbrew twierdzeniom strony skarżącej – organy obu instancji wyczerpująco zbadały wszystkie okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego, zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 k.p.a.). W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, organy oparły się na materiale prawidłowo zebranym w toku kontroli, dokonując jego wszechstronnej oceny. Ponadto należy uznać, iż stanowisko wyrażone w obu spornych decyzjach, organy uzasadniły w sposób wymagany przez normę prawa określoną w przepisie art. 107 § 3 k.p.a. Zdaniem Sądu, uznać należy w konsekwencji, iż strona skarżąca nie wykazała w toku postępowania jakichkolwiek okoliczności świadczących o braku podstaw do zastosowania unormowań zawartych w przepisach ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych. Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.